Σε δοκιμαστικό ταξίδι βρίσκεται το αποκαλούμενο «υποβρύχιο της Αποκάλυψης» - Σε ποιους θέλει να στείλει μήνυμα ο Πούτιν

Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής κλιμάκωσης, η οποία σηματοδοτείται από τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία και τις οξυμένες διπλωματικές αντιπαραθέσεις της Μόσχας με το Λονδίνο και το Τόκιο, η Ρωσία προχώρησε στην έναρξη των θαλάσσιων δοκιμών του υποβρυχίου «Khabarovsk».

Το εξειδικευμένο αυτό σκάφος, το οποίο σχεδιάστηκε ως απάντηση στα αμερικανικά πυρηνικά υποβρύχια, αποτελεί ένα από τα πλέον κομβικά εξοπλιστικά προγράμματα της Μόσχας. Η κατασκευή του ξεκίνησε στις 27 Ιουλίου 2014 στα ναυπηγεία Sevmash, ενώ η έξοδός του από τη μονάδα παραγωγής πραγματοποιήθηκε την 1η Νοεμβρίου 2025, ακολουθούμενη από την επίσημη καθέλκυσή του αργότερα τον ίδιο μήνα.

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών εξοπλισμού και των στατικών δοκιμών στο ναυπηγείο, φωτογραφικό υλικό που δημοσιοποιήθηκε στις 17 Αυγούστου επιβεβαιώνει την έναρξη του πρώτου πειραματικού του πλου.

Ο επιχειρησιακός ρόλος και οι τορπίλες «Poseidon»

Το «Khabarovsk» σχεδιάστηκε ειδικά για να λειτουργεί ως πλατφόρμα εκτόξευσης έως και έξι αυτόνομων πυρηνικών τορπιλών τύπου «Poseidon». Αν και η Μόσχα επιβεβαιώνει ότι το υποβρύχιο δε φέρει το εν λόγω όπλο κατά τη διάρκεια των τρεχουσών δοκιμών, ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν είχε ήδη ανακοινώσει από τα τέλη του περασμένου Οκτωβρίου την επιτυχή δοκιμή του συστήματος. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Ρώσου προέδρου, επιτεύχθηκε όχι μόνο η εκτόξευση της συσκευής από υποβρύχιο με χρήση του κυρίου κινητήρα της, αλλά και η επιτυχής ενεργοποίηση του ενσωματωμένου πυρηνικού αντιδραστήρα για ορισμένο χρονικό διάστημα.

Βάσει των στοιχείων που έχουν διαρρεύσει από ρωσικές πηγές, πρόκειται για μη επανδρωμένες τορπίλες-drones μήκους 24 μέτρων, εμβέλειας 10.000 χιλιομέτρων και επιχειρησιακού βάθους έως 1.000 μέτρα. Τα τεχνικά αυτά στοιχεία, σε συνδυασμό με την αυξημένη stealth ικανότητά τους (χαμηλό αποτύπωμα θορύβου), καθιστούν την αναχαίτισή τους με συμβατικά μέτρα αντιυποβρυχιακού πολέμου εξαιρετικά δυσχερή.

Το σύστημα διαθέτει τη δυνατότητα να κινείται αθόρυβα και με χαμηλή ταχύτητα για εβδομάδες, αναμένοντας εντολή προσβολής. Αν και η ακριβής ισχύς της πυρηνικής κεφαλής παραμένει άγνωστη (με τις εκτιμήσεις των αναλυτών να κυμαίνονται από 2 έως 100 μεγατόνους), ρωσικά μέσα ενημέρωσης υποστηρίζουν ότι μια ενδεχόμενη πυροδότηση θα μπορούσε να προκαλέσει «ραδιενεργό τσουνάμι» ύψους εκατοντάδων μέτρων, προκαλώντας ανεπανόρθωτες καταστροφές και μακροχρόνια ραδιενεργό μόλυνση σε παράκτιες περιοχές.

 

Ρητορική κλιμάκωση και εκτιμήσεις αναλυτών

Η ανάπτυξη του συστήματος συνοδεύεται από έντονη επικοινωνιακή και διπλωματική αντιπαράθεση. Η συνεχιζόμενη παροχή στρατιωτικής συνδρομής της Βρετανίας προς την Ουκρανία προκάλεσε την αντίδραση της Μόσχας, με τη Ρωσική Πρεσβεία στο Λονδίνο να προειδοποιεί για «υψηλό τίμημα», την ώρα που κρατικά ρωσικά μέσα ενημέρωσης υιοθετούν επιθετική ρητορική. Απεναντίας, η βρετανική πλευρά, δια στόματος του Άντι Μπέρναμ, διαμήνυσε ότι η υποστήριξη προς το Κίεβο παραμένει σταθερή.

Αναλύοντας τις εξελίξεις, ο Δρ Ρίτσαρντ Κόνολι, στρατιωτικός εμπειρογνώμονας και συνεργαζόμενος ερευνητής στο ινστιτούτο Royal United Services Institute (RUSI), σημειώνει στην εφημερίδα The Telegraph ότι η προβολή του συγκεκριμένου όπλου εντάσσεται στο πλαίσιο στρατηγικής προπαγάνδας. Ο Δρ Κόνολι εκτιμά ότι η Μόσχα δεν έχει πρόθεση άμεσης χρήσης του όπλου, καθώς κάτι τέτοιο θα ενεργοποιούσε αμέσως το βρετανικό σύστημα πυρηνικής αποτροπής Trident.

Ωστόσο, ο αναλυτής υπογραμμίζει ότι το «Poseidon» αποτελεί ένα εξειδικευμένο σύστημα που παράγεται σε περιορισμένο αριθμό, αλλά η ύπαρξή του είναι ικανή να πιέσει το ΝΑΤΟ σε σημαντική αύξηση των αμυντικών του δαπανών. «Βρισκόμαστε σε μια ιδιαίτερα εύθραυστη ισορροπία ασφαλείας», επισημαίνει ο αναλυτής, προειδοποιώντας παράλληλα για τους κινδύνους μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης και της δαπάνης τεράστιων πόρων για την αντιμετώπιση συστημάτων που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά σε σενάρια ολοκληρωτικού πυρηνικού πολέμου.

Η κυβέρνηση υπερασπίζεται τα «ήρεμα νερά» με την Τουρκία. Όμως, κάποια στιγμή πρέπει να καταλάβει ότι δεν θα «καθαρίσει» κάποιος άλλος για εμάς

Καταλαβαίνω την αμηχανία της κυβέρνησης για τα ελληνοτουρκικά. Σε τελική ανάλυση, η εξωτερική πολιτική είναι ο μόνος τομέας που οι πολίτες της δίνουν κάπως θετική βαθμολογία στις δημοσκοπήσεις και αυτό σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στο ότι έχουμε αποφύγει εδώ και αρκετό καιρό κάποια ένταση με την Τουρκία.

Όμως, η Τουρκία δεν έχει σταματήσει να είναι μια αναθεωρητική δύναμη, με την έννοια ότι δεκαετίες τώρα θεωρεί ότι χρειάζεται ως προς τα κυριαρχικά της δικαιώματα ένας διακανονισμός, που να μην ακολουθεί το διεθνές δίκαιο, αλλά να αποτυπώνει την ειδική της ισχύ.

Σε σχέση με το Αιγαίο η Τουρκία έχει μια αντίληψη πολύ συγκεκριμένη. Θεωρεί ότι εάν εφαρμοστεί το γράμμα του διεθνούς δικαίου το Αιγαίο θα γίνει ελληνική θάλασσα και αυτό αφορά και την εκμετάλλευσή του, είτε πρόκειται για εξορύξεις, είτε π.χ. σχέδια όπως οι θαλάσσιες ΑΠΕ. Κυρίως, όμως, ακριβώς επειδή κάνει προβολές ισχύος θεωρεί ότι διαμορφώνεται ένα πλαίσιο που την αδικεί. Κάτι που το δοκίμασε ήδη με το Κυπριακό όταν επέλεξε το δρόμο της εισβολής και παράνομης κατοχής του βόρειου τμήματος του νησιού.

Θέλει η Τουρκία πόλεμο; Μπορεί κανείς να υποθέσει ότι γενικά δεν θα ήθελε το κόστος μιας μεγάλης πολεμικής σύγκρουσης. Από την άλλη, είναι πάντα μια χώρα πιο έτοιμη για αυτό, πιο συνηθισμένη να έχει φαντάρους σε εμπόλεμες καταστάσεις και με έναν τρόπο πιο διαποτισμένη από έναν σκληρό εθνικισμό. Από την άλλη, όπως και εδώ οι απλοί άνθρωποι δεν θεωρούν τους Τούρκους εχθρούς, έτσι και απέναντι οι απλοί άνθρωποι δεν μας θεωρούν εχθρούς.

Τι μπορούμε να κάνουμε; Είναι σαφές ότι μια υποχωρητικότητα, έστω και μέσα από σιωπηρές μετατοπίσεις, δεν πρόκειται να λύσει τα προβλήματα. Ούτε βέβαια και χρειάζονται κλιμακώσεις χωρίς σχέδιο που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε «θερμό επεισόδιο» που – ας μη γελιόμαστε – θα σημαίνει ότι θα πέσουν όλοι πάνω μας να πάμε σε διαπραγμάτευση για «αμοιβαίες υποχωρήσεις».

Και βέβαια, ας μην ξεχνάμε ότι μπορεί να έχουμε εμείς συμμάχους, έχει όμως και η Τουρκία.

Τι μπορούμε να κάνουμε; Το πρώτο και βασικό είναι να βγάλουμε την επικοινωνία από την εξίσωση. Με αυτό εννοώ ότι στα εθνικά θέματα η επικοινωνιακή λογική, είτε στην κατεύθυνση της πατριδοκαπηλίας, είτε σε αυτή του «κατευνασμού» δεν βοηθάει.

Το δεύτερο είναι ότι η πραγματική ισχύς μιας χώρας δεν είναι ποτέ μόνο αμυντική. Αντιθέτως, αφορά την οικονομία, την τεχνολογία, την κοινωνική συνοχή. Και η χώρα μας ως προς αυτό έχει μεγάλο δρόμο να καλύψει, γιατί αυτή τη στιγμή αναπτυξιακά και κοινωνικά υποχωρεί στο περιθώριο της Ευρώπης. Άρα η οικονομική ανασυγκρότηση και η συσπείρωση της κοινωνίας γύρω από ένα θετικό κοινωνικό όραμα είναι κομμάτι της άμυνάς της.

Το τρίτο προφανώς είναι η ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων, με κριτήριο την αποτελεσματικότητα και όχι απλώς την «εξοπλιστική διπλωματία».

Και το τέταρτο, αυτό που συζητάμε λιγότερο, είναι ότι χρειάζεται και ένα σχέδιο διαπραγμάτευσης. Γιατί προφανώς μπορούμε να μείνουμε στη σημερινή κατάσταση και απλώς να ανταλλάσσουμε «κινήσεις επί χάρτου» και «χωροθετήσεις» και να ανταλλάσσουμε δηλώσεις και αυτές να είναι όλο και πιο έντονες και μετά κάποια στιγμή να βγάλουν και οι δύο πλευρές πολεμικά πλοία και να περιμένουμε πότε θα φτάσουμε κοντά στο «θερμό επεισόδιο». Από ορισμένες απόψεις αυτό θα μπορούσε να είναι «πατριωτική στάση». Έστω και εάν στην πραγματικότητα απλώς θα παράτεινε μια διαρκή εκκρεμότητα.

Γνωρίζω ότι εδώ και δεκαετίες θεωρούμε ότι δεν έχουμε να συζητήσουμε τίποτα άλλο πέρα από τα της υφαλοκρηπίδας και αυτό μέσα από συμφωνημένη προσφυγή στη Χάγη. Όμως, στο τέλος θα πρέπει να υπάρξει και ένας ειλικρινής διάλογος. Με ορίζοντα μια συνολική διευθέτηση που θα ανοίγει όντως δρόμους συνεργασίας ανάμεσα σε δύο χώρες που είναι, σε τελική ανάλυση, καταδικασμένες να συνυπάρχουν.

Το νέο σωματίδιο αποτελείταιο σχεδόν αποκλειστικά από γλοιόνια, σωματίδια χωρίς μάζα που δρουν ως φορείς της ισχυρής πυρηνικής δύναμης,

Έπειτα από μισό και πλέον αιώνα αναζήτησης, οι φυσικοί πιστεύουν ότι επιβεβαίωσαν την ύπαρξη μιας αλλόκοτης μορφής ύλης, η οποία περιέργως αποτελείται από σωματίδια χωρίς μάζα.

Τα φευγαλέα «γλοιόνιουμ» ή «σφαίρες γλοιονίων» (glueball), των οποίων την ύπαρξη προβλέπει το Καθιερωμένο Μοντέλο της σωματιδιακής φυσικής, αποτελούνται σχεδόν αποκλειστικά από γλοιόνια (ή γκλουόνια).

Διεθνής ερευνητική κοινοπραξία που διαχειρίζεται το Φασματόμετρο Πεκίνου ΙΙΙ (BESII, εικόνα) ανακοίνωσε ότι ένα σωματίδιο που ανακαλύφθηκε το 2011, γνωστό ως X(2370), διαπιστώθηκε από νέες μετρήσεις ότι αποτελείται κυρίως από γλοιόνιουμ.

Τα ευρήματα, τα οποία παρουσιάστηκαν αυτό τον μήνα στο Διεθνές Συνέδριο Φυσικής Υψηλών Ενεργειών στην Αυστραλία, δεν αποδεικνύουν πέραν πάσης αμφιβολίας ότι ανιχνεύθηκαν γλοιόνιουμ, είναι όμως «αρκετά πειστικά», όπως σχολίασε στο περιοδικό Nature ο Ούλριx Έγκεντε του Πανεπιστημίου Monash στη Μελβούρνη, ο οποίος δεν συμμετείχε στα πειράματα.

«Πρόκειται για πειραματικό θρίαμβο» δήλωσε στο περιοδικό Science ο Κόλιν Μόρνινκσταρ του Πανεπιστημίου Carnegie Mellon.

Εφόσον επιβεβαιωθεί οριστικά, η ανακάλυψη των γλοιόνιουμ θα προσέφερε άμεσες ενδείξεις ότι τα γλοιόνια αλληλεπιδρούν με τον εαυτό τους, μια βασική πρόβλεψη της κβαντικής χρωμοδυναμικής, της θεωρίας του Καθιερωμένου Μοντέλου που περιγράφει τα κουάρκ και τα γλοιόνια.

Η παρατήρηση των γλουόνιουμ θα μπορούσε παράλληλα να βελτιώσει τις γνώσεις μας για την προέλευση της μάζας. Αν και τα πρωτόνια αποτελούνται από κουάρκ, το άθροισμα της μάζας αυτών των κουάρκ είναι μικρότερο από τη μάζα των πρωτονίων. Η μάζα του ατομικού πυρήνα, επομένως, πρέπει να προκύπτει από αλληλεπιδράσεις των γλοιονίων.

Ακόμη και κυβερνητικοί παράγοντες στην Ουκρανία πιστεύουν ότι η ώρα μιας πολιτικής αντιπαράθεσης πλησιάζει. Και ενώ όλοι συμφωνούν ότι εν μέσω πολέμου δεν μπορεί να γίνουν εκλογές, η έρευνα για τα σκάνδαλα ίσως να τις προκαλέσει

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι το δήλωσε ξεκάθαρα. Εκλογές στην Ουκρανία, εν μέσω πολέμου, θα είναι το τσουνάμι που θα διαλύσει τη χώρα. Το ίδιο πιστεύουν και οι περισσότεροι Ουκρανοί, ακόμη και αυτοί που βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν για την απομάκρυνση του Μιχαΐλο Φεντόροφ.

Του δημοφιλούς υπουργού Άμυνας, που ήρθε σε σύγκρουση με τη στρατιωτική ηγεσία και ο Ζελένσκι υποχρεώθηκε να τον απολύσει.

Ουκρανία, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι / Photo by Ukraine Presidential Press Service via ABACAPRESS.COM

Η διαφθορά ως κανόνας

Όπως επισημαίνει ο Economist, αυτό που προκάλεσε σοκ στην Ουκρανία μετά τη δημοσιοποίηση των ηχογραφήσεων από την εισαγγελία, δεν ήταν τόσο η απόδειξη ότι υπήρχε διαφθορά. Ήταν η γλώσσα που χρησιμοποιούσαν μεταξύ τους τα εμπλεκόμενα στελέχη της κυβέρνησης Ζελένσκι. Διότι αποδείκνυε την «κανονικοποίηση» της παράνομης δράσης.

Η αναπληρώτρια προσωπάρχης του Ζελένσκι, Ιρίνα Μούντρα, ακούγεται να λέει για κάποιο άγνωστο πρόσωπο: «Λέει ότι η καταπολέμηση της διαφθοράς είναι λάθος προσέγγιση». Ότι «πρέπει να συστηματοποιηθεί και να ελεγχθεί». Πως υπάρχει βιασύνη για υλοποίηση των παράνομων σχεδίων γιατί κάποιος «έχει στηλώσει τα ποδαράκια του». Αλλά και ότι οι τραπεζίτες «γίνονται χαριτωμένα γατάκια», μόλις μιλήσουν με κυβερνητικό στέλεχος.

Με άλλα λόγια, η διαφθορά είναι ο συνήθης τρόπος λειτουργίας, όχι το σπάνιο.

Τίποτα δεν είναι τυχαίο

Οι ηχογραφήσεις ήρθαν στο φως σχεδόν ταυτόχρονα με την έκκληση Φεντόροφ για εκλογές. Και λίγο πριν εγκριθεί από το κοινοβούλιο ο διάδοχός του στο υπουργείο Άμυνας, Γεβγένιου Χμάρα. Τυχαίο; Μάλλον όχι.

Κυβερνητικοί παράγοντες εκτιμούν ότι η αναμέτρηση είναι κάτι που θα έρθει πολύ σύντομα. Ακόμη και αν ο στρατιωτικός νόμος που έχει επιβληθεί στην Ουκρανία απαγορεύει τις εκλογές. Οι εξελίξεις είναι αυτές που θα το κρίνουν τελικά.

Η έρευνα για τη διαφθορά επικεντρώνεται σε δύο συνδεδεμένες επιχειρήσεις. Τις «Φόρεστ Γκαμπ» και «Φεμίδα». Μέλη του προεδρικού γραφείου φέρονται ότι διεξήγαγαν ένα σχέδιο ξεπλύματος χρήματος για να συγκεντρώσουν 3,4 εκατομμύρια δολάρια ως εγγύηση για τον Χέρμαν Χαλουσένκο. Πρόκειται για τον πρώην υπουργό Δικαιοσύνης που κατηγορήθηκε σε προηγούμενη υπόθεση κατά της διαφθοράς.

Οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι χάκαραν το κρατικό μητρώο στην Ουκρανία για να αναλάβουν την ιδιοκτησία αρκετών εταιρειών και στη συνέχεια τις χρησιμοποίησαν για να συγκεντρώσουν κεφάλαια. Ανώτερα στελέχη της Sense Bank, η οποία ανήκε στη Ρωσία, αλλά εθνικοποιήθηκε το 2023, απενεργοποίησαν το λογισμικό πρόληψης ξεπλύματος χρήματος. Έτσι επέτρεψαν την ολοκλήρωση των συναλλαγών, σύμφωνα με πηγές στην εθνική τράπεζα της Ουκρανίας.

Οι έρευνες των εισαγγελέων έδειξαν τον Κίριλο Μπουντάνοφ, επικεφαλής του προεδρικού γραφείου και άμεσο προϊστάμενο της Ιρίνα Μούντρα. Κανείς από τους δύο δεν φαίνεται να ωφελείται από την αποφυλάκιση του Χέρμαν Χαλουσένκο. Ίσα-ίσα που ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης έχει συγκρουστεί με την προεδρία. Και ευρισκόμενος στη φυλακή, υπήρχαν πληροφορίες ότι μπορεί να είναι έτοιμος να συνεργαστεί με τις αρχές.

Ο Μιχαΐλο Φεντόροφ / TT News Agency/Fredrik Sandberg/via REUTERS

Μια πανίσχυρη αρχή στην Ουκρανία

Οι αρχές καταπολέμησης της διαφθοράς στην Ουκρανία, η ερευνητές (NABU), οι εισαγγελείς (SAPO) και το ειδικό δικαστήριο (VAKS), έχουν εξελιχθεί σε ισχυρή ανεξάρτητη δομή.

Όταν τον Ιούλιο του 2025, ενώ είχαν ξεκινήσει έρευνα για στενούς συνεργάτες του ο Ζελένσκι επιχείρησε να τους ελέγξει, βρέθηκε μπροστά στην αντίδραση της κοινής γνώμης. Οι διαμαρτυρίες ανάγκασαν τον πρόεδρο της Ουκρανίας να υπαναχωρήσει.

Στο επίκεντρο της διαμάχης είναι ο Ολεξάντρ Κλιμένκο, ο διευθυντής της SAPO, που είναι γνωστός για την αμετακίνητη στάση του. Στις ηχογραφήσει, η Ιρίνα Μούντρα ακούγεται να λέει για τον Κλιμένκο: «Θα επιμείνει να επανεκλεγεί για δεύτερη θητεία. Επτά ακόμη χρόνια. Σας το λέω: θα μας γ@@@@@@ όλους».

Στην Ουκρανία υπάρχουν δύο ρεύματα, επισημαίνει ο Economist. Αυτοί που πιστεύουν ότι οι αρχές καταπολέμησης της διαφθοράς της χώρας εξισορροπούν την προεδρία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Το Κοινοβούλιο, το υπουργικό συμβούλιο και η αντιπολίτευση στην Ουκρανία είναι αδύναμα, και χρειάζεται έλεγχος.

Από την άλλη, όμως, κάποιοι ανησυχούν ότι αυτές  οι αρχές έχουν γίνει κράτος εν κράτει. Και αν το αποφασίσουν, μπορούν να αποσταθεροποιήσουν την κυβέρνηση.

Κυβερνητικά στελέχη βασίζουν αυτή την κριτική στο γεγονός ότι δημοσιοποίησαν τις ηχογραφήσεις λίγο πριν από την ψηφοφορία για τον Χμάρα. Ακόμη και στελέχη κοντά στη NABU λένε ότι η υπηρεσία γίνεται ολοένα και πιο πολιτικοποιημένη. «Ο νόμος τούς έχει δώσει πρόσβαση στις πιο προσωπικές στιγμές της πολιτικής και της ζωής των ανθρώπων», λέει πρώην ερευνητής. «Αυτό υπάρχει κίνδυνος να γίνει πολιτικό όπλο», προσθέτει.

Και έρχεται χειμώνας…

Η πολιτική σύγκρουση αναμένεται να ενταθεί τις επόμενες εβδομάδες στην Ουκρανία. Ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος σημειώνει στον Economist: «Μόλις μπούμε στον Οκτώβριο, θα πιάσει το κρύο και όλα θα πάνε στραβά ταυτόχρονα. Αρκετοί άνθρωποι με θέσεις εδώ είναι ηλίθιοι, και πολλοί άνθρωποι το καταλαβαίνουν αυτό».

Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, ο Ζελένσκι παραμένει αισιόδοξος, αλλά «έχει αρχίσει να καταλαβαίνει» ότι η κατάσταση επιδεινώνεται.

Τα δεδομένα, πέρα από την πολιτική σύγκρουση στην Ουκρανία είναι συγκεκριμένα. Η χώρα εισέρχεται στον πέμπτο χειμώνα πολέμου πολύ πιο ευάλωτη από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια. Έχει λίγους πυραύλους αεράμυνας. Και αντιμετωπίζει σκληρή ​​ρωσική κλιμάκωση επιθέσεων, με στόχο την καταστροφή υποδομών και πολιτικών επιχειρήσεων.

Πολλά λιμάνια έχουν κλείσει τη στιγμή που πρέπει να ξεκινήσει η εξαγωγή σιτηρών. Και αν η διπλωματία δεν βρει λύση, ώστε να ανοίξουν ξανά, η ζημιά στην οικονομία μπορεί να φτάσει τα 10-12 δισεκατομμύρια δολάρια. Σχεδόν στο 5% του ουκρανικού ΑΕΠ.

Η σύγκρουση με τον Φεντόροφ

Από την άλλη πλευρά, ο Ουκρανός πρόεδρος φαίνεται να καταλαβαίνει ότι ο Μιχαΐλο Φεντόροφ, πλέον συνιστά απειλή. Στις 22 Αυγούστου, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποκάλυψε έλλειμμα 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων στον αμυντικό προϋπολογισμό ως αποτέλεσμα απροσδόκητων δαπανών. Κάποιοι το εξέλαβαν σαν καρφί για τον Φεντόροφ.

Ο Μιχαΐλο Φεντόροφ, μέχρι που απομακρύνθηκε, ήταν στενός συνεργάτης του Ζελένσκι. Πλέον είναι σαφές ότι έχει γίνει αντίπαλος. Και η προεδρία στην Ουκρανία τον υπολογίζει ως σοβαρή περίπτωση αντιπάλου. Οι παρεμβάσεις του, για τις εκλογές και τη διαφθορά, το αποδεικνύουν.

Από τις διαδηλώσεις διαμαρτυρίας μετά την απόλυση του Φεντόροφ / REUTERS/Anatolii Stepanov

Σύμφωνα με τον Economist, αδημοσίευτη δημοσκόπηση για το ενδεχόμενο προεδρικών εκλογών στην Ουκρανία, πριν από το βίντεο του Φεντόροφ με το οποίο ζητούσε εκλογές, ο πρώην υπουργός Άμυνας ήταν στην τρίτη θέση. Πρώτος ήταν ο Ζελένσκι με 21%, δεύτερος ο πρώην αρχιστράτηγος Βαλέρι Ζαλούζνι με 18%, τρίτος ο Φεντόροφ με 16%, και τέταρτος ο επικεφαλής του γραφείου του Ζελένσκι, Κίριλο Μπουντάνοφ.

Ακόμη και αν εκλογές, λόγω στρατιωτικού νόμου, δεν μπορούν να διεξαχθούν στην Ουκρανία, η τάση είναι σαφής.

Ένας αντίπαλος για τον Ζελένσκι

Ο Μιχαΐλο Φεντόροφ δεν έχει δηλώσει πρόθεση να είναι υποψήφιος. Ούτε το έχει αποκλείσει όμως. Κοντινοί του άνθρωποι λένε ότι σκοπεύει να μοιράσει τον χρόνο του μεταξύ πολιτικής και αμυντικών επιχειρήσεων. Και πως εξετάζει να δημιουργήσει ένα επενδυτικό ταμείο στον τομέα της άμυνας.

Από την άλλη πλευρά, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι φαίνεται ότι έχει μετανιώσει για την απομάκρυνσή του από την κυβέρνηση. Σε πρόσφατη συνέντευξη Τύπου είπε: «Ειλικρινά είχα, και έχω, μια πολύ θετική στάση απέναντι στον Μιχάιλο». Αλλά τώρα πιστεύει ο πρώην υπουργός του εμπλέκεται σε «λάθος πράγματα».

Βέβαια, με τα σκάνδαλα που έρχονται στο φως, και οι πολίτες στην Ουκρανία θα μπορούσαν να πουν το ίδιο για πολλούς πολιτικούς στη χώρα τους.