ενημέρωση 2:49, 16 September, 2026

Η σοφία του πλήθους απέναντι στα fake news

του Άρη Χατζηστεφάνου 

Διεθνή μέσα ενημέρωσης δέχονται τις τελευταίες εβδομάδες σκληρή κριτική και συνεχείς διορθώσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τους τίτλους με τους οποίους παρουσιάζουν τις επιθέσεις στο Ιράν και στο Λίβανο, αλλά και τη συνεχιζόμενη γενοκτονία στη Γάζα. Δυστυχώς, ο «έλεγχος της εξουσίας» γίνεται με τους όρους και τα εργαλεία που επέλεξαν οι κυρίαρχοι του διαδικτύου.

«Το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι θα διατηρήσει τον έλεγχο περιοχών του νοτίου Λιβάνου και μετά τον τερματισμό του πολέμου», μας ενημέρωνε το BBC σε ανάρτησή του στο X. Λίγη ώρα αργότερα το συγκεκριμένο tweet συνοδευόταν από μια διόρθωση των χρηστών της πλατφόρμας (community note) με το μήνυμα: «Αυτό είναι γνωστό ως στρατιωτική κατοχή».

Το BBC δεν είναι το μόνο διεθνές μέσο τέτοιας εμβέλειας που δέχεται τις τελευταίες εβδομάδες διορθώσεις για τους σχεδόν πάντα φιλο-ισραηλινούς ή φιλο-αμερικανικούς τίτλους του. Όταν δυτικά ΜΜΕ χρησιμοποιούν τη φράση «επέκταση της ισραηλινής ζώνης ασφαλείας», αντί της «εισβολής» ή όταν αποφεύγουν να αναφέρουν στους τίτλους τους ποια πλευρά βομβαρδίζει νοσοκομεία και σχολεία, χιλιάδες αναγνώστες στο X ή το Facebook σπεύδουν να διορθώσουν τους τίτλους, όπως θα έπρεπε να είχε κάνει ένας επαγγελματίας και αντικειμενικός συντάκτης ύλης.

Επιβεβαιώνοντας τη φράση Karma is a bitch (ας την αποδώσουμε «όλα εδώ πληρώνονται»), οι χρήστες του X έχουν ταράξει στις διορθώσεις ακόμη και τον ακροδεξιό, ρατσιστή ιδιοκτήτη της πλατφόρμας Ίλον Μάσκ, ο οποίος εισήγαγε πρώτος την ιδέα των community notes σε μεγάλη κλίμακα, πριν την αντιγράψει και ο Ζάκερμπεργκ για το Facebook.

Ήρθε λοιπόν η εποχή του «δημοκρατικού ελέγχου» των κυρίαρχων αφηγημάτων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης; Όχι τόσο γρήγορα.

Η ιδεολογία του ελέγχου περιεχομένου

Τα περίφημα community notes, που δίνουν στους χρήστες τη δυνατότητα να ελέγξουν την εγκυρότητα πληροφοριών σε μεγάλες πλατφόρμες μέσω μιας ιδιότυπης «ψηφοφορίας», παρουσιάστηκαν ως μια αμεσοδημοκρατική διαδικασία. Στην πραγματικότητα, σηματοδότησαν το πέρασμα από τη φιλελεύθερη λογική των επαγγελματιών fact checkers στη libertarian ιδεολογία, που επικράτησε στον χώρο τα δύο τελευταία χρόνια. Παραδόξως, ρόλο καταλύτη και στις δύο περιπτώσεις αποτέλεσαν οι εκλογικές νίκες του Ντόναλντ Τραμπ.

Το 2016, όταν ο Τραμπ εκπαραθύρωσε από το πολιτικό σκηνικό τη Χίλαρι Κλίντον, οι φιλελεύθερες ελίτ απέδωσαν την ήττα αποκλειστικά στην παραπληροφόρηση των πολιτών (και όχι στις δικές του νεοφιλελεύθερες επιλογές) και απάντησαν με την προώθηση των fact checkers. Για σχεδόν μία δεκαετία, οι ελεγκτές περιεχομένου προσέφεραν σημαντικό έργο, αλλά φυσικά δεν κατάφεραν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της διάδοσης ψευδών ειδήσεων – το οποίο συνδεόταν πρωτίστως με τη δομή των πλατφορμών, που προωθούσαν οποιοδήποτε περιεχόμενο θα μπορούσε να τους φέρει τα μεγαλύτερα έσοδα από διαφημίσεις.

Στη δεύτερη θητεία του Τραμπ, όταν η Σίλικον Βάλεϊ είχε συνταχθεί πλήρως με τις απολυταρχικές λογικές του «πορτοκαλί προέδρου», οι ελεγκτές περιεχομένου άρχισαν να απομακρύνονται από τις μεγάλες πλατφόρμες, οι οποίες ανέθεταν όλο και συχνότερα τον έλεγχο της εγκυρότητας στη λεγόμενη «σοφία του πλήθους» – στην ιδέα δηλαδή, ότι η πλειονότητα των χρηστών μπορεί να κρίνει καλύτερα μια πληροφορία σε σχέση με έναν επαγγελματία δημοσιογράφο ή ερευνητή.

Όπως εξηγώ όμως και στο βιβλίο «Προπαγάνδα και παραπληροφόρηση στο ίντερνετ», εδώ κρύβεται μια μεγάλη παρανόηση. Το «πλήθος» οφείλει να ελέγχει δημοκρατικά μια διαδικασία, όχι να συμμετέχει στη λήψη και της τελευταίας απόφασης για τεχνικά θέματα. Ας σκεφτούμε, παραδείγματος χάριν, τι συμβαίνει όταν ένας γκραντ μετρ στο σκάκι, σαν τον Κασπάροφ, παίζει μια παρτίδα απέναντι σε δέκα, εκατό ή χίλιους παίκτες διαφορετικών ικανοτήτων που συναποφασίζουν για κάθε τους κίνηση. Σε πολλές περιπτώσεις η κοινή, «αμεσοδημοκρατική» απόφασή τους θα εκπροσωπεί απλώς τον μέσο όρο των παικτών και όχι την ιδιοφυή στρατηγική ενός γκραν μετρ.

Στην περίπτωση του Χ, όπου δοκιμάστηκαν για πρώτη φορά τα community notes σε τόσο μεγάλη έκταση, το αποτέλεσμα ήταν αποκαρδιωτικό. Μελέτες του 2024 από ερευνητές σε πανεπιστήμια της Γερμανίας, της Αυστραλίας και του Λουξεμβούργου έδειξαν ότι η δυνατότητα του κοινού να ελέγχει την αξιοπιστία του περιεχομένου δεν επέφερε καμία σημαντική αλλαγή στις αλληλεπιδράσεις που είχαν οι χρήστες με ψευδείς ειδήσεις. Αντίθετα, οι επισημάνσεις των επαγγελματιών fact checkers που συνόδευαν αναρτήσεις στο Facebook οδηγούσαν σε σημαντική μείωση στη διασπορά της παραπληροφόρησης.

Παράλληλα, σημαντικά περιστατικά παραπληροφόρησης που ελέγχονταν σε άλλες πλατφόρμες από fact checkers περνούσαν απαρατήρητα από τα δίκτυα των community notes του X. Ένας από τους λόγους γι’ αυτό, όπως εξήγησε ο Ελληνας fact checker Στάμος Αρχοντής, είναι ότι για να εμφανιστεί ένα community note, πρέπει να λάβει συναίνεση από τους υπόλοιπους χρήστες της υπηρεσίας. Σε πολλές περιπτώσεις, όμως, αυτό είναι πρακτικά αδύνατο. Οι εκλογές του 2024 στις ΗΠΑ έδειξαν ότι σε ένα τόσο πολωμένο σκηνικό, το 70% των σημειώσεων που αποκάλυπταν περιστατικά προεκλογικής παραπληροφόρησης δεν δημοσιεύτηκε ποτέ.

Παράλληλα τα community notes αποτελούσαν μια οικονομική λύση για τις μεγάλες πλατφόρμες, οι οποίες δεν όφειλαν να προσλαμβάνουν επαγγελματίες ελεγκτές για την παραπληροφόρηση, που οι ίδιες προωθούσαν μέσω των αλγορίθμων τους.

Φυσικά, η πρόσφατη εμπειρία από τον έλεγχο της εγκυρότητας (και κυρίως της προπαγανδιστικής γραφής) μεγάλων μέσων ενημέρωσης απέδειξε ότι υπάρχει χώρος και για αυτή τη μορφή ελέγχου περιεχομένου. Για άλλη μία φορά όμως, υπάρχει ο κίνδυνος να προκύψει μια επίφαση ελέγχου της ορθότητας μιας πληροφορίας, χωρίς στην πραγματικότητα να επηρεάζεται ο βασικός μηχανισμός παραγωγής ψευδών και παραπειστικών ειδήσεων: το κέρδος.

Πηγή:infowar

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0

Αλέξης Τσίπρας - Του πρωθυπουργού και του πολιτικού απατεώνα το μόνο ασυμβίβαστο που θα έπρεπε να θεσπιστεί

«Πριν λίγους μήνες ο κύριος Μητσοτάκης δήλωνε πόσο διαφωνεί με το ασυμβίβαστο. Σήμερα εμφανώς στριμωγμένος άλλαξε γνώμη. Για να πετάξει τη μπάλα στην εξέδρα»

«Ίσως το μόνο ασυμβίβαστο που θα έπρεπε να θεσπιστεί είναι αυτό του πρωθυπουργού και του πολιτικού απατεώνα» σημειώνει ο Αλέξης Τσίπρας σχολιάζοντας την πρόταση του Κυριάκου Μητσοτάκη για το ασυμβίβαστο υπουργών-βουλευτών.

Όπως αναφέρει ο πρώην πρωθυπουργός σε σχετική ανάρτηση «πριν λίγους μήνες ο κύριος Μητσοτάκης δήλωνε πόσο διαφωνεί με το ασυμβίβαστο βουλευτή και υπουργού. Σήμερα, εμφανώς στριμωγμένος από τις καταιγιστικές αποκαλύψεις της ευρωπαϊκής εισαγγελίας, άλλαξε γνώμη. Για να πετάξει τη μπάλα στην εξέδρα».

«Ίσως το μόνο ασυμβίβαστο που θα έπρεπε να θεσπιστεί είναι αυτό του πρωθυπουργού και του πολιτικού απατεώνα» σημειώνει καταλήγοντας ο Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος συνοδεύει την ανάρτηση με σχετικές δηλώσεις του Κυριάκου, με τα όσα έλεγε τον περασμένο Οκτώβριο.

Νηστεία - Γαρίδες αχνιστές, κρασάτες, βήμα βήμα, από τον Λευτέρη Λαζάρου

Οι γαρίδες θέλουν ελάχιστο μαγείρεμα για να μείνουν ζουμερές. Ακολουθώντας τις οδηγίες του σεφ, τις κάνουμε στο τηγάνι, σβησμένες με κρασί, με ντοματίνια και μυρωδικά και, μέσα σε λίγα λεπτά, γίνονται τέλειες.

Τι χρειάζονται οι γαρίδες; «Προσεκτικό καθάρισμα, ελάχιστο μαγείρεμα και φίνα αρώματα», λέει ο Λευτέρης Λαζάρου. Ο μετρ της θάλασσας μάς έδωσε αναλυτικές συμβουλές για το καθάρισμα και μάς έδειξε πώς να τις κάνουμε κρασάτες σε αντικολλητικό τηγάνι, με ντοματίνια, μαϊντανό, ξύσμα λάιμ και ξερό θυμάρι.

Ο Λευτέρης Λαζάρου μάς δείχνει βήμα βήμα πώς να φτιάξουμε γαρίδες αχνιστές, κρασάτες

(Η δοσολογία των υλικών της συνταγής και η εκτέλεση συνοπτικά προς το τέλος του άρθρου)

Γαρίδες λεμονάτες Γαρίδες λεμονάτες

Όπως σημείωσε ο σεφ, για να ψηθεί ομοιόμορφα η γαρίδα, επιδιώκουμε να έχει παντού το ίδιο πάχος. Η ουρά της είναι πολύ λεπτότερη από το σημείο όπου ενώνεται με το κεφάλι. Χαράσσουμε λοιπόν αυτό το σημείο στη μέση, φτάνοντας περίπου στα μισά του κορμού της γαρίδας και φτιάχνοντας με το κορμάκι της ένα Υ. Κάθε σκέλος του Υ τώρα έχει το ίδιο πάχος, άρα θα ψηθούν στον ίδιο, ελάχιστο χρόνο. Στο στάδιο αυτό αφαιρούμε το «εντεράκι» της γαρίδας (δηλαδή την αμμοσακούλα της), ανασηκώνοντάς το με τη μύτη του μαχαιριού που την κόψαμε, και μετά το τραβάμε προσεκτικά για να βγει εντελώς.

Γαρίδες λεμονάτες

Το κέλυφος το αφαιρούμε πάντα, πλην μιας περίπτωσης, όταν ψήνουμε γαρίδες στη σχάρα, στο γκριλ ή σκέτες στο τηγάνι. «Το κέλυφος είναι αδιαπέραστο, χωρίς πόρους, και η γαρίδα δεν τραβά υγρό του μαγειρέματος για να νοστιμίσει. Εξάλλου, με τη θερμότητα του μαγειρέματος το κέλυφος κολλάει πάνω στη σάρκα και δεν καθαρίζεται εύκολα μετά», επισημαίνει ο σεφ. Πώς τις καθαρίζουμε: Πρώτα κόβουμε και τραβάμε το κεφάλι. Έπειτα γδύνουμε τη γαρίδα, ανοίγοντας το κέλυφος από την κοιλιά που είναι τα πόδια της, προς τη ράχη – είναι προτιμότερο αυτό να γίνει κάτω από τρεχούμενο νερό. Αφαιρούμε και τις ουρές – δεν υπάρχει λόγος να τις καθαρίζουμε την ώρα του σερβιρίσματος και να λερωνόμαστε. Κελύφη, ουρές και κεφάλια τα κρατάμε, γιατί με αυτά φτιάχνουμε υπέροχο ζωμό.

Γαρίδες αχνιστές, κρασάτες Γαρίδες αχνιστές, κρασάτες
Γαρίδες αχνιστές, κρασάτες Γαρίδες αχνιστές, κρασάτεςΣε αντικολλητικό τηγάνι ρίχνουμε τον ζωμό και ζεσταίνουμε σε μέτρια φωτιά μέχρι να αχνίσει κάπως. Ρίχνουμε το κρασί και ανακατεύουμε για 1-2 λεπτά, να αχνίσει.
Γαρίδες αχνιστές, κρασάτες Γαρίδες αχνιστές, κρασάτες

Προσθέτουμε τον μαϊντανό, τα ντοματίνια κομμένα στη μέση, το ξύσμα λάιμ, το ξερό θυμάρι, αλάτι και πιπέρι και μαγειρεύουμε για 2-3 λεπτά, σε μέτρια φωτιά.

Γαρίδες αχνιστές, κρασάτες Γαρίδες αχνιστές, κρασάτες

Ρίχνουμε τις γαρίδες καθαρισμένες, εκτός από την ουρά. Μαγειρεύουμε για άλλα 2 λεπτά, αδειάζουμε σε βαθύ πιάτο και σερβίρουμε τις αχνιστές γαρίδες.

Γαρίδες αχνιστές, κρασάτες

5' προετοιμασία
15' μαγείρεμα
ΥλικάΜερίδες: 1
 1 φλιτζ. τσαγιού ζωμό γαρίδας
 3/4 φλιτζ. τσαγιού λευκό ξηρό κρασί
 2 κουτ. σούπας ψιλοκομμένο μαϊντανό
 4 ντοματίνια, κομμένα στη μέση
 1/2 κουτ. γλυκού ξύσμα λάιμ
 1/3 κουτ. γλυκού ξερό θυμάρι
 αλάτι και πιπέρι
 3-4 μέτριες γαρίδες καθαρισμένες, εκτός από την ουρά
επι το έργον
  1. Σε αντικολλητικό τηγάνι ρίχνουμε τον ζωμό και ζεσταίνουμε σε μέτρια φωτιά μέχρι να αχνίσει κάπως.
  2. Ρίχνουμε το κρασί και ανακατεύουμε για 1-2 λεπτά, να αχνίσει.
  3. Προσθέτουμε τον μαϊντανό, τα ντοματίνια, το ξύσμα λάιμ, το ξερό θυμάρι, αλάτι και πιπέρι και μαγειρεύουμε για 2-3 λεπτά, σε μέτρια φωτιά.
  4. Ρίχνουμε τις γαρίδες. Μαγειρεύουμε για άλλα 2 λεπτά, αδειάζουμε σε βαθύ πιάτο και σερβίρουμε τις αχνιστές γαρίδες

O Στέφανος Τσιτσιπάς μόλις παρέλαβε το νέο του υπεραυτοκίνητο

Δεν είναι η Aston Martin που ξέρατε ότι είχε. Είναι το νέο υπεραυτοκίνητο, η Valhalla του ενός εκατομμυρίου ευρώ. Ανταπόκριση από Μονακό

Δεν είχαν περάσει ούτε 24 ώρες από την ανακοίνωση της είδησης ότι ο 27χρονος ελληνας τενίστας Στέφανος Τσιτσιπάς είναι ένας από τους λίγους εκλεκτούς που απέκτησαν πρόσβαση στην αγορά του εξωπραγματικού υπεραυτοκινήτου της Aston Martin, και ήδη είχε κάνει τον γύρο του διαδικτύου. Για την ακρίβεια, μόλις 999 αντίτυπα έχουν κατασκευαστεί από το κεντρομήχανο, plug-in υβριδικό των 1.097 ίππων. Κινητήρας V8, twin turbo, τεχνολογία, αεροδυναμική και ενεργό σύστημα DRS κατευθείαν από Formula 1 – όλα στο μάξιμουμ.

Ο Τσιτσιπάς χτύπησε κορυφή.

Η Aston Martin Valhalla, ένα από τα μόλις 999 αντίτυπα. Αναζητείται περιβάλλον προς αξιοποίηση

Ως γνωστόν, ο Τσιτσιπάς την έχει τη συμπάθειά του για τη συγκεκριμένη εταιρεία. Στο παρελθόν έχει δεχθεί κατακραυγή για τα κραυγαλέα κόστη των αυτοκινήτων του, ενώ είχε εισπράξει και ένα μάλλον υποστηρικτικό κείμενο πέρυσι τον Μάιο, όταν το μιντιακό σύστημα τον έκραζε για μια εμφάνισή του με μια άλλη Αston. Ολα συμβαίνουν σταθερά στο Μονακό, όπου ο διεθνής τενίστας έχει τη μόνιμη κατοικία του. Εκτιμάται ότι τα μέχρι τώρα έσοδά του από το σπορ υπερβαίνουν τα 34 εκατ. δολάρια, οπότε αντιλαμβάνεστε τι ψυχή έχει το περίπου ένα εκατομμύριο που του κόστισε η Valhalla. Την είδηση ανακοίνωσε η τοπική αντιπροσωπεία μέσω του λογαριασμού της στο Instagram.

H ανάρτηση της είδησης παραλαβής του αυτοκινήτου από τον λογαριασμό της αντιπροσωπείας στο Μονακό 

  • Κατηγορία AUTO-MOTO
  • 0