Τον κίνδυνο κατασκοπείας, αλλά και σαμποτάζ από «τρύπες» στο λογισμικό των νέων, υψηλής τεχνολογίας οχημάτων, επισημαίνουν οι Financial Times. Αν ο εγκέφαλος ενός αυτοκινήτου δεν είναι αδιαπέραστος, τότε προκύπτουν διάφορα ζητήματα για τον ρόλο του
Τα σύγχρονα αυτοκίνητα δεν είναι πια απλώς μηχανές με ρόδες, αλλά κινούμενοι υπολογιστές γεμάτοι αισθητήρες, κάμερες και λογισμικό. Oσο αυξάνεται η συνδεσιμότητα, τόσο μεγαλώνει και o κίνδυνος μιας επίθεσης: ποιος έχει πρόσβαση στα δεδομένα που συλλέγει το όχημα και ποιος ελέγχει τις ενημερώσεις του; Σύμφωνα με τους Financial Times, οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα δεν είναι πάντα καθησυχαστικές – και οι συνέπειες μπορεί να είναι πολύ πιο σοβαρές από μια απλή παραβίαση της ιδιωτικότητας. Σε άρθρο του στους FT, ο Κρις Μίλερ, συγγραφέας του βραβευμένου βιβλίου «Chip War», περιγράφει πώς οι «έξυπνες» δυνατότητες των σύγχρονων οχημάτων δημιουργούν ένα νέο, εν πολλοίς ανεξερεύνητο πεδίο κινδύνων.
Ενα αυτοκίνητο υψηλής τεχνολογίας διαθέτει «δεκάδες κάμερες, ραντάρ και αισθητήρες λέιζερ που καταγράφουν ό,τι συμβαίνει γύρω του», ενώ συχνά περιλαμβάνει μικρόφωνα και εσωτερικές κάμερες. Οπως σημειώνει, «η κυβερνοασφάλεια γύρω από όλα αυτά τα συστήματα είναι, στην καλύτερη περίπτωση, ασαφής». Η ανησυχία δεν είναι θεωρητική. Σύμφωνα με το έγκυρο φύλλο, ο νορβηγός ερευνητής Τορ Ιντστοϊ εξέτασε ένα νέο κινεζικής κατασκευής ηλεκτρικό όχημα και διαπίστωσε ότι «το 90% των δεδομένων που συνέλεγε το αυτοκίνητο μεταφερόταν σε διακομιστές στην Κίνα». Οι κίνδυνοι κατασκοπείας είναι προφανείς, όμως, όπως τονίζει ο Μίλερ, «το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η πιθανότητα σαμποτάζ».
Σε μια άλλη έρευνα, νορβηγοί πανεπιστημιακοί οδήγησαν κινεζικής κατασκευής λεωφορείο βαθιά μέσα σε ένα ορυχείο για να το μελετήσουν χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο. Παρ’ όλα αυτά εντόπισαν δυνατότητα απομακρυσμένης πρόσβασης στο σύστημα διαχείρισης της μπαταρίας. Παρόμοιες «δυνατότητες» έχουν εξεταστεί από τις Αρχές σε Δανία και Βρετανία. Ο Μίλερ σημειώνει στο άρθρο του ότι «η πρώτη χώρα που έλαβε μέτρα για την αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων ήταν η Κίνα. Το Πεκίνο επιβάλλει περιορισμούς στη μεταφορά των δεδομένων των αυτοκινήτων, εκτός από τους άτυπους περιορισμούς σχετικά με τις περιοχές (της χώρας) όπου μπορούν να κυκλοφορούν τα αυτοκίνητα της Tesla. Ωστόσο, όταν οι ΗΠΑ ακολούθησαν το παράδειγμά της Κίνας, απαγορεύοντας εξαρτήματα συνδεσιμότητας και αυτονομίας (με προέλευση από την Κίνα), πολλοί στην Ευρώπη θεώρησαν ότι οι Αμερικανοί ήταν παρανοϊκοί»…
Αυτό έχει αρχίσει να αλλάζει. Σύμφωνα με έκθεση του πολωνικού think tank, OSW, οι χώρες της Ευρώπης αρχίζουν να αντιμετωπίζουν τα αυτοκίνητα και ως ζήτημα (εθνικής) ασφάλειας. Η Πολωνία φέρεται να ετοιμάζεται να απαγορεύσει την είσοδο κινεζικών οχημάτων σε στρατιωτικές βάσεις, ενώ στη Βρετανία το υπουργείο Αμυνας έχει προειδοποιήσει αξιωματούχους «να μην κάνουν ευαίσθητες συζητήσεις μέσα σε αυτοκίνητα με κινεζικά ηλεκτρονικά». Παρά ταύτα, συνεχίζει ο Κρις Μίλερ στους Financial Times, επιφανείς φωνές από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη έχουν καλωσορίσει τις κινεζικές επενδύσεις στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας. Μάλιστα, οι παραδοσιακοί κατασκευαστές αυτοκινήτων ελπίζουν ότι οι κοινοπραξίες με τις κινεζικές εταιρείες θα αναζωογονήσουν την τεχνολογία τους.
Ακόμη και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δείχνει θετική στάση απέναντι στις κινεζικές επενδύσεις στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας. «Αν θέλουν να έρθουν και να κτίσουν ένα εργοστάσιο και να προσλάβουν εσάς, τους φίλους σας και τους γείτονές σας, αυτό θα είναι υπέροχο», δήλωσε ο Τραμπ σε ομιλία του στο Detroit Economic Club τον Ιανουάριο. Η ηγεσία της Κίνας –που επιδιώκει να αποσπάσει παραχωρήσεις πριν από την επικείμενη σύνοδο κορυφής με τον Τραμπ τον Απρίλιο– ενδέχεται να ζητήσει τη χαλάρωση των αμερικανικών κανόνων για τα συνδεδεμένα αυτοκίνητα. «Αυτό θα ήταν λάθος» υποστηρίζει ο Μίλερ. «Αυτοί οι περιορισμοί παρέχουν στην αμερικανική κυβέρνηση και στις αμερικανικές εταιρείες έναν σημαντικό μοχλό πίεσης».
Στην Ευρώπη, οι Βρυξέλλες ήλπιζαν ότι οι δασμοί που επέβαλαν στα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα έδιναν χώρο στις ευρωπαϊκές εταιρείες να καλύψουν τη διαφορά. Ωστόσο, οι δασμοί δεν εμπόδισαν τους γερμανούς κατασκευαστές αυτοκινήτων να αναθέσουν ακόμη περισσότερο τον σχεδιασμό του λογισμικού και των τσιπ τους σε κινεζικές εταιρείες. Το αποτέλεσμα είναι ότι ακόμη και τα αυτοκίνητα ευρωπαϊκής κατασκευής έχουν «ενσωματωμένα τρωτά σημεία», όπως αποκαλεί ο Μίλερ το σύνολο των κινδύνων που περιγράφει. Στο δημοσίευμα περιγράφεται ακόμη το γεγονός ότι οι κινεζικές εταιρείες αυτόνομης οδήγησης χρησιμοποιούν πλέον αμαξώματα ευρωπαϊκής κατασκευής –αποφεύγοντας έτσι τους ευρωπαϊκούς δασμούς– και τα συνδυάζουν με κινεζικούς αισθητήρες και λογισμικό για να αναπτύξουν ρομποταξί σε όλη την Ευρώπη.
Η Ευρώπη παρέχει τα αμαξώματα, η Κίνα παρέχει τους εγκεφάλους. Από την άλλη πλευρά, οι περιορισμοί των ΗΠΑ για την κινεζική τεχνολογία έχουν οδηγήσει ορισμένες κινεζικές εταιρείες να μοιραστούν την τεχνογνωσία και την πνευματική ιδιοκτησία τους με αμερικανικές. Οπως περιγράφει την κατάσταση ο Κρις Μίλερ στους Financial Times, οι Κινέζοι γνωρίζουν ότι πρέπει να μεταφέρουν τεχνολογία στα χέρια των Αμερικανών, οι οποίοι στη συνέχεια θα ελέγχουν όλες τις ενημερώσεις λογισμικού. Ετσι, η υπεροχή της Αμερικής στην τεχνολογία αυτοκινήτων ενισχύεται. «Η Ευρώπη, αντίθετα, μόλις που συμμετέχει στον αγώνα» επισημαίνει στο άρθρο του. Κατά τον Μίλερ, οι περιορισμοί στη συνδεσιμότητα, και όχι οι δασμοί, είναι η πιο ισχυρή πηγή επιρροής των ΗΠΑ στην παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία. Διότι έχουν ενισχύσει τη θέση των ΗΠΑ, ενώ η προσέγγιση της Ευρώπης, η οποία δίνει προτεραιότητα στους δασμούς, έχει εντείνει την εξάρτησή της από την Κίνα σε κρίσιμα συστήματα.
Η Αντιγόνη Καρνεσιώτη άφησε την Αθήνα για τα Τζουμέρκα και φτιάχνει στη Ράμια μια ζωή όπως την ονειρευόταν.
ριν από λίγο καιρό πέρασα μερικές μέρες στα Τζουμέρκα. Η τρίτη επίσκεψη στην περιοχή επιβεβαίωσε μέσα μου τη μοναδικότητά της: απίστευτη φύση, άνθρωποι φτιαγμένοι για να αντέχουν, ήπια τουριστική ανάπτυξη. Τα Τζουμέρκα δεν είναι πια ένα μυστικό ή μια «ψαγμένη» επιλογή. Συγκεντρώνουν όλο και περισσότερους επισκέπτες, αυτό όμως που δεν γνώριζα είναι πως τα τελευταία χρόνια αποτελούν και τη βάση μιας αρκετά μεγάλης και ζωντανής κοινότητας ανθρώπων που έχουν αφήσει τα μεγάλα αστικά κέντρα και έχουν επιλέξει μια διαφορετική ζωή σε μικρότερους τόπους – ανθρώπων με τους οποίους ασχολείται αυτή η στήλη.
Ξεκινώντας, λοιπόν, μια Τετάρτη του Μαρτίου από την Αθήνα, για να γνωρίσω όσο το δυνατόν περισσότερους από αυτούς, έκανα την πρώτη μου στάση ανεβαίνοντας από την Άρτα στη Ράμια. Είναι το χωριό που επέλεξε ως το νέο της σπίτι η Αντιγόνη Καρνεσιώτη έπειτα από δύο χρόνια πηγαινέλα Αθήνα-Τζουμέρκα. Ακολουθεί η ιστορία της με τα δικά της λόγια.
«Γεννήθηκα στο Παλαιό Φάληρο. Όταν ήμουν παιδί, πηγαίναμε στη μονοκατοικία της γιαγιάς μου, παίζαμε με τις γάτες στην αυλή κι είχαμε θέα τον Υμηττό. Η μονοκατοικία εκείνη δόθηκε για αντιπαροχή κι εμείς μείναμε στον 3ο όροφο. Μεγαλώνοντας εκεί, προτού ακόμη χτιστούν γύρω μας άλλες πολυκατοικίες, εξακολουθούσαμε να βλέπουμε τον Υμηττό ευθεία και τη θάλασσα δεξιά μας, από το μπαλκόνι. Κατεβαίναμε στις πιλοτές και παίζαμε κρυφτό με άλλα παιδιά της γειτονιάς. Η γιαγιά μου έμενε στον 1ο όροφο και έβγαινε έξω να μας φωνάξει για φαγητό. Μπορείς να πεις ότι είχαμε το δικό μας μικρό χωριό στο Παλαιό Φάληρο. Μεγάλωσα με αυτά τα ερεθίσματα, χωρίς όμως να καταλαβαίνω πόσο ιδιαίτερο ήταν αυτό. Έφτασα 30 χρονών για να το συνειδητοποιήσω, γιατί γύρω μου πια είχαν χτιστεί όλα. Δεν βλέπαμε πια τον Υμηττό. Βλέπαμε μόνο μια γραμμή θάλασσα. Τα παιδιά δεν παίζανε πια στο πεζοδρόμιο.
«Η αποκέντρωση, όπως και κάθε πράγμα σε τούτη τη ζωή, απαιτεί συλλογικότητα, αλληλεγγύη και φροντίδα».
Σε κάποια φάση μετακόμισα στην Oλλανδία, στην Ουτρέχτη. Εκεί συνειδητοποίησα για πρώτη φορά πώς είναι να ζεις με τρόπο πιο φιλικό προς το περιβάλλον. Πήγαινα παντού με το ποδήλατο, ακόμη και με πάγο στους δρόμους, με βροχή καταρρακτώδη. Περνούσα μέσα από τα πάρκα το πρωί, ανέπνεα οξυγόνο κι όχι καυσαέριο.
Μετά βρέθηκα στην Αυστρία, εκεί ξεκίνησε η αγάπη μου για το βουνό. Επιστρέφοντας λοιπόν στην Αθήνα, έκανα συχνά εξορμήσεις στο βουνό. Σύντομα όμως κατάλαβα ότι κάτι δεν μου κολλούσε στην καθημερινότητα της Αθήνας.
«Είναι ακόμα η αρχή, αλλά έχω νιώσει πολλή ζεστασιά και μια μεγάλη αγκαλιά από το χωριό». Φωτ.: Αντιγόνη Καρνεσιώτη
Έπαιρνα το μετρό για να πάω στη δουλειά κι ήταν όλοι θυμωμένοι ή στενοχωρημένοι γύρω μου. Μου έπαιρνε μια ώρα να φτάσω στη δουλειά μου και όταν έφτανα είχα κουβαλήσει ένα βάρος που δεν μου αναλογούσε, αυτό του να ζεις σε μια πόλη που δεν χωράει πια τους κατοίκους της – μεταφορικά και κυριολεκτικά.
Έτσι, μια μέρα, έκανα εκδρομή μόνη μου στα Τζουμέρκα. Πήρα το αμάξι μου, οδήγησα 5 ώρες μόνη μου πρώτη φορά στη ζωή μου κι έφτασα.
Επί δύο χρόνια έκανα το Αθήνα-Τζουμέρκα Παγκράτι-Κολιάτσου, που λέμε. Ήταν ξεκάθαρο για μένα ότι ήθελα πια να ζήσω σε αυτόν τον τόπο. Παραιτήθηκα από τη δουλειά μου και προσπάθησα να βρω διάφορους λόγους για να με φέρουν εδώ. Η αφορμή στην αρχή ήταν ένας έρωτας, μετά ένα μεταπτυχιακό και τέλος η δημιουργία μιας τουριστικής επιχείρησης. Έτσι, από τον περασμένο Οκτώβρη ζω στη Ράμια, στα Τζουμέρκα.
Η επιλογή ήταν συγκυριακή. Μαζί με την τουριστική επιχείρηση που ξεκίνησα να διαχειρίζομαι, μου δόθηκε αυτό το σπίτι που βλέπεις. Με το που είδα την αυλή και τη θέα, είπα “εδώ θέλω να είμαι”, να κοιτώ τις κορφές των Τζουμέρκων, να ακούω τα πουλιά που κελαηδούν και τα ποτάμια που περνούν από κάτω. Όραμά μου ήταν να ανοίξουν ξανά τα σπίτια του χωριού, να έρχονται άνθρωποι και να γνωρίζουν τη ζωή σε ένα ορεινό χωριό.
Το εγχείρημα όμως δεν μπόρεσε να πάει μακριά γιατί έκανα τη μετάβαση αυτή μόνη, χωρίς κεφάλαιο, κι ενώ υπάρχει επισκεψιμότητα και οι άνθρωποι θέλουν να επισκεφτούν τα χωριά μας, δεν υπάρχει η δυναμική να “τρέξει” κάτι τόσο μεγάλο προς το παρόν.
«Τα θετικά για μένα είναι πολλά: οξυγόνο άπλετο, παρατήρηση και μελωδίες πουλιών καθημερινά, μυρωδιές φυσικές, περισσότερος ελεύθερος χρόνος, θέα σε βουνά και δέντρα». Φωτ.: Αντιγόνη Καρνεσιώτη Φωτ.: Αντιγόνη Καρνεσιώτη Φωτ.: Αντιγόνη Καρνεσιώτη
Παράλληλα, δεν σταμάτησα να κάνω τα μαθήματά μου διαδικτυακά. Διδάσκω ελληνικά σε ξένους και απόδημους, ως φιλόλογος και ως παιδαγωγός της ένταξης υποστηρίζω εξ αποστάσεως μαθητές και μαθήτριες. Αυτήν τη στιγμή λοιπόν, έχοντας το εισόδημα από τα μαθήματά μου, επιλέγω να παραμείνω στο χωριό και να διερευνήσω τα επόμενά μου βήματα. Μάλιστα, προτού μου γίνει πρόταση να αναλάβω αυτή την επιχείρηση, είχα σκεφτεί να νοικιάσω στα χωριά αυτά ένα σπίτι ούτως ή άλλως και να υποστηρίξω μαθητές και μαθήτριες που ζουν εδώ, εφόσον η πρόσβαση σε υπηρεσίες ειδικής αγωγής είναι κατά πολύ μειωμένες στην επαρχία και δη σε απομακρυσμένα χωριά.
Το μεγάλο όνειρο είναι να φτιάξω ένα κτήμα, στο οποίο θα καταπιάνομαι με διάφορα: περμακουλτούρα, βιωματική μάθηση μέσα στη φύση, κατασκευές, πολιτιστικά δρώμενα. Το θέμα όμως δεν είναι μόνο να το επισκέπτονται τουρίστες αλλά να γίνει παράδειγμα ενός εναλλακτικού τρόπου ζωής στη φύση και να δώσει διεξόδους σε παιδιά και ανθρώπους που ζουν ήδη εδώ.
Ο κύκλος και οι φίλοι μου ήταν γενικά πολύ υποστηρικτικοί. Από τη μια σαφώς στεναχωρήθηκαν που δεν θα έχουμε πια μια κοινή καθημερινότητα, από την άλλη καταλαβαίνουν ότι θέλω να ζήσω μια διαφορετική ζωή από αυτήν της πόλης. Πλέον πάντως δεν χρειάζεται να “εγκλωβιζόμαστε” σε ένα χωριό ή έναν τρόπο ζωής. Με τον σωστό σχεδιασμό, μπορείς να τα έχεις όλα. Σε ένα ιδανικό σενάριο, θα επιστρέφω στην Αθήνα για ένα μικρό διάστημα, θα βλέπω οικογένεια και φίλους κι έπειτα θα γυρίζω στη βάση μου. Έχουμε συνηθίσει το αντίθετο: οι άνθρωποι να μένουν στις πόλεις και να επιστρέφουν στο χωριό μόνο για διακοπές ή αργίες. Εγώ φαντάζομαι έναν κόσμο στον οποίο θα μπορούν οι άνθρωποι να ζουν στα χωριά ξανά, βγάζοντας τα προς το ζην με ποικίλους τρόπους, και θα πηγαίνουν για διακοπές στις πόλεις.
Η μετάβαση ήταν εύκολη στην αρχή. Είχα φίλους και φίλες που με βοήθησαν να κάνω τη μετακόμιση και για έναν μήνα το σπίτι δεν ήταν άδειο ποτέ. Όταν όμως άδειασε και ξεκίνησαν τα κρύα και οι βροχές, ήταν δύσκολα. Πέρασα αρκετό χρόνο μόνη μου και μέσα στο σπίτι. Αναρωτιόμουν αν αυτή είναι η ζωή εδώ. Ναι, αυτή είναι, τουλάχιστον για ένα διάστημα. Αυτό που έμαθα είναι ότι έτσι είναι η φύση μας και απλώς δεν το έχουμε συνηθίσει. Ο χειμώνας είναι καιρός για εσωτερικότητα, φροντίδα και χαμηλούς ρυθμούς, πνευματικά και σωματικά. Όταν είσαι σε μια πόλη κι έχεις μια συμβατική δουλειά, δεν τα σκέφτεσαι όλα αυτά. Προχωράς ρομποτικά και πρέπει να είσαι στη δουλειά σου κάθε μέρα, βρέξει χιονίσει.
Η ζωή στο χωριό επιτρέπει αυτή την παύση, όμως αυτό προϋποθέτει να έχεις κάνει τις “αποθήκες” σου τους προηγούμενους μήνες. Αυτήν τη στιγμή απολαμβάνω την άνοιξη και το πόσο ανθισμένα είναι όλα, το ότι ο ήλιος βγαίνει πιο συχνά και υπάρχει το εύφορο έδαφος για να “καλλιεργήσεις” ξανά. Είναι πραγματικά τρομερό ότι όλα αυτά σε μια πόλη είναι απλώς πληροφορίες, οι εποχές περνούν και δεν παρατηρούμε τη φύση γύρω μας ή τους ρυθμούς της. Είμαστε απορρυθμισμένοι ως κοινωνία και αν μας δινόταν η ευκαιρία έστω για λίγο να ξαναβρούμε το φυσικό μας κέντρο, νομίζω πως θα επαναδιαπραγματευόμασταν πολλά πράγματα, μέσα κι έξω μας. Θα παίρναμε λιγότερα ως δεδομένα.
Πέρα από τα μαθήματα, αυτήν τη στιγμή μού δίνεται η ευκαιρία για μεροκάματα σε διάφορα πλαίσια, κι όσο ζεις και ψάχνεσαι εδώ, μπορεί να προκύψουν διάφορες συνεργασίες – στην εστίαση, στην καθαριότητα, βοήθεια σε ξενοδοχεία ή αθλητικές δραστηριότητες, οικοδομές κ.ο.κ. Ως άνθρωπος που ασχολείται και με τη φωτογραφία και το βίντεο, είχα πρόσφατα μια συνεργασία με το Μπουλούκι/Boulouki, που δραστηριοποιείται στην περιοχή γύρω από τις παραδοσιακές τεχνικές δόμησης και βοήθησα με τη φωτογράφιση μιας τοπικής έκθεσης, αλλά κι ενός πρότζεκτ που τρέχει πολλά χρόνια τώρα (ανοικοδόμηση του δημοτικού σχολείου των Φράστων).
Κατά τα άλλα, αυτό που λατρεύω εδώ πέρα είναι να μπορώ να πηγαίνω σε διάφορα χωριά και να βοηθάω σε δουλειές που προκύπτουν και χρειάζονται χέρια – αφιλοκερδώς μεν, μου προσφέρουν όμως τόση γνώση.
Τη μια μέρα θα πάω στη φίλη μου τη Σοφία, στην Ατραπό, το τουριστικό περίπτερο Καταρράκτη. Την άλλη μέρα στους φίλους μου, την Αλέκα και τον Τρύφωνα, στην κοινωνική συνεταιριστική επιχείρησή τους, την Καρδιά της Μέλισσας, στην Καλλονή. Τον προηγούμενο μήνα πήγαμε να εξετάσουμε ένα παλιό μονοπάτι σε έναν καταρράκτη της Καλλονής για να δούμε αν μπορούμε να το φτιάξουμε εκ νέου. Βοηθήσαμε την Καρδιά της Μέλισσας να κλαδέψει τα μύρτιλα για να έχει μια καλή σοδειά. Η επόμενή μου βοήθεια θέλω να είναι στην κυρία Βάσω, στο χωριό, για να δω και να μάθω πώς ασχολείται με τον κήπο.
Φωτ.: Αντιγόνη Καρνεσιώτη
Επίσης, ασχολούμαστε με πολιτιστικές εκδηλώσεις στα χωριά: ετοιμάζουμε προβολές και φεστιβάλ για το καλοκαίρι, στην Ατραπό αλλά και στο Καταφύγιο Μελισσουργών.
Τέλος, αυτήν τη στιγμή ασχολούμαι και με την πτυχιακή μου που θα έχει να κάνει με ένα περιβαλλοντικό πρόγραμμα σε σχολεία της Άρτας για την επικονίαση, τις πεταλούδες, τη σημασία τους στο οικοσύστημα και το κλίμα.
Είναι ακόμα η αρχή αλλά έχω νιώσει πολλή ζεστασιά και μια μεγάλη αγκαλιά από το χωριό. Μπορώ να πω πως ακόμη συλλέγω πληροφορίες για το πως το χωριό “ζει”, από ντόπιους και απόδημους.
Έχουμε πολιτιστικό σύλλογο που οργανώνει συναντήσεις και δραστηριότητες κάθε βδομάδα, κυρίως τα ΣΚ, κι αυτό βοηθάει στην κοινωνικοποίηση. Υπάρχει ένα καφενείο στο χωριό που μαζεύονται οι χωριανοί σχεδόν κάθε βράδυ, το οποίο λειτουργεί και ως μίνι μάρκετ. Έχουμε λειτουργικό σχολείο, νηπιαγωγείο και δημοτικό. Έχουμε νέους που έχουν επιστρέψει, ασχολούνται με οικοδομές, αυλές ή δουλεύουν από απόσταση. Έχουμε διαδρομές που οδηγούν σε καταρράκτες και αλάνες μέσα στο δάσος για μεγάλες βόλτες και ανάπαυση. Είναι ένα χωριό που παλεύει να μη σβήσει.
Τα θετικά για μένα είναι πολλά: οξυγόνο άπλετο, παρατήρηση και μελωδίες πουλιών καθημερινά, μυρωδιές φυσικές, περισσότερος ελεύθερος χρόνος, θέα σε βουνά και δέντρα, καλύτερη διατροφή, με τοπικά πολλές φορές προϊόντα. Ως προς τη δουλειά μου, πραγματικά δεν μου έχει λείψει τίποτα. Νιώθω ότι εδώ μαθαίνω δεξιότητες που θα μου χρειαστούν μελλοντικά, και μάλιστα δωρεάν.
Το μόνο αρνητικό που βρίσκω είναι η έλλειψη σε δρώμενα κι ερεθίσματα. Θα ήθελα πιο πολλές κοινοτικές εκδηλώσεις και συζητήσεις – γίνεται μια προσπάθεια από τους Tzoumakers και τον Ορειβατικό Σύλλογο Καλεντζίου. Πιστεύω ότι μπορούμε κι άλλα χωριά να ακολουθήσουμε το παράδειγμά τους.
Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο ήμασταν στο Κοινοτικό Εργαστήρι των Tzoumakers και φτιάξαμε, άνθρωποι άγνωστοι μεταξύ μας και από διάφορα μέρη, μια μικρή ξύλινη ανεμογεννήτρια. Στο τέλος το γιορτάσαμε με μουσικές παραδοσιακές και όργανα στο καφενείο του διπλανού χωριού.
Από την Αθήνα μού λείπει η πολιτική δράση. Προσπαθώ να πηγαίνω στα Ιωάννινα για πορείες, διαμαρτυρίες κ.λπ. Νομίζω πως και στην Άρτα κάτι γίνεται σιγά σιγά, έχει επιστρέψει κάποιος νέος κόσμος με όρεξη για δράση. Αλλά κι εδώ, στα χωριά, κάτι γίνεται. Προς το παρόν προσπαθώ να παίρνω δύναμη από φίλους και φίλες που έχουν μετακομίσει εδώ και συμπορευόμαστε πολιτικά σε ιδέες και στο πώς ονειρευόμαστε τον κόσμο. Τον περασμένο Δεκέμβρη οργανώσαμε μια πεζοπορία για την Ημέρα των Βουνών στο χωριό του Καταρράκτη, με κύριο αίτημα τη βελτίωση των υποδομών στο οδικό δίκτυο, όπως και για να δηλώσουμε την εναντίωσή μας στην εγκατάσταση βιομηχανικών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Γιορτή με μουσικές παραδοσιακές και όργανα στο καφενείο του χωριού. Φωτ.: Αντιγόνη Καρνεσιώτη Κατασκευή ξύλινης ανεμογεννήτριας. Φωτ.: Αντιγόνη Καρνεσιώτη
Από την άλλη, συνειδητοποιώ ότι πολλές ανάγκες πολιτικής δράσης στην πόλη έχουν προκύψει από τον συνωστισμό και τη χαμηλή ποιότητα ζωής. Πιστεύω ακράδαντα πως αν δίνονταν ανάσες στις πόλεις και τους κατοίκους τους, ευκαιρίες να ζήσουν αλλού και να καλλιεργούν τη δική τους τροφή, τα προβλήματα στις πόλεις θα μειώνονταν. Εύχομαι ο κόσμος να μπορούσε να το δει αυτό και να υπήρχε βοήθεια από το κράτος για αυτήν τη μετάβαση.
Θα συμβούλευα κάποιον που σκέφτεται την αποκέντρωση να μην το κάνει μόνος/-η του/της. Το εγχείρημα είναι δύσκολο και χρειάζεται παρέα. Υπάρχουν χωριά που αναζητούν κόσμο να εγκατασταθεί και έχει χτιστεί μια βάση βοήθειας γύρω από την αποκέντρωση. Η Ζίτσα Ιωαννίνων είναι ένα τέτοιο ζωντανό παράδειγμα και τα Ψηλά Βουνά βοηθούν σε διάφορα διαδικαστικά ζητήματα. Η αποκέντρωση, όπως και κάθε πράγμα σε τούτη τη ζωή, απαιτεί συλλογικότητα, αλληλεγγύη και φροντίδα.
Τα χωριά μας και τόσα εγκαταλειμμένα μέρη στην Ελλάδα περιμένουν κόσμο και ζωή. Είναι δυνατή μια ζωή κοντά στη φύση, χτίζοντας μικρές κοινότητες. Αλλιώς, θα πάρουν τις κορφές και τα ποτάμια μας οι εταιρείες και τότε πραγματικά δεν θα έχει μείνει τίποτα πια που να μοιάζει με φυσικό τοπίο για να παλέψουμε. Η ζωή στις πόλεις, όπως τις έχουμε χτίσει, μας εξουθενώνει και μας αποχαυνώνει, μας απομακρύνει και μας πολώνει. Η ζωή σε ένα χωριό σε επαναφέρει στο κέντρο και σου θυμίζει έμπρακτα όλα όσα αξίζουν σε αυτήν τη ζωή. Είμαι κι εγώ με τη σειρά μου διαθέσιμη να βοηθήσω όποιον/-α θέλει να κάνει ένα τέτοιο βήμα. Μπορεί να επικοινωνήσει μαζί μου στο Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.».
Η Μαρία Μαγδαληνή αναδύεται ως μία από τις πιο παρεξηγημένες φιγούρες της χριστιανικής ιστορίας. Από την αβάσιμη ταύτισή της με την αμαρτωλή γυναίκα, μέχρι τη μεταφορά της στον κινηματογράφο και την τηλεόραση, η ιστορία της αποκαλύπτει τη διαρκή αναζήτηση για την πραγματική της ταυτότητα. Ποια ήταν πραγματικά η Μαρία Μαγδαληνή;
Η Αγία Μαρία η Μαγδαληνή, με καταγωγή από τα Μάγδαλα, μια μικρή πόλη στα δυτικά της λίμνης Γεννησαρέτ και νότια της πεδιάδας της Γαλιλαίας, είναι από τα πιο παρεξηγημένα πρόσωπα της χριστιανικής αφήγησης, και αυτό δεν είναι απλώς ένα ρητορικό σχήμα.
Ανάμεσα στις λίγες γυναίκες που κατονομάζονται με σαφήνεια στα Ευαγγέλια, παρούσα στα πιο κρίσιμα γεγονότα της ζωής του Ιησού και η πρώτη που, σύμφωνα με τις πηγές, τον είδε αναστημένο, η Μαρία Μαγδαληνή έχει καταγραφεί, συκοφαντηθεί, αποκλειστεί, εξιδανικευτεί και -στις μέρες μας- επαναπροσδιοριστεί όσο καμία άλλη. Αλλά τι γνωρίζουμε πραγματικά για εκείνη;
GettyΙστορική ύπαρξη: Τι γνωρίζουμε και τι εικάζεται
Η ύπαρξη της Μαρίας Μαγδαληνής ως ιστορικού προσώπου θεωρείται πιθανή από την πλειονότητα των σύγχρονων ιστορικών της Καινής Διαθήκης. Το όνομά της αναφέρεται 12 φορές στα τέσσερα Ευαγγέλια, περισσότερες από οποιονδήποτε άλλο θηλυκό χαρακτήρα, και συχνά σε συνάρτηση με μαρτυρικά γεγονότα (Μτ 27:56, Μκ 15:40, Ιω 20:1). Το προσωνύμιο “Μαγδαληνή” την προσδιορίζει γεωγραφικά (από τα Μάγδαλα της Γαλιλαίας) και δείχνει ότι δεν ήταν γνωστή ως «κόρη ή σύζυγος κάποιου»- στοιχείο που έχει αναγνωριστεί από μελετητές όπως η Karen L. King (Harvard Divinity School) ως ένδειξη ανεξαρτησίας.
Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι, σύμφωνα με την Καινή Διαθήκη, ήταν παρούσα στη σταύρωση (όταν οι περισσότεροι μαθητές είχαν εξαφανιστεί), ότι ήταν στον τάφο την ώρα της Ανάστασης, και ότι στα κείμενα του Ιωάννη είναι εκείνη που αναγνωρίζει πρώτη τον αναστημένο Χριστό -μια κορυφαία θεολογική σκηνή.
Το μεγάλο λάθος του Πάπα Γρηγορίου
Το 591 μ.Χ., ο Πάπας Γρηγόριος Α΄, σε μία κήρυξή του στη Ρώμη, ταυτοποίησε τη Μαρία Μαγδαληνή με την «αμαρτωλή γυναίκα» του Λουκά (Λκ 7:36-50) - η οποία δεν κατονομάζεται. Με μία απλή αλλά ιδεολογικά φορτισμένη συγχώνευση, η μαθήτρια του Ιησού μετατράπηκε στην εικονογραφημένη πόρνη που μετανοεί. Αυτή η ταύτιση επικράτησε για περισσότερα από 1.300 χρόνια στη Δύση, ενσωματώθηκε στην αγιογραφία, στη θεολογία, στη λογοτεχνία, και φυσικά στην τέχνη.
Δεν υπάρχει καμία απολύτως βιβλική απόδειξη ότι η Μαρία ήταν πόρνη. Το μόνο που αναφέρεται είναι πως ο Ιησούς είχε «εκβάλει επτά δαιμόνια» από αυτήν- έκφραση που ερμηνεύεται συχνά ως συμβολισμός για ασθένεια ή πνευματικό βάρος, όχι ηθική διαφθορά.
Ορθόδοξοι, Καθολικοί, Προτεστάντες: Τρεις εκδοχές για την ίδια γυναίκα
Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν ταυτίζει τη Μαρία με την αμαρτωλή γυναίκα. Την τιμά ως «Ισαπόστολο» κι ευαγγελίστρια της Ανάστασης, με ξεχωριστή εορτή στις 22 Ιουλίου και στις 4 Μαΐου ημέρα ανακομιδής (δηλ. μεταφοράς) των λειψάνων της. Δεν υπάρχει σε αυτή την παράδοση η σεξουαλική ηθικολογία που χαρακτήρισε τον δυτικό μεσαίωνα.
Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία διατήρησε την ταύτιση με την αμαρτωλή γυναίκα έως τον 20ό αιώνα. Μόλις το 1969 αφαιρέθηκε επισήμως η συσχέτιση από το ρωμαιοκαθολικό λειτουργικό ημερολόγιο και το 2016 ο Πάπας Φραγκίσκος αποκατέστησε πλήρως τη Μαρία Μαγδαληνή ως «Απόστολο των Αποστόλων».
Οι Προτεστάντες, ήδη από την αρχή της Μεταρρύθμισης, απέρριψαν την ταύτιση με την πόρνη, αλλά χωρίς να αποδώσουν συγκεκριμένο θεολογικό βάρος στην παρουσία της. Η γυναικεία θεολογία στις Προτεσταντικές εκκλησίες την επαναδιεκδίκησε αργότερα, ιδιαίτερα από τη δεκαετία του ’70 και μετά.
Τα Απόκρυφα και το Ευαγγέλιο της Μαρίας
Στο λεγόμενο «Ευαγγέλιο της Μαρίας»- ένα απόκρυφο κείμενο του 2ου αιώνα, σωζόμενο σε κομμάτια- η Μαρία Μαγδαληνή εμφανίζεται ως πνευματική δασκάλα με πρόσβαση σε απόκρυφες διδαχές του Ιησού. Η σύγκρουσή της με τον Πέτρο παρουσιάζει ξεκάθαρες τάσεις πρώιμου φεμινισμού και θεολογικής ισοτιμίας.
Το κείμενο υπαινίσσεται ότι η Μαρία είχε μυστικιστικές γνώσεις που οι άνδρες μαθητές δεν κατανοούσαν ή δεν αποδέχονταν. Τα γνωστικά Ευαγγέλια (π.χ. το Ευαγγέλιο του Φιλίππου) επίσης παρουσιάζουν τη Μαρία ως ξεχωριστή φιγούρα, σε κάποιες περιπτώσεις υπονοούν και ερωτική εγγύτητα, χωρίς σαφείς αποδείξεις.
Η Μαρία Μαγδαληνή στο σινεμά και την τηλεόραση
Η εικαστική της αναπαράσταση έχει ακολουθήσει τις ιδεολογικές της παρεξηγήσεις. Η Μαρία γίνεται μοντέλο της «λυτρωμένης αμαρτίας» στην Αναγέννηση, μετατρέπεται σε ρομαντικό αρχέτυπο τον 19ο αιώνα κι εισέρχεται στον κινηματογράφο άλλοτε ως ερωτικό αντικείμενο κι άλλοτε ως αμφιλεγόμενη μυστικίστρια.
Στο Jesus Christ Superstar (1973), η Yvonne Elliman τραγουδά “I Don’t Know How to Love Him”, αποτυπώνοντας τη σύγχυση ανάμεσα στον θρησκευτικό και τον σαρκικό έρωτα. Η ηρωίδα, στα λόγια της Elliman, δεν είναι απλώς ένας παρατηρητής του θεϊκού. Αντίθετα, βιώνει τον Ιησού ως έναν άνδρα που προκαλεί τις πιο ανθρώπινες αντιφάσεις: τον θέλει με τον τρόπο που μια γυναίκα θέλει τον αγαπημένο της, αλλά ταυτόχρονα, γνωρίζει ότι το δικό του ταξίδι είναι υπερβατικό και ανώτερο. Αυτή η αντίφαση, αυτή η συναισθηματική αποπλάνηση, αποτυπώνεται με μοναδική ευαισθησία στο τραγούδι.
Η Μαρία Μαγδαληνή υπάρχει στο «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται», τόσο στο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη όσο και στην τηλεοπτική μεταφορά του Βασίλη Γεωργιάδη (1975, ΕΡΤ). Βέβαια, ο Καζαντζάκης δεν μεταφέρει αυτούσια τα ευαγγελικά πρόσωπα, αλλά δημιουργεί σύγχρονους “τύπους” που τα ενσαρκώνουν σε ένα μεταφορικό πλαίσιο. Οπότε ναι μεν, υπάρχει γυναικεία φιγούρα που αντιστοιχεί στη Μαγδαληνή, αλλά όχι με το όνομά της. Στην τηλεοπτική σειρά εμφανίζεται ο χαρακτήρας της Κατερίνας (Νίκη Τριανταφυλλίδη), της «αμαρτωλής γυναίκας» που ερωτεύεται τον Μανωλιό (ο οποίος παίζει τον Χριστό στο θρησκευτικό δράμα του χωριού).
Ο Franco Zeffirelli στη μίνι σειρά Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ (1977) περιλαμβάνει την Μαρία Μαγδαληνή, την οποία υποδύεται η Anne Bancroft. Η Bancroft τη δίνει με τραγικότητα κι έναν αέρα «αριστοκρατικής» πτώσης. Δε μοιάζει τόσο με αμαρτωλή που μετανοεί, όσο με έκπτωτη γυναίκα που προσπαθεί να ξανασταθεί στα πόδια της σε μια κοινωνία σκληρή και άδικη. Στην παραγωγή του Zeffirelli, η Μαγδαληνή εμφανίζεται ως ούτε πολύ σαρκική ούτε υπερβολικά αγία, σε μια σειρά που ισορροπεί γενικά ανάμεσα στην αισθητική του Καθολικισμού και την τηλεοπτική προσβασιμότητα.
Στον Τελευταίο Πειρασμό(1988) του Martin Scorsese, βασισμένος στο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη, παρουσιάζει μια εν δυνάμει ερωτική σχέση με τον Ιησού, με τη Barbara Hershey στον ρόλο. Η Μαγδαληνή εδώ είναι ίσως μία από τις πιο ανθρώπινες και λιγότερο μυθοποιημένες απεικονίσεις της στο σινεμά. Δεν έχουμε καμία «άγια αμαρτωλή» ούτε μυστικιστική μούσα, αλλά μια γυναίκα απτή, σαρκική, πληγωμένη, που προσπαθεί να καταλάβει έναν άνδρα που την απορρίπτει για τον Θεό. Στο εναλλακτικό όραμα του Ιησού, η Μαγδαληνή δεν είναι απλώς μια παρουσία, είναι η σύζυγός του. Κάνει έρωτα μαζί της, ζουν μαζί μια άλλη ζωή, γήινη και φαινομενικά “κανονική”. Αυτό, φυσικά, συμβαίνει μόνο μέσα στο όραμα του “τελευταίου πειρασμού” πριν πεθάνει αλλά η πρόκληση έχει ήδη γραφτεί στο σώμα της ταινίας.
Η λογοκρισία ήταν καταιγιστική: το Βατικανό καταδίκασε την ταινία, πολλές χώρες την απαγόρευσαν, και κινηματογράφοι δέχτηκαν επιθέσεις. Ο λόγος; Το ταμπού του ερωτισμού του Θεανθρώπου και η ιδέα ότι η Μαγδαληνή μπορεί να μην ήταν σύμβολο λύτρωσης, αλλά επιλογή ζωής.
Η Monica Bellucci ενσάρκωσε τη Μαρία Μαγδαληνή στα Πάθη του Χριστού (2004) του Mel Gibson. Αυτός ο ρόλος είναι από τους πιο χαρακτηριστικούς στη δημόσια εικόνα της. Η ταινία επιλέγει να παρουσιάσει τη Μαγδαληνή με λιγοστούς διαλόγους αλλά με έντονη σωματικότητα και παρουσία. Δεν ενσωματώνει τις απόκρυφες παραδόσεις ή κάποια θεολογική εμβάθυνση, αλλά το βλέμμα της Bellucci, σε μετωπικά πλάνα κατά τη διάρκεια της σταύρωσης, λειτουργεί ως άξονας συγκίνησης και ανθρώπινου πόνου. Είναι περισσότερο εικόνα και λιγότερο αφήγηση. Παρότι το σενάριο δεν τη χαρακτηρίζει ρητά ως «πόρνη», η εικονογραφία και η θλίψη της Bellucci φαίνεται να παραπέμπουν ξανά σε αυτή τη φαντασιακή, καθαρτική φιγούρα.
Στην τηλεοπτική σειρά The Chosen (2017), η Μαρία Μαγδαληνή, την οποία υποδύεται η Elizabeth Tabish, παρουσιάζεται με έναν πολύ διαφορετικό τρόπο από τις κλασικές αναπαραστάσεις του παρελθόντος. Εδώ, η Μαγδαληνή δεν είναι μια “αμαρτωλή γυναίκα” που βρίσκει τη λύτρωσή της μέσω του Χριστού. Αντίθετα, η σειρά την αποδίδει ως μια γυναίκα με σύνθετη ψυχολογία, που είναι παρούσα στην ιστορία της με έναν πιο εσωτερικό, ανθρώπινο και πνευματικό τρόπο.
Η Mary Magdalene (2018) με τη Rooney Mara, προσπαθεί να αποκαταστήσει την εικόνα της Μαρίας ως ανεξάρτητης πνευματικής φιγούρας, βασιζόμενη περισσότερο στα κανονικά Ευαγγέλια παρά στα απόκρυφα. Η ταινία, σκηνοθετημένη από τον Garth Davis, εστιάζει στην ανεξαρτησία και την πνευματικότητα της Μαγδαληνής, προσπαθώντας να αποκαταστήσει την εικόνα της ως γυναίκας με ουσιαστική πνευματική αποστολή και όχι απλώς ως «αμαρτωλής που βρήκε σωτηρία».
Ο Λευκός Οίκος εξετάζει αποχώρηση δυνάμεων από «μη συνεργάσιμες» χώρες και ενίσχυση άλλων συμμάχων, βαθαίνοντας το ρήγμα με την Ευρώπη μετά τον πόλεμο με το Ιράν
ΟΛευκός Οίκος εξετάζει σχέδιο για την τιμωρία ορισμένων χωρών-μελών του NATO, τις οποίες ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θεωρεί ότι δεν στήριξαν επαρκώς τις ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, σύμφωνα με αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης.
Η πρόταση προβλέπει τη μετακίνηση αμερικανικών στρατευμάτων από χώρες της Συμμαχίας που κρίνονται «μη συνεργάσιμες» προς κράτη που επέδειξαν μεγαλύτερη υποστήριξη. Το σχέδιο απέχει σημαντικά από τις πρόσφατες απειλές του Τραμπ για πλήρη αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, κάτι που δεν μπορεί να γίνει χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.
Το σχέδιο, που έχει κυκλοφορήσει και έχει κερδίσει υποστήριξη μεταξύ ανώτερων αξιωματούχων τις τελευταίες εβδομάδες, βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο και αποτελεί μία από τις επιλογές που εξετάζει ο Λευκός Οίκος για την «τιμωρία» της Συμμαχίας. Ταυτόχρονα, αναδεικνύει το διευρυνόμενο ρήγμα μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ και των Ευρωπαίων συμμάχων μετά την απόφαση για τον πόλεμο στο Ιράν.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε επισκέφθηκε την Τετάρτη την Ουάσιγκτον για να συναντηθεί με τον Τραμπ. Ο Ρούτε έχει επιχειρήσει να ενισχύσει τις σχέσεις με τον Αμερικανό πρόεδρο, παρά τις εντάσεις στη διατλαντική συμμαχία, και συγκαταλέγεται μεταξύ εκείνων που τον έπεισαν να μην προχωρήσει στην προσάρτηση της Γροιλανδίας.
«Είναι αρκετά λυπηρό ότι το ΝΑΤΟ γύρισε την πλάτη στον αμερικανικό λαό τις τελευταίες έξι εβδομάδες, τη στιγμή που ο αμερικανικός λαός χρηματοδοτεί την άμυνά του», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ, προσθέτοντας ότι ο Τραμπ σκοπεύει να έχει μια «ειλικρινή και ανοιχτή συζήτηση» με τον Ρούτε.
«Το ΝΑΤΟ δεν ήταν εκεί όταν το χρειαστήκαμε»
Το βράδυ της Τετάρτης, ο Τραμπ έγραψε στην πλατφόρμα Truth Social ότι «το ΝΑΤΟ δεν ήταν εκεί όταν το χρειαστήκαμε και δεν θα είναι εκεί αν το χρειαστούμε ξανά».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν περίπου 84.000 στρατιώτες στην Ευρώπη, αν και ο ακριβής αριθμός μεταβάλλεται λόγω ασκήσεων και εναλλασσόμενων αποστολών. Οι αμερικανικές βάσεις στην Ευρώπη αποτελούν κρίσιμο κόμβο για τις παγκόσμιες στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ, ενώ παράλληλα ενισχύουν οικονομικά τις χώρες που τις φιλοξενούν. Οι βάσεις στην Ανατολική Ευρώπη λειτουργούν επίσης ως αποτρεπτικός παράγοντας έναντι της Ρωσίας.
Ερωτηθείς σχετικά, ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε σε πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος επέκρινε χώρες του ΝΑΤΟ για ανεπαρκή στήριξη προς τις ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν.
Δεν έχει γίνει σαφές ποιες χώρες θα χάσουν στρατεύματα, ωστόσο αρκετά κράτη-μέλη έχουν προκαλέσει τη δυσαρέσκεια του Τραμπ, ιδιαίτερα λόγω της αντίθεσής τους στον πόλεμο.
Η Ισπανία, η μόνη χώρα του ΝΑΤΟ που δεν έχει δεσμευτεί να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ, απαγόρευσε τη χρήση του εναέριου χώρου της από αμερικανικά αεροσκάφη που συμμετείχαν στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Παράλληλα, υπάρχει δυσαρέσκεια και προς τη Γερμανία, παρά το γεγονός ότι αποτελεί βασικό κόμβο υποστήριξης των αμερικανικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή.
Η Ιταλία περιόρισε προσωρινά τη χρήση αεροπορικής βάσης στη Σικελία, ενώ η Γαλλία επέτρεψε τη χρήση βάσης στο νότιο τμήμα της χώρας μόνο υπό τον όρο ότι δεν θα χρησιμοποιείται για επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Πέρα από τη μετακίνηση στρατευμάτων, το σχέδιο ενδέχεται να περιλαμβάνει και το κλείσιμο αμερικανικής βάσης σε ευρωπαϊκή χώρα, πιθανότατα στην Ισπανία ή τη Γερμανία.
Αντίθετα, χώρες όπως η Πολωνία, η Ρουμανία, η Λιθουανία και η Ελλάδα θεωρούνται πιο «υποστηρικτικές» και ενδέχεται να ενισχυθούν στρατιωτικά. Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης συγκαταλέγονται σε εκείνες με τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες και ήταν από τις πρώτες που δήλωσαν πρόθυμες να συμμετάσχουν σε διεθνή αποστολή επιτήρησης των Στενών του Ορμούζ.
Το σχέδιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεταφορά περισσότερων αμερικανικών δυνάμεων κοντά στα ρωσικά σύνορα, κάτι που ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις από τη Μόσχα.
Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι είναι «πολύ απογοητευμένος» από το ΝΑΤΟ, χαρακτηρίζοντας τη στάση του στον πόλεμο με το Ιράν «στίγμα που δεν θα σβήσει ποτέ». Τις τελευταίες εβδομάδες έχει επανειλημμένα επικρίνει τη Συμμαχία, ενώ φέρεται να έχει εξετάσει ακόμη και το ενδεχόμενο αποχώρησης των ΗΠΑ.
Τον περασμένο μήνα, έγραψε ότι τα κράτη-μέλη «δεν έκαναν τίποτα» για να βοηθήσουν στον πόλεμο, προσθέτοντας ότι «οι ΗΠΑ δεν χρειάζονται το ΝΑΤΟ».
Από την πλευρά τους, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι δεν υπήρξε καμία προηγούμενη διαβούλευση πριν από την έναρξη του πολέμου, γεγονός που δυσχέρανε τον συντονισμό. Μάλιστα, δύο υπουργοί Άμυνας χωρών του ΝΑΤΟ, από την Εσθονία και την Ιταλία, εγκλωβίστηκαν στο Ντουμπάι όταν ξέσπασε η σύγκρουση, καθώς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έκλεισαν τον εναέριο χώρο τους.
Ο πόλεμος με το Ιράν αποτελεί το τελευταίο επεισόδιο σε μια σειρά διπλωματικών κρίσεων που έχει αντιμετωπίσει η Συμμαχία από την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ήδη προκαλέσει εντάσεις με τους συμμάχους του λόγω των δασμών στην Ευρώπη, της προσέγγισής του με τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν και της κρίσης με τη Δανία για τη Γροιλανδία.
Κατά την πρώτη του θητεία, το 2020, ο Τραμπ είχε διατάξει την αποχώρηση περίπου 12.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία, απόφαση που ανέτρεψε ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν το 2021.
