Παρά την ταπεινότητά τους, τα ρεβίθια έχουν πλούσια θρεπτική αξία και κρατούν ψηλά τη μαγεία της λιτής αλλά βαθιά νόστιμης ελληνικής κουζίνας.

ν και πιστεύουμε ότι τα ρεβίθια δεν έχουν εποχή, το χειμώνα έχουν την τιμητική τους. Χυλωμένα, εύγευστα και χορταστικά, δεν λείπουν από κανένα τραπέζι. Ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, έχουν αγαπηθεί πολύ από τους μάγειρες της χώρας και έχουν μπει στο μενού αξιόλογων εστιατορίων. Καιρός ήταν να καταλάβουν όλοι την αξία τους.

Η ιστορία πίσω τους

Οι πρώτες αναφορές για τα ρεβίθια εντοπίζονται στα ομηρικά έπη, όπου εμφανίζονται με την ονομασία «ερέβινθος». Από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα, αποτελούν έναν αληθινό διατροφικό θησαυρό, προσφέροντας στον άνθρωπο πολύτιμα θρεπτικά συστατικά που συμβάλλουν στη συνολική υγεία του οργανισμού.

Σύμφωνα με ιστορικές πηγές, έφτασαν στον ελλαδικό χώρο από την Ασία πριν από χιλιάδες χρόνια. Οι μετακινήσεις των νομαδικών πληθυσμών, σε συνδυασμό με την εύκολη καλλιέργειά τους, την ανθεκτικότητά τους στην ξηρασία και τη μεγάλη παραγωγή καρπών αυτού του ποώδους φυτού, τα κατέστησαν βασικό τρόφιμο των λαών της λεκάνης της Μεσογείου.

Εξαιρετικές παραγωγές

Σήμερα, η Ελλάδα καλλιεργεί υψηλής ποιότητας ρεβίθια, φημισμένα τόσο για την ιδιαίτερη γεύση τους όσο και για το πόσο «βραστερά» είναι. Ανάλογα με το γεωγραφικό μήκος και πλάτος κάθε περιοχής, διαφοροποιούνται σε σχήμα, μέγεθος και υφή κατά το βράσιμο, γεγονός που τα καθιστά κατάλληλα για διαφορετικές παρασκευές.

Τα ρεβίθια που παράγονται στο Κιλκίς και στη Δυτική Μακεδονία είναι σφικτά αλλά τρυφερά, με μια διακριτική γλυκύτητα, ενώ εκείνα του θεσσαλικού κάμπου είναι μεγαλύτερα και πιο ανοιχτόχρωμα. Στην Πελοπόννησο, πάλι, έχουν πιο έντονη γεύση και πλούσια υφή.

Ξεχωριστή θέση ωστόσο κατέχουν τα ρεβίθια της Σίφνου. Πρόκειται για μια μοναδική ποικιλία, που έχει γίνει ξακουστή για την εξαιρετική ποιότητα και τη γεύση της και από πολλούς θεωρείται από τις καλύτερες της Ελλάδας. Η Σίφνος φημίζεται γενικότερα για τις καλλιέργειες οσπρίων, καθώς το έδαφός της αποδεικνύεται ιδανικό για την ανάπτυξή τους. Τα ρεβίθια του κυκλαδίτικου νησιού μαλακώνουν κατά το μαγείρεμα χωρίς να διαλύονται και είναι ιδανικά για σούπες, σαλάτες και μαγειρέματα κατσαρόλας.

Φωτό: Shutterstock

Επιλέγοντας τα καλύτερα

Όπως συμβαίνει με όλα τα όσπρια, έτσι και στα ρεβίθια καθοριστικό ρόλο παίζει το πόσο φρέσκα είναι. Τα νέας εσοδείας βράζουν πιο εύκολα και διατηρούν στο μέγιστο τη θρεπτική τους αξία, ενώ τα παλαιότερα απαιτούν περισσότερο χρόνο μαγειρέματος και χάνουν μέρος των συστατικών τους. Κατά την επιλογή, θα πρέπει να είναι καθαρά, ομοιόμορφα σε σχήμα και χρώμα, χωρίς σημάδια παλαίωσης. Ένα παλιό κόλπο των νοικοκυρών ήταν να δαγκώνουν ένα ωμό ρεβίθι: αν έσπαγε εύκολα, ήταν φρέσκο, αν ήταν σκληρό και τρίβονταν σαν καραμέλα, ήταν πολυκαιρισμένο.

Το σωστό μαγείρεμα

Η θρεπτική αξία των ρεβιθιών είναι ιδιαίτερα υψηλή, καθώς περιέχουν φυτικές ίνες, βιταμίνες και πολύτιμα μέταλλα, όπως φώσφορο, σίδηρο και μαγνήσιο, αλλά και φυλλικό οξύ. Για να αξιοποιήσουμε στο έπακρο όλα αυτά τα στοιχεία, είναι σημαντικό να ακολουθήσουμε ορισμένα βασικά βήματα πριν και κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος:

• Το πρώτο και απαραίτητο στάδιο είναι το μούλιασμα σε κρύο νερό για 10-12 ώρες, που θα βοηθήσει τον καρπό να ενυδατωθεί σωστά μειώνοντας παράλληλα τα σάκχαρα που ευθύνονται για τα ανεπιθύμητα φουσκώματα. Στη συνέχεια, ξεπλένονται καλά και βράζονται μία φορά, κατά τη διάρκεια της οποίας αφαιρούμε τον αφρό που σχηματίζεται, καθώς οι ουσίες που περιέχει δεν είναι ωφέλιμες για τον οργανισμό.
• Το αλάτι, το λάδι, το λεμόνι ή οποιοδήποτε άλλο όξινο υλικό καλό είναι να μπαίνουν προς το τέλος του μαγειρέματος, ώστε τα ρεβίθια να βράσουν ομοιόμορφα και να διατηρήσουν το σχήμα τους. Για καλύτερη απορρόφηση του σιδήρου, οι διατροφολόγοι προτείνουν το λεμόνι να προστίθεται στο πιάτο λίγο πριν από την κατανάλωση.

Νοστιμιές από όλη την Ελλάδα

Πώς όμως τρώγονται παραδοσιακά τα ρεβίθια στην Ελλάδα; Πρώτη και καλύτερη δεν θα μπορούσε να είναι άλλη από τη ρεβιθάδα της Σίφνου. Πρόκειται για μια πηχτή, αρωματική σούπα που ψήνεται αργά και υπομονετικά σε πήλινη γάστρα μέσα σε ξυλόφουρνο για πάνω από 12 ώρες. Σε χαμηλή και σταθερή θερμοκρασία, χωρίς ανακάτεμα, τα ρεβίθια λιώνουν στο στόμα, αποκτώντας βουτυράτη υφή που απογειώνεται με το ελαιόλαδο και το λεμόνι.

Φωτό: Shutterstock

Στη Μακεδονία, τα ρεβίθια μαγειρεύονται συνήθως ως σούπα με καρότο, κρεμμύδι, λάδι και ρίγανη. Πριν από το σερβίρισμα, μέρος τους πολτοποιείται, δίνοντας στο πιάτο πιο χυλωμένη υφή.

Στην Πελοπόννησο, εκτός από την κλασική σούπα, συνηθίζουν να τα βάζουν στο φούρνο με ντομάτα και μπαχαρικά, ενώ τις γιορτινές ημέρες τα συνδυάζουν με χοιρινό κρέας σε πλούσια, χορταστικά πιάτα.

Στην Κρήτη, τα ρεβίθια καταναλώνονται τόσο ως σούπα όσο και απλά βραστά, σερβιρισμένα με άγρια χόρτα και αρωματικά του τόπου, όπως δεντρολίβανο, θυμάρι και θρούμπι.

Φωτό: Shutterstock

Στη νότια και νησιωτική Ελλάδα συναντάμε τους ρεβιθοκεφτέδες, μια αγαπημένη νηστίσιμη λιχουδιά που αλλάζει χαρακτήρα από τόπο σε τόπο. Στη Σαντορίνη είναι ιδιαίτερα τραγανοί, στη Σίφνο μοσχοβολούν μαντζουράνα, ενώ στα Δωδεκάνησα, με σαφείς επιρροές από τη Μικρά Ασία, προσθέτουν στους κεφτέδες τους κύμινο.

Τα ρεβίθια, όσο ταπεινά κι αν φαίνονται, κουβαλούν μια μεγάλη γαστρονομική και πολιτισμική κληρονομιά. Δεν αποτελούν μόνο το λιτό φαγητό μιας φτωχικής κουζίνας, αλλά έναν αυθεντικό γευστικό θησαυρό. Είτε ως ένα απλό πιάτο ρεβιθόσουπας με λάδι και λεμόνι είτε ως πιο σύνθετη παραδοσιακή συνταγή, παραμένουν ένα γνήσιο και βαθιά θρεπτικό φαγητό που συνεχίζει να μας ενώνει με τις ρίζες μας.

Ρεβίθια με σέσκουλα & σκορδαλιά σαφράν

Από τον Βασίλη Καφαλούκο (Αθηναϊκόν)

Φωτό: Γιώργος Δρακόπουλος
Food styling: Olivia Artemis Webb

Χρόνος προετοιμασίας: 30΄

Χρόνος μαγειρέματος: 60΄

Βαθμός δυσκολίας: *

Υλικά για 6 μερίδες

00 γρ. χοντρά ρεβίθια χωρίς φλούδα μουλιασμένα

1 ξερό κρεμμύδι ψιλοκομμένο

1 μικρό πράσο ψιλοκομμένο

2 σκελίδες σκόρδο ψιλοκομμένες

500 γρ. σέσκουλα χοντροκομμένα

1/2 φλιτζ. μαϊντανό ψιλοκομμένο

2 κλωναράκια σέλερι ψιλοκομμένα

1 καρότο ψιλοκομμένο

200 ml χυμό ντομάτας

Αλάτι, πιπέρι

Καπνιστή πάπρικα

150 ml ε.π. ελαιόλαδο

Για τη σκορδαλιά σαφράν

2 μικρές πατάτες

1 σκελίδα σκόρδο

1 κ.σ. χυμό λεμονού

1 κ.σ. ξίδι

1 πρέζα σκόνη σαφράν

Αλάτι, πιπέρι

Επι το έργον

1. Ζεσταίνουμε σε μια κατσαρόλα 3 κ.σ. ελαιόλαδο και σοτάρουμε το κρεμμύδι, το πράσο, το καρότο, το σέλερι και το σκόρδο. Προσθέτουμε λίγη καπνιστή πάπρικα και ανακατεύουμε μέχρι να μαραθούν τα λαχανικά, αλλά να μην πάρουν χρώμα.

2. Στραγγίζουμε τα ρεβίθια και τα ρίχνουμε στην κατσαρόλα με τα λαχανικά. Συμπληρώνουμε νερό (ή σπιτικό ζωμό λαχανικών) τόσο όσο να σκεπάζει τα υλικά, ρίχνουμε το χυμό ντομάτας και τα αφήνουμε σε χαμηλή φωτιά με σκεπασμένη κατσαρόλα.

3. Στο μεταξύ, βράζουμε τις πατάτες σε αλατισμένο νερό, μέχρι να λιώνουν σχεδόν. Ρίχνουμε 1 κ.σ. από το νερό μέσα στο οποίο έβρασαν σε ένα μικρό μπολ και προσθέτουμε το ξίδι, το λεμόνι και το σαφράν. Τα αφήνουμε για 10 λεπτά μέχρι να λιώσει το σαφράν και να δώσει στο μείγμα το χαρακτηριστικό κίτρινο χρώμα του.

4. Χτυπάμε στο γουδί το σκόρδο με 1 κ.σ. από το μείγμα του σαφράν. Μόλις πολτοποιηθεί τελείως, προσθέτουμε τις πατάτες λιωμένες και το υπόλοιπο υγρό σαφράν και τα χτυπάμε όλα μαζί να ομογενοποιηθούν. Δοκιμάζουμε και ρυθμίζουμε το αλατοπίπερο.

5. Όταν μαλακώσουν τα ρεβίθια, ρίχνουμε στην κατσαρόλα τα σέσκουλα και το μισό μαϊντανό και συνεχίζουμε το μαγείρεμα για άλλα 20 λεπτά. Αποσύρουμε στη συνέχεια το φαγητό από τη φωτιά και προσθέτουμε τον υπόλοιπο μαϊντανό και το ελαιόλαδο. Σερβίρουμε τα ρεβίθια σε βαθύ μπολ, με μία κουταλιά σκορδαλιά.

Το EV2 έχει σχεδιαστεί ως το μικρότερο ηλεκτρικό στη γκάμα ηλεκτρικών αυτοκινήτων της Kia, που θα είναι η πιο προσιτή επιλογή της φίρμας σε λίγο διάστημα.

Η Kia παρουσίασε χθες, το πρωί στο Σαλόνι Αυτοκινήτου των Βρυξελλών το νέο της συμπαγές, ηλεκτρικό hatchback EV2. 

Το EV2 έχει σχεδιαστεί ως το μικρότερο ηλεκτρικό στη γκάμα ηλεκτρικών αυτοκινήτων της Kia, που θα είναι κα ιη φθηνότερη επιλογή της. Είναι ένα  συμπαγές SUV που προορίζεται για οδήγηση στην πόλη που το θέτει στην καρδιά της ηλεκτρικής κινητικότητας. 

Οι εξωτερικές διαστάσεις του EV2 είναι αρκετά μικρές, με μήκος μόλις 4060 χιλιοστά . Αυτό είναι μικρότερο από το Volvo EX30 (4233 χιλιοστά) και το VW Golf (4282 χιλιοστά), που σημαίνει ότι το EV2 θα πρέπει να είναι εύκολο στο παρκάρισμα στα αστικά περιβάλλοντα για τα οποία έχει κατασκευαστεί.

Το εσωτερικό περιλαμβάνει μία ευρεία οθόνη χωρισμένη σε τρία τμήματα – έναν πίνακα οργάνων 12,3 ιντσών, μια οθόνη κλιματισμού 5 ιντσών και ένα τμήμα ενημέρωσης και ψυχαγωγίας 12,3 ιντσών. Η καμπίνα διαθέτει ατμοσφαιρικό φωτισμό, συγχρονισμένο με ορισμένες λειτουργίες του οχήματος.

Ωστόσο, τα χειριστήρια δεν είναι όλα ψηφιακά, υπάρχουν φυσικοί διακόπτες στο ταμπλό και στο τιμόνι για λειτουργίες όπως η ένταση του ήχου, ο κλιματισμός και άλλα.

Παρά το μικρό μέγεθος του EV2, η Kia λέει ότι ο εσωτερικός χώρος είναι «συγκρίσιμος με μεγαλύτερα οχήματα».  Ο χώρος για τα πόδια των πίσω καθισμάτων μπορεί να επεκταθεί στα 958 χιλιοστά  με τα καθίσματα να σύρονται πλήρως προς τα πίσω, και η χωρητικότητα του πίσω χώρου αποσκευών που αγγίζει τα 403 λίτρα!  

Οι απόγονοι των Βυζαντινών προσπαθούν να κρατήσουν ζωντανές τις παραδόσεις τους.

Ο Τζορτζ Κλούνεϊ καταδίκασε τις πρόσφατες δημόσιες επιθέσεις του Κουέντιν Ταραντίνο προς συναδέλφους του ηθοποιούς

Ο Τζορτζ Κλούνεϊ είναι με τους συναδέλφους του, τους ηθοποιούς. Μετά την πρόσφατη επίθεση του Κουέντιν Ταραντίνο στο υποκριτικό ταλέντο συναδέλφων του ο Τζορτζ Κλούνεϊ ηγήθηκε ενός κύματος αλληλεγγύης και συμπαράστασης που επαναφέρει στο προσκήνιο την κόντρα των δύο θρύλων.

Στην πρόσφατη εμφάνιση του στα βραβεία του περιοδικού AARP ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Κλούνεϊ βρήκε την ευκαιρία να απαντήσει στις προκλητικές δηλώσεις που έκανε ο Κουέντιν Ταραντίνο τον περασμένο Δεκέμβριο.

Σε μια μετωπική σύγκρουση που αναζωπυρώνει παλιές κόντρες, ο Τζορτζ Κλούνεϊ πήρε το μέρος των «αδικημένων» του Χόλιγουντ, κατακεραυνώνοντας τον σκηνοθέτη με αφορμή τη νέα του ταινία Τζέι Κέλι.

Βαθιά ενοχλημένος από τον τρόπο που ο Ταραντίνο επέλεξε να υποτιμήσει δημόσια ηθοποιούς σε πρόσφατο podcast, o Kλούνεϊ ξεκαθάρισε ότι είναι απέναντι από την κουλτούρα της τοξικότητας και της μισαλλοδοξίας.

«Ζούμε σε σκληρούς καιρούς, δεν χρειάζεται να ρίχνουμε λάδι στη φωτιά. Δεν αντέχω να βλέπω τους ανθρώπους να γίνονται κακοί», είπε εξαίροντας το Τζέι Κέλι ως μια παραγωγή που είναι «φτιαγμένη από ανθρώπους που αγαπούν και σέβονται τους ηθοποιούς».

«Η ταινία ‘Θα Χυθεί Αίμα’ θα είχε πιθανότητα να είναι η κορυφαία μου επιλογή, αν δεν είχε ένα τεράστιο ελάττωμα: τον Πολ Ντέινο», δήλωσε ο σκηνοθέτης, συμπληρώνοντας με προκλητικό ύφος: «Είναι ‘νερόβραστος’, ο πιο αδύναμος ηθοποιός στο σωματείο ηθοποιών. Δεν τον αντέχω, όπως δεν αντέχω ούτε τον Όουεν Γουίλσον ούτε τον Μάθιου Λίλαρντ» είπε.

Η άνευ προηγουμένου επίθεση προκάλεσε την άμεση αντίδραση πολλών ανθρώπων του χώρου, με τον Ντάνιελ Ντέι-Λιούις να στέλνει το δικό του μήνυμα συμπαράστασης στον Ντέινο, χαρακτηρίζοντάς τον ως έναν από τους πιο ταλαντούχους της γενιάς του.

Οι δηλώσεις του Ταραντίνο πίκραναν τους ηθοποιούς, με τον Μάθιου Λίλαρντ, να εκφράζει δημόσια την απογοήτευσή του.

«Αυτό που είπε πονάει, είναι ταπεινωτικό», εξομολογήθηκε ο ηθοποιός, επισημαίνοντας μια πικρή αλήθεια για τις ισορροπίες δυνάμεων στη βιομηχανία. «Δεν θα το έλεγε ποτέ αυτό για τον Τομ Κρουζ. Διαλέγει να χτυπήσει εμάς που δεν είμαστε στην πρώτη γραμμή της δύναμης» σχολίασε για την επιλεκτική αντιπάθεια του Ταραντίνο σε όλους όσοι δεν μπορούν να τον απειλήσουν επαγγελματικά.

Η επισήμανση του Λίλαρντ ενίσχυσε το επιχείρημα του Κλούνεϊ περί «σκληρότητας», δείχνοντας πως οι επιθέσεις του Ταραντίνο στοχεύουν όσους θεωρεί πιο ευάλωτους.

Η κόντρα ανάμεσα σε Κλούνεϊ και Ταραντίνο δεν είναι καινούρια. Οι σχέσεις των δύο είναι προβληματικές εδώ και καιρό μετά από δηλώσεις του Ταραντίνο πως «ο Μπραντ Πιτ είναι κινηματογραφικός αστέρας, αλλά ο Τζορτζ (Κλούνεϊ) δεν είναι».

Ο Κλούνεϊ δεν άφησε το σχόλιο χωρίς απάντηση.  «Ο Κουέντιν είπε κάποιες βλακείες για μένα πρόσφατα, οπότε είμαι λίγο εκνευρισμένος μαζί του. Από τη στιγμή που εκφράζεται έτσι, δεν έχω πρόβλημα να του απαντήσω αναλόγως» είπε στο GQ.

O Κλούνεϊ δεν δίστασε να ειρωνευτεί τον Ταραντίνο για τις δηλώσεις του προσθέτοντας: «Μετά άρχισε να λέει κάτι για ταινίες μου από το 2010 και μετά, και εγώ σκέφτηκα «φίλε, από τότε έχω κάνει ολόκληρη καριέρα». Οπότε τώρα, η στάση μου είναι: Εντάξει φίλε, παράτα μας».

Κλούνεϊ και ταραντίνο συνεργάστηκαν στο Από Το Σούρουπο Ως Την Αυγή.