Το 1996 Ντάνι Μπόιλ μας έδωσε μια κινηματογραφική γέυση από τη σκοτεινή ζωή στους δρόμους της Σκωτίας. Τριάντα χρόνια αργότερα, θέλει να μας αφηγηθεί μια ιστορία για το «Trainspotting».

Ο σκηνοθέτης του «Trainspotting» Ντάνι Μπόιλ επανεξέτασε τη σκοτεινή ταινία για τη ζωή (choose future, choose life) στο Εδιμβούργο τριάντα χρόνια μετά την κυκλοφορία της και, έχει δύο λόγια να μας πει και μια ιστορία από την Κούβα να μας αφηγηθεί.

Σε συνέντευξή του στο People, ο Μπόιλ μοιράστηκε: «Είχαμε αυτή την ιδέα στο τέλος, εκείνη την τελική εικόνα του [Γιούαν] ΜακΓκρέγκορ, όταν περπατά προς την κάμερα. Πάντα είχαμε αυτή την ιδέα ότι μεταμορφώνεται σε κρανίο. Αλλά όταν γυρίστηκε για πρώτη φορά, δεν μπορούσαμε πραγματικά να το πετύχουμε, επειδή μπορούσες μόνο να το υπονοήσεις».

Όταν όμως εργάστηκε στην αναβάθμιση της ταινίας σε 4K, κατάφεραν να «την βελτιώσουν ψηφιακά».

Από την Αβάνα, με αγάπη

«Με τις αλλαγές που κάναμε στην ταινία, δίνει περισσότερο την αίσθηση ότι [η φιγούρα του ΜακΓκρέγκορ] μετατρέπεται σε κρανίο καθώς περπατά προς το μέρος σου. Αυτό το καταφέραμε αντλώντας στοιχεία από μια κουβανέζικη ταινία με τίτλο Μνήμες Υπανάπτυξης», εξήγησε αρχικά ο Ντάνι Μπόιλ, χαρακτηρίζοντας το έργο του Κουβανού σκηνοθέτη και σεναριογράφου Τομάς Γκουτιέρες Αλέα «μια πραγματικά υπέροχη ταινία».

Το έργο του Αλέα, ακολουθεί έναν άνδρα από την Κούβα, ο οποίος χάνεται μέσα στις αναμνήσεις του, καθώς η απειλή ξένης εισβολής εντείνεται και η υπόλοιπη οικογένειά του μετακομίζει στο Μαϊάμι.

«Αυτό το πήρα από εκείνη την ταινία», παραδέχεται.

Ο Μπόιλ θυμάται την πρώτη φορά που είδε την ταινία στην Κούβα, μαζί με το καστ του έργου «Μικρά εγκλήματα μεταξύ φίλων» και την επίδραση που είχε στην τέχνη τους.

«Τότε, πήγαινες σε αυτά τα φεστιβάλ κινηματογράφου που πραγματοποιούνταν σε καταπληκτικά μέρη. Αυτό ήταν στην Κούβα, στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αβάνας. Και είδα αυτή την ταινία. Ήταν μια εξαιρετική ταινία», αναπολεί, μιλώντας στο People. «Σκέφτηκα ότι αυτή είναι η εικόνα για το τέλος της ταινίας που ετοιμάζαμε, που ήταν το Trainspotting. Από εκεί προήλθε».

«Τροποποιήσαμε το τέλος»

Σε άλλο σημείο της συνέντευξής του στο περιοδικό, ο σκηνοθέτης παραδέχτηκε ότι ήθελε να τροποποιήσει μερικές σκηνές από αυτές που ήδη έχουμε δει, πάντοτε όμως με σεβασμό στην αρχική ταινία.

«Κάποιοι πιστεύουν ότι πρέπει να κάνεις μικρές αλλαγές. Εγώ πιστεύω ότι σε κάτι τόσο ακραίο όπως αυτό, δεν πρέπει να κάνεις πολλές αλλαγές», υποστήριξε.

Φωτογραφία: IMDb

Όσον αφορά το τέλος, ωστόσο, σημειώνει ότι κατάφεραν απλώς να το φτιάξουν όπως ήθελε αρχικά, χάρη στη σύγχρονη τεχνολογία.

«Τροποποιήσαμε το τέλος επειδή ήξερα ότι δεν το είχαμε πετύχει απόλυτα στην αρχική ταινία. Δεν το αλλάξαμε καθόλου. Ήταν περισσότερο μια βελτίωση της εικόνας, επειδή η ανάλυση ήταν καλύτερη».

Συνολικά, καθώς ξαναέβλεπε την ταινία, βρήκε τον εαυτό του να σκέφτεται: «Πω πω, είναι αρκετά καλή».

«Δεν πρόκειται για κάλπικη μετριοφροσύνη. Απλώς δείχνει ότι όταν συνεργάζεσαι με μια ομάδα ηθοποιών και καταπιάνεσαι με ένα σενάριο, μπαίνεις σε μια ροή… και γι’ αυτό πρέπει πάντα να είσαι προσεκτικός όταν γυρίζεις μια ταινία και ο κόσμος την κριτικάρει την πρώτη ή τη δεύτερη μέρα, γιατί χρειάζεται χρόνος για να μπεις στο ρόλο», είπε ο Μπόιλ.

«Το σενάριο είναι πολύ προσεκτικά γραμμένο, αλλά μερικές φορές δίνει την αίσθηση ότι [υπάρχουν σκηνές] που οι [ηθοποιοί] αυτοσχεδιάζουν».

«Η διανομή των ρόλων είναι εξαιρετική, γιατί τους πιστεύεις. Δεν υπάρχει καμία στιγμή που να νομίζεις ότι δεν καταφέρνουν να αποδώσουν τις σκηνές», αναλογίστηκε. «Φαίνεται να τα καταφέρνουν σε κάθε σκηνή, ό,τι κι αν τους ζητηθεί. Φαίνεται να το καταλαβαίνουν».

«Η ερμηνεία είναι εξαιρετική και όλοι μπαίνετε στο κλίμα εξαιτίας αυτού» , κατέληξε.

*Με πληροφορίες από: People

Η Τόβα Νόελ αρνείται κάθε εμπλοκή στον θάνατο του Έπσταϊν, μιλά για απειλές και θεωρίες συνωμοσίας, ενώ η έρευνα συνεχίζεται

Σχεδόν επτά χρόνια μετά τον θάνατο του Τζέφρι Έπσταϊν μέσα στη φυλακή, η πρώην σωφρονιστική υπάλληλος Τόβα Νόελ επιχειρεί να δώσει τη δική της απάντηση στις κατηγορίες, τις υποψίες και τις θεωρίες συνωμοσίας που τη συνοδεύουν έκτοτε. Καταθέτοντας ενώπιον της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων, η πρώην φρουρός δήλωσε ότι δεν είχε καμία εμπλοκή στον θάνατο του χρηματιστή και υποστήριξε πως η ζωή της έχει μετατραπεί σε εφιάλτη εξαιτίας των απειλών και των φημών που εξακολουθούν να την ακολουθούν.

Η Τόβα Νόελ ήταν μία από τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους που βρίσκονταν σε υπηρεσία τη νύχτα που ο Έπσταϊν βρέθηκε νεκρός στο κελί του. Αν και αρχικά βρέθηκε αντιμέτωπη με κατηγορίες για παραποίηση υπηρεσιακών εγγράφων, αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι είχε οποιαδήποτε σχέση με τον θάνατό του και απέδωσε όσα συνέβησαν στη «δυσλειτουργική κουλτούρα» που επικρατούσε στο Ομοσπονδιακό Σωφρονιστικό Κέντρο του Μανχάταν (MCC), σύμφωνα με το ABC News.

«Έχω δεχθεί απειλές από αγνώστους. Έχω ακούσει ανθρώπους να συζητούν αν είμαι δολοφόνος ή αν θα βρεθώ κι εγώ νεκρή. Δέχομαι διαρκώς παρενόχληση στο σπίτι μου, στον χώρο εργασίας μου, μέσω ηλεκτρονικών μηνυμάτων και τηλεφωνημάτων. Κάθε λίγες εβδομάδες εμφανίζεται ένα νέο δημοσίευμα βασισμένο σε κάποια καινούργια θεωρία, με ελάχιστη ή και καμία πραγματική βάση.»

Τόβα Νοέλ, Πηγή: New York Post

«Η ευθύνη μου να πραγματοποιώ τις προβλεπόμενες καταμετρήσεις και περιπολίες δεν εκτελέστηκε σωστά λόγω της σοβαρής υποστελέχωσης, της ανεπαρκούς εκπαίδευσης, της ελλιπούς επικοινωνίας μεταξύ διοίκησης και σωφρονιστικών υπαλλήλων πρώτης γραμμής, καθώς και άλλων συστημικών αποτυχιών», ανέφερε στην κατάθεσή της, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση ως «τον τρόπο λειτουργίας του MCC», όπως μεταδίδει το ίδιο μέσο.

Η ίδια και ένας ακόμη σωφρονιστικός υπάλληλος κατηγορήθηκαν το 2019 ότι συμπλήρωσαν ψευδώς έγγραφα ώστε να φαίνεται πως είχαν πραγματοποιήσει τους προβλεπόμενους ελέγχους κρατουμένων, ενώ στην πραγματικότητα είχαν περάσει μεγάλο μέρος της βάρδιάς τους μπροστά σε υπολογιστές. Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, για περίπου οκτώ ώρες κανείς δεν είχε ελέγξει τους κρατουμένους της Ειδικής Μονάδας Κράτησης μέχρι τη στιγμή που ο Έπσταϊν εντοπίστηκε χωρίς τις αισθήσεις του.

Η Νόελ, η οποία είχε υπηρετήσει και στην Εθνοφρουρά των ΗΠΑ, ακόμη και στο πλαίσιο της επιχείρησης Enduring Freedom στο Κουβέιτ, κατέληξε τελικά σε συμφωνία με τις αρχές. Οι κατηγορίες εναντίον της αποσύρθηκαν τον Δεκέμβριο του 2021.

Όπως είπε, μετά την απόσυρση των κατηγοριών πίστευε πως θα μπορούσε να αφήσει πίσω της την υπόθεση και να ξαναχτίσει τη ζωή της. Αντί γι’ αυτό, βρέθηκε αντιμέτωπη με συνεχή στοχοποίηση.

«Πίστευα ότι θα μπορούσα να ξαναχτίσω ιδιωτικά τη ζωή και την καριέρα μου. Αντί γι’ αυτό, εξακολουθώ να αποτελώ στόχο απειλών κατά της ζωής μου, θεωριών συνωμοσίας και εξωφρενικών φημών, που έχουν επηρεάσει τόσο την ψυχική όσο και τη σωματική μου υγεία», είπε.

«Έχω δεχθεί απειλές από αγνώστους. Έχω ακούσει ανθρώπους να συζητούν αν είμαι δολοφόνος ή αν θα βρεθώ κι εγώ νεκρή. Δέχομαι διαρκώς παρενόχληση στο σπίτι μου, στον χώρο εργασίας μου, μέσω ηλεκτρονικών μηνυμάτων και τηλεφωνημάτων. Κάθε λίγες εβδομάδες εμφανίζεται ένα νέο δημοσίευμα βασισμένο σε κάποια καινούργια θεωρία, με ελάχιστη ή και καμία πραγματική βάση».

Ο Έπσταϊν πέθανε στις 10 Αυγούστου 2019, ενώ περίμενε να δικαστεί για ομοσπονδιακές κατηγορίες. Η Ιατροδικαστική Υπηρεσία της Νέας Υόρκης κατέληξε ότι επρόκειτο για αυτοκτονία διά απαγχονισμού, θέση που υιοθέτησε και το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης.

Το 2023, έκθεση του Γενικού Επιθεωρητή του υπουργείου κατέγραψε σειρά σοβαρών παραλείψεων κατά τη διάρκεια της κράτησής του, ωστόσο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρξε εγκληματική ενέργεια και ότι ο θάνατός του ήταν αυτοκτονία.

Οι αναζητήσεις στο διαδίκτυο και οι τραπεζικές καταθέσεις

Η δημόσια συζήτηση γύρω από την υπόθεση αναζωπυρώθηκε νωρίτερα φέτος, όταν το Υπουργείο Δικαιοσύνης δημοσιοποίησε έγγραφα που περιλάμβαναν στοιχεία από τη δικογραφία της Νόελ, μεταξύ των οποίων το ιστορικό των διαδικτυακών αναζητήσεών της και ορισμένες τραπεζικές κινήσεις που είχαν επισημανθεί ως ύποπτες.

Η ίδια απέρριψε κάθε υπαινιγμό ότι τα στοιχεία αυτά συνδέονται με τον θάνατο του Έπσταϊν.

Όταν οι βουλευτές τη ρώτησαν για μια αναζήτηση με θέμα τον Έπσταϊν που εμφανίζεται να έγινε λιγότερο από μία ώρα πριν βρεθεί νεκρός, απάντησε ότι εκείνη την ώρα κοιτούσε έπιπλα στο διαδίκτυο και απλώς της τράβηξε την προσοχή μια είδηση που αφορούσε κρατούμενο της φυλακής.

«Αν δω κάτι στην αρχική σελίδα, μπορεί να το ανοίξω και να το διαβάσω. Αλλά δεν θυμάμαι να έκανα συγκεκριμένη αναζήτηση», είπε.

Στο μικροσκόπιο μπήκαν και τραπεζικές καταθέσεις στον λογαριασμό της, μία από τις οποίες είχε πραγματοποιηθεί δέκα ημέρες πριν από τον θάνατο του Έπσταϊν. Η Νόελ επέμεινε ότι επρόκειτο αποκλειστικά για δικά της χρήματα.

«Η προέλευση αυτών των χρημάτων δεν έχει καμία σχέση με τον Έπσταϊν ή οποιοδήποτε πρόσωπο που συνδέεται μαζί του. Κανείς δεν με προσέγγισε, δεν μου προσέφερε ούτε μου ζήτησε οτιδήποτε. Τα χρήματά μου δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με τον Έπσταϊν. Πρόκειται αποκλειστικά για προσωπικές μου αποταμιεύσεις», δήλωσε.

Παράλληλα, αρνήθηκε ότι γνωρίζει οτιδήποτε για τη μυστηριώδη πορτοκαλί φιγούρα που είχε καταγραφεί από κάμερα ασφαλείας κοντά στο κελί του Έπσταϊν λίγες ώρες πριν από τον θάνατό του και η οποία εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο συζητήσεων.

«Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, δεν γνωρίζω τι ήταν ούτε ποιος ήταν. Δεν επέστρεψα ποτέ ξανά στον διάδρομο εκείνο και δεν κρατούσα τίποτα πορτοκαλί. Επίσης, δεν είχα δώσει κανένα πορτοκαλί αντικείμενο σε κανέναν κρατούμενο της μονάδας, όχι μόνο στον Έπσταϊν αλλά σε κανέναν», ανέφερε.

Η Νόελ περιέγραψε ακόμη μια φυλακή που, όπως είπε, λειτουργούσε με σοβαρά διαρθρωτικά προβλήματα, από την έλλειψη προσωπικού μέχρι την ανεπαρκή εκπαίδευση. Μάλιστα υποστήριξε ότι δεν είχε εκπαιδευτεί επαρκώς για να εργαστεί στη συγκεκριμένη μονάδα όπου κρατούνταν ο Έπσταϊν.

Η θηλιά που χρησιμοποίησε ο Τζέφρι Έπσταϊν για να κρεμαστεί, Πηγή: Wikipedia

«Δεν συνωμότησα για τον θάνατό του»

Κλείνοντας την κατάθεσή της, αναγνώρισε ότι έγιναν λάθη εκείνη τη νύχτα, αλλά επέμεινε πως δεν συμμετείχε σε καμία συνωμοσία και ζήτησε να μπορέσει επιτέλους να συνεχίσει τη ζωή της.

«Θα ήθελα να ζητήσω από τον κόσμο να μου επιτρέψει να επουλώσω τις πληγές μου και να προχωρήσω στη ζωή μου. Δεν είμαι εγκληματίας. Δεν συνωμότησα για να προκαλέσω τον θάνατο του κ. Έπσταϊν. Μετά τη σημερινή κατάθεση, το μόνο που επιθυμώ είναι να με αφήσουν ήσυχη».

Οι τελευταίες εξελίξεις στην έρευνα για τα αρχεία Έπσταϊν

Η έρευνα της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής για τον χειρισμό των αρχείων Έπσταϊν συνεχίζεται, με τους Δημοκρατικούς να ζητούν πλέον την κατάθεση του υπηρεσιακού γενικού εισαγγελέα Τοντ Μπλανς και του διευθυντή του FBI, Κας Πατέλ.

Το αίτημα ακολούθησε την κατάθεση της πρώην υπουργού Δικαιοσύνης Παμ Μπόντι, η οποία υποστήριξε ότι ο Μπλανς είχε την ευθύνη για την εξέταση και τη δημοσιοποίηση των αρχείων. Παράλληλα, η ίδια αρνήθηκε να σχολιάσει τυχόν συζητήσεις που είχε με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την υπόθεση, ενώ παραδέχθηκε ότι κατά τη δημοσιοποίηση των εγγράφων σημειώθηκαν λάθη που οδήγησαν στην αποκάλυψη στοιχείων θυμάτων.

Οι Δημοκρατικοί ζητούν επίσης διευκρινίσεις για τον ρόλο του FBI στην αξιολόγηση των αρχείων, καθώς και για τη μεταγωγή της Γκισλέιν Μάξγουελ σε φυλακή χαμηλότερης ασφαλείας. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Επιτροπής, Τζέιμς Κόμερ, έχει δηλώσει ότι η υπόθεση παραμένει ανοικτή και ότι η έρευνα θα συνεχιστεί προκειμένου να δοθούν απαντήσεις για τους χειρισμούς των αμερικανικών αρχών και να αποδοθούν ευθύνες όπου προκύπτουν.

Αν μπορούσαμε να ταξιδέψουμε πίσω στο Παρίσι της δεκαετίας του 1860, και συγκεκριμένα στη λεωφόρο 9 Avenue de Clichy, η οποία ονομαζόταν Grande Rue des Batignolles, θα συναντούσαμε ένα πολυσύχναστο καφέ με την ονομασία Café Guerbois.

Σε σύγκριση με άλλα πλούσια παρισινά καφέ, δεν υπήρχε πραγματικά τίποτα το ιδιαίτερο που έκανε το Café Guerbois να ξεχωρίζει εξωτερικά. Με απλά λόγια, έμοιαζε με μια ελαφρώς πιο λαμπερή εκδοχή μιας βρετανικής παμπ. Αλλά αυτό το καφέ ήταν τόσο εξαιρετικό όσο και συνηθισμένο ταυτόχρονα- άλλωστε, γνωρίζουμε ότι τα στέκια είναι οι άνθρωποι που τα αγαπούν και συχνάζουν εκεί.

Πολιτική και φιλοσοφία

Σαν μάγοι, ήταν τυλιγμένοι με σκούρους μανδύες λόγω του κρύου και, χειρονομώντας έντονα, συζητούσαν για πολιτική και φιλοσοφία.

Στο πίσω μέρος του σαλονιού, στις σκοτεινές σκιές, άλλοι έκαναν ένα διάλειμμα από τις υπαρξιακές κρίσεις για να παίξουν μπιλιάρδο ή να πιάσουν ψιλή κουβέντα με μια cocotte.

Café Guerbois / Wikimedia Commons

«Bohèmes» και «Bourgeois»

Η περιοχή είχε μετατραπεί σε χωνευτήρι πεινασμένων καλλιτεχνών που είχαν εκδιωχθεί από τον Ναπολέοντα Γ’, ο οποίος πραγματοποιούσε μια εκτεταμένη κατεδάφιση των φτωχογειτονιών της πόλης.

Εκείνη την εποχή, αυτή η ομάδα έγινε γνωστή ως «L’École des Batignolles» λόγω της εβδομαδιαίας επίσκεψης στο στέκι τους σε αυτή ακριβώς τη λεωφόρο. Ενσάρκωναν κάθε τρόπαιο των «Bohèmes», τον ακριβή αντίποδα των εχθρών τους, των «Bourgeois», αναπόσπαστοι οι μεν από τους δε, όπως το λάδι και το νερό.

Μερικοί ήταν μάλλον ιδιόρρυθμοι χαρακτήρες. Όπως ο φουντωτός Γάλλος μυθιστοριογράφος Εμίλ Ζολά, ο οποίος είχε στραφεί όλο και περισσότερο προς την «Rive Droite». Ήταν ένας «αδέξιος άντρας με ένα πρόσωπο σαν ξεκούραστου σκύλου», που σαφώς δεν του ταίριαζε και συχνά καθόταν μόνος του και έκρινε το πλήθος.

Τις περισσότερες φορές, η αποχώρησή του ακολουθούσε την άφιξή του. «Είναι ένα μάτσο μπάσταρδοι- ντύνονται τόσο κομψά όσο οι δικηγόροι», περιέγραψε κάποτε ξινισμένα τους συνομηλίκους του.

Ο Εντουάρ Μανέ στο Café Guerbois 

 

«Έχει περάσει μία εβδομάδα από τότε που έκανα μπάνιο»

Ένας άλλος τύπος ήταν ο Πολ Σεζάν, γνωστός για τα ζωηρά αναποδογυρισμένα μπολ με φρούτα, τα οποία ωστόσο δεν φαίνεται να προκαλούν όσο χάος θα έπρεπε.

Κατά την είσοδό του στο Café Guerbois αυτός ο λιπόσαρκος άνδρας αρνήθηκε να σφίξει το χέρι του Εντουάρ Μανέ επειδή όπως δήλωσε «έχει περάσει μία εβδομάδα από τότε που έκανα μπάνιο». Ήταν ένας πραγματικός οικολόγος.

Αλλά μεταξύ αυτής της φλύαρης παρέας των παιδιών του «école», οι διαφωνίες ήταν πάντα παρούσες, και αυτό το ίδιο το Café Guerbois έγινε η παιδική χαρά τους, όπου μάλωναν μέχρι τέλους.

«Έφευγες πάντα από το καφενείο με την αίσθηση ότι σκληραγωγείσαι για τον αγώνα, με ισχυρότερη θέληση, ακονισμένο σκοπό και καθαρότερο μυαλό»

Ο Εντουάρ Μανέ περιέγραψε κάποτε την έξαψη αυτών των λεκτικών πολέμων, λέγοντας: «Τίποτα δεν θα μπορούσε να είναι πιο ενδιαφέρον από αυτές τις συζητήσεις, με τις αέναες συγκρούσεις απόψεων.

»Έφευγες πάντα από το καφενείο με την αίσθηση ότι σκληραγωγείσαι για τον αγώνα, με ισχυρότερη θέληση, ακονισμένο σκοπό και καθαρότερο μυαλό».

Ο Μανέ, ως το μαύρο πρόβατο της ομάδας και άρα μάλλον ανυπότακτος εκ των πραγμάτων, ήταν συχνά ο πρωταγωνιστής αυτών των θεατρικών διαφωνιών.

Ένα βράδυ του χειμώνα του 1870, το Café Guerbois μετατράπηκε σε ένα είδος Madison Square Garden. Ο γερο-Μανέ, εμφανώς εκνευρισμένος από μια χλιαρή κριτική που είχε γράψει ο κριτικός τέχνης Έντμοντ Ντουραντί, χαστούκισε ευθέως τον συγγραφέα στο πρόσωπο.

Στη συνέχεια, ο Ντουραντί, με σαιξπηρικό τρόπο, προκάλεσε τον Μανέ σε ξιφομαχία ευθύς αμέσως. Ήταν μια πολύ επίσημη υπόθεση, με τη συμμετοχή μαρτύρων. Ο Μανέ έφερε τον φίλο του Ζολά, ο οποίος συνέταξε χειρόγραφη αναφορά της μονομαχίας. Αυτή πωλήθηκε για 6.000 λίρες σε διαδικτυακή πώληση του Christie’s μόλις πριν από τρία χρόνια.

Ευτυχώς, οι αντίπαλοι κατάφεραν να διευθετήσουν τα πράγματα γρήγορα και το καφέ επανήλθε στην κύρια λειτουργία του.

*Με στοιχεία από faroutmagazine.co.uk | Αρχική Φωτό: Café Guerbois / Wikimedia Commons

Τα κόμματα οφείλουν να επικοινωνούν με την κοινωνία και να την ακούν. Όχι το αντίθετο. Και εάν σήμερα δεν εκπροσωπηθεί το αίτημα για αλλαγή, απλώς η κρίση στη χώρα θα βαθύνει

Δύο κόμματα βρίσκονται – σε διαφορετικό βαθμό – σε δύσκολη θέση μέσα σε ένα πολιτικό σκηνικό που αλλάζει.

Το ένα, ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται αντιμέτωπο με το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή έχει ήδη αποδιαρθρωθεί και τα στελέχη του προσπαθούν να βρουν τρόπο να το παραδεχτούν και δημοσίως.

Γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ είχε πάψει από καιρό να είναι «ιστορικό» κόμμα. Για την ακρίβεια ήδη από το 2019 έπρεπε να είχε δρομολογήσει τη μετεξέλιξή του και την οικοδόμηση βαθύτερων δεσμών με την κοινωνία. Δεν το έκανε, επένδυσε στη λογική του «ώριμου φρούτου», και οδηγήθηκε στη συντριβή του 2023, στην οποία η απάντηση πάλι δεν ήταν η ανασυγκρότηση αλλά η ακόμη μεγαλύτερη αποσάθρωση των όποιων εκπροσωπήσεών του. Και τώρα απλώς όλα αυτά επικυρώνονται.

Και εδώ το κόμμα πληρώνει το γεγονός ότι παρότι του δόθηκε μια μεγάλη ευκαιρία μετά την αποδιάρθρωση του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ είχε πολιτικό χώρο και έναν αρχηγό που δεν κουβαλούσε ληγμένα γραμμάτια από το παρελθόν, δεν κατάφερε να υπερβεί τα όριά του. Δεν έπεισε ότι είναι η εναλλακτική διακυβέρνηση και αντιμετωπίστηκε με αυστηρότητα από την «κοινή γνώμη». Βεβαίως και όσοι αμφισβήτησαν και αμφισβητούν την ηγεσία, στην πραγματικότητα ούτε και αυτοί προσέθεσαν κάτι στο να μπορέσει να ξεφύγει από τα όριά του το ΠΑΣΟΚ.  Ούτε έθεσε το κόμμα, έγκαιρα και με τους δικούς του όρους, το τι σημαίνει σήμερα δημοκρατική και προοδευτική παράταξη.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ούτως ή άλλως γράφει σε διάφορες παραλλαγές τους «τίτλους τέλους». Με το ΠΑΣΟΚ, όμως, τα πράγματα είναι διαφορετικά. Καταρχάς γιατί διατηρεί έναν πυρήνα πολιτικής επιρροής που προκύπτει από την ιστορική του διαδρομή, από το ότι διατηρεί μηχανισμό, το ότι έχει ισχυρή παρουσία στην αυτοδιοίκηση και στον συνδικαλισμό.

Και βέβαια συνεργασία σημαίνει ότι πολύ δύσκολα θα μπορούσε να πάει η ΝΔ με τη σημερινή ηγεσία. Γιατί το πρώτο πράγμα που θα διεκδικούσε οποιαδήποτε «συμμαχική» δύναμη, θα ήταν άλλο πρόσωπο για τη θέση του πρωθυπουργού.

Όμως, το πιο βασικό είναι ότι στις συνεργασίες το κόμμα που είναι πρώτο δεν κοιτάζει ποτέ στο κόμμα που είναι δεύτερο. Γιατί το τελευταίο δεν έχει κανέναν λόγο να συναινέσει σε συγκυβέρνηση. Ιδίως εάν δικαιωθούν οι δημοσκοπήσεις που αυτή τη στιγμή σε αυτή τη θέση φέρνουν την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα. Πιο πολύ το βολεύει να παραμένει εκτός κυβερνητικών συμφωνιών και είτε γίνουν δεύτερες εκλογές είτε όχι, να ισχυροποιήσει τη θέση του.

Η «καυτή πατάτα» πάει στα κόμματα που είναι στην τρίτη θέση και κάτω. Και εδώ αρχίζει η πίεση στο ΠΑΣΟΚ. Είτε για να έρθει εν συνόλω, κάτι πολύ δύσκολο γιατί ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν υπάρχει περίπτωση να δώσει στήριξη στον Κυριάκο Μητσοτάκη, είτε να διασπαστεί και κάποιοι βουλευτές να δηλώσουν υποστήριξη σε μια κυβέρνηση με συμμετοχή της ΝΔ.

Βεβαίως και εδώ τα πράγματα δεν είναι τόσο εύκολα. Είναι πιθανό ακόμη και έτσι τα… κουκιά να μην φτάνουν σε κυβερνητική πλειοψηφία. Και με δεδομένου ότι «αριστερά του Κέντρου» κανένα κόμμα δεν είναι διατεθειμένο να δώσει πολιτική χείρα βοηθείας στη ΝΔ, απομένουν οι σχηματισμοί της Ακροδεξιάς.

Εάν το 2012 μπόρεσε να φτιαχτεί κυβερνητική συνεργασία ήταν γιατί η ΝΔ πήγε όχι μόνο με το ΠΑΣΟΚ αλλά και με τη ΔΗΜΑΡ. Το 2027 δύσκολα μπορεί κανείς να φανταστεί το ΠΑΣΟΚ να συνεργάζεται όχι μόνο με τη ΝΔ, αλλά και την Ακροδεξιά. Κάτι βεβαίως που όσοι επιδιώκουν το ΠΑΣΟΚ να μετατραπεί σε ένα στήριγμα για τη ΝΔ παραβλέπουν να αναφέρουν.

Σε όλα αυτά προσθέστε και μία ακόμη παράμετρο απροσδιοριστίας στο πολιτικό σκηνικό. Τόσο η παρουσία της Ελπίδας για τη Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού όσο και ενδεχόμενη πολιτική πρωτοβουλία του Αντώνη Σαμαρά, σημαίνουν ότι δεν είναι καθόλου δεδομένο ότι θα είναι πρωτίστως η Ακροδεξιά αυτή που θα υποδεχτεί την κεντροδεξιά και δεξιά αποδοκιμασία του ύφους και ήθους διακυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη. Μόνο που και εδώ μιλάμε για σχηματισμούς που δεν έχουν καμία διάθεση να υποστηρίξουν τη Νέα Δημοκρατία ή να συγκυβερνήσουν μαζί της, ιδίως στη σημερινή εκδοχή της.

Όλα αυτά, σε μεγάλο βαθμό έχουν να κάνουν με τη μεγάλη αντίφαση σήμερα στο ελληνικό πολιτικό σύστημα. Αυτή είναι ότι την ώρα που η ελληνική κοινωνία αποδοκιμάζει την κυβερνητική πολιτική που εφαρμόζεται σήμερα και διατυπώνει την ανάγκη για μια κυβερνητική εναλλακτική πρόταση που να μπορεί να ανακόψει το κύμα ακρίβειας, να αποκαταστήσει τους θεσμούς και να δώσει αίσθημα ασφάλειας απέναντι στους γεωπολιτικούς κινδύνους, ο πιο συμπαγής πολιτικός χώρος είναι η ΝΔ που αντιπροσωπεύει τα κοινωνικά στρώματα που ευνοήθηκαν από τις πολιτικές των τελευταίων ετών και ιδεολογικά μοιράζονται την οπτική της κυβέρνησης.

Αντιθέτως, εάν εξαιρέσει κανείς τα πρώτα σημαντικά σημάδια δυναμικής που έχει η ΕΛΑΣ, το τοπίο της αντιπολίτευσης δεν προσέφερε μέχρι τώρα μια πρόταση που να αντιστοιχεί σε αυτή την απαίτηση που έρχεται από την κοινωνία.

Και για να είμαι σαφής: το ζήτημα δεν είναι απλώς κάποιος να κάνει αποτελεσματική αντιπολίτευση. Ο Νίκος Ανδρουλάκης και ορισμένα από τα στελέχη που είναι κοντά του έχουν κάνει συχνά υποδειγματικές παρεμβάσεις. Το ζήτημα είναι να πείθει ότι ως όραμα, πρόγραμμα και κυβερνητική ομάδα είναι η εναλλακτική λύση, είναι η έξοδος από την κρίση, είναι η επόμενη μέρα για τη χώρα.

Και αυτή είναι η πρόκληση σήμερα. Με αυτήν αναμετρήθηκαν οι σχηματισμοί που είναι σήμερα στη Βουλή και έδειξαν όρια πραγματικά. Σε αυτή δεν μπορεί να ανταποκριθεί η Μαρία Καρυστιανού, ακριβώς γιατί πέραν ιδεολογικών ταλαντεύσεων, συγκροτήθηκε ως κόμμα διαμαρτυρίας και όχι διακυβέρνησης. Αυτή αποτελεί το μεγάλο στοίχημα για τον Αλέξη Τσίπρα.

Μια πρόκληση μεγάλη, όχι μόνο γιατί χρειάζεται η χώρα να ξαναβρεί την αυτοπεποίθησή της, αλλά και γιατί εάν δεν μπορέσει να απαντηθεί, είναι σαφές ότι η πίεση για μεθοδεύσεις και κάθε λογής «συγκολλήσεις», με βασικό σκοπό να συνεχιστεί λίγο πολύ η σημερινή πολιτική κα να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα που και σήμερα έχουν ειδική μεταχείριση, θα είναι μεγάλη και θα παρουσιάζεται μάλιστα και ως «αποφυγή αδιεξόδων».

Πηγή: in