Ήρθε η ώρα να δούμε την αντιπλημμυρική προστασία ως πρώτη προτεραιότητα – και να μην περιμένουμε την επόμενη καταστροφή

Το πρόβλημα της Αθήνας με τις πλημμύρες είναι γνωστό εδώ και δεκαετίες. Σε ένα λεκανοπέδιο που περιβάλλεται από βουνά, από τα οποία όταν βρέχει (και σπανιότερα όταν χιονίζει) τρέχουν νερά που θέλουν να φτάσουν στη θάλασσα, και το οποίο παραδοσιακά είχε ένα περίπλοκο σύνολο από ποτάμια και ρέματα, στα οποία κυλούσαν τα νερά, πότιζαν περιοχές και κατέληγαν στη θάλασσα, φτιάχτηκε με ταχύτατους ρυθμούς, και επί της ουσίας χωρίς σχέδιο, μια μεγαλούπολη, που εάν την κοιτάξεις από πάνω είναι μια συμπαγής έκταση τσιμέντου.

Τα παλιά ρέματα και ποτάμια – συχνά ταυτισμένα σε παλαιότερες εποχές με κακές συνθήκες διαβίωσης – στο μεγαλύτερο μέρος τους είτε σκεπάστηκαν και έγιναν αγωγοί, είτε απλώς μπαζώθηκαν. Οι εκτάσεις με χώμα και δέντρα και θάμνους έγιναν οικοδομικά τετράγωνα. Οι οικιστικές περιοχές επεκτάθηκαν – και συνεχίζουν να επεκτείνονται – μέχρι τις πλαγιές των βουνών. Με τα παλιά ρέματα που κατέβαιναν από τα βουνά αυτά να είναι τώρα δρόμοι και λεωφόροι. Δέντρα κόπηκαν και όσα δεν κόπηκαν καήκαν σε κάποια από τις μεγάλες πυρκαγιές.

Το αποτέλεσμα, μια πόλη έτοιμη να πλημμυρίσει κάθε φορά που η βροχή περνούσε ένα κατώφλι. Τα έργα που φτιάχτηκαν σε απάντηση σε μεγάλο βαθμό έγιναν χωρίς σχέδιο. Περπατήστε τις γειτονιές της Αθήνας και των άλλων δήμων της Αττικής. Αλλού θα δείτε αγωγούς όμβριων υδάτων, αλλού θα δείτε ότι τον ρόλο του αγωγού παίζει η… κατηφόρα. Και εάν μπορούσατε να περπατήσετε κάτω από τους δρόμους θα βλέπατε ένα ανολοκλήρωτο δίκτυο αγωγών που σε κάποιες περιπτώσεις καταλήγει ακόμη και σε τυφλά σημεία. Την ίδια ώρα τα υπαρκτά ποτάμια και ρέματα που παρέμειναν ανοιχτά πάντα αντιμετωπίστηκαν υπό το πρίσμα της «διευθέτησης» και όχι υπό το πρίσμα της αξιοποίησης και της ανάδειξης.

Απέναντι σε όλα αυτά, που μας τα θύμισαν τραγικά όσα έγιναν στη Μάνδρα παλαιότερα, όσα έγιναν στη Γλυφάδα πρόσφατα, η απάντηση ήταν πάντα αποσπασματική. Έργα που δεν εντάσσονται σε έναν ενιαίο σχεδιασμό για τη διαχείριση των υδάτων στην περιοχή και που απλώς «μπαλώνουν» καταστάσεις, αλλά δεν αποτρέπουν τελικά την επόμενη καταστροφή. Την ίδια ώρα καμένες εκτάσεις δεν έχουν αποκατασταθεί, τα όποια οικόπεδα υπάρχουν ακόμη, συχνά σε περιοχές με θέα, μοσχοπουλιούνται και χτίζονται, και η κλιματική αλλαγή σημαίνει ότι θα έχουμε πιο συχνά «ακραία φαινόμενα», άρα και το είδος της πολύ μεγάλης βροχόπτωσης που οδηγεί σε πλημμύρες.

Και το ζήτημα είναι ότι δεν είναι καθόλου εύκολο να βρεθεί λύση. Δεν είναι, όμως, αδύνατο. Δεν μπορούμε να γυρίσουμε το χρόνο πίσω και να αποκαλύψουμε το μεγαλύτερο μέρος των σκεπασμένων ρεμάτων, έτσι που έχει δομηθεί η πόλη μας, πέραν συγκεκριμένων τοπικών παρεμβάσεων. Μπορούμε, όμως, να φροντίσουμε τα ρέματα και τα ποτάμια που έχουμε, να σταματήσουμε να θέλουμε να τα περιορίσουμε, να τους δώσουμε χώρο, να τα αντιμετωπίσουμε ως τμήμα της αντιπλημμυρικής προστασίας, αλλά και ως πολύτιμα οικοσυστήματα.

Και βέβαια μπορούμε και πρέπει να δούμε τα βουνά και τους λόφους όχι ως οικόπεδα, ούτε ως χώρους εναπόθεσης των μπάζων, που μια δυνατή βροχή θα φέρει στην πόρτα μας κυριολεκτικά, αλλά ως περιοχές που μπορούν να αποκατασταθούν, που μπορούν να δασωθούν και που μπορούν να είναι τμήμα της αντιπλημμυρικής προστασίας. Να το πω διαφορετικά κάποια στιγμή πρέπει να σκεφτούμε ότι για να είναι καλύτερη η ζωή μας κάποιες εκτάσεις καλό είναι να μην «αναπτυχθούν» περαιτέρω.

Αυτό απαιτεί μια λογική πρόληψης και αναβάθμισης της ποιότητας ζωής και σχεδιασμού με πνοή, σε αντίθεση με την κουλτούρα πολιτικής προστασίας «112», που δυστυχώς έχει κυριαρχήσει και η οποία αντιμετωπίζει μοιρολατρικά τα αίτια των καταστροφών και απλώς προσπαθεί να περιορίσει τις απώλειες σε επίπεδο ζωών, όταν δεν μετατρέπει την αναμέτρηση με τέτοια φαινόμενα απλώς σε υπόθεση «ατομικής ευθύνης».

Ξέρω ότι όλα αυτά μπορεί και να ακούγονται ως ευχολόγιο. Όμως, την ίδια στιγμή, ανεξαρτήτως προθέσεων, η διαχείριση των τελευταίων δεκαετιών έχει αποτύχει και ορισμένες φορές είναι η ίδια ο πυρήνας του προβλήματος. Πράγμα που κάνει επιτακτική την ανάγκη να υπάρξει επιτέλους ο σχεδιασμός, ο συντονισμός και η ανακατανομή πόρων, αλλά και το  να συνεργαστούν η τοπική αυτοδιοίκηση, το κεντρικό κράτος αλλά και τα πανεπιστήμια, ακριβώς για να υπάρξει – και να υλοποιηθεί – το συνολικό σχέδιο αντιπλημμυρικής προστασίας που έχει απουσιάσει μέχρι τώρα.

Πηγή: in.gr

Ως παιδί, προσπάθησε να φυτέψει λουλούδια στο πρόσωπό της, για να κρυφτεί από την πραγματικότητα. Η νέα έκθεση «Schiaparelli: Fashion Becomes Art» (Σκιαπαρέλι: Η Μόδα γίνεται Τέχνη) στο Λονδίνο εξερευνά τις πολυάριθμες συνεργασίες της σχεδιάστριας με σουρεαλιστές αστέρες, από τον Νταλί έως τον Μαν Ρέι.

«Πριν από μένα», επέμενε κάποτε η Έλσα Σκιαπαρέλι, «όλα ήταν μαύρα ή μπλε ναυτικό ή γκρι ή καφέ ή μπεζ». Δεν έχει άδικο. Μια αντισυμβατική σχεδιάστρια, η Σκιαπαρέλι άφησε το στίγμα της στην υψηλή ραπτική του 20ού αιώνα, εισάγοντας σε αυτήν φαντασία, παιχνίδι και απρόβλεπτο. Το έργο της ήταν επαναστατικό, καθώς σάρωσε τους σκονισμένους τόνους της μόδας και τους αντικατέστησε με ηλεκτρικές αποχρώσεις.

Τον Μάρτιο του 2026, η Σκιαπαρέλι θα βρεθεί για πρώτη φορά στο επίκεντρο της προσοχής στο Ηνωμένο Βασίλειο, στο Μουσείο Βικτόρια και Άλμπερτ, με την έκθεση «Schiaparelli: Fashion Becomes Art» (Σκιαπαρέλι: Η Μόδα γίνεται Τέχνη). Η έκθεση θα συγκεντρώσει 200 αντικείμενα —από ρούχα και αξεσουάρ μέχρι γλυπτά και πίνακες ζωγραφικής— για να αποτυπώσει την ιστορία και την ευαισθησία της καινοτόμου σχεδιάστριας μόδας.

«Το V&A διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες συλλογές μόδας στον κόσμο, καθώς και την πιο σημαντική συλλογή ενδυμάτων Σκιαπαρέλι στη Βρετανία», δήλωσε ο διευθυντής του μουσείου Τρίστραμ Χαντ. «Η συνεργασία της Σκιαπαρέλι με καλλιτέχνες και με τον κόσμο του performance καθιστά το Maison και την ιδρύτριά του ιδανικό θέμα για μια θεαματική έκθεση στο V&A».

«Η Έλσα Σκιαπαρέλι, γνωστή ως η Βασίλισσα της Μόδας, ήταν η κορυφαία καινοτόμος στο σχεδιασμό ενδυμάτων κατά το πρώτο μισό του 20ού αιώνα. Με έδρα το Παρίσι, φαινόταν να γνωρίζει τι ήθελαν οι γυναίκες πριν από οποιονδήποτε άλλο» λέει η συγγραφέας Μέριλ Σέκρεστ.

«Πραγματικά δεν χαμογελούσε ποτέ. Πραγματικά δεν έδειχνε ποτέ κατσουφιασμένη. Ήταν απαθής σαν κερί. Αλλά από κάτω κρύβονταν κάθε είδους συναισθηματικές ανάγκες»

«Απαθής σαν κερί»

Ωστόσο, το βιβλίο της συγγραφέως με τίτλο «Elsa Schiaparelli: A Biography», του 2014, ξεκινά με την συναισθηματικά στερημένη, μοναχική παιδική ηλικία της σχεδιάστριας σε ένα τεράστιο παλάτι στη Ρώμη.

«Αυτό που πρέπει να καταλάβει κανείς για εκείνη είναι ότι είχε μια πολύ, πολύ μη ελπιδοφόρα εικόνα» λέει η Σέκρεστ.

«Πραγματικά δεν χαμογελούσε ποτέ. Πραγματικά δεν έδειχνε ποτέ κατσουφιασμένη. Ήταν απαθής σαν κερί. Αλλά από κάτω κρύβονταν κάθε είδους συναισθηματικές ανάγκες. Ήταν πεινασμένη για αγάπη, στοργή και ενθάρρυνση. Και από κάτω από όλα αυτά κρύβεται μια τολμηρή προσωπικότητα, με τεράστια διανοητική ικανότητα και ένα υπέροχο, τρελό ταλέντο».

Μια τυχαία συνάντηση με τον ντανταϊστή Φράνσις Πικαμπιά και τη σύζυγό του κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού στην Αμερική το 1916 έφερε τη Σκιαπαρέλι κοντά στη σουρεαλιστική σκηνή του Παρισιού

Ο γάμος με τον χαρισματικό τσαρλατάνο

Πράγματι, ως παιδί, προσπάθησε να φυτέψει λουλούδια στο πρόσωπό της, για να κρυφτεί από την πραγματικότητα. Το βιβλίο της Σέκρεστ ακολουθεί τη «Schiap» (Σιάπ, όπως η ίδια αποκαλούσε τον εαυτό της αργότερα) μέσα από έναν καταστροφικό πρώιμο γάμο με τον Γουίλιαμ ντε Βεντ ντε Κέρλορ, έναν ειδικό στα παραφυσικά φαινόμενα, που ζούσε στο Λονδίνο.

Ο ντε Κέρλορ, που ήταν Ελβετός αλλά ισχυριζόταν ότι ήταν Πολωνός, ήταν ένας χαρισματικός τσαρλατάνος που παρίστανε τον κόμη και τον «ψυχικό ντετέκτιβ». Μέσα από αυτόν και τις γελοιότητες του, η Schiap τελειοποίησε την ικανότητα της να τραβάει την προσοχή και να προωθεί τον εαυτό της.

Σχέδια trompe l’oeil

Η Σκιαπαρέλι άνοιξε το πρώτο της ατελιέ στο Παρίσι το 1927. Εκεί, επινόησε σχέδια trompe l’oeil, πειραματικές υφές, εντυπωσιακά χρώματα και ζωντανά prints – μια πρωτοποριακή προσέγγιση που αψήφησε τους συντηρητικούς κώδικες της υψηλής ραπτικής.

Ήταν προκλητικά σχέδια που προήλθαν από την αφοσίωσή της στην προσωπική ελευθερία και την αυτοέκφραση, καθώς και από τους στενούς δεσμούς της με τον κύκλο των σουρεαλιστών.

Μια τυχαία συνάντηση με τον ντανταϊστή Φράνσις Πικαμπιά και τη σύζυγό του κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού στην Αμερική το 1916 έφερε τη Σκιαπαρέλι κοντά στη σουρεαλιστική σκηνή του Παρισιού.

Το βιβλίο της Σέκρεστ ακολουθεί τη «Schiap» (Σιάπ, όπως η ίδια αποκαλούσε τον εαυτό της αργότερα) μέσα από έναν καταστροφικό πρώιμο γάμο με τον Γουίλιαμ ντε Βεντ ντε Κέρλορ, έναν ειδικό στα παραφυσικά φαινόμενα, που ζούσε στο Λονδίνο

Elsa Schiaparelli, Μια βιογραφία της Meryle Secrest

«Αισθανόσουν ότι σε υποστηρίζουν και σε καταλαβαίνουν»

Δεν άργησε να ενσωματώσει την εμπειρία αυτή στη δουλειά της. Καθ’ όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930, το ατελιέ της παρήγαγε συνεργατικά κομμάτια, όπως ένα βραδινό παλτό κεντημένο με μια οπτική ψευδαίσθηση από τον Ζαν Κοκτώ, ένα γούνινο βραχιόλι που επινοήθηκε από τη Μερέτ Οπενχάιμ, σπειροειδή γυαλιά σχεδιασμένα από τον Μαν Ρέι και, σε συνεργασία με τον Σαλβαδόρ Νταλί, μια σειρά αντικειμένων, από το εμβληματικό Shoe Hat έως το Lobster Dress.

«Η συνεργασία με καλλιτέχνες όπως ο Μπεμπέ Μπεράρ, ο Ζαν Κοκτώ, ο Σαλβαντόρ Νταλί, ο Μαρσέλ Βέρτες, ο Κέες φαν Ντόνγκεν και με φωτογράφους όπως ο Τζορτζ Χόινινγκεν-Χουένε, ο Χορστ Π. Χορστ, ο Σεσίλ Μπίτον και ο Μαν Ρέι έδινε μια αίσθηση ευφορίας» ανέφερε κάποτε η Σκιαπαρέλι.

«Αισθανόσουν ότι σε υποστηρίζουν και σε καταλαβαίνουν πέρα από την ωμή και βαρετή πραγματικότητα του να φτιάχνεις απλώς ένα φόρεμα για να το πουλήσεις».

Επισκίασε την Κοκό Σανέλ

«Η Σκιαπαρέλι και ο Νταλί λατρεύονταν αμοιβαία, επειδή και οι δύο ήταν τολμηροί και ριψοκίνδυνοι» εξηγεί η Σέκρεστ. «Και το θέμα του Νταλί με τον αστακό… επαναλαμβάνεται συνεχώς στον συμβολισμό του. Έχει πολλά σύμβολα, αλλά ο αστακός έχει, υποθέτω, ένα κάπως σεξουαλικό θέμα. Και σε κάποιο σημείο, και οι δύο, αυτός και η Έλσα, σκέφτηκαν την ιδέα ότι ο αστακός θα έπρεπε να γίνει ένα φόρεμα».

Ήταν η πρώτη που σχεδίασε ενσωματωμένο σουτιέν για μαγιό, που συνδύασε σακάκια με βραδινά φορέματα, και αγαπούσε τα κεντήματα, τα φτερά, τις πούλιες και τα ιδιόμορφα κουμπιά.

Στην ακμή της, επισκίασε τη μεγάλη της αντίπαλο, την Κοκό Σανέλ, και η μπουτίκ της στο 21 Place Vendome στο Παρίσι — με το άγαλμα του Ναπολέοντα έξω από το παράθυρο — ήταν το απόλυτο μέρος της γοητείας.

Ήταν εξαιρετικά ανθεκτική. «Δεν δεχόταν το όχι ως απάντηση» λέει η Σέκρεστ . «Οι Γάλλοι έχουν μια λέξη για αυτό. Ήταν πολύ debrouillard»

«Σχεδόν θεϊκή έμπνευση»

Η ραγδαία άνοδός της κορυφώθηκε όταν ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος έπληξε την Ευρώπη και στη συνέχεια εξασθένησε, μέχρι που τελικά έκλεισε το ατελιέ της το 1954. Ωστόσο, στη δεκαετία του 1930, έντυσε όλες τις κορυφαίες σταρ του κινηματογράφου, από τη Γκρέτα Γκάρμπο, την Κάθριν Χέμπορν και τη Μέι Γουέστ, μέχρι μέλη βασιλικών οικογενειών, με πιο γνωστή την Δούκισσα του Ουίνδσορ, Γουόλις Σίμπσον.

Ένας κριτικός είπε ότι η Σκιαπαρέλι «επέτρεψε τη δημιουργία ρούχων από καθαρή, αμείωτη, σχεδόν θεϊκή έμπνευση».

Ήταν η πρώτη που χρησιμοποίησε ρεγιόν, Lurex, παχιά βελούδα, διαφανή αδιάβροχα, φορέματα με περιτύλιξη, φιόγκους trompe l’oeil — και σίγουρα ακολούθησε τη δική της συμβουλή «Τόλμησε να είσαι διαφορετική». Ονόμασε μια ροζ απόχρωση που της άρεσε «Shocking Pink» (Σοκαριστικό Ροζ).

Πίσω στα δύσκολα χρόνια της Σκιαπαρέλι

Η Σέκρεστ σκιαγραφεί το πορτρέτο μιας ανύπαντρης μητέρας με ένα άρρωστο παιδί (η κόρη της, Γκόγκο (Gogo), προσβλήθηκε από πολιομυελίτιδα όταν ήταν βρέφος, αφότου ο σύζυγός της την εγκατέλειψε) και μιας μοδίστρας που, στα πρώτα της βήματα, κοιμόταν σε μια σοφίτα-εκθεσιακό χώρο, ανάμεσα σε σκουπίδια κι αρουραίους.

Αλλά ήταν εξαιρετικά ανθεκτική. «Δεν δεχόταν το όχι ως απάντηση» λέει η Σέκρεστ . «Οι Γάλλοι έχουν μια λέξη για αυτό. Ήταν πολύ debrouillard».

Ήταν κατάσκοπος;

Οι μετακινήσεις της Σκιαπαρέλι εντός και εκτός Γαλλίας κατά τα δύο πρώτα χρόνια του πολέμου προκάλεσαν υποψίες. Όταν έφυγε από τη Γαλλία για την Αμερική το 1942, οι βρετανική, γαλλική, γερμανική και αμερικανική κυβέρνηση θεωρούσαν πλέον προφανές ότι ήταν κατάσκοπος του καθεστώτος του Βισύ.

Κατά τη διάρκεια της παραμονής της στις ΗΠΑ, το FBI την παρακολουθούσε στενά για τέσσερα χρόνια και διατηρούσε φάκελο για την υπόθεσή της.

«Ο πόλεμος είναι τρομακτικός για κάθε σχεδιαστή μόδας στο Παρίσι» λέει η Σέκρεστ. «Επειδή εξελίχθηκε τόσο γρήγορα, επειδή η Γαλλία έπεσε τόσο γρήγορα. Οι άνθρωποι δεν πρόλαβαν να πάρουν ανάσα. Ήθελαν να διατηρήσουν τις επιχειρήσεις τους. Ήθελαν να διατηρήσουν τα σπίτια τους, αλλά οι Γερμανοί είχαν εισβάλει στο Παρίσι. Τι θα κάνουν; Και, φυσικά, η Έλσα, ούσα η Έλσα, ήθελε να τα έχει όλα. Ήθελε το σαλόνι της να μείνει όπως ήταν. Δεν ήθελε κανείς να αγγίξει το σπίτι της. ‘Ήθελε να μπορεί να πηγαινοέρχεται μεταξύ Νέας Υόρκης και Παρισιού. Και κατάφερε να μπαινοβγαίνει στην κατεχόμενη Γαλλία».

Και οι πελάτισσές της είχαν προχωρήσει

Η Σκιαπαρέλι επέστρεψε στη Γαλλία μετά τον πόλεμο το 1946, χωρίς να έχει απαλλαγεί εντελώς από το στίγμα της συνεργασίας. Και οι πελάτισσές της είχαν προχωρήσει. Οι γυναίκες ήθελαν ρομαντισμό, όχι μοντέρνα μόδα.

Ήθελαν τις στενές μέσες και τις φαρδιές φούστες του πιο απαλού «New Look» του Christian Dior. Το 1954, η επιχείρησή της έκλεισε, καθώς οι τράπεζες δεν της έδιναν πλέον δάνεια. Το 1969, δώρισε μια συλλογή από τα ρούχα της στο Μουσείο Τέχνης της Φιλαδέλφειας, όπου η Σέκρεστ έκανε μέρος της έρευνάς της.

«Είναι περίεργο» σχολιάζει η Σέκρεστ. «Δε νομίζω ότι ήταν ποτέ ευτυχισμένη, ξέρετε. Και νομίζω ότι, σε μεγάλο βαθμό, υποτίμησε τον εαυτό της. Υποτίμησε την επιρροή της. Άλλωστε, γιατί μιλάμε ακόμα για την Έλσα Σκιαπαρέλι; Επειδή έκανε πράγματα που κανείς άλλος δεν έκανε ποτέ… Είναι μια από τις μεγάλες!».

Το θεατρικό της όραμα

Τα θεατρικά σχέδια της Σκιαπαρέλι έκαναν επίσης το έργο της ιδανικό για κινηματογραφικές και θεατρικές παραγωγές. Είναι γνωστό ότι σχεδίασε τα κοστούμια της Μέι Γουέστ για την ταινία Every Day’s a Holiday του 1937, προσαρμόζοντάς τα σε ένα μανεκέν που είχε σμιλευτεί σύμφωνα με τις αναλογίες της σταρ.

Το μοντέλο ενέπνευσε το μπουκάλι για το άρωμα Shocking της Σκιαπαρέλι, που σχεδιάστηκε σε συνεργασία με τη Αργεντινο-Ιταλίδα σουρεαλίστρια ζωγράφο, Λέονορ Φινί.

Αυτές οι δημιουργικές συνεργασίες βρίσκονται, φυσικά, στο επίκεντρο της έκθεσης «Fashion Becomes Art». Θα εκτίθενται, επίσης, μερικά από τα εκθέματα του V&A, όπως τα φορέματα Skeleton και Tears της Σκιαπαρέλι και το Shoe Hat, όλα δημιουργημένα σε συνεργασία με τον Νταλί.

Μαζί τους θα εκτίθενται έργα τέχνης από καλλιτέχνες όπως ο Πάμπλο  Πικάσο, ο Ζαν Κοκτώ και ο Μαν Ρέι, τα οποία βοηθούν στην απεικόνιση του δημιουργικού περιβάλλοντος της σχεδιάστριας. Το μουσείο υπόσχεται επίσης να παρουσιάσει έρευνα που ρίχνει νέο φως σε αυτές τις συνεργασίες.

«Η κληρονομιά της μοιάζει με μια άγνωστη ιστορία»

Μετά το θάνατο της σχεδιάστριας το 1973 και μετά από δεκαετίες αναταραχών, το νέο House of Schiaparelli ιδρύθηκε το 2014. Ο γεννημένος στο Τέξας σχεδιαστής Ντάνιελ Ρόουζμπερι ανέλαβε τη θέση του δημιουργικού διευθυντή το 2019, γινόμενος ο πρώτος Αμερικανός που ηγείται ενός γαλλικού οίκου υψηλής ραπτικής.

Έχει επιδιώξει να δημιουργήσει μια νέα φωνή για τον οίκο, διατηρώντας παράλληλα την σουρεαλιστική κληρονομιά του.

«Όσο περισσότερο ανατρέχω στο έργο της και το χρησιμοποιώ ως αφετηρία, τόσο καλύτερο γίνεται το δικό μου έργο» έχει πει για τη Σκιαπαρέλι. «Η κληρονομιά της μοιάζει με μια άγνωστη ιστορία».

Η έκθεση θα αποτίσει φόρο τιμής στο έργο του Ρόουζμπερι, παρουσιάζοντας κομμάτια όπως το επιχρυσωμένο κολιέ με πνευμόνια από ορείχαλκο από τη συλλογή Φθινόπωρο/Χειμώνας 2021, το οποίο φόρεσε η Μπέλα Χαντίντ στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών με τεράστια επιτυχία.

Αυτά τα σχέδια, σύμφωνα με τη CEO του οίκου Ντελφίν Μπελίνι, «τιμούν και ανανεώνουν το όραμα της Σκιαπαρέλι για έναν νέο αιώνα».

«Η ατρόμητη φαντασία και το ριζοσπαστικό όραμα της Σκιαπαρέλι επαναπροσδιόρισαν τα όρια μεταξύ μόδας και τέχνης» πρόσθεσε. «Αυτή η έκθεση γιορτάζει τη διαχρονική επιρροή της μέσω εμβληματικών συνεργασιών με μεγάλους δημιουργούς του 20ού αιώνα και μιας πρωτοποριακής σύνθεσης δημιουργικότητας και εμπορίου».

*Η έκθεση «Schiaparelli: Fashion Becomes Art» θα είναι ανοιχτή στο V&A Museum, Cromwell Rd, Λονδίνο, από τις 21 Μαρτίου έως την 1η Νοεμβρίου 2026.

*Αρχική Φωτό: Η Έλσα Σκιαπαρέλι στο Σιάτλ, Νοέμβριος 1940 / Digital Public Library of America

Μπροστά σε έναν αυθόρμητο και πολύ ενδιαφέρων συνειρμό βρέθηκαν χιλιάδες άνθρωποι στην Ελλάδα που έτυχε να παρακολουθήσουν το βίντεο με την εκπρόσωπο Τύπου του Τραμπ. Η Κάρολαϊν Λέβιτ αντί να απαντήσει σε ερώτηση δημοσιογράφου, άρχισε να τον απαξιώνει και να του επιτίθεται με διαφορετικές «κατηγορίες» -που θύμιζαν περισσότερο τον Διαμαντόπουλο που αναφωνεί «αυτά τα λένε οι κομμουνιστές» στη γνωστή ταινία- και λιγότερο θεσμική εκπρόσωπο μιας εκλεγμένης κυβέρνησης.

Ο αυθόρμητος συνειρμός πολλών χρηστών του διαδικτύου στην Ελλάδα δεν αφορούσε, όμως την ταινία «Μάθε παιδί μου γράμματα», αλλά τις ομοιότητες με τις επιθέσεις που έχει εξαπολύσει σε δημοσιογράφους ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης στην Ελλάδα. Έτσι, κυκλοφορεί στο διαδίκτυο ένα βίντεο που δείχνει τους τρόπους επίθεσης της Λέβιτ, σε άμεση σύγκριση με τους τρόπους επίθεσης του Παύλου Μαρινάκη.

Όπως μπορεί κανείς να διακρίνει, οι ομοιότητες είναι υπερβολικά πολλές για να είναι απλώς τυχαίες. Και οι δύο εκπρόσωποι αποφεύγουν να απαντήσουν στην ερώτηση κατηγορώντας τον δημοσιογράφο ότι είναι «αριστερός», ότι είναι «ακτιβιστής», ότι «δεν είναι πραγματικός δημοσιογράφος» και επομένως ότι δεν θα έπρεπε να βρίσκεται στην συγκεκριμένη αίθουσα. Και να κάνει ερωτήσεις.

Εκτός αυτών, οι δύο εκπρόσωποι δεν διστάζουν να κατηγορούν τον δημοσιογράφο πως διακινεί ψέματα, πως παραπλανά την κοινή γνώμη και πως δεν ενδιαφέρεται πραγματικά για την ενημέρωση, καθώς με βάση τους εκπροσώπους της εξουσίας, ο δημοσιογράφος φαίνεται να έχει αλλότριους σκοπούς.

Τέλος, ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες δείχνουν και οι ομοιότητες του ίδιου Τραμπ με τον εκπρόσωπο της κυβέρνησης Μητσοτάκη αναφορικά με την προσπάθεια να σιγάσουν δημοσιογράφους, των οποίων οι ερωτήσεις δεν δείχνουν να βολεύουν την κυβέρνηση.

Μερικές φορές μάλιστα, ο Παύλος Μαρινάκης δείχνει να έχει χρησιμοποιήσει και τις ακριβώς ίδιες λέξεις και εκφράσεις με τον Ντοναλντ Τραμπ, απλώς σε ελληνική μετάφραση.

Το βίντεο που ανέβασε το Jacobin Greece συμπυκνώνει σε ένα μόλις λεπτό αυτές τις πολύ ενδιαφέρουσες ομοιότητες.

Όσο ο Τραμπ οξύνει τις εντάσεις, το Πεκίνο προβάλλει τον ρόλο της «σταθερής δύναμης»

Το Πεκίνο, λίγες ώρες πριν από την άφιξη του Ντόναλντ Τραμπ στο Νταβός, την Τετάρτη (21/1), έσπευσε να καλύψει το κενό που αφήνει η νέα ένταση στις σχέσεις των ΗΠΑ με τους Ευρωπαίους συμμάχους τους.

Η κινεζική πλευρά εμφανίστηκε ως η «σταθερή» επιλογή, την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος κλιμάκωνε την αντιπαράθεση συνεχίζοντας να δηλώνει ότι οι ΗΠΑ πρέπει να αποκτήσουν τη Γροιλανδία και απειλώντας με δασμούς τις Ευρωπαϊκές χώρες που αντιτίθενται στο σχέδιό του.

Στο βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ ανέβηκε ο αντιπρόεδρος της κινεζικής κυβέρνησης, Χε Λιφένγκ. Επανέλαβε ότι η Κίνα στηρίζει την πολυμέρεια και το ελεύθερο εμπόριο και ότι προτιμά «τη συνεργασία από τη διαίρεση και την αντιπαράθεση». Το μήνυμα ήταν μετρημένο, αλλά σαφές. Η Κίνα θέλει να προβάλει την εικόνα μιας προβλέψιμης δύναμης απέναντι στην επιθετική, απρόβλεπτη γραμμή της Ουάσιγκτον.

Η γραμμή αυτή δεν είναι καινούργια. Ο Σι Τζινπίνγκ εδώ και χρόνια μιλά για αναδιαμόρφωση της διεθνούς τάξης, την οποία θεωρεί ότι διαμορφώθηκε υπέρ των ΗΠΑ και των συμμάχων τους. Παράλληλα, ευρωπαϊκές και ασιατικές πρωτεύουσες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν με καχυποψία το Πεκίνο, τη στάση του απέναντι σε γειτονικές χώρες, ειδικότερα σε ζητήματα κυριαρχίας.

Στο κινεζικό επιτελείο, πάντως, κερδίζει έδαφος η εκτίμηση ότι δεν χρειάζονται θεαματικές κινήσεις. Αρκεί να συνεχιστεί η ίδια πορεία, όσο η αμερικανική πολιτική δημιουργεί τριβές με συμμάχους και αποδυναμώνει τις παραδοσιακές δομές συμμαχιών. Η σύγκρουση γύρω από τη Γροιλανδία, που αγγίζει ευθέως τη Δανία και επηρεάζει τη συνοχή του ΝΑΤΟ, θεωρείται στο Πεκίνο μια εξέλιξη που εξυπηρετεί αυτή τη λογική.

Στο Νταβός, η πιο χαρακτηριστική ένδειξη αυτής της μετατόπισης ήρθε από τον Καναδά. Ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ αμφισβήτησε ευθέως το αφήγημα περί «διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες» και μίλησε για μια κατασκευή που εξυπηρετούσε πρωτίστως τον ισχυρό.

Είπε, ουσιαστικά, ότι οι κανόνες δεν εφαρμόζονταν ποτέ συμμετρικά και ότι οι ισχυρότεροι έβρισκαν τρόπους να εξαιρούν τον εαυτό τους όταν τους συνέφερε. Η αναφορά του έδειχνε προς τις ΗΠΑ, ακόμη κι αν δεν τις κατονόμασε.

Το μήνυμα του Κάρνεϊ δεν παρουσιάστηκε ως στροφή υπέρ της Κίνας. Ξεκίνησε, άλλωστε, μιλώντας για τη Σοβιετική Ένωση και τον αυταρχισμό της. Ωστόσο, η γλώσσα που επέλεξε ακούστηκε πολύ κοντά σε επιχειρήματα που το Πεκίνο αξιοποιεί εδώ και χρόνια απέναντι στη Δύση.

Λίγες ημέρες πριν από το Νταβός, ο Καναδός πρωθυπουργός είχε πάει στο Πεκίνο σε μια επίσκεψη «επαναπροσέγγισης» και ανακοίνωσε ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας που ονόμασε «στρατηγική εταιρική σχέση». Ταυτόχρονα, χαλάρωσε τους δασμούς που είχε επιβάλει ο Καναδάς στα κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Μέχρι πρόσφατα, η Οτάβα κινούνταν στο θέμα αυτό σε πλήρη συντονισμό με την Ουάσιγκτον.

Στην ίδια περιοδεία, ο Κάρνεϊ έκανε λόγο και για «νέα παγκόσμια τάξη» που διαμορφώνεται. Η φράση αυτή, σε μια περίοδο που ο Τραμπ επαναφέρει δημόσια ακόμη και ιδέες περί «51ης πολιτείας», καταγράφεται στο Πεκίνο ως ακόμη ένα σημάδι ότι οι παλιές σταθερές κλονίζονται.

Το Λονδίνο χτίζει διαύλους επικοινωνίας με το Πεκίνο

Ανάλογες κινήσεις καταγράφονται και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η Βρετανία έχει επανεκκινήσει διαύλους επικοινωνίας με το Πεκίνο, με τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ να μιλά ανοιχτά για την ανάγκη μεγαλύτερης εμπλοκής με την Κίνα. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνησή του έδωσε το πράσινο φως για την κατασκευή νέας μεγάλης κινεζικής πρεσβείας κοντά στο χρηματοπιστωτικό κέντρο του Λονδίνου, μια απόφαση που προκάλεσε αντιδράσεις αλλά ερμηνεύεται ως ένδειξη πολιτικής επανατοποθέτησης.

Πίσω από αυτές τις κινήσεις δεν κρύβεται απαραίτητα κάποια στροφή εμπιστοσύνης προς το Πεκίνο. Σε πολλές περιπτώσεις πρόκειται για έναν υπολογισμό κόστους και οφέλους, σε ένα περιβάλλον όπου οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ προς το ΝΑΤΟ και η προοπτική νέων εμπορικών φραγμών από τις ΗΠΑ αναγκάζουν κυβερνήσεις να αναζητήσουν εναλλακτικές. Ακόμη κι έτσι, η προσέγγιση γίνεται με φόντο τις επίμονες δυτικές ανησυχίες για τις φιλοδοξίες της Κίνας, από την οικονομική της πολιτική έως το ζήτημα της Ταϊβάν.

Στο Πεκίνο, η εικόνα είναι διαφορετική. Η κινεζική ηγεσία βλέπει να ανοίγει χώρος για ελιγμούς, τόσο στις σχέσεις με την Ευρώπη όσο και στη συνολική ισορροπία ισχύος. Η Κίνα καταγράφει εμπορικό πλεόνασμα-ρεκόρ, που ξεπερνά το 1,2 τρισ. δολάρια σε ετήσια βάση, ένα μέγεθος που προκαλεί έντονο προβληματισμό σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για τις επιπτώσεις στις εγχώριες βιομηχανίες.

Το ζήτημα αυτό αναφέρθηκε, έστω και ακροθιγώς, από τον Εμανουέλ Μακρόν στην ομιλία του στο Νταβός. Ωστόσο, η συζήτηση για το εμπόριο και τις κινεζικές εξαγωγές πέρασε σε δεύτερο πλάνο, καθώς η αβεβαιότητα που προκαλεί η στάση των ΗΠΑ απέναντι στο ΝΑΤΟ κυριάρχησε στις παρασκηνιακές επαφές.

Σε αυτό το κλίμα, ο αντιπρόεδρος της κινεζικής κυβέρνησης επανέλαβε ότι η Κίνα «δεν επιδιώκει εμπορικά πλεονάσματα» και παρουσίασε το Πεκίνο ως αξιόπιστο οικονομικό εταίρο. Το αφήγημα αυτό, ότι η Κίνα προσφέρει σταθερότητα και συνεργασία σε έναν κόσμο που γίνεται πιο απρόβλεπτος, είναι κεντρικό στη στρατηγική του Σι Τζινπίνγκ και στο Νταβός βρήκε ακροατήριο πρόθυμο, έστω και επιφυλακτικά, να το ακούσει.

Με πληροφορίες από CNN