ενημέρωση 5:30, 28 October, 2026

του λιναριού τα πάθη

Γράφει ο Γιάννης Κατσίμπας

Είμαι πολύ επιφυλακτικός απέναντι στους επίσημους εορτασμούς εθνικών επετείων. Ακόμα και όταν οι διοργανωτές τους έχουν τις ευγενέστερες προθέσεις, να ενισχύσουν την ιστορική μνήμη, να φέρουν τους νεότερους σε επαφή με το κοινό μας παρελθόν, το αποτέλεσμα συχνότατα τους προδίδει. Οι πράξεις των προγόνων μας εξιδανικεύονται σε σημείο να μοιάζουν ψεύτικες. Φανταστικά ανδραγαθήματα ημίθεων. Οι σκοτεινές τους όψεις αποσιωπούνται. Ο,τι αντιφατικό παραλείπεται ώστε να μη λεκιάσει δήθεν την ωραία εικόνα.

Να πούμε ότι το μαντείο των Δελφών μήδισε, αλληθώρισε τουλάχιστον προς τους Πέρσες, ενώ εκείνοι επέλαυναν στην Ελλάδα, πριν από τη μάχη του Μαραθώνα; Θεός φυλάξοι! Να αναφέρουμε ότι οι κάτοικοι της Κωνσταντινούπολης ήταν στα πρόθυρα της Αλωσης βαθιά διχασμένοι, πως οι μισοί προτιμούσαν την υποταγή στους Οθωμανούς από την άρση του σχίσματος με τους Καθολικούς – «κάλλιο σαρίκι τούρκικο παρά τιάρα παπική»; Να εγκύψουμε στις «βρώμικες» πτυχές του 1821, στα συντροφικά αλληλομαχαιρώματα, στους εμφυλίους; Να αναφέρουμε πως από τους ήρωες της Επανάστασης αρκετοί είχαν μητρική τους γλώσσα τα αρβανίτικα; Οτι ο Οδυσσέας Ανδρούτσος είχε υπάρξει μουσουλμάνος αλεβίτης, μπεκτασής; Αλίμονο! Θα τρίξουν τα θεμέλια του ελληνοχριστιανισμού πάνω στα οποία τόσες καριέρες οικοδομήθηκαν.

Ακόμα και για τα σχετικά πρόσφατα γεγονότα, η ιστορική μνήμη αποδεικνύεται μνήμη χρυσόψαρου. «Φου να μας έκαναν το πρωί της 21ης Απριλίου, θα πέφταμε…» ομολόγησε σε βαθύ γήρας ο αρχιπραξικοπηματίας Παττακός. Και όμως, εκατομμύρια Ελληνες, που επί επτά χρόνια δεν έκαναν ούτε «φου!» παρά κοιτούσαν τις δουλειές τους, μεταμορφώθηκαν στις 24 Ιουλίου 1974 σε αρειμάνιους αντιστασιακούς. Φώναζαν ρυθμικά στις διαδηλώσεις «δώστε τη χούντα στον λαό!». Οπως, σαράντα χρόνια αργότερα, ισχυρίζονταν ότι η χούντα δεν τελείωσε το ’73 αλλά θα την τελειώσουν οι «Αγανακτισμένοι» στις πλατείες…

«Και τι να κάνουμε;» θα μου πείτε. «Να μετατρέψουμε τις εκδηλώσεις μνήμης σε τελετές αυτομαστίγωσης; Ο μέσος άνθρωπος, στο κάτω – κάτω, ποτέ και πουθενά δεν διακρινόταν για τον ηρωισμό του. Λίγοι είναι εκείνοι που σώζουν κάθε φορά την τιμή του. Για αυτό και τους φτιάχνουμε αγάλματα, δίνουμε το όνομά τους σε πλατείες και σε δρόμους, τους προβάλλουμε ως παράδειγμα για τις επόμενες γενιές, ρετουσάροντας την εικόνα τους…».

Διαβάζω αυτές τις μέρες το «Ενας άντρας» της Οριάνα Φαλάτσι. Οχι την πιο αποστασιοποιημένη, σίγουρα όμως την πιο χειμαρρώδη, την πιο από καρδιάς βιογραφία του Αλέκου Παναγούλη. Ανατριχιάζω σε κάθε σελίδα. Μένω ενεός με εκείνον τον τύπο, που ακολούθησε τις ιδέες και τον προσωπικό του κώδικα τιμής μέχρι τις έσχατες συνέπειές τους.

Δεν είναι η απόπειρα δολοφονίας του δικτάτορα που ως πολιτική πράξη θα μπορούσε να κριθεί και λανθασμένη – τι θα συνέβαινε αν ανατιναζόταν η λιμουζίνα του δικτάτορα; Ο Παπαδόπουλος πιθανότατα θα αγιοποιούνταν και κάποιος άλλος, ίσως και πιο απαίσιος, θα τον διαδεχόταν. Είναι το ασύλληπτο σθένος που έδειξε ο Παναγούλης στα κελιά της ΕΣΑ και των φυλακών Μπογιατίου. Η ψυχική του δύναμη να βγάζει διαρκώς τη γλώσσα στους βασανιστές του. Τον τουλουμιάζαν και τους έφτυνε στα μούτρα. Του έσβηναν τσιγάρα στις πληγές, του έχωναν καυτές βελόνες στην ουρήθρα και τους γελούσε ειρωνικά. Τον ετοίμαζαν για εκτέλεση και τους τραγουδούσε. Και άλλοι τράβηξαν του λιναριού τα πάθη. Κανείς ωστόσο – από όσο ξέρω – δεν παρέμεινε τόσο αγέρωχος. Τόσο σαρκαστικός. Τόσο, ώρες – ώρες, παιγνιώδης.

Το «Ενας άντρας» θα έπρεπε να διδάσκεται στα σχολεία. Οχι για τη δημοκρατική διαπαιδαγώγηση της νεολαίας, όχι με τον ηθικοπλαστικό τρόπο που μιλάνε στα παιδιά για το Πολυτεχνείο και για την Εθνική Αντίσταση. Αλλά ως τρανή απόδειξη πως μέσα στον καθένα μας υπάρχει κάτι το οποίο αξίζει περισσότερο από τη βολή και τη σωματική ακεραιότητα και τη ζωή ακόμα – ακόμα. Ο πατριωτισμός; Ο έρωτας; Η καλλιτεχνική δημιουργία; Υπέρτατη ευτυχία να το βρεις και να θυσιαστείς στον βωμό του.

Τι είναι ο ήρωας; Ενας νέος Αδάμ. Που περπατάει στον κόσμο και τον δοξάζει όπως του πρέπει. Σαν κόσμημα.

 

Η Ουγγαρία δεν θα επιτρέψει την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ τα επόμενα 100 χρόνια, λέει ο πρωθυπουργός

Γι' αυτό το Κίεβο ενδιαφέρεται για τη νίκη της αντιπολίτευσης και προσπαθεί να παρέμβει στις εσωτερικές υποθέσεις της Βουδαπέστης, πρόσθεσε ο Βίκτορ Όρμπαν.

ΒΟΥΔΑΠΕΣΤΗ, 23 Ιανουαρίου. /TASS/. Η Ουκρανία προσπαθεί να επηρεάσει τα αποτελέσματα των επερχόμενων βουλευτικών εκλογών στην Ουγγαρία, επειδή γνωρίζει ότι η σημερινή κυβέρνηση δεν θα της επιτρέψει να ενταχθεί στην ΕΕ, δήλωσε ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν σε δημοσιογράφους, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της συνόδου κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες.

Σε αυτή τη συνεδρίαση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διένειμε έναν οδικό χάρτη για την ένταξη της Ουκρανίας στην ένωση έως το 2027. «Νομίζω ότι στα επόμενα εκατό χρόνια δεν θα υπάρχει κοινοβούλιο στην Ουγγαρία που θα ψήφιζε υπέρ της ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ», είπε.

«Δεν θέλουμε να ενταχθούν στην ΕΕ», επεσήμανε ο πρωθυπουργός, προσθέτοντας ότι αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Κίεβο ενδιαφέρεται για τη νίκη της αντιπολίτευσης και προσπαθεί να παρέμβει στις εσωτερικές υποθέσεις της Βουδαπέστης. «Πρέπει να παραδεχτούμε ότι οι Ουκρανοί θα συμμετάσχουν ενεργά στην ουγγρική [εκλογική] εκστρατεία επειδή είναι προς το θεμελιώδες συμφέρον τους να αλλάξουν την κυβέρνηση στην Ουγγαρία. Δεν είμαι ενθουσιασμένος με αυτό και θα το αντισταθούμε», τόνισε ο Όρμπαν.

Με τη σειρά του, ο Ούγγρος υπουργός Εξωτερικών Πέτερ Σιγιάρτο υπενθύμισε ότι μια παρόμοια κατάσταση είχε προκύψει και στις προηγούμενες εκλογές. «Αυτό συνέβη πριν από τέσσερα χρόνια, όταν έκαναν προεκλογική εκστρατεία υπέρ των αντιπάλων μας. Συμβαίνει ξανά επειδή γνωρίζουν ότι μια φιλοουκρανική κυβέρνηση μπορεί να έρθει στην εξουσία μόνο αν μας απομακρύνουν», είπε σε βιντεοσκοπημένη ομιλία του.

Ο Σιγιάρτο σημείωσε ότι στις επερχόμενες εκλογές, «οι Ούγγροι πολίτες θα μπορούν να αποφασίσουν αν θέλουν ειρήνη ή πόλεμο και αν θα επιτρέψουν στον Πρόεδρο [Βλαντιμίρ] Ζελένσκι να πάρει τα χρήματά τους για να υποστηρίξει το διεφθαρμένο ουκρανικό καθεστώς».

Οι βουλευτικές εκλογές στην Ουγγαρία, οι οποίες θα οδηγήσουν στον σχηματισμό νέας κυβέρνησης, έχουν προγραμματιστεί για τις 12 Απριλίου. Το κόμμα Fidesz-Ουγγρική Συμμαχία Πολιτών του Όρμπαν και ο μικρότερος εταίρος του, το Χριστιανοδημοκρατικό Λαϊκό Κόμμα, μάχονται με το αντιπολιτευόμενο Κόμμα Tisza (Σεβασμός και Ελευθερία). Ηγέτης του είναι ο πρώην κυβερνητικός αξιωματούχος Peter Magyar, ο οποίος απολαμβάνει την υποστήριξη της ηγεσίας της ΕΕ και της μεγαλύτερης παράταξης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος.

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0

Οι Βρυξέλλες θέλουν να συνεχιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία, λέει ο Ούγγρος πρωθυπουργός

Σύμφωνα με τον Βίκτορ Όρμπαν, η Ευρώπη κάνει τα πάντα για να υποστηρίξει τη συνέχιση του πολέμου

ΡΩΜΗ, 23 Ιανουαρίου. /TASS/. Η Ευρώπη θέλει να συνεχιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία, δήλωσε ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν σε συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα Corriere della Sera .

«Οι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες θέλουν να συνεχιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία. Οι Βρυξέλλες δεν θέλουν ειρήνη, τουλάχιστον στην Ουκρανία. Και αυτό είναι το πρόβλημα», είπε ο πολιτικός. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ευρώπη κάνει τα πάντα για να υποστηρίξει τη συνέχιση του πολέμου.

Ο Ούγγρος ηγέτης έχει επανειλημμένα ασκήσει σκληρή κριτική στην ΕΕ για τις θέσεις της σχετικά με την ουκρανική διευθέτηση. Η Βουδαπέστη αρνείται επίσης να συμμετάσχει στη χρηματοδότηση και τον εξοπλισμό του ουκρανικού καθεστώτος, πιστεύοντας ότι αυτό οδηγεί μόνο στην παράταση της σύγκρουσης.

Το «Συμβούλιο Ειρήνης» για τη Γάζα είναι ο Δούρειος Ίππος κυριαρχίας του Τραμπ

του Κάραμ Νάμα | Middle East Monitor

Η πρόσκληση του Τραμπ προς τον Νετανιάχου να συμμετάσχει στο προτεινόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» για τη Γάζα δεν αλλάζει τους υπολογισμούς του Ισραηλινού πρωθυπουργού. Ο Νετανιάχου, συνηθισμένος να αγνοεί διεθνή ψηφίσματα, δεν αντιμετωπίζει καμία συμφωνία ως κάτι περισσότερο από ένα κομμάτι χαρτί, που μπορεί να αγνοήσει ή να σκίσει χωρίς συνέπειες, ανεξάρτητα από το πόσα κράτη την υπογράφουν.

Η ειρωνεία είναι έντονη: η πρόσκληση ήρθε μόλις λίγους μήνες μετά την έκδοση εντάλματος σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τον Νετανιάχου, τον Νοέμβριο του 2024, με κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου στη Γάζα και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Κι όμως, η Ουάσινγκτον τον παρουσίασε χωρίς δισταγμό ως εταίρο της «ειρήνης».

Ακόμη και η ανακοίνωση του Στιβ Γουίτκοφ ότι «20 ή 25 παγκόσμιοι ηγέτες» έχουν συμφωνήσει να συμμετάσχουν στο συμβούλιο δεν αλλάζει ιδιαίτερα την ισορροπία. Οι μεγάλοι αριθμοί δεν εκφοβίζουν ούτε πείθουν τον Νετανιάχου. Γνωρίζει ότι η πραγματική ισχύς δεν βρίσκεται στις διπλωματικές καταμετρήσεις, αλλά στον έλεγχο του εδάφους.

Το προτεινόμενο «Διεθνές Συμβούλιο Ειρήνης» δεν αποτελεί έναν τεχνικό μηχανισμό για τη μεταπολεμική διοίκηση. Είναι μια προσπάθεια επαναπροσδιορισμού του ποιος έχει το δικαίωμα να καθορίσει το μέλλον της Γάζας. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι ο καταστατικός χάρτης του συμβουλίου δεν αναφέρει καν τη Γάζα, υποδηλώνοντας ότι ο θύλακας λειτουργεί απλώς ως πιλοτικό σχέδιο για μια νέα πολιτική αρχιτεκτονική – ένα παράλληλο πλαίσιο προς τα Ηνωμένα Έθνη, υπό την ηγεσία της Ουάσινγκτον και σχεδιασμένο για την προβολή της αμερικανικής επιρροής πέρα από τους παραδοσιακούς θεσμούς.

Το συμβούλιο αντανακλά επίσης μια βαθύτερη μετατόπιση στη διαχείριση συγκρούσεων: την ιδιωτικοποίηση της διεθνούς λήψης αποφάσεων. Αντί η Γάζα να αντιμετωπίζεται μέσω του Συμβουλίου Ασφαλείας, το ζήτημα πλέον διαχειρίζεται από ad hoc συμμαχίες και εναλλασσόμενα συμφέροντα. Αν αυτό το μοντέλο αποδειχθεί επιτυχημένο, θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο και για άλλες συγκρούσεις, αντικαθιστώντας τη διεθνή νομιμότητα με το «νόμο της ισχύος» και το διεθνές δίκαιο με πολιτικές συμφωνίες. Η Γάζα έχει ουσιαστικά μετατραπεί από ανοιχτή πληγή σε έναν «φάκελο» για τον οποίο ανταγωνίζονται οι παγκόσμιες δυνάμεις, σαν να μπορεί μια ανθρωπιστική καταστροφή να διαχειριστεί μέσω μιας νέας επιτροπής. Το βαθύτερο ερώτημα είναι αν η Γάζα έχει πράγματι καταστεί αμερικανικό πεδίο επιρροής ή αν η Ουάσινγκτον απλώς κατασκευάζει ένα διεθνές προσωπείο, για μια κυριαρχία που δεν μπορεί να επιβάλει μόνη της.

Αυτό που συχνά παραβλέπεται είναι ότι το Συμβούλιο Ειρήνης αναδύεται σε μια περίοδο κατά την οποία η νομιμοποίηση των διεθνών θεσμών καταρρέει. Τα Ηνωμένα Έθνη -κάποτε ο φυσικός χώρος για κάθε συζήτηση σχετικά με τη Γάζα- έχουν καταστεί ανίκανα να επιβάλουν τα ψηφίσματά τους ή ακόμη και να διατηρήσουν το συμβολικό βάρος του διεθνούς δικαίου. Αυτό το κενό επιτρέπει στην Ουάσινγκτον να προτείνει ένα εναλλακτικό πλαίσιο, ενώ ταυτόχρονα δίνει στον Νετανιάχου τη δυνατότητα να το απορρίψει. Το συμβούλιο γεννιέται μέσα σε μια κατακερματισμένη παγκόσμια τάξη: δεν έχει ρίζες, ούτε ηθική αυθεντία, ούτε εργαλεία επιβολής. Το παράδοξο είναι σαφές: οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να καλύψουν το κενό, αλλά το Ισραήλ επωφελείται από αυτό περισσότερο απ’ όσο το φοβάται.

Το ερώτημα είναι αν γινόμαστε μάρτυρες της ανασυγκρότησης του παγκόσμιου συστήματος ή της σταδιακής αποδόμησής του.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιθυμούν να διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση του μεταπολεμικού τοπίου. Υπό τον Τραμπ, το Συμβούλιο Ειρήνης έχει γίνει λιγότερο μια πολυμερής πλατφόρμα και περισσότερο μια προσπάθεια επανεγγραφής των κανόνων του παιχνιδιού -ένα εναλλακτικό πλαίσιο που ξεκινά από τη Γάζα και θα μπορούσε να επεκταθεί και σε άλλες κρίσεις. Ωστόσο, αυτή η αμερικανοποίηση συγκρούεται με μια απλή πραγματικότητα: το Ισραήλ διατηρεί τον επιχειρησιακό έλεγχο και το δικαίωμα βέτο του ενεργοποιείται ακόμη και πριν συνεδριάσει το συμβούλιο.

Το Ισραήλ απέρριψε γρήγορα τη σύνθεση του συμβουλίου, καθώς περιλαμβάνει χώρες που θεωρεί «ανεπιθύμητες», όπως η Τουρκία και το Κατάρ. Είναι σαν η Ουάσινγκτον να προσπαθεί να φέρει τους αντιπάλους του Τελ Αβίβ στο δωμάτιο από την πλαϊνή πόρτα.

Εδώ ακριβώς αναδύεται η πραγματική ένταση μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου. Η ιδεολογική τους σύμπλευση δεν τους εμποδίζει να διαφωνούν ως προς το ποιος έχει το δικαίωμα να ορίζει την «ειρήνη» στη Γάζα. Ο Τραμπ διαθέτει μοχλούς πίεσης με τη μορφή χρηματοδότησης, πολιτικής στήριξης και επιρροής στο διεθνές αφήγημα. Ο Νετανιάχου, όμως, έχει ένα ισχυρότερο όπλο: την ικανότητα να μπλοκάρει οποιαδήποτε πρωτοβουλία επί του πεδίου και να καθιστά κάθε διεθνές πλαίσιο ανίσχυρο.

Πρόκειται για μια διαπραγμάτευση ανάμεσα σε δύο άνδρες που αναγνωρίζουν ότι χρειάζονται ο ένας τον άλλον, αλλά διαφωνούν ως προς τα όρια της εξουσίας. Η συμμετοχή της Τουρκίας και του Κατάρ στέλνει ένα διττό μήνυμα: η Ουάσινγκτον θέλει να κατανείμει ρόλους, αλλά όχι την ηγεσία. Το Ισραήλ το αντιλαμβάνεται ως απόπειρα διεθνοποίησης του ζητήματος με τρόπο που περιορίζει την ελευθερία δράσης του.

Τρία σενάρια διαγράφονται:

– Μια υπό όρους αμερικανοποίηση του «φακέλου», που επιτρέπει στο Ισραήλ να έχει την κυριαρχία.
– Μια ήπια σύγκρουση μεταξύ Ουάσινγκτον και Τελ Αβίβ, που καταλήγει σε έναν συμβιβασμό «διάσωσης προσώπων».
– Η αποτυχία του συμβουλίου και η επιστροφή σε κατακερματισμένες, ανταγωνιστικές τροχιές.

Όμως, ο πυρήνας του ζητήματος βρίσκεται πέρα από τα σενάρια. Μπορεί η Γάζα να μετατραπεί σε ένα διεθνές εγχείρημα, χωρίς να αναγνωριστεί ότι η τραγωδία της είναι πολιτική πριν γίνει ανθρωπιστική; Και μπορεί οποιοδήποτε συμβούλιο -όποιο κι αν είναι το όνομά του- να επιβάλει ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη;

Η Γάζα σήμερα δεν είναι απλώς αμερικανική ή ισραηλινή υπόθεση. Είναι μια ηθική δοκιμασία για τον κόσμο και μια πολιτική δοκιμασία για όποιον πιστεύει ότι οι χάρτες μπορούν να ξαναχαραχθούν, ενώ η πληγή παραμένει ανοιχτή.

Πηγή: infowar

 

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0