Ενθαρρυμένη από την ανατροπή του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα, η κυβέρνηση Τραμπ εντείνει τις πιέσεις προς την Κούβα, αναζητώντας συμμάχους στο εσωτερικό του καθεστώτος, την ώρα που η οικονομία του νησιού φέρεται να βρίσκεται στα όρια της κατάρρευσης

Eνθαρρυμένη από την απομάκρυνση του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από τις Ηνωμένες Πολιτείες, η κυβέρνηση Τραμπ αναζητά πρόσωπα εκ των έσω της κουβανικής κυβέρνησης που θα μπορούσαν να συμβάλουν σε μια συμφωνία με στόχο την εκδίωξη του Κομμουνιστικού καθεστώτος έως το τέλος του έτους, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα.

Η κυβέρνηση Τραμπ εκτιμά ότι η οικονομία της Κούβας βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης και ότι η κυβέρνηση δεν υπήρξε ποτέ τόσο εύθραυστη, ιδίως μετά την απώλεια ενός κρίσιμου υποστηρικτή, του Μαδούρο, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.

Αν και δεν υπάρχει ακόμη συγκεκριμένο σχέδιο για τον τερματισμό της κομμουνιστικής διακυβέρνησης που κρατά την εξουσία στο νησί της Καραϊβικής εδώ και σχεδόν επτά δεκαετίες, ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν τη σύλληψη του Μαδούρο και τις μετέπειτα παραχωρήσεις από συμμάχους του που παρέμειναν στη χώρα ως ένα πρότυπο αλλά και προειδοποίηση για την Κούβα.

«Τους συνιστώ σθεναρά να κάνουν μια συμφωνία. ΠΡΙΝ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΑΡΓΑ», έγραψε ο πρόεδρος Τραμπ σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 11 Ιανουαρίου, προσθέτοντας ότι «ΔΕΝ ΘΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΛΕΟΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ Ή ΧΡΗΜΑ» για την Κούβα.

Σε συναντήσεις με Κουβανούς εξόριστους και οργανώσεις πολιτών στο Μαϊάμι και την Ουάσιγκτον, αξιωματούχοι της κυβέρνησης επικεντρώνονται στον εντοπισμό κάποιου εντός του σημερινού καθεστώτος που «θα καταλάβει πού οδηγούνται τα πράγματα» και θα θελήσει να συνάψει μια συμφωνία, δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος.

Η στρατιωτική διάσταση

Η επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου για τη σύλληψη του Μαδούρο διευκολύνθηκε, σύμφωνα με αξιωματούχους της κυβέρνησης, από άτομο που ανήκε στον στενό κύκλο του Βενεζουελάνου ηγέτη. Η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στο Καράκας είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 32 Κουβανών στρατιωτών και στελεχών των μυστικών υπηρεσιών που συμμετείχαν στη φρουρά ασφαλείας του Μαδούρο.

Αν και οι ΗΠΑ δεν έχουν απειλήσει δημόσια με χρήση στρατιωτικής βίας κατά της Κούβας, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ δηλώνουν κατ’ ιδίαν ότι η τολμηρή επιχείρηση που οδήγησε στην απομάκρυνση του Μαδούρο θα πρέπει να λειτουργεί ως έμμεση απειλή προς την Αβάνα.

Εκτιμήσεις των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών σκιαγραφούν μια ζοφερή εικόνα για την οικονομία του νησιού, η οποία πλήττεται από χρόνιες ελλείψεις βασικών αγαθών και φαρμάκων, καθώς και από συχνές διακοπές ρεύματος, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις αναλύσεις.

Η μοίρα της Κούβας είναι εδώ και χρόνια άρρηκτα συνδεδεμένη με εκείνη της Βενεζουέλας. Το επιδοτούμενο βενεζουελάνικο πετρέλαιο αποτέλεσε βασικό πυλώνα της κουβανικής οικονομίας από τότε που ο Ούγκο Τσάβες ανέλαβε την εξουσία το 1999. Η Ουάσιγκτον σκοπεύει να αποδυναμώσει το καθεστώς διακόπτοντας αυτή την παροχή πετρελαίου, η οποία κρατούσε «αναμμένα τα φώτα» στην Κούβα, σύμφωνα με ανώτερους Αμερικανούς αξιωματούχους. Οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η Κούβα θα μπορούσε να ξεμείνει από πετρέλαιο μέσα σε λίγες εβδομάδες, οδηγώντας την οικονομία σε πλήρη παράλυση.

Η κυβέρνηση Τραμπ στοχοποιεί επίσης τις κουβανικές ιατρικές αποστολές στο εξωτερικό, τη σημαντικότερη πηγή σκληρού συναλλάγματος για την Αβάνα, μεταξύ άλλων μέσω απαγορεύσεων χορήγησης βίζας σε Κουβανούς και ξένους αξιωματούχους που κατηγορούνται ότι διευκολύνουν το πρόγραμμα.

Το στοίχημα της αμερικανικής στρατηγικής

Ο Τραμπ και ο στενός του κύκλος, πολλά μέλη του οποίου έχουν δεσμούς με τη Φλόριντα, θεωρούν την ανατροπή του κομμουνιστικού καθεστώτος στην Κούβα ως την καθοριστική δοκιμασία της στρατηγικής εθνικής ασφάλειας του προέδρου για την αναδιαμόρφωση του δυτικού ημισφαιρίου, σύμφωνα με αξιωματούχους. Ο Τραμπ χαρακτηρίζει επιτυχημένη τη συμφωνία των ΗΠΑ με τη Βενεζουέλα, επικαλούμενος τη συνεργασία της μεταβατικής προέδρου Ντέλσι Ροντρίγκες ως απόδειξη ότι η Ουάσιγκτον μπορεί να επιβάλει τους όρους της.

«Οι ηγέτες της Κούβας είναι ανίκανοι μαρξιστές που κατέστρεψαν τη χώρα τους και υπέστησαν ένα σοβαρό πλήγμα με το καθεστώς Μαδούρο, το οποίο οι ίδιοι στήριζαν», δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, επαναλαμβάνοντας ότι η Κούβα πρέπει «να κάνει μια συμφωνία πριν να είναι πολύ αργά».

Σε ανακοίνωσή του, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε ότι είναι προς το εθνικό συμφέρον ασφάλειας των ΗΠΑ η Κούβα «να κυβερνάται αποτελεσματικά από μια δημοκρατική κυβέρνηση και να αρνείται να φιλοξενεί στρατιωτικές και μυστικές υπηρεσίες των αντιπάλων μας».

Ορισμένοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ σημειώνουν ότι ο πρόεδρος απορρίπτει τις στρατηγικές αλλαγής καθεστώτος του παρελθόντος. Αντ’ αυτού, επιδιώκει συμφωνίες όπου αυτό είναι δυνατό και εκμεταλλεύεται τις ευκαιρίες όταν προκύπτουν. Όπως και στη Βενεζουέλα, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει κλιμάκωση της πίεσης, με ταυτόχρονο μήνυμα ότι ο Λευκός Οίκος παραμένει ανοιχτός σε μια διαπραγματευτική «έξοδο», ανέφερε ανώτερος αξιωματούχος.

Πολλοί σύμμαχοι του Τραμπ αναμένουν τίποτα λιγότερο από το τέλος της κομμουνιστικής διακυβέρνησης στην Κούβα. Ωστόσο, η απομάκρυνση μιας κυβέρνησης που ήδη στερείται ρευστότητας θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή αναταραχή και ανθρωπιστική κρίση, αντίστοιχη με εκείνη που ο Τραμπ επιδίωξε να αποφύγει στη Βενεζουέλα, όπου επέλεξε να διατηρήσει στη θέση τους κορυφαία πιστά στελέχη.

Το καθεστώς της Αβάνας έχει αντέξει δεκαετίες έντονης αμερικανικής πίεσης, από την εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων το 1961, με στήριξη της CIA, έως το σκληρό εμπάργκο του 1962, το οποίο έγινε αυστηρότερο με την πάροδο του χρόνου. Οι δύο χώρες κατέστησαν αντίπαλοι λίγο μετά την κάθοδο των αδελφών Κάστρο από τα βουνά Σιέρα Μαέστρα με την αντάρτικη ομάδα τους το 1959.

Όλα αυτά αφήνουν τις ΗΠΑ να αναζητούν ένα σαφές σχέδιο για την επόμενη ημέρα και για το ποιος θα μπορούσε να αντικαταστήσει το σημερινό καθεστώς, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές. Το μοντέλο της Βενεζουέλας ενδέχεται να είναι πιο δύσκολο να εφαρμοστεί στην Κούβα, η οποία είναι ένα μονοκομματικό, σταλινικού τύπου κράτος που απαγορεύει την πολιτική αντιπολίτευση και όπου η κοινωνία των πολιτών ουσιαστικά δεν υφίσταται. Αντιθέτως, η Βενεζουέλα διαθέτει οργανωμένη αντιπολίτευση, ιστορικό μαζικών διαδηλώσεων και εκλογικές διαδικασίες.

«Αυτοί είναι πολύ πιο σκληρό καρύδι», δήλωσε ο Ρικάρντο Ζούνιγκα, πρώην αξιωματούχος της κυβέρνησης Ομπάμα που συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις για τη σύντομη προσέγγιση ΗΠΑ–Κούβας την περίοδο 2014-2017. «Δεν υπάρχει κανείς που να μπαίνει στον πειρασμό να συνεργαστεί με την αμερικανική πλευρά».

Αντιδράσεις και προκλήσεις

Στα σχεδόν 70 χρόνια της, η κουβανική κυβέρνηση δεν υπήρξε ποτέ διατεθειμένη να διαπραγματευτεί αλλαγές στο πολιτικό της σύστημα, περιοριζόμενη σε αποσπασματικές και ήσσονος σημασίας οικονομικές μεταρρυθμίσεις.

Ο Τραμπ πιστεύει ότι το τέλος της εποχής Κάστρο θα εδραιώσει την πολιτική του υστεροφημία και θα πετύχει ό,τι δεν κατάφερε ο Τζον Φ. Κένεντι τη δεκαετία του 1960, ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος που χειρίστηκε το θέμα κατά την πρώτη θητεία Τραμπ. Πρόκειται για πάγιο στόχο και του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, γιου Κουβανών μεταναστών που εγκαταστάθηκαν στη Φλόριντα το 1956.

Στο Μαϊάμι, όπου εδώ και χρόνια κυριαρχεί η άποψη ότι ο δρόμος για την αλλαγή καθεστώτος στην Αβάνα περνά μέσα από μια αλλαγή κυβέρνησης στο Καράκας, η απομάκρυνση του Μαδούρο έχει προκαλέσει πανηγυρισμούς και έντονες προσδοκίες ότι η Κούβα θα είναι η επόμενη. Εξέχοντες σύμμαχοι του Τραμπ και Αμερικανοί βουλευτές έχουν αναρτήσει βίντεο παραγόμενα με τεχνητή νοημοσύνη που απεικονίζουν μια μετακομμουνιστική ουτοπία: πλοιάρια να καταφθάνουν από το Μαϊάμι, οικογενειακές επανενώσεις και τον Τραμπ με τον Ρούμπιο να οδηγούν ένα κάμπριο της δεκαετίας του ’50 μπροστά από τα λαμπερά ξενοδοχεία μιας «απελευθερωμένης» Κούβας.

«Το καθεστώς πρέπει να επιλέξει αν θα αποχωρήσει ή αν θα φροντίσει καλύτερα τον λαό του», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο αναπληρωτής υφυπουργός Εξωτερικών για τη διεθνή βοήθεια, Τζέρεμι Λιούιν, αναφερόμενος σε ανθρωπιστική βοήθεια ύψους 3 εκατ. δολαρίων για θύματα τυφώνων, που εστάλη στην Κούβα μέσω της Καθολικής Εκκλησίας σε κιβώτια με την αμερικανική σημαία.

Η Αβάνα έχει απορρίψει δημοσίως αυτή τη λογική. Η κουβανική κυβέρνηση εξακολουθεί να ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από τον 94χρονο Ραούλ Κάστρο, τον μικρότερο αδελφό του Φιντέλ, ενώ ο 65χρονος πρόεδρος Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, ένας μη δημοφιλής κομματικός αξιωματούχος, διαχειρίζεται την καθημερινή διακυβέρνηση.

«Δεν υπάρχει περίπτωση παράδοσης ή συνθηκολόγησης, ούτε οποιασδήποτε κατανόησης που να βασίζεται στον εξαναγκασμό ή την απειλή», δήλωσε ο Ντίας-Κανέλ, φορώντας πράσινη στρατιωτική στολή, σε πρόσφατο μνημόσυνο για τα στελέχη των κουβανικών δυνάμεων ασφαλείας που σκοτώθηκαν στο Καράκας προστατεύοντας τον Μαδούρο.

Η κουβανική κυβέρνηση έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική στην καταστολή της διαφωνίας σε έναν φτωχοποιημένο πληθυσμό. Έχει αντιμετωπίσει μόλις δύο μαζικές εξεγέρσεις: το 1994 στην Αβάνα και το 2021, όταν δεκάδες χιλιάδες Κουβανοί βγήκαν στους δρόμους σε ολόκληρο το νησί. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκτιμούν ότι περισσότεροι από 1.000 πολιτικοί κρατούμενοι βρίσκονται στις φυλακές.

Καθώς οι εντάσεις με τις ΗΠΑ κλιμακώνονται, η Κούβα πραγματοποίησε την Κυριακή εθνική ημέρα άμυνας. Οι πολίτες εκπαιδεύτηκαν σε ένα σενάριο «πολέμου όλου του λαού» για την απόκρουση εισβολέων.

Τηλεοπτικά πλάνα έδειχναν ηλικιωμένους να πυροβολούν με φθαρμένα καλάσνικοφ και γυναίκες μέσης ηλικίας να τοποθετούν νάρκες. «Είναι θέατρο», σχολίασε ο Τζο Γκαρσία, Κουβανοαμερικανός και πρώην Δημοκρατικός βουλευτής από τη Φλόριντα, με επαφές στην κουβανική ηγεσία. «Πρόκειται για μια χώρα που δεν μπορεί να μαζέψει τα σκουπίδια της και προσποιείται ότι ετοιμάζεται για σύγκρουση με την υπερδύναμη της διπλανής πόρτας».

Ορισμένα βράδια, χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και με ελάχιστη βενζίνη για τις μετακινήσεις, οι δρόμοι της Αβάνας βυθίζονται στο σκοτάδι και τη σιωπή, που διακόπτεται μόνο από τον μεταλλικό ήχο ξύλινων κουταλιών να χτυπούν κατσαρόλες — μια ανώνυμη μορφή διαμαρτυρίας που ακούγεται από ανοιχτά παράθυρα, μπαλκόνια και ταράτσες αργά τη νύχτα, όταν το ρεύμα έχει κοπεί όλη μέρα και η απόγνωση κορυφώνεται.

Οι κατασχέσεις πλοίων που τελούν υπό καθεστώς κυρώσεων έχουν δημιουργήσει νέα εστία έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας στη θάλασσα

Καθώς πέντε πετρελαιοφόρα έχουν ήδη κατασχεθεί – και υπάρχει δεδηλωμένη πρόθεση εκ μέρους των ΗΠΑ για περαιτέρω στρατιωτική δράση – ο παγκόσμιος στόλος των λεγόμενων «σκιωδών δεξαμενόπλοιων» (shadow tankers), τα οποία μεταφέρουν αργό πετρέλαιο από χώρες που αντιμετωπίζουν κυρώσεις, υψώνει ταχέως μια νέα σημαία: τη ρωσική τρίχρωμη.

Ελπίζουν ότι υπό τη σημαία μιας χώρας με ισχυρή ναυτική δύναμη ίσως μπορέσουν να παρακάμψουν τον αποκλεισμό των ΗΠΑ στις μεταφορές βενεζουελάνικου πετρελαίου και να αποφύγουν να παρεμποδιστούν από την ακτοφυλακή. Ωστόσο, το σχέδιο δεν φαίνεται να λειτουργεί.

Η επιδρομή

Σύμφωνα με αμερικανούς αξιωματούχους, ο αμερικανικός στρατός κατέλαβε το πέμπτο κατά σειρά πετρελαιοφόρο την Παρασκευή 9 Ιανουαρίου και παρακολουθεί και άλλα σκάφη τα οποία προσπαθούν να αποφύγουν την απαγόρευση που επέβαλε η κυβέρνηση Τραμπ στα δρομολόγια δεξαμενόπλοιων υπό καθεστώς κυρώσεων από και προς τη Βενεζουέλα.

Η Μόσχα έστειλε πλοία για να συνοδεύσουν ένα άλλο τάνκερ, «το Bella 1», το οποίο εντοπίστηκε από τις αμερικανικές δυνάμεις να πλέει στον Ατλαντικό με μια πρόχειρα βαμμένη ρωσική σημαία στο κύτος του.

Η προφανής απόπειρα του «Bella 1» να επικαλεστεί την προστασία της Μόσχας φάνηκε ότι δεν ευοδώθηκε. Το τάνκερ, το οποίο αποδείχθηκε ότι δεν μετέφερε καθόλου πετρέλαιο, κατασχέθηκε την Τετάρτη 7 Ιανουαρίου κατά τη διάρκεια μιας επιδρομής ειδικών δυνάμεων.

Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι δύο μέλη του πληρώματος με ρωσική υπηκοότητα θα αφεθούν ελεύθερα κατόπιν συμφωνίας με την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι τα πληρώματα όλων των κατασχεθέντων σκαφών τελικά θα επαναπατριστούν.

Αλλαξαν σημαία

«Μόνο τις τελευταίες δύο εβδομάδες, που εντάθηκε η προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ για αποκλεισμό των εξαγωγών αργού πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, περισσότερα από 15 δεξαμενόπλοια, εμπλεκόμενα στη μεταφορά πετρελαίου υπό κυρώσεις, άλλαξαν σημαία και υιοθέτησαν τη ρωσική», σύμφωνα με τη Lloyd’s List Intelligence.

Τα πλοία με ρωσική σημαία εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν μικρό μόνο μέρος του σκιώδους στόλου».

«Η υιοθέτηση της ρωσικής σημαίας είναι ένα μέσο που χρησιμοποιεί ο “σκοτεινός στόλος” για να προστατεύεται, υποτίθεται, έναντι των επιδρομών» δήλωσε ο Ρίτσαρντ Μιντ, αρχισυντάκτης της ναυτιλιακής επιθεώρησης Lloyd’s List. «Σίγουρα αυτό μπορεί να εξελιχθεί σε εστία έντασης μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας».

Είκοσι πέντε δεξαμενόπλοια άλλαξαν τη σημαία τους σε ρωσική κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2025, σύμφωνα με την S&P Global Market Intelligence. Δεκαοκτώ από αυτά άλλαξαν τα χρώματά τους τον Δεκέμβριο και 16 από αυτά τελούσαν σε καθεστώς κυρώσεων από το Ηνωμένο Βασίλειο ή τις ΗΠΑ. Το κατά πόσον είναι νόμιμη μια τέτοια αλλαγή εν πλω, βάσει του διεθνούς ναυτικού δικαίου, είναι ασαφές, σημείωσε η S&P.

Μετονομασία

Οι αλλαγές σημαίας σηματοδοτούν ένα ακόμη στάδιο στην εξέλιξη του στόλου των δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα, το Ιράν και τη Ρωσία. Οι διαχειριστές αυτών των σκαφών καταβάλλουν μεγάλες προσπάθειες για να συγκαλύψουν την προέλευση του φορτίου τους και να αποφύγουν τον εντοπισμό. Η τακτική τους περιλαμβάνει τη μετονομασία των πλοίων και την παραποίηση των συντεταγμένων.

Μέχρι πρόσφατα, το μεγαλύτερο μέρος αυτού του σκιώδους στόλου έπλεε υπό «άσημες» σημαίες, όπως της Γκαμπόν, ή καθιερωμένες σημαίες ευκαιρίας, όπως της Λιβερίας. Ορισμένα άλλα έφεραν ψευδώς σημαίες χωρών όπως το Ανατολικό Τιμόρ και το Μαλάουι.

Στελέχη του ναυτιλιακού κλάδου και δικηγόροι αναφέρουν ότι εκείνοι που ελέγχουν τα πλοία που μόλις πρόσφατα εγγράφηκαν στο ρωσικό νηολόγιο ήλπιζαν πως οι ΗΠΑ δεν θα τολμούσαν να αγγίξουν πλοία που η Μόσχα θεωρεί δικά της.

Στην περίπτωση του «Bella 1», το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι το τάνκερ έλαβε άδεια να υψώσει τη σημαία της Ρωσίας στα τέλη Δεκεμβρίου, ότι αυτό ήταν σύμφωνο με το διεθνές και το ρωσικό δίκαιο και ότι έπλεε προς τη Ρωσία.

Το πλήρωμα ζωγράφισε τη ρωσική σημαία στα πλευρά του πλοίου ενώ βρισκόταν υπό καταδίωξη, και καταχωρήθηκε ως Marinera στο ρωσικό νηολόγιο. Η εκπρόσωπος τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολιν Λέβιτ, ωστόσο, δήλωσε ότι το σκάφος «θεωρήθηκε χωρίς εθνικότητα (stateless) αφού είχε υψώσει ψευδή σημαία».

Οι ΗΠΑ είχαν επιβάλει περιορισμούς στο πλοίο το 2024, ισχυριζόμενες ότι είχε μεταφέρει πετρέλαιο για τη Χεζμπολάχ. Το «Bella 1» υποστήριξε ότι πριν αλλάξει στρατόπεδο και περάσει στη Ρωσία, έπλεε υπό τη σημαία της Γουιάνας, της οποίας αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι διάφορα πλοία χρησιμοποιούν τη σημαία της παραπλανητικά.

Εδώ και αιώνες πλοία πλέουν υπό τις σημαίες ναυτικών εθνών. Οι διεθνείς κανόνες που καθιστούν τις χώρες υπεύθυνες για τον ασφαλή πλου των σκαφών που περιλαμβάνονται στο νηολόγιό τους υιοθετήθηκαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Αν και τα κράτη σημαίας δεν υποχρεούνται να προστατεύουν τα πλοία που είναι εγγεγραμμένα στα νηολόγιά τους όταν δέχονται επίθεση, οι χώρες με ισχυρό πολεμικό ναυτικό, όπως η Ρωσία, συχνά το κάνουν, αναφέρουν ναυτιλιακοί δικηγόροι και στελέχη του κλάδου.

Ανησυχίες

Η εξάπλωση των σημαιών και των νηολογίων αμφίβολης αξιοπιστίας έχει εντείνει τις ανησυχίες για πιθανά ατυχήματα που αφορούν παλιά δεξαμενόπλοια με φορτίο υπό κυρώσεις, αλλά μέχρι τις πρόσφατες κατασχέσεις οι δυτικές κυβερνήσεις τούς επέτρεπαν ως επί το πλείστον να πλέουν ανεμπόδιστα.

Η κατάληψη του «Bella 1» υπογραμμίζει τη σύνδεση ανάμεσα στην κρατική εταιρεία πετρελαίου της Βενεζουέλας, Petróleos de Venezuela (PdVSA), και τη Ρωσία, καθώς και τον ευρύτερο ρόλο της Μόσχας στη συγκρότηση του σκιώδους στόλου.

Ο αριθμός των σκιωδών δεξαμενόπλοιων που προηγουμένως προορίζονταν για τη μεταφορά ιρανικού και βενεζουελάνικου πετρελαίου εκτινάχθηκε προκειμένου να εξυπηρετήσει τις αυξημένες εξαγωγές πετρελαίου της Ρωσίας, αφότου οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους επέβαλαν κυρώσεις στις πωλήσεις ρωσικού αργού σε συνέχεια της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022.

«Στην περίπτωση της PdVSA ενδέχεται να διακυβεύονται ρωσικά συμφέροντα, το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει τον Τραμπ σε σύγκρουση [με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν] για τα πετρελαϊκά περιουσιακά στοιχεία στη Βενεζουέλα» σχολίασε η Μισέλ Βίζε Μπόκμαν της εταιρείας ανάλυσης ναυτιλιακών δεδομένων Windward.

Ισχυρές δυνάμεις

Πρόσωπα με ανάμειξη στην κατάσχεση του «Bella 1» ανέφεραν ότι ρωσικά στρατιωτικά σκάφη μιλούσαν στο πλήρωμα του δεξαμενόπλοιου την ώρα που αυτό καταλαμβανόταν από αμερικανούς κομάντος που κατέβαιναν με σχοινιά από ελικόπτερα.

Το πλήρωμα του δεξαμενόπλοιου δεν προέβαλε αντίσταση και τα ρωσικά πλοία υποχώρησαν, σύμφωνα με έμπειρο ρώσο ναυτιλιακό αξιωματούχο. Τα σκάφη ενημέρωσαν μέσω ασυρμάτου το αρχηγείο του ρωσικού Βόρειου Στόλου στο Μούρμανσκ, λέγοντας ότι φοβήθηκαν ότι θα υπήρχε ανταλλαγή πυρών.

Οι ΗΠΑ απέστειλαν ισχυρές δυνάμεις για να υποστηρίξουν την αποστολή κατάληψης του «Bella 1». Κάποια στιγμή, δύο ρωσικά αεροσκάφη πέταξαν πάνω από ένα σκάφος της Ακτοφυλακής που ακολουθούσε το δεξαμενόπλοιο.

Αν και η Ρωσία τελικά υποχώρησε, υπάρχει ιστορικό εμπλοκής των ρωσικών στρατιωτικών  δυνάμεων στην προστασία των ναυτιλιακών συμφερόντων της χώρας. Τον Μάιο, η Εσθονία κατήγγειλε ότι ρωσικό μαχητικό αεροσκάφος παραβίασε τον εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ, όταν η χώρα της Βαλτικής προσπάθησε να σταματήσει ένα δεξαμενόπλοιο χωρίς σημαία, στο οποίο η Βρετανία είχε επιβάλει κυρώσεις για μεταφορά ρωσικού πετρελαίου.

Ο αναπληρωτής πρόεδρος του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας τόνισε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που «φτύνεται το πρόσωπό τους ανίσχυρους της ΕΕ».

ΜΟΣΧΑ, 24 Ιανουαρίου. /TASS/. Η κριτική που απηύθυνε ο Βλαντιμίρ Ζελένσκι στην Ευρώπη στην ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας ήταν σαν φτύσιμο στο πρόσωπο της ΕΕ, δήλωσε ο αναπληρωτής πρόεδρος του Ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας Ντμίτρι Μεντβέντεφ.

«Η γλώσσα που μαστίγωνε το ευρώ στο Νταβός από τους αχάριστους ναρκο-χοίρους, που τους επέπληξε ως αδύναμους και τσιγκούνηδες, θα έπρεπε να είχε καταλήξει σε ξυλοδαρμό. Αλλά δεν είναι η πρώτη φορά που οι ανίκανοι της ΕΕ δέχονται φτύσιμο στο πρόσωπο - πρώτα, από τους Αμερικανούς αφέντες τους, και τώρα από τον καθυστερημένο θετό γιο τους», έγραψε στο X στα αγγλικά.

Οι επικοινωνίες μεταξύ των δύο μερών συνεχίζονται, δήλωσε ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριάμπκοφ.

ΜΟΣΧΑ, 25 Ιανουαρίου. /TASS/. Ο διάλογος μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών για τα ερεθιστικά στοιχεία έχει σταματήσει, δήλωσε σε συνέντευξή του στο TASS ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριάμπκοφ.

«Όσον αφορά τη γενική αξιολόγηση των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, κατά τη γνώμη μου, η λέξη «καθυστέρηση» είναι η πιο κατάλληλη προς το παρόν», δήλωσε ο Ριάμπκοφ. «Σε αυτήν την περίπτωση, μιλώ αυστηρά και αποκλειστικά σε σχέση με θέματα που έχουν χαρακτηριστεί ως ενοχλητικά στον διάλογό μας με την Ουάσιγκτον για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα μέχρι στιγμής», σημείωσε ο Ριάμπκοφ.

Από αυτό προκύπτουν αρκετά συμπεράσματα, δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών. «Το πρώτο είναι ότι δεν μπορούμε παρά να τροποποιήσουμε τη μορφή του διαλόγου μας με την αμερικανική πλευρά», σημείωσε. «Ενώ οι δύο πρώτοι γύροι ήταν σε τρίτες χώρες και ο Πρέσβης [Αλεξάντερ] Νταρτσίεφ τους ηγήθηκε από την πλευρά μας, τώρα, λόγω της ανάγκης να διεξαχθεί σημαντική πρόσθετη προπαρασκευαστική, ή αν θέλετε, ακόμη και ερευνητική εργασία σχετικά με το εάν υπάρχουν όρια ευελιξίας από την αμερικανική πλευρά, εάν υπάρχει η βάση για περαιτέρω συμφωνίες - το επίπεδο των επικοινωνιών γίνεται φυσικά το λειτουργικό. Αλλά συνεχίζονται», πρόσθεσε ο Ριάμπκοφ.