Του επιβλήθηκαν οι περιοριστικοί όροι μη εξόδου από τη χώρα, εμφάνισης μία φορά τον μήνα σε αστυνομικό τμήμα και υποχρέωσης διατήρησης μόνιμης κατοικίας

Σουτζουκάκια, μύδια, γαρίδες σαγανάκι, μπουγιουρντί, πιπεριές τηγανητές με γιαούρτι και σουμάκ… Οι μερακλίδικοι μεζέδες της Θεσσαλονίκης αποτυπώνουν την πληθώρα των λαών που πέρασαν από εκεί.

Όπως η γαστρονομία της Θεσσαλονίκης, έτσι και οι μεζέδες της διαμορφώθηκαν από τον απίθανο πλουραλισμό των πληθυσμιακών ομάδων που πέρασαν από την πόλη στη μακρά της ιστορία. Εβραίοι, Φράγκοι, Βυζαντινοί, Οθωμανοί, Σλάβοι, Μικρασιάτες, Ελληνοπόντιοι αλλά και εσωτερικοί μετανάστες. Αμέσως μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, στην πόλη συνέρρευσε ένα τεράστιο πλήθος Μικρασιατών, Αρμενίων και Ποντίων προσφύγων που επηρέασε βαθύτατα τη σαλονικιώτικη γαστρονομική κουλτούρα.

Όπως η γαστρονομία της Θεσσαλονίκης, έτσι και οι μεζέδες της διαμορφώθηκαν από τον απίθανο πλουραλισμό των πληθυσμιακών ομάδων που πέρασαν από την πόλη στη μακρά της ιστορία. Εβραίοι, Φράγκοι, Βυζαντινοί, Οθωμανοί, Σλάβοι, Μικρασιάτες, Ελληνοπόντιοι αλλά και εσωτερικοί μετανάστες. Αμέσως μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, στην πόλη συνέρρευσε ένα τεράστιο πλήθος Μικρασιατών, Αρμενίων και Ποντίων προσφύγων που επηρέασε βαθύτατα τη σαλονικιώτικη γαστρονομική κουλτούρα.

Κάθε σπίτι λοιπόν μαγείρευε ανάλογα με την καταγωγή των ανθρώπων του, κι έτσι οι πρόσφυγες μαγείρευαν πολίτικα, ανατολίτικα, ποντιακά και αρμένικα, οι Ηπειρώτες και οι Δυτικομακεδόνες έφτιαχναν πίτες και έβαζαν στα φαγητά φρούτα, οι λιγοστοί εναπομείναντες Εβραίοι μετά τον βίαιο, τραγικό αφανισμό τους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης συνέχισαν να μαγειρεύουν τη σεφαραδίτικη κουζίνα τους, με τις άφθονες μελιτζάνες σε κάθε μορφή και την απουσία του χοιρινού.

Οι μεζέδες κάθε περιοχής είναι μια συντομογραφία της συνολικής κουζίνας και η Θεσσαλονίκη με τα πολλά πρόσωπα δεν αποτέλεσε εξαίρεση. Οι περίφημοι μεζέδες ήταν τελικά μια μείξη όλων των γαστρονομικών παραδόσεων της πόλης και σερβίρονταν ανέκαθεν στους καφενέδες, στα μεζεδοπωλεία, αλλά και στα σπίτια. Εδώ συναντιέται το μικρασιατικό μαντί με το πολίτικο μυδοπίλαφο, τα δυο λογιών σουτζουκάκια (τα κοκκινιστά σμυρναίικα και τα σκέτα, ψητά πολίτικα που μοιάζουν με μπιφτεκάκια), το ανατολίτικο μπουγιουρντί, τα αμέτρητα θαλασσινά, οι αρμένικες πίτες λαβάς, η λακέρδα και η μελιτζανοσαλάτα, η αλοιφή πάπρικα και η λευκή ταραμοσαλάτα. Οι συνταγές για μεζέδες δεν χαρακτηρίζονται από εντυπωσιακή πρωτοτυπία, λίγο πολύ είναι γνωστές, είναι απλές, χωρίς φιοριτούρες. Αυτό που κάνει τον σαλονικιώτικο μεζέ ξεχωριστό είναι η μερακλίδικη ετοιμασία του για να γίνει πεντανόστιμος, είναι η αποφυγή της μετριότητας στη γεύση.

Αυτή είναι η πραγματική ιστορία μιας ογδοντάχρονης κυρίας στην Ιαπωνία που, μετά από 25 χρόνια συμβίωσης με το αγαπημένο της RX-7, αποφάσισε να χωρίσουν οι δρόμοι τους. Και όλο αυτό σε ένα βραβευμένο φιλμάκι που αξίζει να δεις

Τι κυρία! Σεμνή, ολιγαρκής, προσωποποίηση της ιαπωνικής αξιοπρέπειας, μετρημένη και με το γνώθι σαυτόν. Εκείνο το σπάνιο χάρισμα που έκανε μια ηλικιωμένη γυναίκα να αποφασίσει ότι στα ογδοηκοστά της γενέθλια θα κατέθετε το δίπλωμα οδήγησής της, αλλά και θα αποχωριζόταν το αγαπημένο της αυτοκίνητο. Ηταν το ασημί Mazda RX-7 που βλέπετε. Το FD, το υπέροχα οδηγοκεντρικό κουπέ της ιαπωνικής εταιρείας, που ακόμη και σήμερα στοιχειώνει βενζινοαίματα όνειρα. Τι δουλειά είχε ένα ωμό RX-7 στο στέγαστρο του σπιτιού της; Και όμως… τα φαινόμενα απατούν. Είχε. Η Ναόκο Νισιμότο το είχε αγοράσει στα 55 της χρόνια.

Εκτοτε ήταν «ένας φίλος της», όπως λέει: «Ηταν πάντα εκεί για μένα». Στη συνέχεια έβαλε αγγελία και ξεκίνησε η παρέλαση ενδιαφερομένων. Ποιος δεν θα γλυκοκοίταζε ένα FD «από ηλικιωμένη κυρία», όπως πιθανόν θα έγραφε; Και μάλιστα με λίγα χιλιόμετρα μέσα σε όλα αυτά τα χρόνια;

Πωλείται μηχάνημα οδήγησης. Ποιος δεν θα ήθελε το FD της Ναόκο; Την καταχώριση έτυχε να δουν και άνθρωποι της επίσημης Mazda στην Ιαπωνία. Δεν γράφω άλλα για να μη σας κόψω την όρεξη.

Πάντως στις τελευταίες τρεις μέρες πριν από τα γενέθλιά της, η Ναόκο μαζί με τον γιο της απαθανάτισαν τις τελευταίες στιγμές της συμβίωσης με το RX-7. Χωρίς γλυκανάλατους ρομαντισμούς και άλλα γραφικά. Σαν να αποχαιρετάς με αξιοπρέπεια μια σχέση που έκανε τον κύκλο της. Κάπως έτσι, λοιπόν, το ντοκιμαντέρ της Mazda «Goodbye RX-7: Saying Farewell to a Dear Friend» μόλις θριάμβευσε, με νίκες σε δύο κατηγορίες, στην 4η ετήσια τελετή απονομής βραβείων «International Auto Film Festa – Powered by Dunlop» (IAFF), στο Τόκιο της Ιαπωνίας.

Η ταινία μικρού μήκους, διάρκειας 10 λεπτών, κέρδισε το πολυπόθητο τρόπαιο Grand Prix, καθώς και το βραβείο Team Ukyo, το οποίο απονεμήθηκε από τον πρώην οδηγό της F1 Ούκιο Καταγιάμα.

Μια από τις αναμνηστικές φωτογραφίες πριν τον χωρισμό. Ιαπωνική αξιοπρέπεια

Είναι ένα μήνυμα καθολικό: τα αυτοκίνητα μπορούν να σου χαρίσουν στιγμές χαράς, ελευθερίας και αναπόλησης.Δεν τα κάνει αυτά, ξέρεις, ένα τέλειο πλυντήριο, ψυγείο ή οποιοδήποτε άλλο καταναλωτικό προϊόν. Θέλει τροχό η ιστορία. Κάτι να φεύγει, να τσουλάει, να δραπετεύει από τη στατικότητα. Σωστά; Για την ιστορία, το φιλμάκι κέρδισε το πρώτο βραβείο μεταξύ 519 συμμετοχών από 73 χώρες. Η ταινία, καθώς και εκείνες των φιναλίστ, θα προβάλλονται καθημερινά στο στούντιο Mazda Trans Aoyama, στο κέντρο του Τόκιο, από τις 12 έως τις 17 Μαΐου. Eσείς μπορείτε να τη δείτε εδώ – κατευθείαν, χωρίς link. Είναι ίσως και συγκινητική. Αξίζει. 

Εκεί που οι ιαπωνικές τεχνικές και ο αμερικανικός μοντερνισμός τέμνονται.