Commedia dell’ arte politica

Γράφει ο Γιάννης Κατσίμπας

Η  Commedia dell'arte είναι η λαϊκή  κωμωδία η οποία στηρίχθηκε στους αυτοσχεδιασμούς των ηθοποιών και αναπτύχθηκε στην Ιταλία μετά τον 16ο αιώνα. Με τους περίφημους τύπους του Αρλεκίνου, της Κολομπίνας και του Πιερότου. 

Είναι η κωμωδία της τεχνικής και του επαγγελματισμού και όχι τόσο της τέχνης. Σε αυτή βασίστηκαν αργότερα κορυφαίοι ηθοποιοί, όπως ο Chaplin. Ο πιο γνωστός, όμως, δραματουργός του εικοστού αιώνα που χρησιμοποίησε την Commedia dell'arte στις συνθέσεις του είναι ο Ντάριο Φο.

Το θεατρικό έργο του Ντάριο ήταν που ενέπνευσε και τον Γιώργο Θωμάκο και την παράταξη-ομάδα του να στηρίξει το κίνημα «θρησκευόμενος-τίποτα», πριν πάρει την εξουσία. Όλοι θυμόμαστε την αυτοπεποίθηση με την οποία επικαλούνταν τον Ιταλό συγγραφέα, σίγουρος πως η τέχνη δεν μπορεί παρά να είναι πάντα με το πλευρό της χριστιανοσύνης και ασφαλώς της προσωπικής του λαϊκής» αυθεντίας. 

Να όμως που ήρθε η ώρα ο Γιώργος Θωμάκος να δώσει τις δικές του παραστάσεις, πλέον ως επαγγελματίας Δήμαρχος και όχι ως ερασιτέχνης λαϊκός καλλιτέχνης του δρόμου. Να παρουσιάσει δηλαδή τη δική του τεχνική στην πρόζα και στην πολιτική.

Κι όμως, πέρασε ενάμιση χρόνος  Κηφισιώτικου δράματος για να καταλήξουμε στην κωμωδία. Με αποκορύφωμα τον δήθεν καθώς-πρέπει-σμό, ο Γιώργος Θωμάκος  δείχνοντας φανερά τις καλλιτεχνικές του προθέσεις, ανέθεσε μεταξύ άλλων στον Χρήστο Καλό να λύσει το πρόβλημα της καθαριότητας.

Διόρισε δηλαδή έναν επαγγελματία «απαλλοτριωτή-αρπακτικό» να ασχοληθεί  με το μεγαλύτερο πρόβλημα-βόμβα της πόλης, που δεν μπόρεσε να εξουδετερώσει κανένας Δήμαρχος εδώ και δεκαετίες. Αλλά θα αναρωτηθεί κάποιος, υπάρχει τίποτα πιο ανατρεπτικό από την ίδια την τέχνη και μάλιστα από την κωμωδία; 

Και δεν είναι μόνο αυτό. Ολόκληρη η πολιτική αφήγηση του Γ. Θωμάκου φαίνεται να στηρίζεται σε μια λαϊκή τεχνική πολιτικού επαγγελματισμού. Και τα στελέχη και οι αντιδήμαρχοι του απέδειξαν μέχρι τώρα, την ικανότητά τους στον αυτοσχεδιασμό, στην ευλυγισία των κινήσεων, στην προσωπική τους χορική κίνηση και στην ιδιαιτερότητα των προσδοκιών τους. 

Μπορεί κανείς άνετα να φανταστεί την ξεκαρδιστική εικόνα του Βαγγέλη Αυλίτη να προσπαθεί με το χοντρά λιγδιασμένα χέρια του, από τις τόσες μηδενικές επιλογές-έργο στην διάρκεια της πρότερης θητείας του ως Δημοτικός Σύμβουλος Χιωτάκη, να προσπαθεί να φέρει σε πέρας το μεγάλο πρόβλημα, του σχολείου, που έπεσαν οι τοίχοι, αφού ο ίδιος δεν διαχειρίστηκε.

Η κατάρα είναι γαϊδάρα και γυρνάει στον αφέντη της.

Μπορεί ακόμα να προσθέσει στο τελευταίο θεατρικό του Φο «Μεγάλη Παντομίμα με Σημαίες και Μικρές και Μεσαίες Μαριονέτες», τον Γ. Θωμάκο, να λικνίζεται στην πλατεία, παλεύοντας συνεχώς με τον εαυτό του, μπροστά στην τεράστια μαριονέτα του παγκόσμιου μηδέν.

Είναι λοιπόν φανερό ότι ο Γ. Θωμάκος έχει πολύ χιούμορ. Και πριν γίνει Δήμαρχος είχε και τώρα ακόμα περισσότερο. Άλλωστε σε τέτοιες κρίσιμες στιγμές για τη πόλη, χρειάζεται αυτός ο «έντεχνος» αυτοσχεδιασμός, ώστε πάντα να κρατάει ζωντανή τη γνήσια σχέση με τους πολίτες.

Αλλά και ο κόσμος έχει πλέον αλλάξει πολύ. Αν δεν είχε ανάγκη το γέλιο δεν θα έστελνε στο Δήμο ερασιτέχνες ηθοποιούς. Δεν θα αναζητούσε την ψυχαγωγία στη δραματοποίηση της πολιτικής. Φάνηκε άλλωστε πόσο επηρέασαν όλους μας, τη μεγάλη βραδιά της συγκέντρωσης στο Δήμο.

Ειδικά τα τελευταία χρόνια, που το ποδόσφαιρο περνάει την κρίση του και έχει απαξιωθεί, ο λαός διψάει για θέαμα στην πολιτική.

Το ξέρει αυτό ο Γ. Θωμάκος και γι' αυτό αποφάσισε να το χοντρύνει ακόμα περισσότερο. Σου λέει γιατί να μην πάω κατευθείαν στην «τεχνική» και να προσβλέπω μόνο στην αυθόρμητη «τέχνη». 

Έτσι όπως ήρθαν τα πράγματα, ο «καλλιτέχνης» Δήμαρχός μας μου θυμίζει κάπως τον Τσάπλιν στον «Χρυσοθήρα». Ψάχνοντας για χρυσό στην Αλάσκα, μια καταιγίδα τον αναγκάζει να βρεθεί στην ίδια  καλύβα με δύο άλλους, εκ των οποίων ο ένας είναι ληστής.

Περνούν οι μέρες και η πείνα τους βασανίζει. Ο Σαρλό όμως, έχει πάντα μια «καταπληκτική» ιδέα για να τους βγάλει από τη δύσκολη θέση…