«Εμείς είμαστε η συνέχεια του Κολοκοτρώνη, του Καλλέργη, του Τρικούπη, του Βενιζέλου, του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, του Άρη, του Μπελογιάννη, της ΕΔΑ, του αντιδικτατορικού αγώνα, του Πολυτεχνείου, της Αλλαγής του '81, του ΣΥΡΙΖΑ που έβγαλε τη χώρα από τα μνημόνια».

oΠαύλος Πολάκης εξαπέλυσε νέα σφοδρή επίθεση κατά του Άδωνι Γεωργιάδη, απαντώντας στις αναρτήσεις του υπουργού Υγείας για τον Αλέξη Τσίπρα, με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ειδικότερα, ο βουλευτής Χανίων χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα κατά του κ. Γεωργιάδη, ενώ αντιπαρέβαλε τον ιστορικό ρόλο της Αριστεράς με εκείνον που, όπως υποστήριξε, εκπροσωπεί η Νέα Δημοκρατία.

«Δέκα ζωές να ζήσεις, ακροδεξιό παρτάλι, το μπόι της ηθικής και το ανάστημα της προσφοράς στην Ελλάδα της Αριστεράς όχι να το φτάσεις, αλλά ούτε να το ατενίσεις από μακριά μπορείς», τόνισε μεταξύ άλλων ο κ. Πολάκης.

Παράλληλα παρομοίασε τον Άδωνι «με χουντικούς και βασανιστές της επταετίας» και τον προέτρεψε να «βγάλει τον σκασμό».

«Πλήγμα» για την εικόνα της ασκούμενης εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης οι δηλώσεις Τραμπ περί επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35

Tα θερμά λόγια του Ντόναλντ Τραμπ για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και την Τουρκία, καθώς και οι υποσχέσεις του για άρση των κυρώσεων της Ουάσινγκτον κατά της Αγκυρας στην πώληση αμερικανικού στρατιωτικού υλικού κλονίζουν την εικόνα της Ελλάδας, που φιλοτεχνεί η κυβέρνηση, περί «αξιόπιστου συμμάχου» και «στρατηγικού εταίρου» των Ηνωμένων Πολιτειών ενώ ταυτόχρονα προκαλούν προβληματισμό στην Αθήνα για τον ρόλο της Τουρκίας στη δυτική αμυντική αρχιτεκτονική.

Στην 36η Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, που διεξήχθη στην Αγκυρα, η ελληνική κυβέρνηση βρέθηκε στο ίδιο έργο θεατής. Οπως και στην περίπτωση του επανεξοπλισμού (Rearm Europe) και του Μηχανισμού Δράσεων για την Ασφάλεια της Ευρώπης (SAFE) η ελληνική πλευρά διαπίστωσε ότι η διφορούμενη στάση του Ερντογάν απέναντι στον πόλεμο της Ουκρανίας και την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν, όχι μόνο δεν έχει οδηγήσει στην απομόνωση την Τουρκία αλλά αντιθέτως η Τουρκία εξακολουθεί να αποτελεί συστατικό τμήμα της ευρωπαϊκής άμυνας και της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.

Με άλλα λόγια, οι ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και η Ε.Ε. θεωρούν την Τουρκία σημαντικό εταίρο στην άμυνα και στο πεδίο της αμυντικής βιομηχανίας και γι’ αυτόν τον λόγο ο Τούρκος πρόεδρος στην τοποθέτησή του κατά τις εργασίες της Συνόδου της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας αναφέρθηκε στην ανάγκη συμμετοχής της Αγκυρας στο SAFE παρά τις αντιρρήσεις που εκφράζουν ορισμένα ευρωπαϊκά κράτη, όπως η Ελλάδα ή η Κύπρος.

Casus belli για εσωτερική κατανάλωση

Απέναντι σε αυτήν την πραγματικότητα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στην προσπάθειά του να υπερασπιστεί -ιδίως στο εσωτερικό ακροατήριο- το κυβερνητικό αφήγημα περί ισχυρής Ελλάδας και σημαντικού στρατηγικού συμμάχου των Ηνωμένων Πολιτειών επανάφερε το casus belli της Τουρκίας στην περίπτωση που η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο από τα 6 στα 12 ν.μ. Στις δηλώσεις του, μετά το τέλος των εργασιών της Συνόδου, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι «πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ευαισθησίες όλων των μελών του NATO», ενώ χαρακτήρισε το casus belli της Τουρκίας «ιστορική ανορθογραφία».

«Πλήγμα» για την εικόνα της ασκούμενης εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης αποτέλεσαν και οι δημόσιες δηλώσεις Τραμπ στο Λευκό Παλάτι, στην Αγκυρα, περί επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Ο κ. Μητσοτάκης απέναντι στο πιθανό ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών 5ης γενιάς, της αναβάθμισης των τουρκικών F-16 και της απόκτησης αμερικανικών κινητήρων για το υπό ανάπτυξη τουρκικό μαχητικό αεροσκάφος, ΚΑΑΝ, παρέθεσε το δωδεκαετές εξοπλιστικό πρόγραμμα των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, επιχειρώντας να καταδείξει στο εσωτερικό τη στρατιωτική υπεροχή που έχει αποκτήσει η Ελλάδα επί διακυβέρνησης της Ν.Δ. Επίσης, κυβερνητικές πηγές εκτιμούν ότι η επαναφορά της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 συνιστά δύσκολη υπόθεση, καθώς η Αγκυρα εξακολουθεί να διατηρεί στο οπλοστάσιό της τα ρωσικά συστήματα S-400, ενώ η άρση των κυρώσεων CAATSA δεν είναι προσωπική υπόθεση του προέδρου Τραμπ αλλά του αμερικανικού Κογκρέσου.

«Κομπάρσος η Ελλάδα»

Τα όσα διαδραματίστηκαν και ελέχθησαν στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ και οι υποσχέσεις Τραμπ για άρση των αμερικανικών κυρώσεων κατά της Τουρκίας προκάλεσαν την αντίδραση των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Κώστας Τσουκαλάς, χαρακτήρισε «ανησυχητικές» τις εξελίξεις στη Σύνοδο Κορυφής κάνοντας λόγο για αναβάθμιση της Τουρκίας εντός της Συμμαχίας.

Ο δε τομεάρχης Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος, σχολιάζοντας τις δηλώσεις Τραμπ περί επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, υποστήριξε ότι «είναι απολύτως αναγκαίο η ελληνική κυβέρνηση να μην αρκεστεί σε διαπιστωτικές αναφορές για “ευαισθησίες” της χώρας μας, αλλά αντιθέτως να αναλάβει κάθε αναγκαία διπλωματική πρωτοβουλία ώστε να αποτραπεί η πλήρης μεταστροφή της στάσης των ΗΠΑ.» Σε ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. σχολίασε ότι οι δηλώσεις του κ. Μητσοτάκη αναδεικνύουν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο το αδιέξοδο της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, το οποίο ακολουθεί εδώ και επτά χρόνια. “Είναι προφανές πως ο κ. Μητσοτάκης έχει μετατρέψει την Ελλάδα σε κομπάρσο των διεθνών εξελίξεων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την άμυνα και την ασφάλεια της χώρας”, καταλήγει η ανακοίνωσή του ΣΥΡΙΖΑ.

Η Νέα Αριστερά σημείωσε πως «η πολιτική Μητσοτάκη κάνει τη χώρα μας συμμέτοχη στις πολεμικές συγκρούσεις, υπονομεύοντας την κοινωνική συνοχή», ενώ η ΕΛΑΣ ζητά από τον πρωθυπουργό να εξηγήσει τι φέρνει στις αποσκευές του που να εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα.

Σε ανακοίνωσή της επεσήμανε ότι η κυβέρνηση “παραχώρησε διευκολύνσεις σε έξι ελληνικές βάσεις και τον λιμένα της Αλεξανδρούπολης επ’ αόριστον στις ΗΠΑ, πρωτοστάτησε με μεγάλες δηλώσεις και αποστολή βαρέων όπλων, στο ουκρανικό και σε «αντάλλαγμα», όχι μόνο δεν πιέζεται η Τουρκία για τις προκλητικές της ενέργειες αλλά ο ρόλος και η αμυντική της βιομηχανία αναβαθμίζονται ραγδαία”.

Ακόμα και τον Σαμαρά, πολιτικό του ευεργέτη, προσπάθησε να δαγκώσει, όταν τα έβαλε με τον Κυριάκο. Στον Τσίπρα θα δίσταζε;

Kαι ξαφνικά, ίσως και όχι τόσο ξαφνικά, ο Γεωργιάδης υποτροπίασε πάλι σε Αδωνι. Και επιτέθηκε κατά του Αλέξη Τσίπρα σε μια τόσο οργίλη τηλεοπτική παράσταση, που έφτασε να φτύνει σε απευθείας μετάδοση τα υπολείμματα από κάποια τσιπούρα που είχε φάει. Θα τρόμαξαν οι φίλοι του της συνωμοσίας των Εβραίων μήπως τον χάσουν.

Στόλισε τον Τσίπρα με όλα τα εύοσμα επίθετα της ελληνικής γλώσσας, βρομερό, διεφθαρμένο, σκευωρό, για να φτάσει τελικά να τον καταγγείλει ότι «τα πήρε» για τους ποινικούς κώδικες. Ολα αυτά σε απάντηση της «Μαύρης Βίβλου» των έργων της σημερινής κυβέρνησης, την οποία παρουσίασε την περασμένη Δευτέρα η ΕΛΑΣ, για να αποδομήσει με γεγονότα και αριθμούς το success story του Μητσοτάκη.

Αν επιχειρήσει να εισχωρήσει κάποιος στον λαβύρινθο του μυαλού του Αδωνη, για να προσπαθήσει να βγάλει άκρη ανάμεσα στις προχτεσινές κατάρες για τον Τσίπρα και το ευγενές τένις με τον Κασσελάκη, τον αξιόπιστο Κοντονή και τον αξιόμαχο μπαμπά Πλεύρη, τους σοφούς της Σιών και τον πάνσοφο του Μαξίμου, με έναν τρόπο θα μπορέσει να σωθεί από τον Μινώταυρο του ψυχίατρου: με τον μίτο του Μητσοτάκη. Στην απορία, δηλαδή, αν ο Αδωνις είπε όσα είπε, και όπως τα είπε, επειδή τον έπιασαν οι ζέστες, ή επειδή είναι ένα κουβάρι μίσους για τον Τσίπρα, ή επειδή θέλει να μαζέψει ενόψει εκλογών σταυρούς από τα ορφανά του Καρατζαφέρη και του Κασιδιάρη, ή επειδή εκτελεί την πιο σκυλίσια αποστολή του Μαξίμου, να επιλέξει το τελευταίο.

Ισχύουν και όλα τα άλλα, βέβαια, πάγια προσόντα και κίνητρα του Αδωνη. Αλλά τις έχουμε δει τις μεταπτώσεις του. Στα μάτια τον κοιτάζει τον Μητσοτάκη. Μέχρι το Αουσβιτς τον έστειλε, σε μια εμβληματική κίνηση μετάνοιας, για να ξεπλυθεί από τον αντισημιτισμό. Οταν ο Κυριάκος ψιθυρίζει «Κάτσε!», στα τέσσερα κάθεται. Οταν διατάζει «Πάρ’ τον!», ορμά γαβγίζοντας σε όποιον διανοηθεί να αμφισβητήσει τον αφέντη. Ακόμα και τον Σαμαρά, πολιτικό του ευεργέτη, προσπάθησε να δαγκώσει, όταν τα έβαλε με τον Κυριάκο. Στον Τσίπρα θα δίσταζε; Τον βολεύει βέβαια, τον αναδεικνύει σε λοχία του ακροδεξιού στρατού το γαβ-γαβ για τον Τσίπρα, αλλά διανοείται σοβαρά κανείς ότι θα το έκανε χωρίς την άδεια και την προτροπή του Μητσοτάκη;

Γραμμή εφαρμόζει ο Αδωνις. Εντολές εκτελεί. Κι αυτό αξίζει έναν κάποιο προβληματισμό. Γιατί ο Μητσοτάκης, που πριν από λίγο καιρό μάς έλεγε ότι δεν έχει σκοπό να ασχοληθεί με τον ηττημένο και δήλωνε ότι δεν έκανε τον κόπο να διαβάσει την «Ιθάκη», τώρα οργανώνει αυτή την τοξική εκστρατεία; Με πυρά ευπρεπούς συκοφαντίας από τον Χατζηδάκη, ακραίες αρλούμπες από τον Κυρανάκη, θανατικές καταδίκες από τον Μαρινάκη, κυνικά γαβγίσματα από τον Αδωνι; Για την αποκατάσταση της αλήθειας; Την αποκατάσταση της τιμής του, που την έχει καταντήσει ανέκδοτο η διαφθορά; Ή από φόβο για ό,τι βλέπει να εξελίσσεται στην κοινωνία και να έρχεται στις εκλογές; Ο καθένας μπορεί εδώ να δώσει τη δική του απάντηση…

Πηγή: efsyn

του Άνταμ Ντεχσάμπζι* Ι από Responsible Statecraft

Ο πόλεμος με το Ιράν επιτάχυνε την ανάπτυξη μιας νέας διαδρομής, στην οποία η Άγκυρα αναδεικνύεται σε κόμβο και ενισχύει τη σημασία της για την περιοχή

Το ξέσπασμα του αμερικανο-ισραηλινού πολέμου κατά του Ιράν και το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ προκάλεσαν ένα σοκ στην αγορά ενέργειας που είχε παγκόσμιες επιπτώσεις, δημιουργώντας «τη μεγαλύτερη διακοπή εφοδιασμού στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου», σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.

Το κλείσιμο ανέδειξε τη λειτουργία του στενού ως ενός από τα πιο ζωτικά σημεία διαμετακόμισης ενέργειας στον κόσμο, μέσω του οποίου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Τα αντίποινα και ο αποκλεισμός του εκ μέρους του Ιράν εντωμεταξύ, ανέδειξαν την ικανότητα της Τεχεράνης να διαταράσσει τις αλυσίδες εφοδιασμού, να προκαλεί πληθωρισμό στα νομίσματα και να καθιστά το Ορμούζ εμπορικά άχρηστο ως εμπορικό διάδρομο.

 Το αποτέλεσμα αυτής της κρίσης ενδέχεται να είναι μια σημαντική αναδιάρθρωση των εμπορικών διαδρομών στην Ευρασία.

Η Ευρώπη, η οποία έχει πληγεί σοβαρά από το κλείσιμο του στενού, είναι ιδιαίτερα πρόθυμη να υποστηρίξει νέους εμπορικούς διαδρόμους. Στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής των G7, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υποστήριξε ότι η Ευρώπη πρέπει πλέον να δημιουργήσει εναλλακτικές εμπορικές και ενεργειακές διαδρομές για να παρακάμψει το Ορμούζ.

Δύο εναλλακτικοί εμπορικοί διάδρομοι έχουν προωθηθεί ιδιαίτερα.

Ο δεύτερος είναι η Πρωτοβουλία των Τεσσάρων Θαλασσών, ένα πλαίσιο που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με την Κασπία, τη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα μέσω ενός ενδιάμεσου διαδρόμου που διέρχεται από τη Συρία και την Τουρκία.

Ενώ οι Ευρωπαίοι ανησυχούν, άλλα κράτη διαβλέπουν νέες δυνατότητες. Το κλείσιμο αυτό αποτέλεσε μεγάλη ευκαιρία, όχι μόνο για τους παραδοσιακά μικρότερους παίκτες της Κεντρικής Ασίας, του Καυκάσου και του Λεβάντε – τρεις περιοχές που συνορεύουν άμεσα με το Ιράν – αλλά και για την επέκταση της σφαίρας επιρροής της Τουρκίας στην Ευρασία.

Στην Κεντρική Ασία, το Καζακστάν έχει ίσως αναδειχθεί ως ο κύριος ωφελούμενος τόσο από το κλείσιμο του στενού από το Ιράν όσο και από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Σε μια περιοχή χωρίς πρόσβαση στη θάλασσα που επί μακρόν βασιζόταν στο εμπόριο με τη Ρωσία μέσω του Βόρειου Διαδρόμου, ο Μεσαίος Διάδρομος προσφέρει στο Καζακστάν μια τεράστια ευκαιρία να εμβαθύνει τους δεσμούς του με τις ΗΠΑ, να απεξαρτηθεί από τη Ρωσία και να αποκομίσει οικονομικά οφέλη από τα τεράστια αποθέματά του σε κρίσιμα ορυκτά, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για τη μετάβαση στη σύγχρονη τεχνολογία. Τον Νοέμβριο του 2025, το Καζακστάν υπέγραψε 29 μνημόνια συνεργασίας με τις ΗΠΑ, συνολικής αξίας 17 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Στον Καύκασο, το Αζερμπαϊτζάν εκμεταλλεύτηκε επίσης την παρακμή του Βόρειου Διαδρόμου και το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ. Από την υπογραφή της ειρηνευτικής συμφωνίας με την Αρμενία το 2025, το Μπακού επιδιώκει να μετασχηματίσει τη γεωπολιτική του ταυτότητα και να αναδειχθεί ως η κύρια δύναμη της περιοχής. Βασικό στοιχείο της ειρηνευτικής συμφωνίας ήταν η κατασκευή ενός διαδρόμου μεταξύ των δύο μη συνεχόμενων εδαφών του Αζερμπαϊτζάν μέσω της Αρμενίας (γνωστού ως διαδρομή Τραμπ, χάρη στον ρόλο του στη διαμεσολάβηση της συμφωνίας). Η διαδρομή αυτή καταργεί τον εμπορικό αποκλεισμό του Αζερμπαϊτζάν και επιτρέπει την απρόσκοπτη περιφερειακή ενσωμάτωση μεταξύ της Κεντρικής Ασίας και της Τουρκίας. Το 2025, το Αζερμπαϊτζάν εντάχθηκε επίσημα στη σύνοδο κορυφής των C5 (Καζακστάν, Κιργιστάν, Τουρκμενιστάν, Ουζμπεκιστάν) ως το πρώτο κράτος εκτός Κεντρικής Ασίας, μετατρέποντάς τους ουσιαστικά σε C6.

Στο Λεβάντε, η Συρία της μετα-Άσαντ εποχής έχει προσπαθήσει να τοποθετηθεί ως πιθανό κράτος διέλευσης ενέργειας και ως η επόμενη εναλλακτική λύση έναντι του Στενού του Ορμούζ, ένα όραμα που υποστηρίζεται από τον απεσταλμένο των ΗΠΑ στη Συρία, Τόμας Μπάρακ. Η πρωτοβουλία των Τεσσάρων Θαλασσών παρέχει στη Δαμασκό μια εξαιρετική ευκαιρία να υλοποιήσει αυτό το όραμα. Τελικά, μετά την επίσημη άρση των περισσότερων αμερικανικών κυρώσεων το 2025, η νέα ηγεσία της Συρίας είναι αποφασισμένη να τονώσει τη μεταπολεμική οικονομία και την ανοικοδόμηση της χώρας (το κόστος της οποίας εκτιμάται από την Παγκόσμια Τράπεζα σε 216 δισεκατομμύρια δολάρια) μέσω των εσόδων από τη διαμετακόμιση.

Η μετατροπή της Συρίας σε σταθερό κόμβο της περιοχής εξυπηρετεί και τα συμφέροντα του Κόλπου. Τα κράτη της περιοχής αντιλαμβάνονται την «Πρωτοβουλία των Τεσσάρων Θαλασσών» ως τρόπο αποφυγής της ευπάθειας του Ορμούζ. Τον Ιούνιο, το Ιράκ και οι ΗΠΑ εξέδωσαν μια κοινή δήλωση με την οποία δεσμεύτηκαν για την αποκατάσταση του παροπλισμένου αγωγού μεταξύ του Κιρκούκ στο Ιράκ και του Μπανιγιάς στη συριακή ακτή, ένα κρίσιμο προηγούμενο που καταδεικνύει τη δυνατότητα σύνδεσης μεταξύ του Περσικού Κόλπου και της Μεσογείου.

Ωστόσο, κανένα κράτος δεν έχει να κερδίσει περισσότερα από αυτές τις αλλαγές από την Τουρκία, η οποία βρίσκεται στο σταυροδρόμι και των δύο αυτών εναλλακτικών εμπορικών διαδρόμων.

Η Άγκυρα τοποθετεί τον εαυτό της ως τον απαραίτητο κόμβο διαμετακόμισης μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, επωφελούμενη ταυτόχρονα από την προσπάθεια της πρώτης να αντικαταστήσει τη ρωσική ενέργεια, την αναζήτηση των χωρών του Κόλπου για διαδρομές εξαγωγής που δεν διέρχονται από το Ορμούζ, καθώς και την πίεση των κρατών της Κεντρικής Ασίας να άρουν τους οικονομικούς τους περιορισμούς μέσω χερσαίων διαδρόμων. Η Τουρκία αξιοποιεί τις αλληλοεπικαλυπτόμενες κρίσεις για να εδραιωθεί ως κόμβος που καμία ευρασιατική δύναμη δεν μπορεί να παρακάμψει.

Ενώ ο «Μεσαίος Διάδρομος» επιτρέπει στην Τουρκία να υλοποιήσει τις παντουρκικές φιλοδοξίες της, εμβαθύνοντας τους κοινωνικούς και οικονομικούς δεσμούς μεταξύ της Κεντρικής Ασίας και του Αζερμπαϊτζάν, η πρωτοβουλία «Τέσσερις Θάλασσες» διευκολύνει τις νεοοθωμανικές φιλοδοξίες της για άσκηση «ήπιας ισχύος», ενισχύοντας την επιρροή της Τουρκίας στον Κόλπο και το Λεβάντε και εδραιώνοντας έναν σουνιτικό άξονα που μπορεί να αντισταθμίσει την σιιτική ημισέλινο του Ιράν.

Σε αντίθεση με την Ευρώπη, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν πληγεί σημαντικά από το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην κορυφαία παγκοσμίως εγχώρια παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ωστόσο, τόσο ο «Μεσαίος Διάδρομος» όσο και η «Πρωτοβουλία των Τεσσάρων Θαλασσών» προσφέρουν στην Ουάσιγκτον την ευκαιρία να υπονομεύσει την επιρροή της Τεχεράνης σε μια κρίσιμη θαλάσσια εμπορική διαδρομή (καθώς και στην Ερυθρά Θάλασσα), αποδυναμώνοντας την ικανότητά της να απειλεί τις οικονομίες των γειτονικών περιοχών.

Για την Ουάσιγκτον, και οι δύο εναλλακτικοί εμπορικοί διάδρομοι θα επιτύχουν τελικά τρεις αλληλένδετους στρατηγικούς στόχους: την απελευθέρωση της ευρωπαϊκής ενεργειακής κυριαρχίας από την εξάρτηση από τη Ρωσία και το Ιράν, την εξασφάλιση της αμερικανικής εμπορικής κυριαρχίας στις υποδομές με τη μεγαλύτερη στρατηγική σημασία στη Μέση Ανατολή και τη δημιουργία ενός διαρκούς γεωπολιτικού πλαισίου που ανταμείβει την ευθυγράμμιση με τη Δύση.

Προς το παρόν, η «Πρωτοβουλία των Τεσσάρων Θαλασσών» έχει λάβει υποστήριξη από το Κογκρέσο και τη διπλωματία, μεταξύ άλλων από τη γερουσιαστή Τζίν Σαχίν (Δημοκρατική από το Νιου Χαμσάιρ), τον βουλευτή Τζο Γουίλσον (Ρεπουμπλικανός από τη Βόρεια Καρολίνα) και τον Μπάρακ, ο οποίος υπηρετεί επίσης ως πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία. Οι ΗΠΑ έχουν επίσης λάβει μια σειρά από συγκεκριμένα μέτρα για τη στήριξη του «Μεσαίου Διαδρόμου», συγκεκριμένα τη μεσολάβηση για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας, καθώς και τον εκσυγχρονισμό των λιμένων του Καζακστάν και της σιδηροδρομικής υποδομής της Γεωργίας.

Ενώ η ανακατεύθυνση του εμπορίου μέσω αυτών των εναλλακτικών διαδρόμων μπορεί να εξυπηρετεί διάφορα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ, υπονομεύει επίσης τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, αποκλείοντας το Ιράν. Για να διαρκέσει μια τάξη πραγμάτων, όλα τα κράτη της περιοχής πρέπει να έχουν κίνητρο να την υποστηρίξουν. Ο αποκλεισμός του Ιράν από την οικονομική και εμπορική αρχιτεκτονική της περιοχής θα καταστήσει αυτή την τάξη πραγμάτων μη βιώσιμη.

Ανεξάρτητα από αυτά τα πιθανά μειονεκτήματα, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το διεθνές εμπόριο θα έχει εντελώς διαφορετική μορφή μετά από αυτόν τον πόλεμο. Για δεκαετίες, η εξάρτηση του κόσμου από ένα μοναδικό στενό πλάτους 21 μιλίων αντιμετωπιζόταν ως αμετάβλητο δεδομένο του παγκόσμιου εμπορίου. Όμως, καθώς το Στενό του Ορμούζ ανοίγει ξανά, ο κόσμος που εξαρτιόταν από αυτό ενδέχεται να κλείνει.

Οι διάδρομοι που προωθούνται τώρα ως εναλλακτικές λύσεις δεν θα εξαλείψουν τις γεωπολιτικές εντάσεις, αλλά θα τις μετατοπίσουν.

Τόσο ο «Μεσαίος Διάδρομος» όσο και η «Πρωτοβουλία των Τεσσάρων Θαλασσών» θα διέρχονται από μερικές από τις πιο ασταθείς περιοχές του κόσμου. Καθώς νέα στενά αποκτούν σημασία, το ερώτημα που ανακύπτει είναι αν οι δυνάμεις που τα ελέγχουν θα επιδιώξουν να ασκήσουν την ίδια επιρροή που ασκούσε το Ιράν πάνω στο στενό του Ορμούζ.

*Ο Άνταμ Ντεχσάμπζι είναι αναλυτής εξωτερικής πολιτικής με έδρα την Ουάσιγκτον. Έχει διατελέσει ερευνητικός βοηθός του καθηγητή Τζον Μίρσχαϊμερ στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου, όπου ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό του στις Διεθνείς Σχέσεις. Η έρευνά του επικεντρώνεται σε θέματα ασφάλειας στη Μέση Ανατολή, στις διατλαντικές σχέσεις, στον εθνικισμό και στην αυτοδιάθεση των μειονοτήτων.

Πηγή: infowar