ενημέρωση 2:09, 1 August, 2026

To Mythos της Anthropic βρήκε κενά ασφάλειας «σχεδόν σε όλα» τα διαβαθμισμένα συστήματα των ΗΠΑ

Οι ευπάθειες εντοπίστηκαν στη διάρκεια δοκιμών που πραγματοποιούν με το Mythos οι υπηρεσίες πληροφοριών.

Σε μια εξέλιξη που δείχνει να επιβεβαιώνει τις ανησυχίες για κίνδυνο κυβερνοεπιθέσεων, το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης Mythos της Anthropic χρειάστηκε μόνο λίγες ώρες για να εντοπίσει κενά ασφάλειας στα διαβαθμισμένα, ασφαλή συστήματα της αμερικανικής κυβέρνησης.

Την είδηση επιβεβαίωσε στο Associated Press αξιωματούχος που δεν κατονομάζεται. Όπως είπε, τα κενά ασφάλειας εντοπίστηκαν στη διάρκεια δοκιμών που πραγματοποιούν οι υπηρεσίες πληροφοριών σε συνεργασία με την Anhropic.

Τα «κρας τεστ» εντάσσονται στην πρωτοβουλία Glasswing της Anthropic, ένα πρόγραμμα ελέγχου της ασφάλειας του λογισμικού κρίσιμων υποδομών, στο οποίο συμμετέχουν μερικές δεκάδες κυβερνητικές υπηρεσίες, τράπεζες και εταιρείες τεχνολογίας.

Στις δοκιμές είχε αναφερθεί και ο Δημοκρατικός γερουσιαστής της Βιρτζίνια Μαρκ Γουόρνερ, ο οποίος είχε μιλήσει για την υπόθεση σε επιτροπή της Γερουσίας στις 11 Ιουνίου.

«Το εργαλείο αυτό παραβίασε σχεδόν όλα τα διαβαθμισμένα μας συστήματα, και όχι σε εβδομάδες αλλά σε ώρες» δήλωσε ο Γουόρνερ, ο οποίος όπως είπε έλαβε αυτή την πληροφορία από την Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας (NSA).

Η NSA και η Anthropic δεν απάντησαν σε αίτημα του Associated Press για σχόλιο.

Η σχέση της κυβέρνησης Τραμπ με την Anthropic παραμένει τεταμένη μετά την άρνηση της εταιρείας να επιτρέψει τη χρήση των μοντέλων της για μαζική παρακολούθηση των αμερικανών πολιτών ή την ανάπτυξη αυτόνομων όπλων, εφαρμογές που το Πεντάγωνο αρνείται ότι επιδιώκει.

Τον Απρίλιο η Anthropic πάγωσε το δημόσιο ντεμπούτο του Mythos λόγω ανησυχίας ότι, εάν πέσει σε λάθος χέρια, το μοντέλο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε μαζικές κυβερνοεπιθέσεις, για παράδειγμα εναντίον τραπεζών.

Αυτό τον μήνα η Anthropic λάνσαρε το Fable, μια αποδυναμωμένη βερσιόν του Mythos για το ευρύ κοινό.

Λίγες ημέρες αργότερα η εταιρεία ανακοίνωσε ότι αποσύρει το Fable έπειτα από εντολή της κυβέρνησης Τραμπ να κόψει την πρόσβαση σε όλους τους μη αμερικανούς πολίτες, επικαλούμενη λόγους εθνικής ασφάλειας.

Πριν από το Mythos ο Τραμπ τασσόταν κατά οποιονδήποτε ρυθμιστικών περιορισμών στη βιομηχανία τεχνητής νοημοσύνης, υποστηρίζοντας ότι οι κανόνες βλάπτουν την αμερικανική καινοτομία προς όφελος της Κίνας.

Οι τελευταίες εξελίξεις φαίνεται ότι τον ανάγκασαν να αλλάξει γνώμη, καθώς ζήτησε από τις εταιρείες ΑΙ να υποβάλλουν εθελοντικά τα συστήματά τους για έλεγχο από την κυβέρνηση πριν από τη δημόσια κυκλοφορία τους.

Πότε αποφασίζει για τις εκλογές ο Μητσοτάκης – Γιατί κυκλώνουν τις 30 Αυγούστου στο Μαξίμου

Γιατί τίθεται η 30η Αυγούστου ως απώτατο όριο για την απόφαση Μητσοτάκη σε σχέση με το χρόνο των εκλογών. Γιατί στο σενάριο του Φθινοπώρου κερδίζει έδαφος ο Σεπτέμβριος. Τι λέει η λογική της μπλόφας που κάποιοι επισημαίνουν. Πώς ο φόβος για το κόμμα Σαμαρά και η ανησυχία για το ρήγμα με Καραμανλή κατανέμει τις κυβερνητικές περιοδείες.

Με το μυαλό στις εκλογές κινείται πια για τα καλά το μέγαρο Μαξίμου, το οποίο ήδη οργανώνει μαζικές περιοδείες κυβερνητικών στελεχών, σε περιοχές που το κυβερνών κόμμα «πονάει», με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να έχει ουσιαστικά κηρύξει κανονικά την έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας της ΝΔ, για να μπορεί να αποφασίσει στο τέλος του καλοκαιριού, αν οι κάλπες θα στηθούν την άνοιξη του 2027 (όπως επισήμως δηλώνει) ή αν θα ρίξει τη ζαριά των εκλογών το Φθινόπωρο, σενάριο που εξακολουθεί κανονικά να κρατάει στο τραπέζι.

Κυβερνητικά στελέχη με καλή γνώση του κυβερνητικού παρασκηνίου, σημειώνουν ότι ο πρωθυπουργός στα τέλη Αυγούστου θα πρέπει να ξεκαθαρίσει τις προθέσεις του για τον χρόνο των εκλογών και να πει εκεί την απόφασή του, όποια και αν είναι τελικά αυτή.

Η 30η Αυγούστου

Μάλιστα κυκλώνουν τις 30 Αυγούστου, ως την απώτατη ημερομηνία, μέχρι την οποία ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα πρέπει να ανακοινώσει τις αποφάσεις του και να πει αν θα πάει ή δεν θα πάει σε πρόωρες εκλογές. Από τις 15 Αυγούστου και μετά -λένε- θα συζητιέται πλέον μόνο το θέμα του χρόνου των εκλογών και δεν θα κρατιέται το πράγμα για πολύ ακόμα.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι τελευταίες πληροφορίες του in από το κυβερνητικό παρασκήνιο λένε ότι, στην περίπτωση που τελικά ο πρωθυπουργός επιλέξει το σενάριο εκλογών το Φθινόπωρο, εσχάτως έχει αρχίσει να ενισχύεται το σενάριο για κάλπες τον Σεπτέμβριο, έναντι του Οκτωβρίου.

Το σενάριο του Σεπτεμβρίου

Το σκεπτικό αυτό, σύμφωνα με τα ίδια κυβερνητικά στελέχη λέει ότι εφόσον ο κ. Μητσοτάκης στο τέλος του καλοκαιριού καταλήξει σε κάλπες το Φθινόπωρο, τότε θα του είναι δύσκολο να αφήνει το θέμα των εκλογών να σέρνεται για πολύ και θα πρέπει να τις τοποθετήσει όσο νωρίτερα, μετά τη ΔΕΘ (που παραμένει κομβική για τον πρωθυπουργό ως σταθμός στο δρόμο προς τις κάλπες), θα του επιτρέπει ο σχεδιασμός του.

Σημειώνεται ότι στην περίπτωση του Σεπτεμβρίου ως πιθανή ημερομηνία εκλογών έχει έντονα παίξει η 27η Σεπτεμβρίου, ενώ εφόσον τελικά προκριθεί ο Οκτώβριος, ως πιθανή ημερομηνία έχει ακουστεί η 11η Οκτωβρίου.

 Στη ζυγαριά και ο πόλεμος

Ταυτόχρονα στη ζυγαριά του Μαξίμου για το αν οι εκλογές θα γίνουν άνοιξη του 2027 ή Φθινόπωρο του 2026, μπαίνει πλέον και το θέμα της αποκλιμάκωσης του πολέμου στο Ιράν. Οι υπέρμαχοι του 2027 λένε ότι με την αποκλιμάκωση του πολέμου αρχίζει πλέον να απομακρύνεται το σενάριο ενός πολύ βαρέως οικονομικά χειμώνα και ως εκ τούτου να αποδυναμώνεται το επιχείρημα της προσφυγής σε πρόωρες κάλπες προκειμένου ο πρωθυπουργός να τον προλάβει.

Από την άλλη βέβαια οι υποστηρικτές των εκλογών το Φθινόπωρο, λένε ότι η αποκλιμάκωση του πολέμου ανοίγει τον δρόμο σε εκλογές τον Σεπτέμβριο γιατί έτσι αποδυναμώνεται το επιχείρημα ότι δε μπορείς να στήσεις κάλπες σε περιβάλλον τόσο μεγάλης διεθνούς αστάθειας.

Η λογική της μπλόφας

Και βέβαια υπάρχουν κι εκείνοι που δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο η συζήτηση για πρόωρες κάλπες το Φθινόπωρο να χρησιμοποιείται συνειδητά από τον πρωθυπουργό στη λογική της μπλόφας, αφενός με στόχο την άσκηση πίεσης σε βάρος των πολιτικών του αντιπάλων, προκειμένου να επισπεύδουν και επομένως να φανερώνουν νωρίτερα τον δικό τους σχεδιασμό και αφετέρου με στόχο να κρατάει σε προεκλογική εγρήγορση τα δικά του στελέχη εντός της ΝΔ, ούτως ώστε και να τα αποτρέπει από το να εκφράζουν δημοσίως τις εσωκομματικές διαφωνίες και τη δυσαρέσκειά τους, όπως κατά κανόνα συμβαίνει σε προεκλογικές περιόδους, όπου υπερισχύει ο κομματικός πατριωτισμός έναντι των εσωκομματικών διαφοροποιήσεων.

Ο φόβος του Σαμαρά

Σε κάθε περίπτωση, ήδη οι κυβερνητικές περιοδείες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, με πρώτη περιοχή απόβασης των κυβερνητικών κλιμακίων την Πελοπόννησο, η επιλογή της οποίας μόνο τυχαία βέβαια δεν είναι, αφού εκεί διαθέτει ισχυρή δύναμη ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος έχει ουσιαστικά προαναγγείλει και επισήμως τη δημιουργία του νέου του κόμματος, το οποίο εμφανίζεται να προετοιμάζει προσεκτικά στο παρασκήνιο, όπως και τον χρόνο, στον οποίο θα το ανακοινώσει.

Η επιλογή των προσώπων

Από κυβερνητικής πλευράς, η επιλογή των προσώπων που επιλέγονται να σταλούν ανά περιοχή γίνεται με πολιτικά και με άλλα κριτήρια. Για παράδειγμα στην πολύ δεξιά Λακωνία δεν είναι τυχαίο ότι επιστρατεύτηκε ο Μάκης Βορίδης (Δευτέρα 22/6 – Τρίτη 23/6), ενώ στην Κορινθία, όπου η κυβέρνηση έχει ανοιχτό έντονο αγροτικό μέτωπο, θα πάει ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτης Σχοινάς (Παρασκευή 26/6).

Και στη Μεσσηνία που είναι η έδρα του Αντώνη Σαμαρά θα μεταβούν (Κυριακή 28/6) η Νίκη Κεραμέως (η οποία αναδείχτηκε επί Σαμαρά ως βουλευτής Επικρατείας τον Ιανουάριο του 2015), καθώς και ο νέος γραμματέας Πολιτικής Επιτροπής της ΝΔ Κωνσταντίνος Κυρανάκης (ο οποίος έχει σκληρά δεξιά πολιτικά χαρακτηριστικά).

Σε αυτό το πλαίσιο επισκέπτονται ακόμα, την Αργολίδα οι Θάνος Πλεύρης, Θανάσης Καββαδάς και Άννα Καραμανλή (Τετάρτη 24/6) και η Λίνα Μενδώνη (Δευτέρα 29/6). Την Αρκαδία οι Κωστής Χατζηδάκης και Κωνσταντίνος Κυρανάκης (Πέμπτη 25/6) και οι Όλγα Κεφαλογιάννη, Κώστας Κατσαφάδος και Νίκος Παπαθανάσης (Τετάρτη 24/6). Την Κορινθία η Όλγα Κεφαλογιάννη (Τετάρτη 24/6). Τη Λακωνία ο Κώστας Κατσαφάδος (Τετάρτη 24/6) και τη Μεσσηνία ο Χρίστος Δήμας (Παρασκευή 26/6).

Η οργή για τη διαχείριση στις πλημμύρες

Μετά την Πελοπόννησο έπεται η Θεσσαλία, μία περιοχή που επίσης πονάει η κυβέρνηση λόγω της διαχείρισής της απέναντι στις φυσικές καταστροφές από τις πλημμύρες, αλλά και λόγω των αντιδράσεων μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ. Εκεί, σύμφωνα με τις πληροφορίες από το κυβερνητικό περιβάλλον, αναμένεται να μεταβούν στελέχη όπως οι Νίκος Δένδιας, Άδωνις Γεωργιάδης, Σοφία Ζαχαράκη, Παύλος Μαρινάκης, Γιάννης Βρούτσης κ.α.

Οι διαρροές στα δεξιά και το ρήγμα με Καραμανλή

Και από τα τέλη Αυγούστου, ενόψει ΔΕΘ, τα στελέχη της ΝΔ θα περιοδεύσουν στη βόρεια Ελλάδα, όπου θα κληθεί να συμμετάσχει το σύνολο των υπουργών της κυβέρνησης, σε μια περιοχή όπου είναι ακόμα μεγαλύτερες οι διαρροές ψηφοφόρων στα δεξιά της ΝΔ, ενώ δεσπόζει βέβαια και το βαθύ ρήγμα του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρώην πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή.

Κολοκυθανθοί - Τα λουλούδια της φτωχής αλλά σοφής κουζίνας

Τα άνθη που είτε βουτιούνται στο κουρκούτι είτε γίνονται τροφαντός ντολμάς κρύβουν φθαρτή ομορφιά και μεγάλη γευστική παράδοση — πολύ πριν ο οδηγός Michelin αναδείξει τάσεις σαν το zero waste και το «από το χωράφι στο τραπέζι».

ΑΣ ΞΕΚΙΝΗΣΟΥΜΕ ΝΑ τα λέμε όπως ακούγονται στην προγονική λαλιά: κολοκυθοπούλια! Όπου «πουλιά» είναι τα λουλούδια. Ακριβώς όπως λέγονται αλλού: κολοκυθολούλουδα! Ή σε άλλα μέρη, κολοκυθοκορφάδες! Όπως κι αν τα πούμε, αυτά είναι τα πρώτα λουλούδια που ήρθαν μαγειρεμένα στο τραπέζι μας και το διάνθισαν με νοστιμιά. Μια έκλαμψη της σοφής κουζίνας του «τίποτε δεν πάει χαμένο» και όλα μπορούν να μεταποιηθούν σε απόλαυση, χάρη στο προνόμιο της φαντασίας των ανθρώπων που ζουν σε αρμονία με τη φύση.

Αυτά που σήμερα, κάτω από τον έναστρο ουρανό του οδηγού Michelin, φαντάζουν ως πρωτοποριακές τάσεις της γαστρονομίας με μέλλον –η έγνοια για μηδενικά απορρίμματα (zero waste), η τάση από το χωράφι στο τραπέζι (field to table), το ενδιαφέρον να γνωρίζουμε τι υπάρχει στο πιάτο μας και από πού ήρθε– ήταν καθημερινότητα στις παραδοσιακές κοινωνίες και βασική αρχή της πραγματικής βιωσιμότητάς τους. Ο μικρός κήπος, συχνά στην πίσω αυλή του σπιτιού, μπροστά στην πόρτα της κουζίνας, δίνει ο ίδιος με τη θαλερότητά του τις πρέπουσες απαντήσεις. Οι καλές μαγείρισσες ήταν και καταρτισμένες περβολάρισσες που γνώριζαν τις δυνατότητες και την εξέλιξη των πρώτων υλών της μαγειρικής τους από πρώτο χέρι, και γι’ αυτό ήταν αυτάρκεις και πλούσιες, όχι μόνο σε φρέσκες πρώτες ύλες που χρησιμοποιούσαν στην πιο καλή ώρα τους, αλλά και σε πρωτότυπες ιδέες.

Για να έχεις κολοκυθολούλουδα στο τραπέζι σου, πρέπει να έχεις μποστάνι και φαντασία. Γιατί η αντοχή αυτού του ωραίου όσο και εύθραυστου άνθους δεν είναι μεγάλη. Δεν συντηρείται στο ψυγείο και δεν μπορείς να το παραγγείλεις και να σου έρθει από μακριά.

Δεν είναι άχρηστα ούτε τα εκ πρώτης όψεως παρείσακτα «αρσενικά» λουλούδια της κολοκυθιάς, που, παρά την εντυπωσιακή θωριά τους, δεν θα εξελιχθούν ποτέ σε κολοκύθι, αντιθέτως πρέπει να κοπούν για να δυναμώσουν τα καρπερά «θηλυκά». Αλλά, αν σηκωθείς πρωί με τη δροσιά, τα μαζέψεις όσο είναι ακόμη ανοιχτά και τα αραδιάσεις μετά στο τραπέζι με την ανάποδη για να κρατηθούν έτσι και να μην κλείσουν, σου δίνεται η δυνατότητα να ετοιμάσεις ένα φαγητό που είναι σαφώς πιο απολαυστικό και από τα ίδια τα κολοκύθια που προσδοκάς.

Οι ανθοί της cucina povera
 Κολοκυθοανθοί έτοιμοι να μπουν στο φούρνο στην Όλυμπο. Φωτ.: Νίκος Γ. Μαστροπαύλος

Για να έχεις κολοκυθολούλουδα στο τραπέζι σου, πρέπει να έχεις μποστάνι και φαντασία. Γιατί η αντοχή αυτού του ωραίου όσο και εύθραυστου άνθους δεν είναι μεγάλη. Δεν συντηρείται στο ψυγείο και δεν μπορείς να το παραγγείλεις και να σου έρθει από μακριά. Ανοίγει αξημέρωτα, με την πρωινή δροσιά, και αν δεν το προλάβεις, μαζεύει τα πέταλά του και κλείνεται στον εαυτό του, μέχρι τις επόμενες λίγες ημέρες της σύντομης ζωής του.

Αυτό είναι το πιο γνωστό βρώσιμο λουλούδι που ξέραμε, πριν οι μάγειρες της υψηλής γαστρονομίας αρχίσουν να ανθοστολίζουν τα «fine dining» πιάτα τους. Η πιο απλή μορφή της μεταποίησής του σε έδεσμα ήταν αυτό το λουλούδι να βουτηχτεί στο κουρκούτι με τα βασικά υλικά που υπήρχαν σε κάθε σπίτι –το αλεύρι και το νερό– και να τηγανιστεί στο ελαιόλαδο. Αλλά αυτό το φαγητό δεν μπορούσε να στυλώσει ανθρώπους που όλη την ημέρα καταγίνονταν με κοπιαστικές δουλειές. Ενώ, αν γέμιζες το κολοκυθοπούλι και το έκανες έναν τροφαντό ντολμά, θα είχες ένα δυναμωτικό όσο και νόστιμο και πληθωρικό φαγητό.

Το ρύζι, αν και είναι φέρμα μακρινών ταξιδιών και μεγάλων εκστρατειών, ενσωματώθηκε τέλεια στην παραδοσιακή μαγειρική, αλλά και στις λαϊκές τελετουργίες, καθώς τα άπειρα σπυριά του συμβόλιζαν τον πλούτο, τη ζωή με βαθιές ρίζες και την επάρκεια του φαγητού. Αυτόν ακριβώς τον ρόλο που καλείται να εκπληρώσει τώρα στους γεμιστούς κολοκυνθοανθούς. Γιατί παλαιότερα –αρκετά μετά το συμπόσιο προς τιμήν του Μεγάλου Αλεξάνδρου στη Βακτριανή, όπου εμφανίστηκε το πιλάφι– τον ρόλο της πληθωρικής ενίσχυσης του φαγητού έπαιζε για πολλές χιλιετίες –ήδη από τη Γεωργική Επανάσταση, κάπου 12.000 χρόνια πριν από σήμερα– το σιτάρι, χοντροσπασμένο σε χόντρο.

Οι ανθοί της cucina povera
 Κολοκυθοανθοί γεμιστοί με ρύζί από τον Βαφειό της Λέσβου. Φωτ.: Νίκος Γ. Μαστροπαύλος
Οι ανθοί της cucina povera
 Η κυρία Σοφία ξεφουρνίζει τους κολοκυθοανθούς στο εστιατόριο «Μύλος» της Καρπάθου . Φωτ.: Νίκος Γ. Μαστροπαύλος

Τότε όλα τα υλικά του φαγητού υπήρχαν στο περιβάλλον των ανθρώπων που τα γεύονταν, και ήταν σαν να δοκίμαζαν τη νοστιμιά των κόπων τους. Οι κολοκυθοκορφάδες, τα μυρωδικά, ο χόντρος, οι φρέσκες ντομάτες, το ελαιόλαδο, το φυσικό αλάτι από τη θάλασσα, τα ξύλα που έκαιγαν στην παρανιστιά για το μαγείρεμα, όλα τα παρήγαγαν ή τα μάζευαν οι ίδιοι τροφοσυλλέκτες άνθρωποι. Ακόμη και τα κοτσάνια των λουλουδιών –σε μια πρωτόγονη έκφανση του «zero waste»– τα ψιλόκοβαν και τα έβαζαν στη γέμιση.

Κάπως έτσι εξακολουθεί να εξελίσσεται ο κύκλος των κολοκυνθοανθών στον Βαφειό, στην ενδοχώρα της Λέσβου, στην περιοχή του Μόλυβου. Ο Νίκος, πρωί-πρωί, από τον Απρίλιο έως και τον Οκτώβριο, συλλέγει τα ανοιχτά άνθη της κολοκυθιάς από τον κήπο πίσω από το εστιατόριό του, και μέχρι το μεσημέρι θα έχουν βρει τον δρόμο τους για τα τραπέζια των επισκεπτών. Μάλλον τους δρόμους τους, γιατί οι κολοκυθοκορφάδες φτάνουν εκεί σε τρεις διαφορετικές εκδοχές: με την κλασική της Λέσβου, κολοκυθολούλουδα γιαλαντζί γεμιστά με ρύζι, ντομάτα τριμμένη, κρεμμύδι, δυόσμο, μαϊντανό, σερβιρισμένα με γιαούρτι αρωματισμένο με τα μυρωδικά (επιπλέον πιπεριά, κρεμμύδι φρέσκο, ρίγανη).

Με τη σπεσιαλιτέ του Βαφειού, κολοκυθολούλουδα πικάντικα τηγανισμένα σε κρούστα ντομάτας, γεμιστά με κεφαλοτύρι και λαδοτύρι Λέσβου, παρουσιασμένα με σάλτσα ντομάτας, και την πιο απλή, κολοκυθολούλουδα τηγανητά, βουτηγμένα σε χυλό αρωματισμένο με μάραθο, κρεμμυδάκι φρέσκο και άνηθο.

Οι ανθοί της cucina povera
 Κολοκυθοπούλια γεμιστά με ρύζι. Φωτ.: Νίκος Γ. Μαστροπαύλος
Οι ανθοί της cucina povera
 Κολοκυθολούλουδα του Βαφειού με ντομάτα, γεμιστά με τυρί. Φωτ.: Νίκος Γ. Μαστροπαύλος

Από αυτό το μελλοντικά «αρχέγονο» σκηνικό των κολοκυνθοανθών στη Λέσβο λείπει η φυσική φωτιά από ξύλα του τόπου, που μαζεύονται στους γύρω λόγγους. Αυτό δεν είναι τυπικό αλλά αποφασιστικό βήμα του μαγειρέματος, καθώς η φωτιά από τα ξύλα αρωματίζει, μελώνει και ξεροψήνει εξαιρετικά νόστιμα τις άκρες του φαγητού. Υπάρχουν και αυτά τα κολοκυθοπούλια, αλλά θα πρέπει να αναζητήσει κανείς στην άλλη άκρη του Αιγαίου, στον βορρά της Καρπάθου, στην Όλυμπο, στις κόψεις των βουνών πάνω από το Καρπάθιο Πέλαγος. Εκεί δεν υπάρχει δημόσιος φούρνος, και τα ψωμιά ζυμώνονται κάθε Σάββατο στο σπίτι και φουρνίζονται στον έξω φούρνο της γειτονιάς που πυρώνει με «φρούανα».

Η κυρία Σοφία στο εστιατόριό της «Μύλος» –πραγματικός ανεμόμυλος αρματωμένος με τα πανιά του, που γυρίζει και κόβει ακόμη το σιτάρι για να το κάνει αλεύρι– ανάβει κάθε μέρα τον ξυλόφουρνο, και, εκτός από τις τούρτες, τα πιτιά και τις κουλούρες, φουρνίζει και τα φαγητά, μεταξύ των οποίων και τα γεμιστά με ρύζι κολοκυθολούλουδα και τους ντολμάδες. Ο αρματωμένος μύλος, ο φούρνος, η εμφάνιση της κυρίας Σοφίας και οι κινήσεις της με τα φουρνοκόνταρα είναι όντως ένα πολύ ταιριαστό περιβάλλον για να απολαύσεις τη νοστιμιά ενός «πρωτόγονου» εδέσματος, που ταιριάζει και με το μέλλον.

Λουκρητία Βοργία - Η εκμετάλλευση ενός παιδιού πίσω από τον μύθο της μοιραίας γυναίκας

Η γυναίκα που παρουσιάστηκε ως σύμβολο διαφθοράς, δολοπλοκίας και εγκλήματος αλλά χρησιμοποιήθηκε ως πολιτικό πιόνι από την ισχυρή οικογένειά της

τις 24 Ιουνίου 1519 πεθαίνει η Λουκρητία Βοργία, σε ηλικία 39 ετών στη Φεράρα της Ιταλίας. Πρόκειται για μια από τις πιο αμφιλεγόμενες μορφές της ιταλικής Αναγέννησης, και όπως υποστηρίζουν νεότερες ιστορικές προσεγγίσεις, μία από τις πιο παρεξηγημένες.

Η ιστορία της αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο μια γυναίκα χρησιμοποιήθηκε για να προσωποποιήσει τις συνωμοσίες, τις ίντριγκες και τη διαφθορά που χαρακτήριζαν τις αυλές της Αναγέννησης.

Για αιώνες, το όνομά της ταυτίστηκε με τις συνωμοσίες, τις ερωτικές ίντριγκες και τα εγκλήματα της διαβόητης οικογένειας Βοργία. Η εικόνα της αδίστακτης γυναίκας, η οποία εξόντωνε όποιον στεκόταν εμπόδιο στις επιδιώξεις της, πέρασε στη λογοτεχνία, στο θέατρο και στη δημόσια αντίληψη.

Ωστόσο, η ιστορική έρευνα έχει αμφισβητήσει μεγάλο μέρος αυτού του σκοτεινού πορτρέτου. Η Λουκρητία δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως μια μοιραία γυναίκα και δηλητηριάστρια, αλλά ως μια νέα γυναίκα που χρησιμοποιήθηκε από την οικογένειά της για τη δημιουργία πολιτικών συμμαχιών.

Αυτήν ακριβώς την απόσταση ανάμεσα στον θρύλο και στην ιστορική πραγματικότητα επιχειρούσε να φωτίσει δημοσίευμα του περιοδικού «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ» της 21ης Απριλίου 1972 που υπογράμμιζε:

«Στην λαϊκή φαντασία, οι λέξεις “γυναίκα” και “δολοπλοκία” συνδυάζονται πάντα πολύ εύκολα. Και σ’ αυτήν τήν εποχή της Αναγεννήσεως συναντάμε το πιο χτυπητό παράδειγμα του συνδυασμού αυτού: την Λουκρητία Βοργία».

 

«ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ», 21.4.1972, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» | «ΤΑ ΝΕΑ»

Η γυναίκα με τα δηλητήρια

Από τους εχθρικούς λιβέλλους της εποχής της μέχρι τις μεταγενέστερες μυθιστορηματικές αφηγήσεις, η Λουκρητία παρουσιάστηκε ως αδίστακτη δηλητηριάστρια. Σύμφωνα με τον θρύλο, γνώριζε τα μυστικά των πιο θανατηφόρων ουσιών και τα χρησιμοποιούσε για να εξοντώνει συζύγους και πολιτικούς αντιπάλους.

Όπως ανέφερε το δημοσίευμα:

«Από τους λιβέλλους του 15ου αιώνος ως τα ευφάνταστα ιστοριογραφήματα του 18ου αιώνος, η Λουκρητία εμφανίζεται ως μια απίστευτη αλχημίστρια δηλητηρίων, διαρκώς απασχολημένη με το να εξολοθρεύη συζύγους, να καταστρέφη οικογένειες, να μηχανεύεται συνωμοσίες, να εφευρίσκη ερωτικές περιπλοκές».

Για πολλές από αυτές τις κατηγορίες, όμως, δεν υπάρχουν επαρκείς ιστορικές αποδείξεις. Η σκοτεινή φήμη των Βοργία, οι πολιτικοί τους αντίπαλοι και η μεταγενέστερη μυθοπλασία συνέβαλαν στη δημιουργία μιας μορφής πολύ πιο τρομακτικής από την πραγματική γυναίκα:

«Οι ιστορικοί σήμερα δεν πιστεύουν σ’ αυτό το εντυπωσιακό φαινόμενο μέγαιρας. Κρίνουν πως η Λουκρητία δεν ήταν, βέβαια, καμμιά αγία, αλλά, σε τελευταία ανάλυση, ήταν θύμα της εποχής της. Ένα χαριτωμένο πιόνι στα χέρια εκείνων των δύο διαβόλων, που υπήρξαν, πράγματι, ο πατέρας της, δηλαδή ο Πάπας Αλέξανδρος ο VI, και ο αδελφός της, ο Βαλεντίνο».

Ο «Βαλεντίνο» του δημοσιεύματος ήταν ο Καίσαρας Βοργίας, γιος του πάπα Αλέξανδρου ΣΤ΄ και μία από τις ισχυρότερες και πιο αδίστακτες προσωπικότητες της εποχής.

Οι γάμοι ως πολιτικές συμφωνίες

Η ζωή της Λουκρητίας καθορίστηκε ήδη από την παιδική της ηλικία, καθώς, ενώ ήταν ακόμη παιδί, η οικογένειά της χρησιμοποίησε τους αρραβώνες και τους γάμους της ως μέσα για τη σύναψη και τη διάλυση πολιτικών συμμαχιών.

«Η διπλωματικό – ερωτική καριέρα που επιβλήθηκε στην Λουκρητία άρχισε στα ένδεκα χρόνια της», ανέφερε ο «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ», περιγράφοντας τους διαδοχικούς αρραβώνες που κανονίζονταν και ακυρώνονταν ανάλογα με τα συμφέροντα των Βοργία.

Τελικά, το 1493, η Λουκρητία παντρεύτηκε τον Τζοβάνι Σφόρτσα, άρχοντα του Πέζαρο. Δεν είχε ακόμη συμπληρώσει τα 13 της χρόνια. Όταν όμως η συμμαχία με την οικογένεια Σφόρτσα έπαψε να εξυπηρετεί τον πάπα, ο γάμος έπρεπε να διαλυθεί.

Η ακύρωσή του στηρίχθηκε στον ισχυρισμό ότι δεν είχε ολοκληρωθεί λόγω της «ανικανότητος του συζύγου». Ο Τζοβάνι Σφόρτσα αντιστάθηκε αρχικά, όμως τελικά αναγκάστηκε να αποδεχθεί την ταπεινωτική αυτή εκδοχή.

Η διάλυση του γάμου προκάλεσε αντιδράσεις και έδωσε νέα τροφή στις φήμες που κυκλοφορούσαν για την οικογένεια. Ο ίδιος ο Σφόρτσα, επιχειρώντας να εκδικηθεί τους Βοργία, συνέβαλε στη διάδοση εξαιρετικά βαριών κατηγοριών εις βάρος της Λουκρητίας και του πατέρα της.

Ο δολοφονημένος σύζυγος

Ο δεύτερος γάμος της έγινε με τον Αλφόνσο της Αραγονίας, δούκα του Μπισέλιε και νόθο γιο του βασιλιά της Νάπολης. Σε αντίθεση με τον πρώτο της γάμο, φαίνεται ότι η Λουκρητία συνδέθηκε πραγματικά μαζί του:

«Ο έρωτας ήταν γνήσιος και για μια ακόμη φορά πολύ άτυχος».

Η πολιτική ισορροπία, ωστόσο, άλλαξε και πάλι. Η οικογένεια Βοργία επιδίωξε την προσέγγιση με τη Γαλλία, με αποτέλεσμα ο δεσμός της με τον οίκο της Αραγονίας να θεωρείται πλέον ανεπιθύμητος:

«Οι εξαιρετικά αλλοπρόσαλλοι γονείς της είχαν αποφασίσει ότι δεν τους βόλευε πια η συγγένεια με την Ισπανία, η πολιτική της στιγμής επέβαλλε να μη δοθή κανένας λόγος προστριβής με την Γαλλία. Επομένως ο γαμπρός του Αλεξάνδρου VI είχε γίνει ενοχλητικός και έπρεπε να τον ξεφορτωθούν. Η ιστορία της ανικανότητας όμως δεν μπορούσε να επαναληφθή: ο Αλφόνσο ντ’ Αραγκόνα δολοφονήθηκε με στιλέτο.

»Η Λουκρητία απελπίστηκε και καταράστηκε φριχτά εκείνους που είχαν στείλει τον δολοφόνο και που εκείνη δεν εγνώριζε. Αλλά χήρα, λίγο – πολύ απαρηγόρητη, αναγκάστηκε να βάλη κατά μέρος βιαστικά τα πέπλα του πένθους και να ξαναφορέση τα πέπλα του γάμου».

Η ζωή στη Φεράρα

Το 1502 η Λουκρητία έφθασε στη Φεράρα για να παντρευτεί τον Αλφόνσο ντ’ Έστε, διάδοχο ενός από τους σημαντικότερους ηγεμονικούς οίκους της Ιταλίας.

Η φήμη που τη συνόδευε είχε προκαλέσει έντονη ανησυχία στην οικογένεια του νέου συζύγου της. Πριν από τον γάμο, απεσταλμένοι των Έστε είχαν σταλεί στη Ρώμη για να διαπιστώσουν τι είδους γυναίκα ήταν πραγματικά η κόρη του πάπα.

Το δημοσίευμα παραθέτει την αναφορά ενός από τους απεσταλμένους:

«“Είναι αρκετά ωραία, αλλά οι όμορφες χειρονομίες και οι τρόποι της αυξάνουν την ομορφιά της και την κάνουν να φαίνεται μεγαλύτερη, και τελικά μου φαίνεται τόσο συμπαθητική, ώστε δεν θα μπορούσε να την υποψιαστή κανείς για τίποτα κακό”».

Στη Φεράρα η Λουκρητία άφησε σταδιακά πίσω της τις ίντριγκες της παπικής αυλής. Ανέλαβε διοικητικές αρμοδιότητες, συνδέθηκε με ποιητές και καλλιτέχνες και εξελίχθηκε σε προστάτιδα των γραμμάτων και της τέχνης. Η αυλή της έγινε τόπος συνάντησης σημαντικών πνευματικών προσωπικοτήτων της Αναγέννησης.

Η πραγματική Λουκρητία απείχε σημαντικά από τη διαβόητη δηλητηριάστρια των θρύλων. Όπως τη σκιαγραφούσε το παλαιό κείμενο, ήταν πλέον «μια γυναίκα μελαγχολική απ’ τον θλιβερό της γάμο και κουρασμένη απ’ τις υπερβολικά συχνές και δύσκολες εγκυμοσύνες της».

Ο θάνατος στα 39 της χρόνια

Τα τελευταία χρόνια της ζωής της, η Λουκρητία στράφηκε εντονότερα στη θρησκεία και στη φιλανθρωπία. Οι επανειλημμένες εγκυμοσύνες είχαν επιβαρύνει σημαντικά την υγεία της.

Τον Ιούνιο του 1519 γέννησε ένα κορίτσι, το οποίο δεν επέζησε. Η ίδια παρουσίασε σοβαρές επιπλοκές και πέθανε στις 24 Ιουνίου, σε ηλικία 39 ετών:

«Ήταν τριανταοχτώ χρονών όταν αποφάσισε να γίνη δόκιμος φραγκισκανή μοναχή. Παρουσιαζόταν πολύ περισσότερο στην εκκλησία παρά στους χορούς. Και έναν χρόνο αργότερα, έπειτα από μιά τρομερή εγκυμοσύνη, μια αιμορραγία την σκότωσε».

Το δημοσίευμα του «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΥ» κατέληγε αποδίδοντας τη διαστρέβλωση της μορφής της και στον τρόπο με τον οποίο η ιστορία αντιμετώπιζε επί αιώνες τις γυναίκες που βρίσκονταν κοντά στην εξουσία:

«Η ιστορία, που την έγραφαν υποσυνείδητοι “ρατσιστές του σεξ” χρειαζόταν μια γυναικεία μορφή για να προσωποποιήση την ατμόσφαιρα της δολοπλοκίας που αποπνέανε οι αυλές της Αναγεννήσεως».