Γρήγορη και ακριβής μετάφραση ομιλίας και κειμένου από φωτογραφίες, σε πραγματικό χρόνο

Την αυτόματη μετάφραση σε πραγματικό χρόνο ακόμα και από την κάμερα του smartphone, υποστηρίζει το νέο app Μετάφρασης της Google 0 Είχαμε αναφερθεί προ ημερών στις επικείμενες αλλαγές που ετοιμάζει η Google για το δημοφιλές της μεταφραστικό εργαλείο Google Translate, το οποίο χρησιμοποιείται από 500 εκατομμύρια χρήστες, παγκοσμίως, για την μετάφραση κειμένου, από και προς 90 γλώσσες.  

Σήμερα ανακοινώθηκε κι επισήμως από την Google, ότι αναβαθμίζει την εφαρμογή Google Translate για Android και iOS κινητά, εφοδιάζοντάς την με ορισμένα εντυπωσιακά εργαλεία που κάνουν τις μεταφράσεις ταχύτερες κι ακριβέστερες, με νέες μεθόδους.   Σύμφωνα με την ανακοίνωσή της εταιρείας, η εφαρμογή θα μπορεί να μεταφράζει σχεδόν σε πραγματικό χρόνο συνομιλίες διευκολύνοντας έτσι τις συζητήσεις μεταξύ δύο ατόμων που δεν μιλούν την ίδια γλώσσα,  με ένα κλικ στο εργαλείο μετάφρασης φωνής.  

Παράλληλα, βελτιώνεται ακόμα περισσότερο η δυνατότητα μετάφρασης ενός κειμένου από φωτογραφία -μια παροχή που ήδη διατίθεται σε 36 γλώσσες- όπως για παράδειγμα μια επιγραφή στο δρόμο, αφού με την επερχόμενη αναβάθμισή του, το Google Translate  θα μπορεί να μεταφράζει άμεσα οποιοδήποτε κείμενο συλλαμβάνει μέσω της φωτογραφικής του κινητού και, μάλιστα, χωρίς να απαιτείται σύνδεση στο διαδίκτυο.   Το Word Lens, όπως ονομάζεται το συγκεκριμένο εργαλείο, "μεταφράζει από Αγγλικά προς Γαλλικά, Ιταλικά, Γερμανικά, Πορτογαλικά, Ρωσικά και Ισπανικά και αντίστροφα. Σύντομα θα προστεθούν περισσότερες γλώσσες" αύμφωνα με την ανακοίνωση της εταιρείας.  

Παρακολοθήστε την παρουσίαση του ανανεωμένου, Google Translate για Android και iOS στο ακόλουθο βίντεο: 

Η γνώση της επόμενης μέρας, ο στόχος της ριζικής αναδιάρθρωσης του χρέους και οι κούφιες απειλές για Grexit.

Γράφει ο Γιάννης Βαρουφάκης

Από την περασμένη... χρονιά, από το τελευταίο άρθρο που έγραψα, έχει μπει μεταξύ μας κάτι δυσάρεστο: μια υποψηφιότητα που ναι μεν επέλεξα, αλλά που είναι σαν ενοχλητικό αγκάθι στις σχέσεις μας (αρθρογράφου-αναγνώστη). Αντί να το αγνοήσω, λέω να το «ασπαστώ», αφιερώνοντας τις επόμενες γραμμές σε θέματα της προεκλογικής επικαιρότητας. Συγκεκριμένα, θα απαντήσω σε τρία «καυτά» ερωτήματα που μου θέτουν οι της αντίπαλης όχθης.  

Ερώτημα 1ο: Αν δεν υπάρξει συμφωνία μιας δικής σας κυβέρνησης μέχρι την 28η Φεβρουαρίου, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπορεί να μην επιτρέψει την έκδοση έντοκων γραμματίων, με αποτέλεσμα η κυβέρνησή σας να μην μπορεί να αποπληρώσει τον Μάιο τους ιδιώτες δανειστές, που εσείς λέτε ότι δεν θέλετε να «κουρέψετε». Τι θα κάνετε τότε;  

Δεν είναι εντυπωσιακό πόσο γρήγορα κατέρρευσε το Greek success story και ο πρωταθλητισμός στην παραγωγή πρωτογενών πλεονασμάτων;  

Πριν απαντήσω, επιτρέψτε μου ένα σχόλιο: δεν είναι εντυπωσιακό πόσο γρήγορα κατέρρευσε το Greek success story και ο πρωταθλητισμός στην παραγωγή πρωτογενών πλεονασμάτων; Το υπουργείο Οικονομικών ουσιαστικά ομολόγησε ότι το ταμείο είναι μείον και ότι έχει ήδη εξαντλήσει την πιστωτική του κάρτα – τη δυνατότητα άντλησης έως και 15 δισ. ρευστότητας από τις τράπεζες μέσω έκδοσης έντοκων γραμματίων. Από τις γιορτές και τα πανηγύρια του success story, το εκκρεμές πήγε στο άλλο άκρο, της καμένης γης.  

Ας έρθουμε, όμως, τώρα στο ερώτημα. Η απάντηση είναι ότι θα γίνει ό,τι έχει γίνει σε όλες αυτές τις περιπτώσεις: θα αυξηθούν τα όρια και θα δοθεί παράταση έως ότου υπάρξει ένας συμβιβασμός. Τόσο απλά. Επιτρέψτε μου, όμως, να θέσω κι εγώ ένα ερώτημα στους ερωτώντες: αν επανεκλεγεί κυβέρνηση με κορμό τη Νέα Δημοκρατία, τι θα κάνει με τα 40 δισ. φαντασμάτων-ομολόγων των τραπεζών που έχει εγγυηθεί το Δημόσιο, τα οποία η ΕΚΤ έχει δηλώσει ότι δεν θα μετακυλίσει ξανά από την 1η Μαρτίου κι έπειτα;  

Δεν θέτω αυτό το ερώτημα για να πανικοβάλω κανέναν, καθώς ξέρω ότι όλες αυτές οι προθεσμίες είναι φτιαγμένες από νωπό πυλό και μεταπλάθονται, ώστε να μην καταρρεύσει το σαθρό οικοδόμημα που χτίζει η Τρόικα τέσσερα χρόνια τώρα. Απλώς το αναφέρω για να γίνει κατανοητό ότι έχουμε γνώση...  

Mια αποδόμηση του ευρώ θα φέρει την αποδόμηση της Ε.Ε. και μια νέα, τεράστια ύφεση. Γι' αυτόν το λόγο το Grexit ζει ως απειλή μόνο στο φαντασιακό εγχώριων κύκλων. Το πιστεύω ακράδαντα: όποιος απειλεί με Grexit, αποδεικνύεται βαθιά αντιευρωπαίος...

Ερώτημα 2ο: Αυτό δεν σημαίνει ότι θα επεκταθεί το Μνημόνιο μέχρι τότε; Ενώ με κυβέρνηση ΝΔ τελειώνει την 28η Φεβρουαρίου...  

Κυβέρνηση Νέας Δημοκρατίας θα σημάνει την υπογραφή του 3ου Μνημονίου στις 28 Φλεβάρη, το οποίο βεβαίως θα το ονομάσουν κάτι άλλο, και την επέκταση της μνημονιακής Ελλάδας στο διηνεκές. Δικός μας στόχος είναι να αρχίσει αμέσως η διαπραγμάτευση για τη ριζική αναδιάρθρωση του χρέους. Δεν θα πασχίσουμε για νέες δόσεις. Θα πασχίσουμε για αναδιάρθρωση του χρέους, ώστε να μη χρειάζονται νέες δόσεις. Και θα κάνουμε πράξη τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για να παραχθεί ο πλούτος που εν τέλει θα μας απελευθερώσει εντελώς από τον ζυγό του χρέους.    

Η επιβίωση ενός κοινού νομίσματος το οποίο δεν διαθέτει ικανά αμορτισέρ για να αποσβένει κραδασμούς στηρίζεται στην πίστη των αγορών ότι δεν είναι αναστρέψιμο.  

Ότι έξοδος δεν προβλέπεται.Ερώτημα 3ο: Έχετε προειδοποιήσει ότι πρέπει μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ να είναι προετοιμασμένη πως η ΕΚΤ μπορεί να αντιδράσει στην απόρριψη των συμφωνηθέντων από εσάς, με κλείσιμο της στρόφιγγας της ρευστότητας. Τι θα κάνετε τότε; Θα κόψετε δραχμές; Ή θα αφήσετε τη χώρα χωρίς τράπεζες;  

Η επιβίωση ενός κοινού νομίσματος το οποίο δεν διαθέτει ικανά αμορτισέρ για να αποσβένει κραδασμούς στηρίζεται στην πίστη των αγορών ότι δεν είναι αναστρέψιμο. Ότι έξοδος δεν προβλέπεται. Σε μια περίοδο που η ΕΚΤ έχει χάσει τον έλεγχο της νομισματικής πολιτικής ολόκληρης της Ευρωζώνης, μόνο ένας άφρων πιστεύει ότι μπορεί να ελέγξει τις ανεξέλεγκτες δυνάμεις που θα απελευθερώσει ένα Grexit. Μάλιστα, μια αποδόμηση του ευρώ θα φέρει την αποδόμηση της Ε.Ε. και μια νέα, τεράστια ύφεση. Γι' αυτόν το λόγο το Grexit ζει ως απειλή μόνο στο φαντασιακό εγχώριων κύκλων. Το πιστεύω ακράδαντα: όποιος απειλεί με Grexit, αποδεικνύεται βαθιά αντιευρωπαίος.  

Υπάρχει όντως προηγούμενο με κούφιες απειλές που εκτοξεύουν κάποιοι ιθύνοντες. Π.χ. είναι πλέον γνωστό τοις πάσι ότι, όταν τo 2010 ο ανεκδιήγητος κ. Τρισέ απείλησε την ιρλανδική κυβέρνηση με κλείσιμο της στρόφιγγας ρευστότητας αν δεν αναλάμβανε το κράτος 40 δισ. ιδιωτικών χρεών, εκείνη η εγκληματική απειλή δεν υπήρχε περίπτωση να υλοποιηθεί, καθώς θα κατέρρεε εν μια νυκτί η Ευρωζώνη. Δυστυχώς, το Δουβλίνο ενέδωσε, καταδικάζοντας τον ιρλανδικό λαό σε δεινά που δεν του άξιζαν. Υπάρχει πιθανότητα η επόμενη ελληνική κυβέρνηση να εισπράξει κι αυτή μια τέτοια απειλή; Όχι πλέον. Κι αυτό επειδή η απειλή αυτή, ελέω πρωθυπουργού και κάποιων ανθελλήνων χριστιανοδημοκρατών, έχει ήδη καεί τις τελευταίες δύο εβδομάδες.

Πηγή: lifo

Μόλις ξεχαστεί το τραγικό συμβάν του «Charlie Hebdo», θα ανακαλύψουμε πως «είμαστε» κάτι άλλο.

«Είμαι Charlie Hebdo!» είναι η δήλωση-φετίχ των ημερών. Ευκολάκι – ποιος στοιχειωδώς ευαίσθητος, ανοιχτόμυαλος άνθρωπος δεν θα συμπαραστεκόταν στους αδικοχαμένους σκιτσογράφους, ποιος δεν θα καταδίκαζε ένα ακόμα έγκλημα θρησκευτικού φανατισμού και τυφλού μίσους;  

Πριν «ήμασταν» δεν θυμάμαι τι και μόλις ξεχαστεί το τραγικό συμβάν, θα ανακαλύψουμε πως «είμαστε» κάτι άλλο, με την ίδια πάντα ποπ ελαφράδα. Αρκεί, βέβαια, να είναι σχετικά ανώδυνο, πολιτικά ορθό και trendy. Δεν άκουσα, ωστόσο, να φωνάζουμε σύσσωμοι και με την ίδια ζέση π.χ. ότι είμαστε όλοι πρόσφυγες που αποθηκεύονται σωρηδόν στις Αμυγδαλέζες όταν δεν σκυλοπνίγονται στη Μεσόγειο, παιδιά μεταναστών γεννημένα στην Ελλάδα μεν, ανύπαρκτα για την πολιτεία δε, μακροχρόνια άνεργοι ή επισφαλείς εργαζόμενοι-λάστιχο όντας γηγενείς, δουλοπάροικοι στις Μανωλάδες όντας επήλυδες, οροθετικές πόρνες που διαπομπεύονται, Ρομά που διώκονται από σχολεία και καταυλισμούς, αλλόθρησκοι χωρίς τόπο λατρείας, ομοφυλόφιλοι-ες που τραμπουκίζονται και που η δική τους αγάπη μετράει λιγότερο, δεκαοκτάρηδες που εμποδίζουμε με λαμογιά να ψηφίσουν κι ας το δικαιούνται, γιατί ξέρουμε ότι οι πραγματικοί (μην πω και οι στημένοι των προεκλογικών σποτ) θα μας «μαυρίσουν» αλύπητα. Δεν φωνάξαμε καν «είμαστε όλοι Νιγηριανοί» μετά το πρόσφατο μακελειό των «Ορκ» της Μπόκο Χαράμ – 2.000 σφαγιασμένοι μελαμψοί ιθαγενείς δεν έχουν την αύρα ενός Wolinski, ίσως πάλι να μην κάνει καλή ρίμα, τι να πω.  

Καταρχάς, αποστρέφομαι τους απλουστευτικούς συμψηφισμούς – δεν φταίνε για όλα τα στραβά του κόσμου τούτου αποκλειστικά ο καπιταλισμός, ο ιμπεριαλισμός και η ευρωπαϊκή αποικιοκρατία, δεν μπορεί να δικαιολογούμε τον κάθε τρελαμένο με ένα μακρόθυμο «ναι μεν, αλλά».  

Υπάρχει έπειτα ένα θέμα στο ποιος δηλώνει τι. Καταρχάς, αποστρέφομαι τους απλουστευτικούς συμψηφισμούς – δεν φταίνε για όλα τα στραβά του κόσμου τούτου αποκλειστικά ο καπιταλισμός, ο ιμπεριαλισμός και η ευρωπαϊκή αποικιοκρατία, δεν μπορεί να δικαιολογούμε τον κάθε τρελαμένο με ένα μακρόθυμο «ναι μεν, αλλά». Κάπου διάβαζα ότι περίπου ευθύνονται οι ίδιοι οι σκιτσογράφοι για τη δολοφονία τους, επειδή τάχα το «παρατράβηξαν», σατιρίζοντας αφ' υψηλού τους «αδύναμους». Διαφωνώ, κι ας μην ήταν πάντα ακριβοδίκαιοι. Αφενός ο σκοταδισμός, αν βρει γόνιμο έδαφος, γίνεται παντοδύναμος, ανεξαρτήτως μορφής. Αφετέρου υπάρχει πάντα αυτή η γ...μένη η προσωπική ηθική και πλήθος άλλες παράμετροι που δεν χωρούν σε σχηματικές αφηγήσεις. Κάποιοι είδαν το «τέλος του Μάη του '68», άλλοι προφήτευσαν το «τέλος του Διαφωτισμού». Ελάτε τώρα. Με την ίδια λογική ο Μάης τελείωσε τρεις μήνες μετά, όταν ενάμισι εκατομμύριο Γάλλοι νοικοκυραίοι βγήκαν στον δρόμο υπέρ του Ντε Γκολ, κι ο Διαφωτισμός εξαϋλώθηκε κάπου μεταξύ Άουσβιτς και Τρεμπλίνκα, με τις στάχτες του να φτάνουν μέχρι τα αποικιοκρατικά κολαστήρια της Ινδοκίνας, της Αλγερίας και του Κονγκό. Ας αναλογιστούμε, ωστόσο, πόσο θα διέφερε η ίδια η καθημερινότητά μας αν τα κινήματα αυτά, όσο κι αν χαλάστηκαν, δεν είχαν αφήσει ανεξίτηλη σφραγίδα πάνω της.  

Πριν «ήμασταν» δεν θυμάμαι τι και μόλις ξεχαστεί το τραγικό συμβάν, θα ανακαλύψουμε πως «είμαστε» κάτι άλλο, με την ίδια πάντα ποπ ελαφράδα. Αρκεί, βέβαια, να είναι σχετικά ανώδυνο, πολιτικά ορθό και trendy...  

Από την άλλη, ανακατεύομαι στην ιδέα πως είμαι εξίσου Charlie με ανθρώπους που ευχαρίστως θα λογόκριναν, απαγόρευαν ή καταδίωκαν οτιδήποτε δεν συμφωνεί με τις δικές τους εμμονές, τη δική τους κλίμακα αξιών. Που είναι εθισμένοι σε σκληρά ναρκωτικά ονόματι «ρατσισμός», «εθνικισμός», «μικροαστικός καθωσπρεπισμός», «οικονομικός φαταουλισμός», «στρατοκαυλίαση», «θρησκευτική μισαλλοδοξία», ό,τι δηλαδή χλεύαζε το συγκεκριμένο περιοδικό. Τι δουλειά θα είχα, έπειτα, να συμπορεύομαι με ηγέτες κι αξιωματούχους που παραβιάζουν ανθρώπινα δικαιώματα και διώκουν την ελευθερία έκφρασης στις δικές τους χώρες (Ραχόι, Νετανιάχου, Λαβρόφ, Ποροσένκο, Νταβούτογλου, Σούκρι, Όρμπαν κ.ά.), ανάμεσά τους και ο πρωθυπουργός της δικής μας, όπου η ακροδεξιά ρητορική είναι επίσημη πολιτική, όπου ακόμα καταδικάζονται άνθρωποι για βλασφημία (υπόθεση «γέρων Παστίτσιος») και όπου για όλα φταίνε τελικά οι «λαθρομετανάστες»; Την υποκρισία πολλών νοματαίων από αυτό το τσούρμο στηλίτευσαν οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αλλά και οι Δημοσιογράφοι χωρίς Σύνορα. Χαρακτηριστική ήταν η στημένη λήψη με τους αρχηγέτες στην κεφαλή, δήθεν, της μεγάλης παρισινής πορείας, ενώ φωτογραφηθήκανε χώρια και περιφρουρούμενοι.  

Τι «είμαι», οπότε; Γεννημένος τη δεκαετία του '60, όταν μια ευλογημένη γονιδιακή μετάλλαξη άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε και νιώθουμε τον εαυτό μας και τον κόσμο (εποχή που οι δημιουργοί του «Charlie Hebdo» εξέδιδαν το ακόμη ανατρεπτικότερο «Hara-Kiri»), είμαι ανυποχώρητα υπέρ της νεωτερικότητας, της πολυπολιτισμικότητας, της χειραφέτησης, της πολυχρωμίας, της ανοχής, των ανοιχτών οριζόντων, της τέχνης της σάτιρας και της ανατροπής. Ξέρω, σε πολλά διαψεύστηκαν εκείνα τα οράματα, υπήρξε μπόλικη αφέλεια, παραμύθι και σύγχυση (επίσης, τεράστια καταστολή). Ο «Παλιός Κόσμος» γρήγορα πήρε τη ρεβάνς, ίσως επειδή η ίδια η ανθρώπινη φύση ήταν ακόμη ανέτοιμη για τέτοια συνειδησιακά άλματα. Ξέρω, όμως, επίσης ότι εκείνη η σπορά δεν χάθηκε, αποδέσμευσε πρωτόγνωρες ελευθερίες και δικαιώματα, όξυνε την κριτική σκέψη, γονιμοποίησε από τη σεξουαλική μέχρι την πληροφορική επανάσταση. Αυτής της κληρονομιάς δηλώνω μέτοχος κι αυτήν θα υπερασπίζομαι σταθερά απέναντι όχι μόνο σε όσους λυσσαλέα την πολεμάνε αλλά και σε όσους θρασύτατα την καπηλεύονται.

Πηγή: lifo

Η σημαντική ηθοποιός του ελληνικού θεάτρου μιλά

Η Αμαλία Μουτούση είναι στον Άμλετ η μητέρα. Η μία από τις δύο γυναίκες του έργου. Η γυναίκα που μεγάλωσε και από Οφηλία είναι η ηρωίδα της οποίας η ζωή εξαρτάται από τον γιο...

«Συμπέρασμα πρώτο και τελευταίο: όλα είναι ρευστά και, δυνητικά, το αντίθετό τους, τόσο στο επίπεδο της ύλης όσο και του πνεύματος» γράφει ο Γιάννης Χουβαρδάς στο σκηνοθετικό του σημείωμα για τον Άμλετ που σκηνοθετεί και ανεβάζει στη Στέγη από τις 14 Ιανουαρίου. «Η ζωή μοιάζει με τον θάνατο και ο θάνατος με τη ζωή. Οι θύτες με θύματα και τα θύματα με θύτες. Ένας πατέρας μπορεί να μοιάζει με τον αδερφό του κι εκείνος με τον ανιψιό του, όπως και όλες οι γυναίκες να μοιάζουν με τη μητέρα».

Η Αμαλία Μουτούση είναι στον Άμλετ η μητέρα. Η μία από τις δύο γυναίκες του έργου. Η γυναίκα που μεγάλωσε και από Οφηλία είναι η ηρωίδα της οποίας η ζωή εξαρτάται από τον γιο. Πριν από τη συνάντησή μας, υπήρχε μια ερώτηση: πόσο γνωρίσαμε μέσα από τις αναγνώσεις και τις ερμηνείες τη Γερτρούδη; Και αν υπάρχει, ποιο είναι το κρυμμένο της πρόσωπο; Για την ηθοποιό είναι ένα ταξίδι σε κόσμους σκοτεινούς, στο κέντρο της ύπαρξης και των ψυχοσυνθέσεων. Στην καρδιά των ρόλων.  

Αν σκεφτώ τις γυναίκες γύρω μου, ξεκινώντας πρώτα από τον εαυτό μου, αλλά και από το περιβάλλον μου, δεν υπάρχει κάτι στη γυναίκα που μένει πάντα αδιάβαστο; Που δεν είναι ευανάγνωστο; Κάτι που δεν μπορεί να οριστεί, να εκφραστεί; 

Πόσο γνωρίζουμε, λοιπόν, τη Γερτρούδη; Είναι μια γυναίκα παραδομένη στη λαγνεία, ένα μέρος της εξουσίας, μια γυναίκα που θέλει να επιβιώσει στο σκοτεινό σύστημα; «Αυτός, που σκότωσε τον βασιλιά και εκπόρνεψε τη μάνα μου» λέει ο Άμλετ. Οι περισσότεροι έχουμε ασχοληθεί πολύ λίγο με την προσωπικότητα της Γερτρούδης. Η φρικαλεότητα που επικρατεί στο κάστρο της Ελσινόρης αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της κοινωνίας, με την εξουσία να τυραννά, τη δικαιοσύνη να εξαπατά, τη φιλία να προδίδει και τον έρωτα να ασελγεί. Η Γερτρούδη είναι ένα μέρος αυτού του συστήματος που πρέπει να προχωρήσει ερήμην του φόνου που έχει διαπραχθεί. Η Γερτρούδη γυρίζει την πλάτη στο έγκλημα, τη δολοφονία του συζύγου της βασιλιά, και δείχνει στον Άμλετ έναν δρόμο που αρνείται, τελικά, να πάρει: να ξεχάσει και να συνεχίσει τη ζωή του. Πώς μπορούμε να διαβάσουμε τη σκέψη της και πώς μπορούμε να τη φανταστούμε σήμερα;

«Αν σκεφτώ τις γυναίκες γύρω μου», λέει η Αμαλία Μουτούση, «ξεκινώντας πρώτα από τον εαυτό μου, αλλά και από το περιβάλλον μου, δεν υπάρχει κάτι στη γυναίκα που μένει πάντα αδιάβαστο; Που δεν είναι ευανάγνωστο; Κάτι που δεν μπορεί να οριστεί, να εκφραστεί; Ο λόγος και οι λέξεις δεν είναι περισσότερο ένα αντρικό στοιχείο; Από αυτή την άποψη, νομίζω ότι μπροστά σε αυτή την τερατώδη δυνατότητα του Άμλετ να μπορεί να διατυπώσει τον εαυτό του, η Γερτρούδη και οποιαδήποτε γυναίκα τώρα, αυτήν τη στιγμή, είναι εντελώς ανήμπορη. Μέσα σε αυτές τις σκέψεις έχω αναρωτηθεί και για τον εαυτό μου, για κάτι πιο προσωπικό, για το πλάσμα που δεν μπορεί να εκφραστεί ακριβώς με τον λόγο. Από μικρό παιδί νόμιζα ότι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματά μου ήταν ότι δεν μπορούσα να διατυπώσω με λόγια τον εαυτό μου. Δεν μπορούσα, και ίσως και γι' αυτό κάνω θέατρο. Δηλαδή, εκφράζομαι μέσα από τον ποιητικό λόγο και τα λόγια των άλλων. Άργησα πάρα πολύ να καταλάβω ότι αυτό δεν είναι πρόβλημα. Και θα μου άρεσε να τα καταφέρω και να μπορέσω να κάνω τον άλλο να θυμηθεί και τα λόγια της Γερτρούδης που δεν θυμόμαστε ποτέ – μόνο το όνομά της θυμόμαστε. Και ότι είναι η μάνα του Άμλετ».  

Από αυτή την άποψη, νομίζω ότι μπροστά σε αυτή την τερατώδη δυνατότητα του Άμλετ να μπορεί να διατυπώσει τον εαυτό του, η Γερτρούδη και οποιαδήποτε γυναίκα τώρα, αυτήν τη στιγμή, είναι εντελώς ανήμπορo...

Πριν από μερικά χρόνια, στον Άμλετ που είχε σκηνοθετήσει ο Μιχαήλ Μαρμαρινός, η Αμαλία Μουτούση ήταν η Οφηλία, φιγούρα και χαρακτήρας άρρηκτα συνδεδεμένος με τον σαιξπηρικό ήρωα, αλλά με δράση ανεξάρτητη. Πώς περιγράφεται αυτή η διαδρομή μέσα στους ρόλους και τον χρόνο;

«Όταν έπαιζα την Οφηλία», λέει, «ένιωθα μία αυτάρκεια δραματουργικά, όπως πλησίασα τον ρόλο. Η Οφηλία δεν έχει στο έργο τη σχέση της Γερτρούδης με τον Άμλετ. Είναι μόνη, ακόμα και η αυτοκτονία της δείχνει ότι είναι απελευθερωμένη. Η Γερτρούδη είναι με έναν τρόπο συνδεδεμένη με τον Άμλετ. Είναι καταδικασμένη να είναι η μάνα αυτού του παιδιού και να είναι ιδωμένη μέσα από αυτόν. "Εγώ είμαι η Γερτρούδη που τον έχω γεννήσει, δεν μπορώ να απελευθερωθώ από αυτή την πράξη". Ποτέ. Και το κατανοώ με τον εξής τρόπο: είμαι συνδεδεμένη με τη μητρότητα ως έννοια. Γιατί είτε έχεις κάνει παιδί, είτε δεν έχεις κάνει, η μητρότητα η ίδια είναι κομμάτι σου, δεν υπάρχει περίπτωση να μην είναι. Το ξέρεις αυτό, δεν χρειάζεται να έχεις γεννήσει. Το ξέρεις και διοχετεύεται σε πάρα πολλά πράγματα. Γιατί είμαστε γυναίκες. Το κατάλαβα και σε μια φάση των προβών που ήμουνα πολύ χειριστική απέναντι στον Άμλετ, με τόνους μητρικούς και συμβουλευτικούς και ευνουχιστικούς.

Μέσα σε μια τυπική ιστορία εκδίκησης, η Γερτρούδη είναι για τον γιο της ο θησαυροφύλακας της μνήμης ενός πατέρα που δολοφονήθηκε σε ένα σκοτεινό περιβάλλον. Ο Άμλετ αντιστέκεται στην επιθυμία όλων να προχωρήσει η ζωή, με τη σαπίλα, τις συμβάσεις, βασανίζεται από τη ζωτική ανάγκη των άλλων να συνεχίσουν, με όποιο τίμημα, τη ζωή. Η Γερτρούδη, όχι μόνο ως μέρος ενός συστήματος αλλά και με τη μεγάλη ικανότητα κι επιθυμία επιβίωσης, σπρώχνει η ίδια το παιδί της να προχωρήσει.  

Αν το θέατρο μπορεί να μας πει κάτι, αυτό που πρέπει να δούμε είναι ότι δεν μπορούμε να προχωρούμε σαν να μη συμβαίνει τίποτα, χωρίς να μας σφραγίζουν οι πράξεις.  

Η Γερτρούδη είναι ο άνθρωπος-τέρας, όπως και οι γύρω της. Σκέφτεται ότι πρέπει να κρύψουμε, να κουκουλώσουμε το "κακό", να επιβιώσουμε. Επιβιώνει και η ίδια σε ένα σκληρό σύστημα. Και αυτό δεν θέλει να το χάσει. Είναι η βασίλισσα. Αν το θέατρο μπορεί να μας πει κάτι, αυτό που πρέπει να δούμε είναι ότι δεν μπορούμε να προχωρούμε σαν να μη συμβαίνει τίποτα, χωρίς να μας σφραγίζουν οι πράξεις. Αυτό μας λέει ο Άμλετ: "Όχι. Όχι αυτό. Δεν κουκουλώνω. Δεν μπορώ να χάσω τον πατέρα μου και να είμαι κανονικός. Δεν μπορώ να είμαι κανονικός, αφού έχω βιώσει τον θάνατο". Η μητέρα του λέει: "Ό,τι ζει, πρέπει και να πεθάνει. Να περάσει από τη φύση στην αθανασία. Προχώρα!". Πιο εύκολα, λοιπόν, μπορεί κάποιος να μιλήσει για τη Γερτρούδη μέσα από τον Άμλετ, παρά να "διαβάσει" την επιθυμία της. Πρόσωπο σχεδόν ηθελημένα κρυμμένο από τον συγγραφέα, είναι πρόσωπο της φαντασίας, αλλά όχι τυχαίο, έτσι πλάθεται για μένα ως ρόλος. Για να μπορούν να ακουστούν οι λέξεις και να έχουν αξία.

"Δεν υπάρχει καλό και κακό, υπάρχουν μόνο σκέψεις" γράφει ο Σαίξπηρ. Τι υπάρχει στο μυαλό της Γερτρούδης; Σκέφτομαι ότι η Γερτρούδη βλέπει τα πράγματα με έναν τρόπο απλό, επειδή είναι γυναίκα, έτσι τα σκέπτεται, έτσι την έχω φανταστεί. Ως γυναίκα μπορεί να μιλήσει για τα πράγματα πιο πολύ με το όνομά τους απ' ό,τι μπορεί ο Άμλετ, ο οποίος, ακόμα και ως ψυχή, έχει αυτήν τη συναίσθηση μέσα του, του οξύμωρου, του διπλού, του ενός πράγματος το οποίο πηγαίνει με το αντίθετό του, συνέχεια. Δουλεύοντας τη Γερτρούδη, προσπαθώντας να βρω τον ψυχισμό της, πέρασα από το σημείο τού να μοιάζει με τον Άμλετ, ως μητέρα του.

Αυτή την αίσθηση είχα αρχικά. Στη συνέχεια, δουλεύοντας, είχα την ανάγκη να φέρει και κάποια χαρακτηριστικά του πατέρα του, χωρίς αυτό να σημαίνει αγορίστικη συμπεριφορά. Η Γερτρούδη έχει ενοχή. Αυτό είναι κάτι πολύ συγκεκριμένο, ακόμα και αν δεν το γνωρίζουμε. Το πόσο έχει συμπράξει σε αυτόν το φόνο του Άμλετ-πατέρα, κατά πόσο είναι συνένοχη, κατά πόσο δεν έχει ιδέα, δεν έχει σημασία. Όλα αυτά είναι εντελώς κρυμμένα, αόριστα. Η μεγαλύτερη ενοχή βρίσκεται στη σεξουαλικότητά της. Στην ύπαρξη της σεξουαλικότητας. Αυτό βαραίνει περισσότερο και από τον φόνο. Σε έναν κόσμο απόλυτα ανδροκρατικό, υπάρχει ένα θέμα της γυναικείας ταυτότητας. Η πρώτη ανάγνωση λέει ότι η γυναίκα αυτή δεν είναι δολοφόνος αλλά πιο πολύ είναι η ξετσίπωτη, που κυλιέται στο κρεβάτι το οποίο είναι γεμάτο σπέρμα, που ζαχαρώνει, που σαλιαρίζει, που είναι σαν γουρούνα, που βατεύεται, αυτοί είναι οι χαρακτηρισμοί. Ο πόθος γι' αυτήν είναι απαγορευμένος, είναι δηλητήριο, είναι το μήλο που δίνει η Εύα στον Αδάμ. Για τη Γερτρούδη ο έρωτας, το να είναι επιθυμητή, είναι μια παράταση ζωής. Είναι σοβαρά πράγματα αυτά για μια γυναίκα. Νομίζω ότι αυτή η θαλπωρή της ερωτικής πράξης απέναντι σε έναν κόσμο γεμάτο φόνους, γεμάτο θάνατο, για μια γυναίκα δεν εξηγείται, αλλά είναι η αλήθεια.  

Μέσα σε αυτές τις σκέψεις έχω αναρωτηθεί και για τον εαυτό μου, για κάτι πιο προσωπικό, για το πλάσμα που δεν μπορεί να εκφραστεί ακριβώς με τον λόγο. Από μικρό παιδί νόμιζα ότι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματά μου ήταν ότι δεν μπορούσα να διατυπώσω με λόγια τον εαυτό μου. Δεν μπορούσα, και ίσως και γι' αυτό κάνω θέατρο...

"Άμλετ, σε παρακαλώ, δες τον βασιλιά σαν φίλο σου, προχώρα, σταμάτα να έχεις το βλέμμα σου χαμηλωμένο, να ψάχνεις τον πατέρα σου στο χώμα" λέει η Γερτρούδη στον Άμλετ.

Για μένα που παίζω τη Γερτρούδη αυτή η φράση σημαίνει ότι πρέπει να ζήσουμε ό,τι και αν συμβαίνει. Ακόμα και μέσα στην κόλαση – γιατί κόλαση είναι αυτό το σπίτι, αυτό το βασίλειο. Το λέει, επειδή η μητρότητα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη ζωή και τον θάνατο, όπως μόνο μια γυναίκα, πολύ περισσότερο από κάθε άντρα, έχει το τρομερό αίσθημα της επιβίωσης. Για μένα έχει σημασία να το λέω επί σκηνής και να το εννοώ. Να του ζητώ να μη με ευνουχίσει, να μη βιάσει ένα κομμάτι που είναι η δική μου παράταση της νεότητας, της ζωής. Και του λέει αυτά τα λόγια ως γυναίκα που δεν μπορεί να διαχωριστεί από το παιδί της. Ίσως γι' αυτό, από τότε που έπαιζα την Οφηλία, αυτήν τη φράση θυμάμαι, της Γερτρούδης, και δεν μπορώ να ξεφύγω: "Αν τα λόγια έχουν ανάσα, και η ανάσα είναι ζωή, εγώ δεν έχω ζωή για να ανασάνω αυτά που μου είπες". Είναι για μένα το στερεότυπο, ένα κλειδί, η μεγάλη της φράση».  

Πηγή: lifo