Ρωσία - Ο Πούτιν, το «υποβρύχιο της Αποκάλυψης» και το ραδιενεργό τσουνάμι

Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής κλιμάκωσης, η οποία σηματοδοτείται από τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία και τις οξυμένες διπλωματικές αντιπαραθέσεις της Μόσχας με το Λονδίνο και το Τόκιο, η Ρωσία προχώρησε στην έναρξη των θαλάσσιων δοκιμών του υποβρυχίου «Khabarovsk».

Το εξειδικευμένο αυτό σκάφος, το οποίο σχεδιάστηκε ως απάντηση στα αμερικανικά πυρηνικά υποβρύχια, αποτελεί ένα από τα πλέον κομβικά εξοπλιστικά προγράμματα της Μόσχας. Η κατασκευή του ξεκίνησε στις 27 Ιουλίου 2014 στα ναυπηγεία Sevmash, ενώ η έξοδός του από τη μονάδα παραγωγής πραγματοποιήθηκε την 1η Νοεμβρίου 2025, ακολουθούμενη από την επίσημη καθέλκυσή του αργότερα τον ίδιο μήνα.

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών εξοπλισμού και των στατικών δοκιμών στο ναυπηγείο, φωτογραφικό υλικό που δημοσιοποιήθηκε στις 17 Αυγούστου επιβεβαιώνει την έναρξη του πρώτου πειραματικού του πλου.

Ο επιχειρησιακός ρόλος και οι τορπίλες «Poseidon»

Το «Khabarovsk» σχεδιάστηκε ειδικά για να λειτουργεί ως πλατφόρμα εκτόξευσης έως και έξι αυτόνομων πυρηνικών τορπιλών τύπου «Poseidon». Αν και η Μόσχα επιβεβαιώνει ότι το υποβρύχιο δε φέρει το εν λόγω όπλο κατά τη διάρκεια των τρεχουσών δοκιμών, ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν είχε ήδη ανακοινώσει από τα τέλη του περασμένου Οκτωβρίου την επιτυχή δοκιμή του συστήματος. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Ρώσου προέδρου, επιτεύχθηκε όχι μόνο η εκτόξευση της συσκευής από υποβρύχιο με χρήση του κυρίου κινητήρα της, αλλά και η επιτυχής ενεργοποίηση του ενσωματωμένου πυρηνικού αντιδραστήρα για ορισμένο χρονικό διάστημα.

Βάσει των στοιχείων που έχουν διαρρεύσει από ρωσικές πηγές, πρόκειται για μη επανδρωμένες τορπίλες-drones μήκους 24 μέτρων, εμβέλειας 10.000 χιλιομέτρων και επιχειρησιακού βάθους έως 1.000 μέτρα. Τα τεχνικά αυτά στοιχεία, σε συνδυασμό με την αυξημένη stealth ικανότητά τους (χαμηλό αποτύπωμα θορύβου), καθιστούν την αναχαίτισή τους με συμβατικά μέτρα αντιυποβρυχιακού πολέμου εξαιρετικά δυσχερή.

Το σύστημα διαθέτει τη δυνατότητα να κινείται αθόρυβα και με χαμηλή ταχύτητα για εβδομάδες, αναμένοντας εντολή προσβολής. Αν και η ακριβής ισχύς της πυρηνικής κεφαλής παραμένει άγνωστη (με τις εκτιμήσεις των αναλυτών να κυμαίνονται από 2 έως 100 μεγατόνους), ρωσικά μέσα ενημέρωσης υποστηρίζουν ότι μια ενδεχόμενη πυροδότηση θα μπορούσε να προκαλέσει «ραδιενεργό τσουνάμι» ύψους εκατοντάδων μέτρων, προκαλώντας ανεπανόρθωτες καταστροφές και μακροχρόνια ραδιενεργό μόλυνση σε παράκτιες περιοχές.

Ρητορική κλιμάκωση και εκτιμήσεις αναλυτών

Η ανάπτυξη του συστήματος συνοδεύεται από έντονη επικοινωνιακή και διπλωματική αντιπαράθεση. Η συνεχιζόμενη παροχή στρατιωτικής συνδρομής της Βρετανίας προς την Ουκρανία προκάλεσε την αντίδραση της Μόσχας, με τη Ρωσική Πρεσβεία στο Λονδίνο να προειδοποιεί για «υψηλό τίμημα», την ώρα που κρατικά ρωσικά μέσα ενημέρωσης υιοθετούν επιθετική ρητορική. Απεναντίας, η βρετανική πλευρά, δια στόματος του Άντι Μπέρναμ, διαμήνυσε ότι η υποστήριξη προς το Κίεβο παραμένει σταθερή.

Αναλύοντας τις εξελίξεις, ο Δρ Ρίτσαρντ Κόνολι, στρατιωτικός εμπειρογνώμονας και συνεργαζόμενος ερευνητής στο ινστιτούτο Royal United Services Institute (RUSI), σημειώνει στην εφημερίδα The Telegraph ότι η προβολή του συγκεκριμένου όπλου εντάσσεται στο πλαίσιο στρατηγικής προπαγάνδας. Ο Δρ Κόνολι εκτιμά ότι η Μόσχα δεν έχει πρόθεση άμεσης χρήσης του όπλου, καθώς κάτι τέτοιο θα ενεργοποιούσε αμέσως το βρετανικό σύστημα πυρηνικής αποτροπής Trident.

Ωστόσο, ο αναλυτής υπογραμμίζει ότι το «Poseidon» αποτελεί ένα εξειδικευμένο σύστημα που παράγεται σε περιορισμένο αριθμό, αλλά η ύπαρξή του είναι ικανή να πιέσει το ΝΑΤΟ σε σημαντική αύξηση των αμυντικών του δαπανών. «Βρισκόμαστε σε μια ιδιαίτερα εύθραυστη ισορροπία ασφαλείας», επισημαίνει ο αναλυτής, προειδοποιώντας παράλληλα για τους κινδύνους μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης και της δαπάνης τεράστιων πόρων για την αντιμετώπιση συστημάτων που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά σε σενάρια ολοκληρωτικού πυρηνικού πολέμου.