Από το μονοθέσιο σχολείο στα Φουρνά Ευρυτανίας έως τα βραβεία της Ακαδημίας Αθηνών και τη λίστα του Global Teacher Prize, η Γιώτα Διαμαντή, εξηγεί πώς έφτασε στη δημιουργία του φορέα «Νέα Ζωή στο Χωριό», ο οποίος ζωντανεύει την ελληνική επαρχία.

Όταν η Γιώτα Διαμαντή διορίστηκε δασκάλα στο μονοθέσιο σχολείο της Φουρνάς στην Ευρυτανία πριν από τρία χρόνια, η μοίρα του χωριού ήταν προκαθορισμένη. Με τρεις μόνο μαθητές την πρώτη χρονιά και δύο τη δεύτερη, το κλείσιμο του σχολείου έμοιαζε με μαθηματική βεβαιότητα.  «Φέτος θα είχαμε έναν μαθητή. Το νηπιαγωγείο είχε ήδη κλείσει, οπότε δεν υπήρχε προοπτική να αυξηθεί ο αριθμός, ούτε από την Φουρνά, αλλά ούτε και από κανένα άλλο χωριό σε ακτίνα 25 χλμ», εξηγεί η 32χρονη.

Η ίδια, εκπαιδευτικός με δύο μεταπτυχιακά (Οργάνωση και Διοίκηση της Εκπαίδευσης και Αξιοποίηση της Κίνησης στην Ειδική Αγωγή) και υποψήφια διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλίας με θέμα την Τεχνητή Νοημοσύνη και την Κριτική Σκέψη, είχε ζητήσει από μόνη της τον διορισμό σε μονοθέσιο. 

Το κάλεσμα μέσω Instagram και η εκρηκτική άμεση ανταπόκριση

Η αποδοχή που της επιφύλαξαν οι κάτοικοι, από την πρώτη μέρα, ήταν συγκινητική: «Με έκαναν να νιώσω αμέσως την αξία, την ουσία του επαγγέλματός μου. Πολλές φορές στα μεγάλα αστικά κέντρα ο δάσκαλος είναι κάτι ανάμεσα σε θηριοδαμαστή και απλό διεκπεραιωτή. 

Πριν καλά-καλά όμως αρχίσει να προσαρμόζεται στις δυνατότητες που τις προσέφερε η καινούργια της ζωή, η κ. Διαμαντή ήρθε αντιμέτωπη με την προοπτική όλο αυτό να τελειώσει άδοξα. Τότε αποφάσισε να κάνει την ανατροπή. Απευθύνθηκε στον ιερέα, τόσο για τον κοινωνικό του ρόλο στη μικρή κοινωνία όσο και γιατί ήταν ο πατέρας του εναπομείναντα μαθητή στο Δημοτικό. 

Μαζί, δημιούργησαν ένα σχέδιο δράσης με στόχο να  έρθει μία επιπλέον οικογένεια με μικρά παιδιά στην Φουρνά. Το σχέδιο θα κάλυπτε το αρχικό κόστος διαμονής της οικογένειας, την εξασφάλιση εργασίας στους γονείς και πρόσβαση σε σωστά εκπαιδευτικά και κοινωνικά προγράμματα. 

«Η ανάγκη να σωθεί το σχολείο γέννησε την πρωτοβουλία “Νέα Ζωή στο Χωριό”, μας λέει η κ. Διαμαντή. Έκανα ένα κάλεσμα με βίντεο και το ανήρτησα σε λογαριασμό μιας ομάδας γυναικών στο Instagram. Η ανταπόκριση ήταν σεισμική. Μέσα σε ένα 24ωρο δεχτήκαμε πάνω από 1.000 κλήσεις, από ανθρώπους που ήθελαν να βοηθήσουν και από άλλους που ήθελαν να έρθουν στο χωριό». 

Περισσότεροι από 20 μαθητές μέσα σε ένα χρόνο

«Τα βάλαμε κάτω και είπαμε, για να έρθει μία οικογένεια να ζήσει σε αυτόν τον τόπο θα πρέπει να δώσουμε κάποια κίνητρα. Τα κίνητρα αυτά είναι η κατοικία, η εργασία και κάποιες υπηρεσίες εκπαιδευτικές, ψυχαγωγικές, πολιτιστικές. Κάποια πράγματα που θα έκαναν την ποιότητα ζωής τους καλύτερη».

Μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα βρήκαν ποια σπίτια ήταν διαθέσιμα στο χωριό και θα μπορούσαν να ενοικιαστούν. Σε κάποια κράτησαν χαμηλά τα ενοίκια, ενώ μέσα από χορηγίες επιδότησαν το ενοίκιο για τους πρώτους έξι μήνες. 

Στη συνέχεια κατέγραψαν πού θα μπορούσαν να υπάρχουν θέσεις εργασίας και επικοινώνησαν με τους αρμόδιους: «Υπάρχει ο δασικός συνεταιρισμός ξυλείας, ο ξενώνας, το εστιατόριο. Στην πορεία φέραμε και μια επένδυση, έναν καινούργιο φούρνο. Επίσης, μέσω συμβουλευτικής εκπαιδεύσαμε τους γονείς ώστε να μπουν σε κάποιο πρόγραμμα, για να μπορέσουν και οι ίδιοι να δραστηριοποιηθούν επιχειρηματικά. Όντως, η πρώτη οικογένεια άνοιξε το δικό της μαγαζί, ένα μεζεδοπωλείο μαζί με γλυκοπωλείο. Οπότε άνοιξαν και δύο νέες επιχειρήσεις στην Φουρνά. Το επόμενο μήνα θα ανοίξει και ένα μίνι μάρκετ».

Όσο για τις παροχές για τα παιδιά, ξεκίνησαν με το να καλύψουν κενά των μονοθέσιων σχολείων, όπως δωρεάν διαδικτυακά μαθήματα Αγγλικών -μέσα σε έναν χρόνο όλοι οι μαθητές πήραν το πρώτο τους δίπλωμα- , και δωρεάν αθλητική δραστηριότητα το απόγευμα. 

«Ενισχύσαμε το σχολείο με χορηγίες, με διαδραστικούς πίνακες, με υπολογιστές», συνεχίζει την περιγραφή η εκπαιδευτικός. «Κάναμε συνεργασίες με ελληνόγλωσσα σχολεία του εξωτερικού και κάποια επιπλέον εκπαιδευτικά προγράμματα. Ακόμη και ρομποτική για το οποίο βραβευθήκαμε στο Φεστιβάλ Καλαμάτας “Ευφυών Συστημάτων και Ρομποτικής” υπό την αιγίδα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Αναλάβαμε δηλαδή συμπληρωματικές δράσεις για την εκπαίδευση, την ψυχαγωγία και την κοινωνικοποίηση της οικογένειας και των παιδιών».

Η κοινωνική ντουλάπα αλληλεγγύης με είδη σπιτιού, ένδυσης και υπόδησης και ό,τι άλλο θα μπορούσε να χρειαστεί για την εύρυθμη λειτουργία ενός σπιτικού διατέθηκαν δωρεάν, όπως και το γεύμα των παιδιών στο σχολείο. 

«Κάναμε πέρυσι και φέτος συνεργασία με το Ίδρυμα Πρόληψης, το οποίο σε άλλες περιοχές στέλνει γεύματα από φούρνους ή ανθρώπους που συνεργάζονται μαζί τους και μαγειρεύουν τα γεύματα. Στην δική μας περίπτωση, επειδή είμαστε πολύ απομονωμένοι, δόθηκε στον τοπικό ξενώνα η δυνατότητα, μέσω του εστιατορίου του και προσλαμβάνοντας έναν γονέα από τις νέες οικογένειες -δημιουργήθηκε δηλαδή και θέση εργασίας-, να ετοιμάζει τα γεύματα καθημερινά,  σύμφωνα με τα ενδεδειγμένα διαιτολόγια. Τα παιδιά θα φάνε δηλαδή το φρούτο τους, το ολικής άλεσης αρτοσκεύασμα, χωρίς να πληρώνουν».

Το επιτυχημένο μοντέλο που επεικτείνεται και σε άλλα χωριά

«Από την ανάγκη μας και από όσα αντιμετωπίζαμε κάθε φορά, πράτταμε. Στην αρχή, δεν είχαμε στο μυαλό μας ότι θα μπορούσε η δράση μας γίνει πανελλήνια και να επηρεάσει τόσο πολύ κόσμο», ομολογεί.

Περιγράφει τη στιγμή που αντιλήφθηκαν το μέγεθος της πρόκλησης: «Όταν μαζεύτηκε μια λίστα που κάθε μέρα αυξανόταν και έφτασαν τις 150 οι οικογένειες, και άλλη μια λίστα με χωριά σε παρόμοια κατάσταση που ζητούσαν την βοήθεια μας, εκεί κληθήκαμε να γίνουμε ο συνδετικός κρίκος».

Έτσι, το επόμενο χωριό που μπήκε στο πρόγραμμα ήταν η Ζίτσα και τώρα ο φορέας υιοθέτησε ένα άλλο στην Βοιωτία. «Πλέον μιλάμε για ένα μοντέλο, το οποίο έχει στηθεί μέσα στο πεδίο και μπορεί να αναπαραχθεί και σε άλλους τόπους, όπως αναπαράγεται τώρα στη Ζίτσα, όπου πήγε η πρώτη οικογένεια και περιμένουμε μέσα στον επόμενο μήνα και την δεύτερη. Όπως θα αναπαραχθεί και τον άλλο μήνα στη Βοιωτία όπου ο στόχος είναι να μεταβούν πέντε οικογένειες μέσα στο 2026».

Η ίδια η κ. Διαμαντή εξηγεί γιατί θεωρεί ότι το δικό τους μοντέλο αποκέντρωσης δείχνει να επιτυγχάνει: «Συνήθως παίρνονται  αποσπασματικά μέτρα, κυρίως χρηματοδοτήσεις και επιδόματα. Το να δώσω κάποια χρήματα στις οικογένειες, αυτό δεν αποτελεί στην πραγματικότητα κίνητρο για να αλλάξει κάποιος τη ζωή του. Αυτό που χρειάζεται είναι ένα πλαίσιο. Εμείς χτίζουμε το πλαίσιο. Το ίδιο συμβαίνει και με τους αγρότες και γι’ αυτό έχουμε περιέλθει σε αυτή την κατάσταση».

Ανάμεσα στις δυσκολίες που αντιμετώπισε ήταν και οι αργοί ρυθμοί με τους οποίους κινείται η κρατική μηχανή. Έτσι, αποφάσισε να στηριχθεί στην ατομική πρωτοβουλία και τον εθελοντισμό: «Στην Ελλάδα, έχουμε φτάσει σε ένα σημείο που δεν θέλουμε να κάνουμε πράγματα γιατί θεωρούμε ότι θα καταπονηθούμε ή θα κατηγορηθούμε. Δεν ήταν πάντα έτσι. Ο Έλληνας ξεχωρίζει για το φιλότιμο που έχει και για τον τρόπο που διαχειριζόταν τις δυσκολίες. Πάντα βοηθούσε ο ένας τον άλλον».

Χωριό ή πόλη;

Εκτός όμως από επιτυχημένη επαγγελματίας και επιστήμονας, η Γιώτα Διαμαντή είναι μία νέα γυναίκα, παντρεμένη, που σε λίγους μήνες περιμένει το πρώτο της παιδί, η οποία αποφάσισε να αφήσει πίσω τις ευκολίες μιας ζωής σε αστικό κέντρο για να εγκατασταθεί σε ένα απομακρυσμένο χωριό. Ποια είναι η προσωπική της εμπειρία;

«Μεγάλωσα στη Μακρακόμη, αλλά οι παππούδες μου είναι από εδώ, από το διπλανό χωριό. Είμαι παιδί του τόπου δηλαδή», μάς λέει. «Ξέρετε πολλές φορές λέμε ότι στην πόλη έχουμε πρόσβαση στα πάντα, στο να πας θέατρο, γυμναστήριο ή σε μια μουσική σκηνή. Για να τα κάνεις όμως όλα αυτά πρέπει να έχεις και χρόνο και χρήμα. Εγώ, δουλεύοντας στην πόλη, δεν προλάβαινα ποτέ να τα κάνω αυτά μέσα στην καθημερινότητά μου. Τα κρατούσα μόνο για το Σαββατοκύριακο. Εδώ, ακόμη και με την απόσταση από τον σύζυγό μου που μένει και εργάζεται στον Βόλο, βρίσκουμε τρόπο να βρισκόμαστε συχνά».

Μάλιστα, μας εξηγεί πώς στο χωριό θα μπορούσε τελικά κάποιος να έχει το περιθώριο να κάνει περισσότερα πράγματα. «Δεν υπάρχει η κίνηση και το μποτιλιάρισμα στους δρόμους. Έχεις χρόνο ακόμη και να κοιμηθείς το μεσημέρι, να περπατήσεις στη φύση, να ηρεμήσεις. Και το κυριότερο,  αν βγεις στην πλατεία ή στον ξενώνα, θα βρεις πάντα κάποιον να πιεις έναν καφέ. Δεν χρειάζεται να κλείνεις ραντεβού». 

Όσο για την επικοινωνία; «Πλέον με το ίντερνετ είσαι στο κέντρο του κόσμου από οπουδήποτε. Η ζωή στο χωριό είναι απλά μια διαφορετική φιλοσοφία». Επίσης, μας λέει, με το χαμηλότερο κόστος ζωής, ειδικά στα ενοίκια, και με την πρόσβαση που έχει γίνει ευκολότερη, θα μπορούσε κανείς να αποταμιεύσει και να κάνει περισσότερες εκδρομές και ταξίδια, είτε μέσα στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό. 

«Αυτά που έδιωξαν τους ανθρώπους πριν 20-30 χρόνια από τα χωριά, τώρα φαίνεται πως τους διώχνουν από την πόλη».

Η μεγάλη λίστα των 150 οικογενειών που περιμένουν στη σειρά για να εγκατασταθούν μόνιμα στην επαρχία, δείχνει το μέγεθος ενός νέου φαινομένου στην ελληνική κοινωνία. Σύμφωνα με την κ. Διαμαντή, αυτά που αναζητούσαν οι άνθρωποι στις πόλεις πριν από κάποιες δεκαετίες -καλύτερη δουλειά και ποιότητα ζωής- τώρα τα αναζητούν στο χωριό.

«Η ζωή στα αστικά κέντρα έχει γίνει ανυπόφορη. Η δουλειά είναι κακοπληρωμένη, οι γονείς δουλεύουν πάρα πολλές ώρες μόνο για τα βασικά, όπως είναι το ενοίκιο, οι μεταφορές, οι λογαριασμοί», σημειώνει. Όμως, πέρα από το οικονομικό, υπάρχει και ο παράγοντας του φόβου.

«Οι γονείς αγχώνονται πάρα πολύ για την ασφάλεια των παιδιών. Με τα περιστατικά βίας και το bullying που βλέπουμε, ένας γονέας στην πόλη πρέπει να είναι “full time” από πίσω από τα παιδιά του. Να τα πάει στο σχολείο, στο φροντιστήριο, στη δραστηριότητα και να τα φέρει. Αυτό τους εξουθενώνει. Στο χωριό, το παιδί μπορεί να βγει έξω, να παίξει, να αναπνεύσει, χωρίς τον φόβο που κυριαρχεί στην πόλη».

Παρά την προσωπική της επιτυχία και το γεγονός ότι ο ίδιος ο Πρωθυπουργός επισκέφθηκε τη Φουρνά τον Ιούλιο για να συζητήσουν το πρόγραμμα, η Γιώτα Διαμαντή παραμένει ρεαλίστρια. «Επικοινωνία με την Πολιτεία υπάρχει, αλλά εμπράκτως, μέχρι στιγμής, δεν έχουμε δει να υλοποιείται κάποια βοήθεια».

Αναγνωρίζει ότι το ζήτημα της αποκέντρωσης μπαίνει επιτέλους στον δημόσιο διάλογο: «Το ζήτημα της ορεινότητας,  της αποκέντρωσης έχουν αρχίσει να απασχολούν. ‘Εχουν γίνει πολλές ενέργειες αυτή τη χρονιά και από την πλευρά του κράτους με προγράμματα όπως στον Έβρο, με την επιδότηση που δίνουν εκεί για να εγκατασταθούν οι οικογένειες. Γιατί είναι και θέμα εθνικής σημασίας το να μην ερημώσουν τα χωριά μας. Αναμένουμε να δούμε πόσο αποτελεσματικά είναι αυτά τα μέτρα. Αν είναι στη σωστή βάση, στη σωστή κατεύθυνση είναι σίγουρα».

Υπογραμμίζει όμως το βάρος της ευθύνης που σηκώνει η ίδια και οι συνεργάτες της. «Όλο αυτό είναι εθελοντικό. Ο φόρτος και η ευθύνη για εμάς είναι μεγάλα, γι’ αυτό προχωράμε με αργά βήματα. Θέλουμε να είμαστε σίγουροι ότι μπορούμε να εξασφαλίσουμε σε αυτές τις οικογένειες όλα όσα χρειάζονται για να ριζώσουν».

Η αναγνώριση και τα σχέδια για το μέλλον 

Για την δράση της η Γιώτα Διαμαντή βρέθηκε τον προηγούμενο μήνα ανάμεσα στους 50 καλύτερους εκπαιδευτικούς του κόσμου σύμφωνα με το Global Teacher Prize, έναν θεσμό που υποστηρίζεται από την UNESCO. Η ίδια δηλώνει για την διάκρισή της: «Είναι πολύ μεγάλη τιμή γιατί στην ιστορία του θεσμού είναι η πρώτη φορά που βραβεύεται δασκάλα από δημόσιο, μονοθέσιο σχολείο».

Αυτό που την κάνει ακόμη περισσότερο υπερήφανη είναι ότι συγκαταλέγεται ανάμεσα σε εκπαιδευτικούς που θεωρεί ότι προσφέρουν μεγάλο έργο και βρίσκονται στην κορυφή διεθνώς: «Από τη μία πλευρά, υπάρχουν στη λίστα συνάδελφοι από χώρες όπως ο  Καναδάς, οι ΗΠΑ ή η Φινλανδία, που έχουν πίσω τους τρομερά κονδύλια και προγράμματα και κάνουν απίστευτα πράγματα στην εκπαίδευση και από την άλλη, βρίσκονται δάσκαλοι από εμπόλεμες ζώνες ή χώρες του τρίτου κόσμου και άλλες όπου η παιδεία δεν είναι αγαθό για όλους, οι οποίοι δίνουν αγώνα καθημερινά. 

Έχω τη χαρά να βρίσκομαι ανάμεσα σε αυτούς τους δύο “κολοσσούς”. Αναγνωρίστηκε η δουλειά που γίνεται εδώ, παρόλο που δεν είμαστε ούτε προηγμένοι, ούτε τριτοκοσμικοί».

Επίσης, τιμήθηκε φέτος από την Ακαδημία Αθηνών με το βραβείο Κωνσταντίνου Κριεζή για «τον ζήλο και τον εθνωφελή τρόπο με τον οποίο εκτελεί τα καθήκοντά της, όσον αφορά τη μόρφωση και τη διαπαιδαγώγηση της νεολαίας και για το καινοτόμο εκπαιδευτικό της έργο, σε ένα απομακρυσμένο χωριό της χώρας».

Το μονοθέσιο σχολείο δεν είναι «κατώτερο»

Για τη Γιώτα Διαμαντή, το μονοθέσιο σχολείο είναι ένας θησαυρός που η Ελλάδα έχει ξεχάσει. «Στα 15 χρόνια που είμαι στα πανεπιστήμια, ποτέ δεν διδάχτηκα πώς είναι να κάνεις μάθημα σε ένα μονοθέσιο, όπου όλες οι τάξεις και όλες οι ηλικίες είναι μαζί», σημειώνει.

Αρνείται πεισματικά τη λογική ότι κάποια παιδιά είναι «καταδικασμένα» σε χαμηλότερο επίπεδο μόρφωσης επειδή ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές. «Πρέπει να βγούμε από το σκεπτικό ότι “εντάξει μωρέ, καλά είναι να ξέρει να διαβάζει και να γράφει”. Στο μονοθέσιο, τα παιδιά αναπτύσσουν δεξιότητες που στην πόλη χάνονται. Γίνονται αυτόνομα, υπεύθυνα και μαθαίνουν να φροντίζουν το ένα το άλλο. Αν το εκτάκι δεν βοηθήσει το δευτεράκι να πει την ορθογραφία όσο η δασκάλα κάνει μάθημα στην Γ΄Δημοτικού, δεν βγαίνει η δουλειά. Παίρνουν το ρόλο του φροντιστή, μαθαίνουν να μην ενοχλούν, γίνονται δημιουργικά». 

Το πλάνο για την επόμενη πενταετία

Όταν τη ρωτάς πώς βλέπει το μέλλον για την ίδια, η απάντησή της δεν έχει ασάφειες, αλλά παραμένει προσηλωμένη στον στόχο της προσφοράς στην ελληνική παιδεία και της αποκέντρωσης. Θέλει μέσα στην επόμενη πενταετία να αλλάξει ο τρόπος που το κράτος βλέπει τα μικρά σχολεία. «Ο δάσκαλος στο μονοθέσιο είναι ένας άνθρωπος μόνος, χαμένος στη γραφειοκρατία. Θέλω να δημιουργηθεί ένα δίκτυο, να έχουν όλα αυτά τα σχολεία κοινά projects και ερεθίσματα».

Το όραμά της όμως επεκτείνεται και στο κοινωνικό κομμάτι. Στόχος της είναι ο φορέας να «υιοθετεί» δύο χωριά κάθε χρόνο, δημιουργώντας ένα σύμπλεγμα 15 ζωντανών χωριών σε λίγα χρόνια.

«Δεν μπορούμε να μιλάμε για αποκέντρωση αν δεν δώσουμε ίση πρόσβαση στην παιδεία και την υγεία. Κανένας γονιός δεν θα πάει το παιδί του κάπου αν ξέρει ότι δεν θα κάνει αγγλικά, πληροφορική ή γυμναστική», τονίζει με έμφαση. Για τη Γιώτα Διαμαντή, το να έχουν τα χωριά μας το σχολείο τους, τον γιατρό τους και την ασφάλειά τους, είναι δικαίωμα των πολιτών που πληρώνουν τους ίδιους φόρους με τους υπόλοιπους. «Δεν υπάρχει πια δικαιολογία. Έχουμε την τεχνολογία, έχουμε προσβάσεις. Το μόνο που χρειάζεται είναι το όραμα και να δημιουργήσουμε το πλαίσιο που όλα θα λειτουργούν ομαλά», καταλήγει.

Ο Τσέχος πρωθυπουργός επιβεβαιώνει ότι δεν θα πουλήσει αεροσκάφη στην Ουκρανία εν μέσω σύγκρουσης

Πολιτική στρατιωτικής βοήθειας της Τσεχικής Δημοκρατίας

ΠΡΑΓΑ, 19 Ιανουαρίου (Reuters) - Η Τσεχική Δημοκρατία δεν θα πουλήσει ούτε θα δωρίσει στην Ουκρανία ελαφρά μαχητικά αεροσκάφη που θα μπορούσαν να καταρρίψουν εισερχόμενα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, δήλωσε τη Δευτέρα ο πρωθυπουργός Αντρέι Μπάμπις, απορρίπτοντας ένα σχέδιο που παρουσίασε ο πρόεδρος Πετρ Πάβελ.

Δήλωση του Πρωθυπουργού

Ο Πάβελ δήλωσε κατά τη διάρκεια επίσκεψης στο Κίεβο την Παρασκευή ότι η χώρα του θα μπορούσε σε σύντομο χρονικό διάστημα να παράσχει αρκετά αεροπλάνα και πρόσθεσε το Σαββατοκύριακο ότι η Ουκρανία είχε προσφερθεί να αγοράσει μερικά υποηχητικά αεροσκάφη L-159.

Κριτική από τους Συνεργάτες του Συνασπισμού

Ο Μπάμπις δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου μετά από συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου τη Δευτέρα ότι ο τσεχικός στρατός χρειαζόταν τα αεροπλάνα και ότι δεν μπορούσαν να του τα παρασχεθούν.

Ιστορικό Πλαίσιο της Στρατιωτικής Υποστήριξης

«Τα αεροπλάνα δεν είναι διαθέσιμα και δεν έχουμε άλλα», είπε ο Μπάμπις.

Ο Πάβελ υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής του Κιέβου κατά τη διάρκεια του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ο Μπάμπις έχει δεσμευτεί να μην παράσχει στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία και έχει επιλέξει να μην συμμετάσχει στο οικονομικό κόστος ενός δανείου της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς το Κίεβο τον Δεκέμβριο.

Η πιθανή συμφωνία για αεροσκάφη με την Ουκρανία είχε επικριθεί από τους εταίρους του Μπάμπις στον συνασπισμό από την ακροδεξιά, το φιλορωσικό SPD.

Ο Μπάμπις δήλωσε ότι η θέση της Πράγας δεν αλλάζει, καθώς η προηγούμενη κυβέρνηση, η οποία είχε μια πιο φιλοουκρανική στάση, είχε επίσης απορρίψει την επιλογή αποστολής αεροσκαφών L-159 στο Κίεβο.

Πηγή: RT

Οι καπιταλιστές γύπες δεν απλώς κάνουν κύκλους, αλλά ορμούν – έλκονται από τη μυρωδιά της αποσύνθεσης που είναι εμφανής στις μαχητικές τακτικές της Ουάσιγκτον.

Όπως αποδοκιμάστηκε στην Washington Post , η πρόσφατη επίθεση της Ουάσινγκτον στη Βενεζουέλα δεν ήταν απλώς ο συνηθισμένος αμερικανικός πόλεμος επιθετικότητας/επιχείρηση αλλαγής καθεστώτος, αλλά χρησίμευσε επίσης για να διευκολύνει ένα συγκεκριμένο είδος εμπιστευτικής συναλλαγής.

Ή μάλλον, στοιχηματίζοντας: Στην λεγόμενη πλατφόρμα «πρόβλεψης» Polymarket, ένας πολύ καλά ενημερωμένος επενδυτής στοιχημάτισε πάνω από 30.000 δολάρια ότι ο πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, θα αποχωρούσε από το αξίωμά του μέχρι την τελευταία ημέρα του Ιανουαρίου και - ιδού! -  «έφυγε με περισσότερα από 400.000 δολάρια σε κέρδη». Αυτή η «πρόβλεψη» « χρονικά χρονολογήθηκε με τόσο τέλεια ακρίβεια που προκάλεσε έντονο έλεγχο από τα μέσα ενημέρωσης», καθώς «έφερε τα χαρακτηριστικά της εσωτερικής διαπραγμάτευσης». Εσείς. Μην. Πείτε. Υπάρχει απάτη στον Λευκό Οίκο και μεταξύ των συνεργατών του!

Τώρα, ας είμαστε ρεαλιστές: Ο πραγματικός, υπαρκτός καπιταλισμός - όχι η φαν-μυθοπλασία των Φρίντριχ φον Χάγιεκ-Μίλτον Φρίντμαν που εξακολουθεί να αδυσώπητα προκαλεί πάρα πολλά μυαλά - ήταν πάντα αδίστακτος. Η σύγχρονη ιστορία του, περίπου μισής χιλιετίας, περιλαμβάνει τεράστιες επιστημονικές, τεχνολογικές και πολιτισμικές αλλαγές, όπως αναγνώρισαν ο Καρλ Μαρξ και ο Φρίντριχ Ένγκελς στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο τους, μέρη του οποίου ερμηνεύονται σχεδόν ως πανηγυρικός ύμνος στην αστική τάξη και τον καπιταλιστικό κόσμο που δημιούργησε.

Αλλά αυτός ο κόσμος ξεκίνησε επίσης με την άγρια ​​φτώχεια και εκμετάλλευση των μαζών, τη λεηλασία και την καταστροφή ολόκληρων ηπείρων και των αρχικών κατοίκων τους, και ένα γρήγορο διεθνές δουλεμπόριο, που αμαύρωσε και έβαλε τέλος σε εκατομμύρια ζωές. Οι μαρξιστές αποκαλούν αυτή την κατάσταση «πρωταρχική συσσώρευση» · ο κύριός τους χρησιμοποίησε επίσης τον όρο « πρωταρχική απαλλοτρίωση », συγκρίνοντας σαρδόνια τον ρόλο της στην παραδοσιακή πολιτική οικονομία με την πτώση του ανθρώπου από τη θεία χάρη στη χριστιανική μυθολογία.

Μετά την εγκαθίδρυση, αρχικά, μιας παραδοσιακής ευρωπαϊκής αυτοκρατορίας μεγάλων δυνάμεων υπό μια ριζικά νέα διοίκηση αφιερωμένη στον κομμουνισμό το 1917 και στη συνέχεια, έναν Παγκόσμιο Πόλεμο αργότερα, ενός ολόκληρου κομμουνιστικού «δεύτερου κόσμου» - με επίκεντρο αλλά όχι περιορισμένο την Ευρασία - τα καπιταλιστικά καθεστώτα της Δύσης έμαθαν σιγά σιγά να βαδίζουν λίγο πιο προσεκτικά, τουλάχιστον εντός της χώρας τους.

Αντιμετωπίζοντας τους πληθυσμούς τους με κάποια μεταρρυθμιστική ρητορική, πολύ μετριοπαθή αναδιανομή και ασυνήθιστα ορθολογικές δημόσιες δαπάνες, για μια σύντομη ιστορική στιγμή οι κυβερνώσες - και ιδιοκτήτριες - ελίτ χωρών όπως η Δυτική Γερμανία και η Γαλλία έμοιαζαν σχεδόν σαν να αναζητούσαν έναν καπιταλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο. Ακόμη και ορισμένοι Αμερικανοί πρόεδροι δεν ντράπηκαν να υποσχεθούν «προοδευτικά» πράγματα όπως ένα «νέο deal» (Ρούζβελτ) και μια «μεγάλη κοινωνία» (Τζόνσον).

Μετά την παγκόσμια νεοφιλελεύθερη και δεξιά-φιλελεύθερη άνοδο και το τέλος του μεγαλύτερου μέρους αυτού του αντίπαλου «δεύτερου κόσμου» πριν από αρκετές δεκαετίες, ο καπιταλισμός έχει γίνει ξανά πιο βάναυσα απλός παντού. Και όχι μόνο όσον αφορά την ειλικρινή περιφρόνηση που επιδεικνύουν οι τωρινές ελίτ του - όπως ο δισεκατομμυριούχος ακινήτων που κυβερνά επίσης τις ΗΠΑ και οι καριερίστες της BlackRock και των Rothschild που είναι υπεύθυνοι για τη Γερμανία και τη Γαλλία αντίστοιχα - για όλους όσους δεν ανήκουν στην αποκλειστική, περιφρονητική τους λέσχη.

Η λεηλασία, απλά και ξεκάθαρα, δεν έφυγε ποτέ από το ρεπερτόριο του καπιταλισμού, προφανώς. Απλώς ρωτήστε τους Σύρους τι έχει συμβεί με το πετρέλαιό τους, για παράδειγμα. Πριν από περισσότερο από μισή δεκαετία, κατά την πρώτη του θητεία, ο Αμερικανός αρχιπειρατής Ντόναλντ Τραμπ είχε ήδη μια στιγμή αναζωογονητικής ειλικρίνειας, αναγνωρίζοντας ανοιχτά ότι ο αμερικανικός στρατός βρισκόταν στη Συρία (εντελώς παράνομα βάσει του διεθνούς δικαίου, φυσικά) « για να πάρει το πετρέλαιο. Πήρα το πετρέλαιο. Τα μόνα στρατεύματα που έχω [στη Συρία] παίρνουν το πετρέλαιο » .

Ωστόσο, αυτό που κάνουν τώρα τα αρπακτικά ζώα της Ουάσιγκτον στη Βενεζουέλα είναι ένα ιδιαίτερα κραυγαλέο παράδειγμα αναίσχυντης συμπεριφοράς, μια νέα κορυφαία επίδειξη (προς το παρόν) αμερικανικής τόλμης. Οι Τραμπιστές και τα μέσα ενημέρωσης τους απολαμβάνουν με βεβαιότητα την ίδια τους την ανομία. Η λεηλασία των πόρων της Βενεζουέλας - αυτό που ήδη συμβαίνει και η πολύ μεγαλύτερη λεηλασία που αναμένεται με χαρά για το μέλλον - γιορτάζεται δημόσια. Και αν υπάρχει διαφωνία, τότε μόνο για τα κέρδη που θα αποκομιστούν, την μελλοντική τους κλίμακα και το αν είναι τόσο σίγουροι όσο ο Τραμπ. (Προειδοποίηση για spoiler: όχι , προφανώς.)

Πάρτε για παράδειγμα την Wall Street Journal (WSJ), ένα από τα κορυφαία κομματικά όργανα της διεθνούς τάξης των αρπακτικών (δίπλα σε εφημερίδες όπως οι The Economist, Financial Times και Bloomberg). Μεταξύ της απαγωγής του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο - με τη δολοφονία τουλάχιστον εκατό Βενεζουελάνων και Κουβανών - και της κλιμακούμενης εκστρατείας των μέσων ενημέρωσης για την προετοιμασία ενός ακόμη επιθετικού πολέμου κατά του Ιράν, η εφημερίδα ασχολήθηκε με την αξιολόγηση του οικονομικού αντίκτυπου της μελλοντικής εκμετάλλευσης του πετρελαίου της Βενεζουέλας από τις ΗΠΑ : ουσιαστικά, θα μειώσει αυτό την παγκόσμια τιμή του πετρελαίου; Και αν ναι, τι σημαίνει αυτό για άλλους παραγωγούς πετρελαίου, εκείνους του ΟΠΕΚ, αλλά και, κυρίως, στις ΗΠΑ (περίπλοκο, στην πραγματικότητα, με πολλούς εγχώριους Αμερικανούς παραγωγούς πετρελαίου να φοβούνται την πτώση των τιμών ), για τον Τραμπ, τους Ρεπουμπλικάνους του και την εγχώρια θέση τους (οι ενδιάμεσες εκλογές είναι απειλητικές και η προσιτή τιμή παραμένει ζήτημα ) και, τέλος και πιθανώς λιγότερο σημαντικό, για τους απλούς Αμερικανούς;

Ευτυχώς, η WSJ έχει επίσης επιτηδευμένα επιστήσει την προσοχή σε μια ιδιαίτερα κυνική πτυχή της Μεγάλης Ληστείας Πετρελαίου (και χρυσού, και λιθίου, και άλλων) της Βενεζουέλας. Όχι, όχι τα στοιχήματα εμπιστευτικών πληροφοριών στην Polymarket, αλλά αυτό που ονόμασε «Donroe Trade», με τους επενδυτές «να αγωνίζονται να κεφαλαιοποιήσουν τις φιλοδοξίες του Προέδρου Τραμπ να κυριαρχήσει στο Δυτικό Ημισφαίριο», δηλαδή, σε λιγότερο ιδεολογική γλώσσα, τα απροσδόκητα κέρδη από τον ιμπεριαλισμό. Έχει σημειωθεί μια «απότομη άνοδος» του χρέους της Βενεζουέλας - ένα στοίχημα αλλαγής καθεστώτος που είχε ήδη παρατηρηθεί τον περασμένο Δεκέμβριο - ενισχύοντας «τα hedge funds και άλλες επενδυτικές εταιρείες». Και, όπως υποτίθεται ότι κάνουν οι καλοί επενδυτές, ήδη «βλέπουν το χρέος στην Κολομβία και την Κούβα» και προετοιμάζονται για ευκαιρίες στο Μεξικό και τη Γροιλανδία.

Όσον αφορά και πάλι τη Βενεζουέλα, τουλάχιστον μία εταιρεία σχεδιάζει διερευνητικά ταξίδια για να επιθεωρήσει τα λάφυρα και « διατηρεί επαφή » με τον Λευκό Οίκο. Οι Βενεζουελάνοι μπορεί να έχουν ανάμεικτα συναισθήματα για την ίδια εταιρεία που έχει ιστορικό οργάνωσης τέτοιων ταξιδιών στην Ουκρανία και τη Συρία. Και αν τίποτα άλλο δεν αποφέρει κέρδη, εξακολουθεί να υπάρχει η δυνητικά πολύ επικερδής αγορά εργασίας με αξιώσεις διαιτησίας.

Εν ολίγοις, οι γύπες δεν απλώς κάνουν κύκλους, αλλά ορμούν. Και η παλιά καλή Wall Street Journal, όπως ήταν αναμενόμενο, βρίσκει όλα αυτά αρκετά φυσιολογικά και όπως θα έπρεπε να είναι. Ωστόσο, διαβάστε μια άλλη εμβληματική έκδοση του πραγματικού καπιταλισμού, το Bloomberg, και θα βρείτε νέα που θα πρέπει να δώσουν τροφή για σκέψη στους θριαμβευτές πειρατές της Καραϊβικής της Ουάσιγκτον.

Ακριβώς τη στιγμή που αρκετοί επενδυτές έσφυζαν από το «Donroe Trade»  της λείας, της λεηλασίας και των μεγάλων, θορυβωδών υποσχέσεων, ώστε να δικαιολογείται ένα μακροσκελές άρθρο στην WSJ, ένα διαφορετικό είδος άνθησης συνέβαινε με επίκεντρο μια διαφορετική περιοχή του κόσμου: την Ασία, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας. Εκεί, σύμφωνα με το Bloomberg, οι μετοχές τεχνολογίας και τεχνητής νοημοσύνης « βρίσκονταν σε άνοδο ». Και αυτή δεν ήταν μια απλή άνοδος για τις μετοχές από την Ασία. Αντίθετα, οι επενδυτές -συμπεριλαμβανομένων σε μεγάλο βαθμό και εκείνων από τις ΗΠΑ- «στοιχημάτιζαν ότι η ορμή και η υπεραπόδοσή τους έναντι των αμερικανικών ομολόγων τους θα διαρκέσουν» όλο το 2026.

Το απλό γεγονός ότι αυτές οι ελπίδες διαμορφώνουν τη διάθεση της αγοράς είναι πιο σημαντικό από τις λεπτομέρειες. Οι επενδυτές είναι αισιόδοξοι για τις ασιατικές αλυσίδες εφοδιασμού ημιαγωγών, τις δυνατότητες κερδών και την πρωτοποριακή τεχνολογική πρόοδο, ενώ ανησυχούν για την ικανότητα των αμερικανικών μετοχών τεχνολογίας και τεχνητής νοημοσύνης να διατηρήσουν το «ράλι τους μετά από χρόνια υπερμεγέθων κερδών», εν ολίγοις, μια τυπική αμερικανική φούσκα. Συγκεκριμένα, σημειώνει το Bloomberg, «ο ενθουσιασμός για την τεχνολογική ικανότητα [της Κίνας] έχει μόνο αυξηθεί τη νέα χρονιά». Κίνα - δηλαδή, ο γεωπολιτικός ανταγωνιστής με τον οποίο η Ουάσινγκτον έχει την μεγαλύτερη εμμονή, μετά τη Ρωσία.

Αυτό είναι ένα στιγμιότυπο μιας χαρακτηριστικής στιγμής της ιστορίας εν κινήσει, τίποτα περισσότερο. Αλλά κάντε ένα βήμα πίσω και σκεφτείτε αυτήν την εικόνα συνολικά: Στη Βενεζουέλα, οι ΗΠΑ έχουν - για άλλη μια φορά - αποδείξει τον υπέρτατο νομικό και ηθικό μηδενισμό τους, καθώς και την ικανότητά τους να χτυπούν βάναυσα πολύ πιο αδύναμες χώρες. Έχουν επίσης τονίσει ιδιαίτερα ότι η μαστίγωση του Καράκας έχει σκοπό να δώσει ένα μάθημα για να τρομάξει τη Λατινική Αμερική ειδικότερα και όλους εμάς γενικά. Αυτό από μόνο του μπορεί να μοιάζει με ένα είδος επιτυχίας, ή όπως λένε στην Ουάσιγκτον, «μια νίκη». Αλλά στην πραγματικότητα, όπως έχει παρατηρήσει ο Αμερικανός ιστορικός Άλφρεντ ΜακΚόι - σίγουρα κανένας φίλος ούτε της Ρωσίας ούτε της Κίνας - η Αμερική « είναι μια αυτοκρατορία σε παρακμή ». Η επίθεση και η ωμά απροκάλυπτη, ακόμη και η περήφανη λεηλασία της αντανακλούν ουσιαστικά αδυναμία, όχι δύναμη.

Σύμφωνα με τα λόγια του Εμανουέλ Τοντ , του λαμπρού Γάλλου διανοούμενου που προέβλεψε σωστά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης και, πιο πρόσφατα, την «ήττα της Δύσης», η Αμερική δεν είναι πλέον ικανή για επαναβιομηχανοποίηση. Έχει γίνει πολύ ανίκανη να παράγει στην πραγματικότητα πράγματα ή να εκπαιδεύσει τους μηχανικούς και τους εργάτες που μπορούν να παράγουν αυτά τα πράγματα, ακόμη και αν η πολιτική δασμών και προστατευτισμού του Τραμπ μοιάζει σαν να έχει να κάνει με την επιστροφή της μεταποίησης στην πατρίδα. Αυτό στο οποίο είναι καλές αυτές οι ΗΠΑ σε ύστερη κατάσταση είναι η εξαιρετικά ανεξέλεγκτη βία και η «θηρευτική δραστηριότητα», δηλαδή η απλή ληστεία.

Κατά ειρωνικό τρόπο, οι καπιταλιστές αντιλαμβάνονται αυτή τη μακροπρόθεσμη αλλαγή με την ίδια οξύτητα που επιδεικνύουν για τις φευγαλέες ευκαιρίες να επωφεληθούν από τη λεηλασία της Βενεζουέλας. Ωστόσο, τίποτα από αυτά δεν επηρεάζει το γεγονός ότι η Ουάσινγκτον χάνει την κυριαρχία της. Μπορεί ακόμα να προκαλέσει μεγάλο πόνο και τρομερή καταστροφή, αλλά δεν μπορεί να προσφέρει ένα όραμα διεθνούς - ή, στην πραγματικότητα, εσωτερικής - τάξης που να προσελκύει όποιον δεν είναι διεφθαρμένος, υποτακτικός εκ φύσεως ή ανόητος.

Πηγή: RT

Γιατί η σταθερότητα της Ευρασίας εξαρτάται από την αμοιβαία ευθύνη

Ο μόνος τρόπος για να γίνει η λύση των κοινών προβλημάτων πιο αρμονική είναι να αρχίσουμε να βλέπουμε τη Μεγάλη Ευρασία ως ένα κοινό σπίτι: έναν χώρο στον οποίο η σταθερότητα του καθενός είναι ευθύνη όλων. Η περασμένη χρονιά προσέφερε άφθονες αποδείξεις ότι τα περισσότερα κράτη σε όλη την ήπειρο έχουν ήδη αρχίσει να σκέφτονται προς αυτή την κατεύθυνση. Με λίγες αξιοσημείωτες εξαιρέσεις, οι δυνάμεις της Ευρασίας μαθαίνουν να βλέπουν τη γειτονιά τους όχι ως πεδίο μάχης αντίπαλων μπλοκ, αλλά ως ένα κοινό περιβάλλον στο οποίο η ειρήνη και η προβλεψιμότητα είναι τα κύρια στρατηγικά πλεονεκτήματα.

Το έτος 2025 δεν έφερε δραματικές ανατροπές στις κύριες διαδικασίες που διαμορφώνουν τη Μεγάλη Ευρασία. Ωστόσο, η απουσία μιας ξαφνικής ρήξης δεν πρέπει να εκληφθεί ως στασιμότητα. Αντίθετα, η πολιτική ζωή της ηπείρου συνέχισε να ωριμάζει προς μια σαφή κατεύθυνση: η εξωτερική πολιτική των περισσότερων ευρασιατικών κρατών - μεγάλων, μεσαίων και μικρών - παραμένει επικεντρωμένη στη συνεργασία με τους γείτονες, στην ενίσχυση της κυρίαρχης ανάπτυξης και στη διατήρηση της σταθερότητας έναντι της αυξανόμενης παγκόσμιας αβεβαιότητας.

Υπάρχουν, ωστόσο, εξαιρέσεις. Ορισμένες χώρες που δραστηριοποιούνται εντός του ευρασιατικού χώρου εξακολουθούν να μην μπορούν να ακολουθήσουν πραγματικά ανεξάρτητες πολιτικές. Πάνω απ 'όλα, σε αυτές περιλαμβάνονται τα κράτη της Ευρώπης, καθώς και η Ιαπωνία και το Ισραήλ. Αυτοί οι παράγοντες, των οποίων οι στρατηγικές διαμορφώνονται συχνά από εξωτερικές πιέσεις ή κληρονομημένες εξαρτήσεις, ήταν το 2025 η κύρια πηγή εκνευρισμού και αστάθειας στο ευρύτερο ευρασιατικό περιβάλλον.

Η συμπεριφορά του Ισραήλ ήταν ιδιαίτερα ενδεικτική. Το εβραϊκό κράτος επιδιώκει την αναγνώριση ως πλήρως αυτόνομος παράγοντας στις υποθέσεις της Μέσης Ανατολής, ξεχωριστό από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ στην πράξη βασίζεται αποκλειστικά στην αμερικανική υποστήριξη. Η επίθεση του Ιουνίου 2025 εναντίον του Ιράν κατέδειξε ότι το Ισραήλ από μόνο του δεν μπορεί ακόμη να επιτύχει τους μακροπρόθεσμους στόχους του. Το επεισόδιο ανέδειξε επίσης μια αναδυόμενη αντίφαση: το Ισραήλ επιθυμεί περιφερειακή ανεξαρτησία, αλλά οι δυνατότητές του εξακολουθούν να εξαρτώνται από έναν εξωτερικό προστάτη.

Αυτό θα κάνει τη μελλοντική σχέση μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Και οι δύο παραμένουν στενοί σύμμαχοι των Αμερικανών, ενώ και οι δύο βρίσκονται σε εσωτερικούς μετασχηματισμούς καθώς αναζητούν έναν νέο ρόλο σε μια μεταβαλλόμενη περιφερειακή τάξη. Ωστόσο, παρά τα δραματικά γεγονότα, συμπεριλαμβανομένων των αναταραχών που αφορούν το Ιράν, η κατάσταση στο Ιράν και στα αραβικά κράτη παραμένει σχετικά σταθερή. Οι θέσεις τους εξακολουθούν να καθορίζουν τη συνολική ισορροπία στη Μέση Ανατολή και δεν έχουν ανάγκη από απερίσκεπτες, αποσταθεροποιητικές κινήσεις. Η περιοχή παραμένει τεταμένη, αλλά δεν καταρρέει.

Είναι σημαντικό ότι ακόμη και τα πιο δραματικά γεγονότα του 2025 δεν υπονόμευσαν σοβαρά την ανθεκτικότητα της Ευρασίας. Πράγματι, τα περισσότερα στρατιωτικά και πολιτικά προβλήματα στην περιφέρεια της ηπείρου φαίνεται όλο και περισσότερο να είναι συνέπειες ευρύτερων παγκόσμιων διεργασιών. Ορισμένες από αυτές τις διεργασίες είναι συστημικές: η αποδυνάμωση των παλαιών θεσμών, η διάβρωση των κανόνων και η αυξανόμενη τάση ορισμένων δυτικών κρατών να αντικαταστήσουν τη διπλωματία με τον καταναγκασμό.

Η μόνη πραγματική εξαίρεση είναι η μακροχρόνια σύγκρουση μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν. Πρόκειται για μια ιστορική αντίφαση που έχει διαμορφώσει τη Νότια Ασία από την ανεξαρτησία της στα μέσα του 20ού αιώνα. Ωστόσο, ακόμη και εδώ, η πραγματικότητα είναι πιο συγκρατημένη από ό,τι υποδηλώνουν οι τίτλοι. Καμία πλευρά δεν ενδιαφέρεται να μετατρέψει τις περιοδικές εντάσεις σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση και αμφότερες θεωρούν απαράδεκτη την παρέμβαση τρίτων. Αυτές οι σχέσεις δεν αποτελούν θεμελιώδη απειλή για την Ευρασία στο σύνολό της. Παραμένουν μέρος της διμερούς διπλωματίας. Δύσκολες και τεταμένες, αλλά τοπικές.

Στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής της Ευρασίας βρίσκεται ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης. Για σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα, τα μέλη του έχουν μετατρέψει τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) στην κύρια πολυμερή πλατφόρμα της ηπείρου: μια δομή που αντανακλά την ιδιαίτερη φύση της ίδιας της Ευρασίας. Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι ο SCO είναι ένας παγκόσμιος ρυθμιστής ή μια υπερεθνική αρχή. Τέτοιες θεσμικές μορφές δεν είναι πλέον ρεαλιστικές στον σύγχρονο κόσμο. Σχεδόν όλα τα κράτη, ανεξαρτήτως μεγέθους, επιδιώκουν μεγαλύτερη αυτονομία, όχι λιγότερη.

Η Ευρασία διαθέτει ένα καθοριστικό χαρακτηριστικό που την διαφοροποιεί από τη Δύση. Καμία δύναμη στην ήπειρο δεν είναι ικανή να επιβληθεί ως αδιαμφισβήτητος ηγεμόνας και καμία δεν μπορεί να εγκαθιδρύσει ένα σύστημα «αυταρχικής διεθνούς διακυβέρνησης» παρόμοιο σε λογική με την πειθαρχία του δυτικού μπλοκ. Η παρουσία εντός της Ευρασίας τριών παγκόσμιων δυνάμεων - Κίνας, Ινδίας και Ρωσίας - εγγυάται ισορροπία από την ίδια της τη φύση. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οι σημαντικές αποφάσεις αναγκάζονται να αντικατοπτρίζουν πολλαπλά συμφέροντα. Αυτό δεν είναι ιδεαλισμός. Αντίθετα, είναι απλώς μια δομική πραγματικότητα.

Η σύνοδος κορυφής του SCO στην Κίνα στις αρχές Σεπτεμβρίου 2025 κατέδειξε το βάθος της πολιτικής εμπιστοσύνης μεταξύ των συμμετεχόντων και μια σαφή δέσμευση για περαιτέρω ανάπτυξη. Με την πάροδο του χρόνου, ο SCO έχει γίνει η ομπρέλα κάτω από την οποία μπορούν να συγκεντρωθούν πολλές άλλες μορφές συνεργασίας. Στο επίκεντρο του έργου του βρίσκεται η στρατηγική εταιρική σχέση μεταξύ Ρωσίας και Κίνας, μια σχέση που έχει γίνει μια από τις κύριες εγγυήσεις μακροπρόθεσμης σταθερότητας στην Ευρύτερη Ευρασία.

Για τη Μόσχα και το Πεκίνο, τα τελευταία χρόνια υπήρξαν ένα σημείο καμπής. Και οι δύο έχουν καταλήξει στην κατανόηση ότι η κυριαρχία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη συνεργασία και ότι η προστασία από παγκόσμιους κραδασμούς - είτε οικονομικούς, πολιτικούς είτε σχετικούς με την ασφάλεια - είναι αδύνατη χωρίς βαθύ στρατηγικό συντονισμό. Οι συναντήσεις των ηγετών μεταξύ του Βλαντιμίρ Πούτιν και του Σι Τζινπίνγκ το 2025 επιβεβαίωσαν ότι η ρωσο-κινεζική εταιρική σχέση εξυπηρετεί όχι μόνο τα συμφέροντα και των δύο χωρών, αλλά και τον ευρύτερο μετασχηματισμό των περιφερειακών και παγκόσμιων συστημάτων προς πιο δίκαιες ρυθμίσεις.

Μια αξιοσημείωτη εξέλιξη ήταν η κοινή απόφαση κατάργησης της υποχρέωσης θεώρησης για τις μεγαλύτερες κατηγορίες πολιτών μεταξύ Ρωσίας και Κίνας. Για χώρες τέτοιας κλίμακας, αυτό δεν είναι συμβολικό. Αντανακλά ένα ασυνήθιστα υψηλό επίπεδο εμπιστοσύνης και στέλνει ένα μήνυμα πέρα ​​από τη διμερή σχέση. Η Μόσχα και το Πεκίνο δεν προτείνουν απλώς ένα νέο είδος διεθνούς συνεργασίας. Την εφαρμόζουν.

Το 2025, η φωνή της Κεντρικής Ασίας ακούστηκε επίσης πιο καθαρά. Τα κράτη της περιοχής συνέχισαν τις επίμονες προσπάθειές τους για την ενίσχυση της πολυμερούς συνεργασίας μέσω της μορφής των «Πέντε»  . Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διευρυνόμενη προσέγγισή τους με το Αζερμπαϊτζάν. Αυτό εισάγει νέα οικονομική δυναμική και ενισχύει τους δεσμούς με μια περιοχή ιστορικά συνδεδεμένη με την πολιτική της Μέσης Ανατολής. Μια περιοχή που παραμένει, μετά την Ανατολική Ευρώπη, η δεύτερη πιο ασταθής ζώνη στον πλανήτη.

Για τα κράτη της Κεντρικής Ασίας, η βαθύτερη συνεργασία με το Αζερμπαϊτζάν και την Τουρκία υποδηλώνει την πεποίθηση ότι η αστάθεια στη Μέση Ανατολή δεν θα εκτροχιάσει τα αναπτυξιακά τους έργα. Για χρόνια, το Αφγανιστάν θεωρούνταν το κύριο εμπόδιο. Τώρα, παρά τα επίμονα προβλήματα, η χώρα σταθεροποιείται και σταδιακά κινείται προς τη μακροπρόθεσμη ειρήνη. Αυτό ανοίγει χώρο για την Κεντρική Ασία να δράσει πιο φιλόδοξα, συμπεριλαμβανομένης της γεωπολιτικής των γειτονικών προβληματικών περιοχών.

Για τη Ρωσία, ένα συμπέρασμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Οι σύμμαχοι και οι φίλοι μας στην Κεντρική Ασία πρέπει να είναι σε θέση να κοιτάζουν μπροστά με σιγουριά. Η εσωτερική κοινωνικοοικονομική τους σταθερότητα έχει σημασία όχι μόνο για αυτές, αλλά για ολόκληρη τη γειτονιά. Αυτές οι χώρες ενσωματώνονται στην παγκόσμια οικονομία ακριβώς τη στιγμή που οι παλιοί κανόνες δεν λειτουργούν πλέον και οι νέοι δεν έχουν ακόμη διαμορφωθεί πλήρως.

Πέρα από την πολιτική, μια άλλη μεταβλητή καθίσταται αναπόφευκτη: το κλίμα και η οικολογία. Ο κόσμος ήδη βιώνει δραματικές περιβαλλοντικές συνέπειες σε άλλες περιοχές, όπως η Κεντρική Αμερική, και η Ευρασία πρέπει να προετοιμαστεί για παρόμοια σοκ. Εάν το οικολογικό στρες πυροδοτήσει οικονομικές αναταραχές και μεταναστευτική πίεση, κανένα κράτος δεν μπορεί να προσποιηθεί ότι είναι πρόβλημα κάποιου άλλου.

Η Ρωσία, σε αυτό το πλαίσιο, παραμένει το κύριο σημείο αναφοράς ασφαλείας για τους γείτονές της. Αυτό το γεγονός πρέπει να αναγνωριστεί με ειλικρίνεια. Συνεπάγεται ευθύνη και η ευθύνη δεν μπορεί να αρνηθεί κανείς κατά βούληση. Η σταθερότητα στην Ευρασία δεν είναι πολυτέλεια. Είναι συλλογικό καθήκον.

Ο μόνος δρόμος για ένα πιο αρμονικό μέλλον είναι να αντιμετωπίσουμε τη Μεγάλη Ευρασία όχι ως σκακιέρα, αλλά ως ένα κοινό σπίτι. Με βάση όσα παρατηρήσαμε το 2025, τα περισσότερα κράτη που φημίζονται για τον πραγματισμό τους παρά για την ιδεολογία τους το κατανοούν όλο και περισσότερο αυτό. Γι' αυτό, παρά τις αναταραχές στα περιθώρια, η συνολική πορεία της ηπείρου επιτρέπει ένα σπάνιο συμπέρασμα στο σημερινό διεθνές κλίμα: μια συγκρατημένη αισιοδοξία.

Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά από το Valdai Discussion Club , μεταφράστηκε και επιμελήθηκε από την ομάδα RT.

Πηγή: RT