Ο γερμανικός «Ηχος της πτωσης», «Δύο εισαγγελείς» από την Ρωσία του Ιωσήφ Στάλιν και ένα παλαιστινιακό νουάρ, το «Κάποτε στη Γάζα» μας θυμίζουν την πραγματική ομορφιά του κινηματογράφου. Τρία αμερικανικά θρίλερ μας θυμίζουν την ασχήμια του.
Βαθμολογία
5: εξαιρετική
4: πολύ καλή
3: καλή
2: ενδιαφέρουσα
1: μέτρια
0: απαράδεκτη
«Ο ήχος της πτώσης» (In die Sonne schauen/ Sound of falling)
Παραγωγή: Γερμανία, 2025
Σκηνοθεσία: Μάσα Σιλίνσκι
Ηθοποιοί: Σουζάνε Βούεστ, Χάννα Χεκτ κ.α.
Το γυναικείο στοιχείο κυρίαρχο στην δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία της εξαιρετικά ταλαντούχας Γερμανίδας Μασα Σιλίνσκι που είναι και το πρώτο καθαρόαιμο αριστούργημα που βλέπουμε στις ελληνικές αίθουσες μέσα στο 2026 (η ταινία είναι περσινής παραγωγής και έκανε πρεμιέρα στο φεστιβάλ των Καννών όπου και διακρίθηκε).
Παρακολουθούμε γυναίκες, σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους της Γερμανίας του 20ού, ίσως όμως και λίγο του 21ου αιώνα. Είναι γυναίκες που λειτουργούν ως σύμβολα σε μια χώρα φάντασμα, πλημμυρισμένη από οδύνη, πόνο, δυστυχία, παντελή έλλειψη χαράς.
Τσσκισμένα σώματα, μολυσμένες ψυχές, ή σώματα και ψυχές που αιωρούνται, σώματα άδεια, σώματα που αναζητούν την ελευθερία και που προκαλούν, απλώς και μόνο με την όψη τους, ανατριχίλα. Στην ψυχανάλυση λέγεται ότι τα πόδια σχετίζονται με τον ψυχικό μας κόσμο. Εδώ, βλέπεις ανθρώπους χωρίς πόδια, ή πόδια στον αέρα • παραπομπές, ίσως, σε ήρωες της ελληνικής μυθολογίας από τον Οιδίποδα μέχρι τον Ιάσονα ή τον Περσέα.
«Πως μπορείς να ξέρεις αν είσαι ζωντανός ή νεκρός;» αναρωτιέται η μικρή Αλμα (Χάννα Χεκτ), ενώ κάθεται ακίνητη σαν κούκλα δίπλα σε μια πραγματική κούκλα. Το κορίτσι μεγαλώνει στις αρχές του 20ού αιώνα στην γερμανική επαρχία. Το πολυσύχναστο σπίτι της είναι το παλάτι του τρόμου και εκεί η πρώτη και η τελευταίο κουβέντα ανήκει στη… βουβή παρουσία μιας αυστηρής, αγέρωχης αλλά και ασθενικής μάνας (Σουζάνε Βούεστ). Μιας γυναίκας που βγάζει διαρκώς την χολή της, ακόμα και όταν τρώει την νερουλή σούπα της.
Αυτή η γυναίκα είναι κάτι σαν σύμβολο εξουσίας ανάμεσα σε άλλες γυναίκες, όπως και άνδρες • καρατομημένους, ακρωτηριασμένους, αδύναμους, αόρατους. Η συγκεκριμένη περίοδος είναι η πιο νευραλγική και ενδιαφέρουσα της ταινίας, όμως ο φακός της Μάσα Σιλίνσκι διατρέχει και άλλες εποχές, με άλλα πρόσωπα, κάποια από τα οποία ίσως είναι τα ίδια με της πρώτης ιστορίας αλλά σε διαφορετικές ηλικίες.
Προσοχή όμως. Η σύνδεση των ιστοριών δεν είναι πάντα εύκολη γιατί ο «Ηχος της πτώσης» δεν είναι ταινία κλασικής αφήγησης. Ομως αυτό δεν έχει σημασία γιατί στ’ αλήθεια, εδώ αντιλαμβάνεσαι τα πάντα. Η γυναίκα στην Γερμανία της αυγής του 20ού αιώνα, η γυναίκα στη Γερμανία μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η γυναίκα στην διχοτομημένη Γερμανία των seventies και η γυναίκα στην Γερμανία του σήμερα που με μια βαριοπούλα γκρεμίζει το παρελθόν.
Και όλα αυτά γίνονται ακόμα πιο συναρπαστικά χάρη στο βλέμμα της Σιλίνσκι, που δουλεύει με τα πρωταρχικά υλικά του σινεμά, με φυσικούς φωτισμούς και με μεγάλη σημασία στον ήχο, από το θρόισμα του αέρα μέχρι την ανθρώπινη κραυγή, από το βέλασμα ενός ζώου μέχρι το τιτίβισμα ενός πουλιού.
Θα έλεγα τέλος, ότι ο «Ηχος της πτώσης» δεν είναι μια ταινία για μια θέαση. Είναι για πολλές. Το λέω εκ πείρας διότι την έχω ήδη δει τρεις φορές και πάρει από την κάθε μία φορά κάτι διαφορετικό. Είναι στ’ αλήθεια ένα γνήσιο αριστούργημα που πατά στιβαρά στα χνάρια των μεγάλων δασκάλων. Ινγκμαρ Μπέργκμαν, Καρλ Ντράγιερ, Αντρέι Ταρκόφσκι, Μίχαελ Χάνεκε.
Βαθμολογία: 5
ΑΘΗΝΑ: CINOBO ΟΠΕΡΑ – ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΕΛΛΑΔΑΣ – ΑΕΛΛΩ – ΔΑΝΑΟΣ – ΣΠΟΡΤΙΓΚ – ΝΑΝΑ – ΚΗΦΙΣΙΑ κ.α. ΘΕΣ/ΚΗ: ΠΑΥΛΟΣ ΖΑΝΝΑΣ
«Δύο εισαγγελείς» (Zwei Staatsanwälte)
Παραγωγή: διεθνής συμπαραγωγή, 2025 με βάση την Γερμανία
Σκηνοθεσία: Σεργκέι Λόζνιτσα
Ηθοποιοί: Αλεξάντρ Κουζνέτσοφ, Αλεξάντρ Φιλιπένκο, Aνατόλι Μπέλι κ.α.
Στη Μόσχα του 1937, λίγους μήνες μετά την αποφοίτησή του, ένας νεαρός εισαγγελέας, ο Κόρνιεφ (Αλεξάντρ Κουζνέτσοφ) αντιλαμβάνεται ότι στις φυλακές της πόλης του, του Μπριάνσκ, ενδεχομένως λαμβάνουν χώρα βαρβαρότητες κατά των φυλακισμένων.
Βρισκόμαστε στην εποχή της σταλινικής τρομοκρατίας που επιβλήθηκε στην δεκαετία του 1930 με τις Δίκες της Μόσχας, αποτέλεσμα των οποίων ήταν μαζικές διώξεις, συλλήψεις και εκτελεσεις των οπαδών του Λέοντος Τρότσκι (ανάμεσα σε όλους αυτούς τους ανθρώπους που δικάστηκαν ανάμεσα στο 1936 και το 1938 ήταν ο Γκεόργκι Ντεμίντοφ, συγγραφέας του βιβλίου «Δύο Εισαγγελείς» στο οποίο βασίστηκε το σενάριο της ταινίας).
Με οδηγό την συνείδησή του, ο Κόρνιεφ δείχνει αποφασισμένος να κάνει κάτι. Πως όμως, παρά το πάθος και την αποφασιστικότητα της νιότης σου θα μπορέσεις να κάνεις κάτι έχοντας μπροστά σου ένα ολόκληρο σύστημα έτοιμο ανά πάσα στιγμή να σε καταβροχθίσει; Και τι αλήθεια, θα μπορούσε να είναι αυτό το κάτι;
Ο Ουκρανός σκηνοθέτης Σεργκέι Λόζνιτσα (Το πρόσωπο της ομίχλης) παρακολουθεί από κοντά την πορεία του Κόρνιεφ και δημιουργεί ένα σύμπαν παρμένο θαρρείς από μυθιστόρημα του Φραντς Κάφκα. Η ατομική βούληση είναι καταδικασμένη να γίνει θρύψαλα μπροστά στον παραλογισμό ενός εντελώς ανεξήγητου, εντελώς απάνθρωπου και εντελώς παράλογου συστήματος.
Η σκηνή της συνάντησης του Κόρνιεφ στο κελί ενός ηλικιωμένου νομικού (Αλεξάντρ Φιλιπένκο), κάποτε θρύλου (και δασκάλου του πρωτου), τώρα ερειπιου, είναι το πιο σπαρακτικό σημείο αυτής της πέρα για πέρα ατμοσφαιρικής ταινίας, η οποία με όχι πολλές αλλά μεγάλες σε διάρκεια σκηνές, σαν θεατρικές πράξεις, δεν σε αφήνει ποτέ σε ησυχία.
Όπως ο Κόρνιεφ έτσι κι εσύ βυθίζεσαι αργά αργά μέσα στο σκοτάδι που επικρατούσε εκείνη την εποχή. Όταν ο Κόρνιεφ έρχεται σε επαφή με τον διευθυντή της φυλακής, αυτό που βλέπουμε είναι ένας θρίαμβος μονομαχίας ανάμεσα στην λογική και τον παραλογισμό, ενώ όταν αργότερα φτάνει στη Μόσχα για να μιλήσει με τον Αντρέι Βισίνσκι (Aνατόλι Μπέλι), τον Γενικό Εισαγγελέα που έπαιξε σημαίνοντα ρόλο ως δημόσιος κατήγορος στις Δίκες της Μόσχας, το σπουδαίο αλλά και πόσο στενάχωρο αυτό φιλμ κλιμακώνεται υπέροχα και γίνεται 100 % 100 επίκαιρο.
Βαθμολογία: 4 ½
ΑΘΗΝΑ: ΑΣΤΥ – ΝΙΡΒΑΝΑ – ΑΙΓΛΗ
«Κάποτε στη Γάζα» (Once upon a time in Gaza)
Παραγωγή: διεθνής συμπαραγωγή 2025 με βάση την Παλαιστίνη
Σκηνοθεσία: Άραμπ και Ταρζάν Νάσερ
Ηθοποιοί: Ναντέρ Αμπντ Αλχάι, Ραμζί Μακντιζί, Μαγιντ Αϊντ.
Το ενδιαφέρον με την ταινία των Παλαιστινίων δίδυμων αδελφων Άραμπ και Ταρζάν Νάσερ, γνωστών από την ταινία «Γάζα αγάπη μου» είναι ότι αφήνουν το πολιτικό σκέλος του Παλαιστινιακού να υπάρχει, αμυδρά, κάπου στο φόντο της ιστορίας τους που τοποθετείται στα τελευταία χρόνια της δεκαετίας του 2000. Μόνο μέσω κάποιων σκηνών αντιλαμβανόμαστε την τραγική κατάσταση στην οποία βρίσκεται η χώρα.
Αυτό που βασικά τα δύο δίδυμα αδέλφια θέλουν, είναι να αφηγηθούν μια τρόπον τινά νουάρ ιστορία ακολουθώντας την παράδοση του κλασικού αμερικανικού κινηματογράφου και προσθέτοντας μπόλικο φαλάφελ στο περιεχόμενο. Η Γάζα της εκπνοής της δεκαετίας του 2000 που βλέπουμε στην οθόνη έχει τους ρυθμούς μιας κανονικής πόλης της Δύσης • θα μπορούσε να είναι η Αθήνα, το Παρίσι, το Λος Αντζελες ή η Νέα Υόρκη.
Και τα δρώμενα στο περιθώριο, θυμίζουν εγκληματικές ενέργειες που θα μπορούσαν να συμβούν σε όλες αυτές τις πόλεις. Διακίνηση ναρκωτικών, διεφθαρμένη αστυνομία, ακόμα και γύρισμα ταινίας (μέσα στην ίδια την ταινία). Είναι προφανές ότι οι αδελφοί Νάσερ έχουν την δική τους φωνή και μπορούν να επιβάλλουν τον ρυθμό που θέλουν ακομπλεξάριστα και με σθένος.
Τους βοηθά η ελκυστική ιστορία (το σενάριο, φυσικά, είναι δικό τους) αλλά και το τρίο των θαυμάσιων ηθοποιών που έχουν στη έχουν διάθεσή τους: Ναντέρ Αμπντ Αλχάι, Ραμζί Μακντιζί, Μαγιντ Αϊντ. Δικαιότατη η βράβευση των Νάσερ με το βραβείο σκηνοθεσίας στο τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα του περσινού Φεστιβάλ των Καννών, όπου η ταινία τους έκανε παγκόσμια πρεμιέρα.
Βαθμολογία: 3 ½
ΑΘΗΝΑ: AΣΤΟΡ – ZEA
«Βοήθεια!» (Send help!)
Παραγωγή: ΗΠΑ, 2026
Σκηνοθεσία: Σαμ Ράιμι
Ηθοποιοί: Ρέιτσελ Μακ Ανταμς, Ντίλαν Ο’ Μπράιαν
Στον κινηματογραφικό χώρο από την δεκαετία του 1980, ο σκηνοθέτης Σαμ Ράιμι άρχισε να γίνεται όνομα όταν το εντελώς μη πολιτικά ορθό b movie του «The evil dead» έγινε επιτυχία και ακολουθήθηκε από μια συνέχεια. Μεγαλοπιάστηκε όταν ξεφεύγοντας από αυτές τις ταινίες γύρισε την πρώτη τριλογία «Spider Man» με τον Τόμπι Μαγκουάιρ (είναι και η καλύτερη του ήρωα της Marvel) και τώρα που τα χρόνια πέρασαν και μεγάλωσε, ο Ράιμι βλέπουμε να πέφτει και αυτός στην παγίδα της απόλυτης σύμβασης: των αμερικανικών ταινιών που άρχισαν να ξεπετιούνται σαν μανιτάρια μετά το ξέσπασμα του #Metoo και των παρεμφερών κινημάτων υπέρ των δικαιωμάτων της γυναίκας.
Γιατί το «Βοήθεια!», τέτοια ταινία είναι. Στον ρόλο της γεροντοκόρης που θα εξελιχθεί σε… αμαζόνα όταν μαζί με το αφεντικό της (Ντίλαν Ο’ Μπράιαν) καταλήγει σε ένα ερημικό νησί, η Ρέιτσελ Μακ Ανταμς κάνει ότι μπορεί για να βοηθήσει την «Βοήθεια!» να αποκτήσει τον χαρακτήρα της κωμωδίας τρόμου που υποτίθεται ότι ως ταινία είναι.
Να όμως που τα ανέκδοτα είναι κρύα και η πλήρης μεταστροφή του χαρακτήρα της ηρωίδας γίνεται, πολύ απλά, με το ζόρι. Το μόνο που φαίνεται ότι απασχόλησε τον Ράιμι και την παραγωγή αυτής της ταινίας είναι να αποδείξουν ντε και καλά ότι το ένα και μοναδικό κακό της κοινωνίας μας είναι τα αγόρια. Και αυτό το βρίσκω μπανάλ.
Βαθμολογία: 1 ½
ΑΘΗΝΑ: ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ – VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ – ΝΑΝΑ – VILLAGE METRO MALL – ΣΠΟΡΤΙΓΚ – ΑΝΟΙΞΗ ART – ΔΗΜ. ΚΙΝ/ΘΕΑΤΡΟ ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ – ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ – ΡΕΝΑ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ κ.α. ΘΕΣ/ΚΗ: CINEMA ONE – VILLAGE κ.α.
Επιστροφή στο Silent Hill (Return to the Silent Hill)
Παραγωγή: ΗΠΑ, 2026
Σκηνοθεσία: Κριστόφ Γκανς
Ηθοποιοί: Τζέρεμι Ιρβιν, Χάνα Εμιλι Αντερσον
Είναι πολύ πιθανόν ο μύθος του Ορφέα και της Ευριδίκης να βρισκόταν όντως στις προθέσεις των δημιουγών franchise τρόμου «Silent Hill» και του Γάλλου Γάλλου Κριστόφ Γκανς, «ειδικού» στον τρόμο και γνωστού από την «Η αδελφότητα των λύκων» που είχε κάποιο ενδιαφέρον. Βλέπετε, ο κεντρικός ήρωας της ιστορίας (Τζέρεμι Ιρβιν) αναζητεί τον χαμένο έρωτα (Χάνα Εμιλι Αντερσον) σε μια πόλη – Αδη που τυγχάνει να βρίσκεται στην καρδιά της αμερικανικής υπαίθρου.
Το πρόβλημα βέβαια, είναι ότι πίσω από το franchise «Silent Hill» βρίσκεται και ένα παλιό… βιντεοπαιχνίδι, οπότε κινηματογραφικά, αυτό μάλλον θα έπρεπε να έχει τον πρώτο λόγο. Και έχει. Ο Γκανς και το επιτελειό του διαχειρίζονται εντελώς επιδερμικά τον μύθο και φυσικά με έναν και μόνο στόχο: να «κατασκευάσουν» ένα άλμπουμ από όμορφα, καλοστημένα πλάνα «τρομαχτικής ατμόσφαιρας» (τέρατα, σκοτάδια, neon φώτα κ.λπ. κ.λπ.) που τα παρακολουθείς χαζεύοντας την καλή φωτογραφία του Πάμπλο Ρόσο αλλά αδιαφορώντας πλήρως για το περιεχόμενο που είναι για πέταμα.
Βαθμολογία: 1
ΑΘΗΝΑ: VILLAGE MALL – OPTIONS ΓΛΥΦΑΔΑ – ΑΕΛΛΩ – ΝΑΝΑ κ.α. ΘΕΣ/ΚΗ: VILLAGE COSMOS – OPTIONS ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ – CINEMA ONE κ.α.
«Κλείδωσες; Οι άγνωστοι 3» (The strangers chapter 3)
Παραγωγή: ΗΠΑ, 2026
Σκηνοθεσία: Ρένι Χάρλιν
Ηθοποιοί: Mαντελέιν Πέτς, Ρίτσαρντ Μπράικ κ.α.
Ελάχιστα πράγματα μπορείς να πεις για το τελευταίο (μέχρι σήμερα) μέρος μιας «σειράς» ταινιών τρόμου που ξεκίνησε το 2008 με μια σχετικά καλούτσικη ταινία και που από το 2024, με το «Κλείδωσες; Οι άγνωστοι», χωρίζεται πια και σε… κεφάλαια. Δεν περιμένουμε βεβαίως κάτι διαφορετικό στο κάθε κεφάλαιο, εκτός αν διαφορετικό εννοούμε τις ακόμα πιο ακραίες σκηνές βίας, συγκρινόμενες με τις ούτως ή άλλως εμετικές των προηγούμενων ταινιών.
Στην ουσία χαζεύουμε μια αφόρητη επανάληψη γιατί γνωρίζουμε πολύ καλά το σκηνικό με τα τσεκούρια και τις βαριοπούλες να συνθλίβουν κεφάλια και σώματα, όπως επίσης ξέρουμε ότι τα ανθρωπόμορφα τέρατα της «ιστορίας» θα συνεχίσουν την δράση τους μέχρι τελικής πτώσης – και εννοώ της δικής μας.
Βαθμολογία: 0
ΑΘΗΝΑ: VILLAGE MALL – OPTIONS IΛION (ΕΚΤΟΣ ΣΑΒ-ΚΥΡ) – ΑΕΛΛΩ – ΝΑΝΑ κ.α. ΘΕΣ/ΚΗ: VILLAGE COSMOS – ODEON ΠΛATEIA – CINEMA ONE κ.α.
Προβάλλoνται επίσης η queer ελληνική ταινία «Rosemary – Δενδρολίβανο» (Ελλάδα, 2026) του Αλέξανδρου Μαράκη – Μπούρκα με τον ίδιο και τον Θαλή Πολίτη και η ταινία «Stray Kids: The dominATE Experience» (ΗΠΑ, 2026) των Πολ Νταγκντέιλ, Φάρα Εξ στην οποία πρωταγωνιστούν οι Stray Kids το διεθνές φαινόμενο της K-Pop, σε μια ζωντανή εμφάνιση από την παγκόσμια περιοδεία τους που έσπασε ρεκόρ.
