Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης επιτέθηκε στον αέρα στον δημοσιογράφο της ΕΡΤ, Κώστα Παπαχλιμίντζο, με αφορμή ερώτηση για τη συνεχιζόμενη σύγκρουση του υπουργού με την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου.
Η ένταση προκλήθηκε όταν ο δημοσιογράφος ρώτησε γιατί, παρά τα αυξημένα υπουργικά του καθήκοντα, ο Γεωργιάδης «εδώ και μία εβδομάδα τσακώνεται» με την Ζωή Κωνσταντοπούλου. Ο υπουργός αντέδρασε έντονα, κάνοντας λόγο για «ισαποστακισμό» και υποστηρίζοντας ότι η διατύπωση δημιουργεί την εντύπωση εξίσωσης των δύο πλευρών.
«Όταν λέτε “τσακώνεστε”, μας βάζετε στο ίδιο επίπεδο. Δεν μπορεί όποιος έχει μικρόφωνο να εξομοιώνει τον θύτη με το θύμα», ανέφερε, ισχυριζόμενος ότι ο ίδιος απλώς απάντησε σε επίθεση που δέχθηκε. Μάλιστα, έφτασε να παρομοιάζει τον εαυτό του με … θύμα βιασμού:
«Αυτόν τον ισαποστακισμό επειδή φοβάστε τη Ζωή Κωνσταντοπούλου, με μένα δεν θα το κάνετε. Γιατί μπορεί να σας πιάσω κι εγώ στο στόμα μου και να έχουμε χειρότερα. Φοβάστε πολύ, αυτό που κάνατε ήταν χυδαίο, με εξομοιώσατε με την κυρία Κωνσταντοπούλου και δεν το δέχομαι. Στην Ελλάδα πρέπει να καταλάβουμε ότι όταν κάποιος βιάζει μια κυρία και κάποιος άλλος λέει για το θύμα “φορούσε μίνι”, αυτός που το λέει είναι απαράδεκτος. Συμφωνούμε; Αυτό κάνατε πριν».
Ο Ν. Καζαντζάκης, που γεννήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου του 1883, ζούσε ανάμεσα σε δύο κόσμους: εξεγερμένος και προσκυνητής, σε μια αδιάκοπη αναζήτηση του νοήματος.
Ο Νίκος Καζαντζάκης, ένας από τους πιο πολυδιάστατους και επιδραστικούς Έλληνες συγγραφείς του 20ού αιώνα, επηρέασε βαθιά τόσο την ελληνική λογοτεχνία όσο και τη διεθνή σκηνή. Μέσα από τα έργα του, όπως το Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται, Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, Ο Καπετάν Μιχάλης και το θρυλικό Αναφορά στον Γκρέκο, ο Καζαντζάκης αναζήτησε το βαθύτερο νόημα της ζωής και της ανθρώπινης ύπαρξης, δημιουργώντας έναν φλογερό διάλογο μεταξύ του θείου και του ανθρώπινου, του ιδανικού και του πρακτικού, του πνεύματος και της ύλης. Η προσωπική του φιλοσοφία, γνωστή ως η "ασκητική" του στάση, διαπνέει τη σκέψη του, ενώ η προσπάθειά του να συμφιλιώσει τον άνθρωπο με το άπειρο και το απόλυτο υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα προσωπικά του διλήμματα.
Ο Καζαντζάκης ταξίδεψε πολύ και ήρθε σε επαφή με σημαντικές προσωπικότητες της εποχής του, ενώ η σκέψη του συχνά προκάλεσε αντιδράσεις τόσο στην ελληνική κοινωνία όσο και στην Εκκλησία. Παρότι το έργο του έτυχε ευρείας αποδοχής παγκοσμίως, ειδικά μετά το θάνατό του, οι προσωπικές του πτυχές και η μοναχική του φύση παραμένουν ως επί το πλείστον άγνωστες στο ευρύ κοινό. Με αφορμή τη γέννησή του στις 18 Φεβρουαρίου του 1883, αξίζει να κάνουμε μια αναδρομή στο παρελθόν του.
Ο θαυμασμός και η συνέντευξη με τον Μουσολίνι
Αναμφίβολα, η συνάντηση του Νίκου Καζαντζάκη με ηγέτες όπως ο Μπενίτο Μουσολίνι, ο Μιγκέλ Πρίμο ντε Ριβέρα και ο Φρανθίσκο Φράνκο εγείρει σημαντικά ερωτήματα για τις πολιτικές και ηθικές του θέσεις, καθώς και για την αναζήτηση που ακολούθησε ο ίδιος στην κατανόηση των κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων της εποχής του. Στην πραγματικότητα, η απόφασή του να συναντήσει και να συνομιλήσει με ηγέτες φασιστικών καθεστώτων δεν μπορεί να θεωρηθεί ως απλή περιέργεια ή ενδιαφέρον, αλλά αποκαλύπτει έναν σύνθετο και παράξενο θαυμασμό για τον δυναμισμό και την αποφασιστικότητα αυτών των ατόμων, στοιχεία που προσέλκυαν τον Καζαντζάκη στην προσπάθειά του να κατανοήσει τις δυνάμεις που κινητοποιούσαν την Ευρώπη του Μεσοπολέμου.
Ο Καζαντζάκης στα νιάτα του. Πηγή: Ιστορικό Μουσείο Κρήτης
Όταν ο Καζαντζάκης συναντήθηκε με τον Μπενίτο Μουσολίνι για να του πάρει την περίφημη συνέντευξη, ο Ιταλός δικτάτορας τον ρώτησε: «Λοιπόν, τι θέλετε;», με τον Κρητικό συγγραφέα και δημοσιογράφο να του απαντά «Θέλω μόνο να σας δω, τίποτα άλλο». Στο κείμενό του, επέλεξε να παρουσιάσει τον ηγέτη μέσα από μια οπτική που σχεδόν τον εξυμνούσε, δίνοντας έμφαση στην επιμονή και τη «στρατηγική ευφυΐα» του. Αυτός ο τρόπος παρουσίασης ξενίζει, καθώς αγνοεί ή υποβαθμίζει τις βίαιες και καταπιεστικές πρακτικές του φασισμού, που τότε είχαν ήδη καθιερωθεί στην Ιταλία. «Τρεις είναι σήμερα, θαρρώ, οι ανώτατοι τύποι που έχουν το δικαίωμα να πλάσουν, κατ’ εικόνα τους και ομοίωση τους ανθρώπους: ο Λένιν, ο Γκάντι κι ο Μουσολίνι», είχε γράψει κάποτε. Το 1936 θα αρνείτο να καταδικάσει την εισβολή των φασιστικών ορδών του Μουσολίνι στην Αβησσυνία.
Ορισμένοι κριτικοί θεωρούν πως αυτή η στάση του Καζαντζάκη ίσως και να υποδεικνύει μια ασυνείδητη έλξη προς το αυταρχικό πρότυπο που έβλεπε στον πατέρα του, Καπετάν Μιχάλη, με τον οποίον ο Καζαντζάκης είχε μία βαθιά συγκρουσιακή σχέση. Ο θαυμασμός του για την αταλάντευτη δύναμη και τον μάτσο ανδρισμό που αντιπροσώπευαν φιγούρες όπως ο Μουσολίνι αποτελεί μία σκοτεινή πτυχή της σκέψης του, την οποία δεν παραδέχτηκε ποτέ ξεκάθαρα ο ίδιος.
Με τον Τσου-Εν-Λάι στο Πεκίνο. Πηγή: Ιστορικό Μουσείο Κρήτης
Η συνάντηση με τον Φράνκο
Η συνάντησή του με τον Φρανθίσκο Φράνκο, τον ηγέτη του φασιστικού καθεστώτος της Ισπανίας, εγείρει ανάλογα ζητήματα. Τότε, ο Φράνκο είχε ήδη εδραιώσει το καθεστώς του με μαζικές εκκαθαρίσεις και εκτελέσεις αντιφρονούντων. Παρ'όλα αυτά, όπως και με τον «Ντούτσε», τον αντιμετώπισε μέσα από μια οπτική κατανόησης του «φαινομένου» του φασισμού. Αυτή η επιμονή του Καζαντζάκη να διερευνήσει τη λογική πίσω από την αυταρχικότητα, χωρίς ξεκάθαρη αντίσταση ή αποκήρυξη της καταπίεσης που εκείνοι ασκούσαν, προκαλεί βαθιά ηθικά και πολιτικά ερωτήματα. Αν και ο ίδιος δεν ασπάστηκε ποτέ την ιδεολογία τους, η απόφασή του να συνδιαλεχθεί μαζί τους δίχως δημόσια αντίδραση για τα εγκλήματά τους εγείρει ανησυχία για την ηθική στάση του συγγραφέα έναντι τέτοιων απολυταρχικών δυνάμεων.
Οι επαφές του Καζαντζάκη με τον Μουσολίνι και τον Φράνκο δεν τον κάνουν φασίστα, αλλά παρουσιάζουν έναν άνθρωπο σε διαρκή εσωτερική αναζήτηση, ο οποίος ήταν διατεθειμένος να πλησιάσει κάθε είδους ιδεολογία για να αντλήσει συμπεράσματα. Αυτή η στάση του, ωστόσο, τον φέρνει επικίνδυνα κοντά σε μια ένοχη ανοχή, σε μια σιωπηρή αποδοχή της βίας ως μέσου επιβολής.
Καζαντζάκης και αριστερά
Η ιστορία, πάντως, κρίνει τον Καζαντζάκη όχι ως υποστηρικτή του φασισμού, αλλά ως έναν στοχαστή που δεν δίσταζε να διερευνήσει όλες τις όψεις της ανθρώπινης φύσης, ακόμη και τις σκοτεινές. Έδειξε μια σαφή αριστερή στροφή και δεν δίστασε να εκφράσει την υποστήριξή του στις σοσιαλιστικές και κομμουνιστικές ιδέες. Το 1924, ο Καζαντζάκης έγινε ηγέτης μιας κομμουνιστικής οργάνωσης που αποτελούνταν από δυσαρεστημένους πρόσφυγες και παλαιμάχους της Μικρασιατικής Εκστρατείας, γεγονός που προκάλεσε την προσοχή των αρχών. Συνελήφθη το 1925 στο Ηράκλειο της Κρήτης, αλλά αφέθηκε ελεύθερος μετά από 24 ώρες.
Η εμπλοκή του με το κομμουνιστικό κίνημα συνεχίστηκε. Το 1927, προσκλήθηκε από τη σοβιετική κυβέρνηση και ταξίδεψε στη Μόσχα για να παραστεί στις εκδηλώσεις για τη δεκαετία από την Οκτωβριανή Επανάσταση. Εκεί, συνάντησε τον Παναΐτ Ιστράτι, Ελληνορουμάνο αριστερό λογοτέχνη, με τον οποίο ανέπτυξε μια ισχυρή φιλία και συνεργασία.
Με τον Ιστράτι. Πηγή: Ιστορικό Μουσείο Κρήτης
Μια από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές ήταν η κοινή του εμφάνιση με τον Ιστράτι στο θέατρο «Αλάμπρα» στην Αθήνα, όπου μίλησαν ανοικτά για τα επιτεύγματα της Σοβιετικής Ένωσης και τις προοπτικές του σοσιαλισμού. Μετά την ομιλία, ακολούθησε διαδήλωση υπέρ της Σοβιετικής Ένωσης, πράξη που θεωρήθηκε προκλητική για το καθεστώς της εποχής. Ο Καζαντζάκης και ο Δημήτρης Γληνός, ο οποίος είχε συνδιοργανώσει την εκδήλωση, αντιμετώπισαν διώξεις από τις αρχές.
Στις Κάννες για την προβολή της ταινίας "Celui qui doit mourir" βασισμένης στο "Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται", με τον Jules Dassin και τη Μελίνα Μερκούρη. Πηγή: Ιστορικό Μουσείο Κρήτης
Ο φόβος και η υποταγή στον πατέρα του
Ο Καπετάν Μιχάλης ήταν ένας κλασικός Κρητικός της εποχής του, με δυναμικό χαρακτήρα και ακλόνητη πίστη στην αντίσταση ενάντια στην τουρκική κατοχή. Ήταν ένας αυστηρός και αλύγιστος άντρας, ένας τύπος «αγωνιστή» που έβλεπε την ελευθερία ως υπέρτατη αξία, αδιαφορώντας για τον προσωπικό πόνο ή την υποταγή σε οποιαδήποτε εξουσία. Ήταν, επίσης, αυταρχικός και απαιτητικός ως οικογενειάρχης, μεταφέροντας την αυστηρότητά του στη σχέση με τον γιο του, από τον οποίο απαιτούσε να του μιλά στον πληθυντικό. Δεν ήταν μόνο ο ίδιος που βίωνε τη βία ως μέσο αντιμετώπισης των προβλημάτων, αλλά απαιτούσε και από τον γιο του να ενστερνιστεί αυτή τη σκληρότητα, τόσο απέναντι στον εαυτό του όσο και απέναντι στους άλλους.
Ο Καζαντζάκης μεγάλωσε με έναν έντονο φόβο απέναντι στον πατέρα του, έναν φόβο που συχνά τον οδήγησε σε συναισθήματα βαθιάς υποταγής και, ταυτόχρονα, αμφισβήτησης. Όπως έχει αναφερθεί, ο συγγραφέας μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον όπου η επιβίωση και ο αγώνας για την ελευθερία ήταν βασικές αξίες, όμως ο πατέρας του συχνά εφάρμοζε σκληρές μεθόδους για να εμφυσήσει αυτές τις αρχές στον γιο του.
Μαθητικά χρόνια. Πηγή: Ιστορικό Μουσείο Κρήτης
Ο Νίκος περιγράφει τον πατέρα του ως μια αδάμαστη φιγούρα, σχεδόν τρομακτική, η οποία κυριαρχούσε στον κόσμο του με τρόπο που τον καθόρισε. Ο ίδιος ο Καζαντζάκης αργότερα θα παραδεχόταν πως ο φόβος του για τον πατέρα του διαμόρφωσε την αντίληψή του για την εξουσία και την ανάγκη για ελευθερία από κάθε είδους δεσμά, φυσικά και ψυχολογικά.
Εν τούτοις, αυτή η εμμονή με την ελευθερία ήταν ταυτόχρονα και μία ψυχολογική αλυσίδα που έπρεπε να σπάσει ο Καζαντζάκης, για να βρει τη δική του ταυτότητα, ανεξάρτητη από το αυστηρό πρότυπο του πατέρα του. Στο έργο του Ο Καπετάν Μιχάλης, η λογοτεχνική απεικόνιση του πατέρα του ως ομώνυμου ήρωα συμβολίζει αυτή την αδιάλειπτη μάχη για ελευθερία, καθώς και τον αγώνα που δίνει κάθε άνθρωπος για να ξεπεράσει τα δεσμά του παρελθόντος.
Ο πατέρας του. Πηγή: Ιστορικό Μουσείο Κρήτης
Οι γυναίκες της ζωής του
Η πρώτη γυναίκα που σημάδεψε τη ζωή του ήταν η Γαλάτεια Αλεξίου, η οποία υπήρξε η πρώτη του σύζυγος και το πρώτο ουσιαστικό γυναικείο πρόσωπο με το οποίο συνδέθηκε στενά. Η Γαλάτεια, που ήταν επίσης συγγραφέας και διανοούμενη, μοιραζόταν μαζί του το πάθος για τη λογοτεχνία και την αναζήτηση. Παρ'όλα αυτά, η σχέση τους ήταν γεμάτη εντάσεις και συγκρούσεις, καθώς ο Καζαντζάκης ήταν απορροφημένος από τις ιδέες του και την αποστολή του στον κόσμο, ενώ η Γαλάτεια ζητούσε μια πιο σταθερή και συναισθηματική επαφή. Το 1924, όντας ακόμη παντρεμένος, γνωρίζει και ερωτεύεται την Ελένη Σαμίου και δύο χρόνια αργότερα εκδίδεται το διαζύγιό του.
Με τη Γαλάτεια. Πηγή: Ιστορικό Μουσείο Κρήτης
Η Ελένη Σαμίου έγινε η δεύτερη και τελευταία σύζυγός του (μετά από μία 20ετή σχέση). Η Ελένη ήταν μια αφοσιωμένη και δυναμική γυναίκα, η οποία υπήρξε ο πυλώνας του στα πιο δύσκολα χρόνια και η οποία δέχθηκε τον ιδιαίτερο και πολυδιάστατο χαρακτήρα του με απόλυτη αφοσίωση. Εκείνη υπήρξε η προστάτιδα του έργου του, κρατώντας σημειώσεις και αλληλογραφία, ενώ ο ίδιος προσέφερε έναν ασυνήθιστο σεβασμό και εκτίμηση προς το πρόσωπό της. Παρά την ψυχρότητα που συχνά υπήρχε στη σχέση τους, καθώς λέγεται ότι δεν υπήρχε σεξουαλική επαφή ανάμεσά τους και της απευθυνόταν στον πληθυντικό, η Ελένη παρέμεινε δίπλα του μέχρι το τέλος, αναλαμβάνοντας μετά το θάνατό του να διασφαλίσει την κληρονομιά του.
Η σχέση του Καζαντζάκη με τις γυναίκες αποκαλύπτει μια συνεχή αμφιταλάντευση μεταξύ θαυμασμού και υπεροψίας. Αν και έτρεφε βαθύ σεβασμό για την πνευματική και συναισθηματική δύναμη που μπορεί να έχει μια γυναίκα, συχνά τις έβλεπε υπό το πρίσμα των δικών του φιλοσοφικών ιδεών, αφήνοντας ελάχιστο χώρο για την ανθρώπινη διάσταση και τα συναισθήματά τους. Για τον Καζαντζάκη, η γυναίκα φάνταζε περισσότερο ως ένα σύμβολο, μια υπερβατική ιδέα, και λιγότερο ως ένας αυτόνομος και ισότιμος σύντροφος.
Με τον φίλο και αργότερα κουμπάρο του, Άγγελο Σικελιανό. Πηγή: Ιστορικό Μουσείο Κρήτης
Οι γυναικείες μορφές που συνάντησε, συνδέθηκε και απογοήτευσε, άφησαν ανεξίτηλα σημάδια και στο έργο του. Ο Καζαντζάκης δημιούργησε ηρωίδες που αντικατοπτρίζουν αυτή την πολυπλοκότητα και την αμφιθυμία: δυναμικές, μυστηριώδεις και ταυτόχρονα τραγικές. Ο ίδιος έβλεπε στη γυναίκα τη δυνατότητα να είναι σύντροφος στον αγώνα για την ανύψωση του πνεύματος, αλλά και έναν παράγοντα πειρασμού, που μπορούσε να αποπροσανατολίσει από το μονοπάτι της ανώτερης πνευματικής αναζήτησης.
Η σχέση του Καζαντζάκη με τις γυναίκες μπορεί να ειδωθεί ως μια μικρογραφία της σύγκρουσης που τον χαρακτήριζε γενικά: μια ατέρμονη πάλη ανάμεσα στην ανθρώπινη φύση και την πνευματική του αποστολή, μια παλινδρόμηση μεταξύ γήινης απόλαυσης και ιδεολογικής ανύψωσης.
Με την Ελένη στο σπίτι τους στην Αίγινα. Πηγή: Ιστορικό Μουσείο Κρήτης
Η Γιόκο Όνο, που γεννήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου του 1933, έζησε μία από τις πιο θυελλώδεις σχέσεις της ζωής της με τον Λένον.
Λίγο μετά τον γάμο τους, στις 18 Μαρτίου 1969, η Γιόκο Όνο και ο Τζον Λένον δίνουν το πρώτο τους bed-in: δεν σηκώνονται από το κρεβάτι και δέχονται εκεί τους δημοσιογράφους. Γνωρίζονται το 1966 κι εκείνος τρέχει κοντά της όταν πεθαίνει ο μάνατζερ των Beatles, Μπράιαν Επστάιν. Το πιο αγαπημένο από τα παιδιά που άλλαξαν τον κόσμο της μουσικής προκαλεί με τη σχέση του -και μάλιστα με μια γυναίκα που θα κατηγορηθεί για πολλά αργότερα. Χαρακτηρίζει τη σχέση τους «ένα περίεργο κοκτέιλ αγάπης, σεξ και λήθης».
Είναι απολύτως υποταγμένος σε εκείνη -σε σημείο να τον αποκαλούν Τζον Όνο Λένον. Σκληρή και καταιγιστική, τον εξουσιάζει και ο Λένον εκτραχύνεται. Από τη μια, την προσβάλλει και της φέρεται βίαια, από την άλλη, την τραβάει σε άλλα πνευματικά επίπεδα, σε πολιτικές ενεργοποιήσεις. Οι καταχρήσεις τους στο αλκοόλ και στα ναρκωτικά δημοσιοποιούνται υπό την ανοχή τους. Το γυμνό τους εξώφυλλο στο άλμπουμ «Two Virgins», το 1969, είναι το σκάνδαλο της χρονιάς.
Το 1971 εγκαθίστανται μόνιμα στη Νέα Υόρκη. Εκεί, στο δικό τους κρεβάτι, ο Λένον γράφει το περίφημο «Give Peace a Chance», το τραγούδι-σύμβολο για την ειρήνη. Η συμμετοχή τους σε αντιπολεμικές εκστρατείες βελτιώνει την παλιότερη εικόνα τους. «Είμαι ένας άνθρωπος βίαιος», παραδέχεται ο Λένον, «έμαθα να το ελέγχω και ντρέπομαι γι’ αυτό που ήμουν». Η παθητικότητα όμως τον κουράζει.
Ξαναγυρίζει στα ναρκωτικά τραγουδώντας για την τυφλή αφοσίωσή του στη γυναίκα του. Εκείνη πιέζεται και ο χωρισμός έρχεται τον Οκτώβριο του 1973. Ο Λένον ζει με μια μικρή Κινέζα, είναι όμως όλη την ημέρα κρεμασμένος στο τηλέφωνο με τη Γιόκο. Σύντομα ξαναπαντρεύονται με δρουϊδική τελετή, αποκτούν τον Σoν, με τον οποίο ασχολείται αποκλειστικά ο πατέρας, ενώ η Όνο διαχειρίζεται εν λευκώ την κολοσσιαία περιουσία.
H Γιόκο μετά τον Λένον
Ο Λένον πυροβολήθηκε θανάσιμα στις 8 Δεκεμβρίου του 1980, έξω από το Dakota, το κτίριο διαμερισμάτων στη Νέα Υόρκη όπου έμεναν με τη Γιόκο. Ήταν 40 ετών. Εκείνο το βράδυ, επέστρεφαν στο σπίτι με λιμουζίνα από το στούντιο ηχογράφησης, όταν ο 25χρονος Αμερικανός Μαρκ Ντέιβιντ Τσάπμαν πυροβόλησε πισώπλατα πέντε φορές τον Τζον Λένον.
«Ο γιατρός ήρθε και μου έδωσε κάποια πράγματα. Ακόμα δεν το πίστευα. Οταν μου έδωσε τη βέρα του Τζον, τότε πια κατάλαβα», είπε η Όνο στο «People» το 1990 για το πώς αντιμετώπισε τον θάνατο του συντρόφου της. «Ήταν σημαντικό να δώσω την άδειά μου στο νοσοκομείο να ανακοινώσει τον θάνατο του Τζον αλλά δεν μπορούσα να πω ναι αμέσως. Εκείνη τη στιγμή, ένιωθα ότι ο Τζον θα ήταν ακόμα ζωντανός, αν δεν ανακοινωνόταν ο θάνατός του».
24 Φεβρουαρίου 1982: Ο Λένον κέρδισε μετά τον θάνατό του ένα Grammy, με την Όνο, για το άλμπουμ τους «Double Fantasy». Η εμφανώς συγκινημένη Όνο ανέβηκε στη σκηνή μαζί με τον γιο τους, Σον, για να αποδεχτούν το βραβείο και οι παρευρισκόμενοι τους χειροκρότησαν θερμά. Μιλώντας με δάκρυα στα μάτια, η Όνο είπε: «Δεν ξέρω πραγματικά τι να πω. Νομίζω ότι ο Τζον είναι μαζί μας εδώ σήμερα. Σας ευχαριστώ πολύ. Τόσο ο Τζον όσο και εγώ ήμασταν πάντα πολύ περήφανοι και χαρούμενοι που αποτελούσαμε κομμάτι της ανθρώπινης φυλής που έκανε καλή μουσική για τη Γη και για το Σύμπαν. Σας ευχαριστώ».
Δεκέμβριος 1990: Η Γιόκο Όνο αναλογίζεται τον θάνατο του Τζον Λένον δέκα χρόνια μετά τη δολοφονία του, σε μια γιορτή με τους αγαπημένους του. «Αυτό που μου λείπει περισσότερο από τον Τζον είναι η απίστευτη τρυφερότητά του και η πίστη του σε μένα», είπε η Όνο στο People. «Η αγάπη μπορεί μερικές φορές να είναι κόλαση. Μπορεί να κακομεταχειριστεί ο ένας τον άλλον στο όνομα της αγάπης. Αλλά αυτό που δούλεψε στη σχέση μας ήταν ότι ποτέ δεν χάσαμε τον σεβασμό ο ένας για τον άλλον και πάντα φροντίζαμε να τον εκφράζουμε. Αγαπηθήκαμε σαν να μην υπήρχε αύριο. Όταν το σκέφτομαι τώρα, αισθάνομαι ότι υπήρχε κάτι τόσο έντονο σε αυτό, σαν να ξέραμε ότι δεν είχαμε πολύ χρόνο».
Οκτώβριος 2015: Σε μια σπάνια συνέντευξη της Όνο στο The Daily Beast, άνοιξε την καρδιά της και εξομολογήθηκε γιατί συνέχισε να ζει στο Dakota, στο διαμέρισμά τους.
«Κάθε μέρα μοιραζόμασταν κάθε δωμάτιο», είπε. «Οι καλές αναμνήσεις υπερτερούν των κακών. Η κακή ανάμνηση ήταν μόνο μία και ήταν τρομερή. Αλλά πέρα από αυτό, ένιωθα ότι ήμασταν ακόμα μαζί». Πρόσθεσε ότι η μετακόμιση θα την έκανε «να νιώθει πολύ περίεργα», εξηγώντας ότι βρήκε παρηγοριά γιατί ήταν περιτριγυρισμένη από αντικείμενα «που άγγιξε, που αγάπησε» ο Τζον.
Η Όνο μίλησε επίσης ανοιχτά για τον δολοφόνο του Λένον και τον λόγο που έχει επανειλημμένα αντιταχθεί στις αιτήσεις του για αποφυλάκιση. «Είναι πολύ, πολύ δύσκολο για μένα να σκέφτομαι τον Τσάπμαν», είπε, προσθέτοντας ότι ανησυχούσε πως αυτός θα «ξαναχτυπούσε» αν έβγαινε από τη φυλακή. «Θα μπορούσε να είμαι εγώ, θα μπορούσε να είναι ο Σον, θα μπορούσε να είναι οποιοσδήποτε, υπάρχει αυτή η ανησυχία».
9 Οκτωβρίου 2021: Την ημέρα που ο Λένον θα γιόρταζε τα 81α γενέθλιά του, η Όνο ευχήθηκε στον αείμνηστο σύζυγό της καθώς και στον γιο τους, Σον, που έχει γενέθλια την ίδια ημέρα με τον πατέρα του. «Χρόνια Πολλά Τζον! Χρόνια Πολλά Σον! Σας αγαπώ!» έγραψε η Όνο στο Χ (πρώην Twitter), ανεβάζοντας μια φωτογραφία του πατέρα και του γιου που σβήνουν μαζί τα κεράκια της τούρτας, όταν ο Σον ήταν μικρός.
Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός απείλησε να τερματίσει τη συνεργασία για προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας στην Ουκρανία - που αντιμετωπίζει διακοπές ηλεκτροδότησης που προκλήθηκαν από ρωσικές αεροπορικές επιδρομές
Κατάσταση έκτακτης έκτακτης ανάγκης για τις προμήθειες πετρελαίου λόγω της διακοπής των ρωσικών παραδόσεων μέσω του αγωγού Ντρούζμπα κήρυξε, σήμερα, ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο. Ταυτόχρονα, απείλησε την Ουκρανία με αντίποινα αν αυτή η κατάσταση συνεχιστεί.
Η Σλοβακία αποφάσισε να απελευθερώσει 250.000 τόνους από τα αποθέματά της έκτακτης ανάγκης λόγω της κατάστασης, τόνισε σήμερα ο Ρ. Φίτσο σε συνέντευξη Τύπου.
Την προηγούμενη εβδομάδα το ουκρανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι διακόπηκαν οι ροές ρωσικού πετρελαίου που είχε προορισμό την Ανατολική Ευρώπη και διαμετακόμιση μέσω του ουκρανικού τμήματος του πετρελαιαγωγού Ντρούζμπα έπειτα από ρωσική επίθεση στις 27 Ιανουαρίου.
Ωστόσο, ο Ρ. Φίτσο, επικαλούμενος αναφορές από τις σλοβακικές υπηρεσίες πληροφοριών, υποστήριξε ότι οι εργασίες επισκευής έχουν ολοκληρωθεί, κατηγορώντας την ουκρανική κυβέρνηση ότι δεν ξαναρχίζει τις παραδόσεις για να «εκβιάσει» την Ουγγαρία, η οποία αντιτίθεται στη μελλοντική ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός απείλησε να τερματίσει τη συνεργασία για προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας στην Ουκρανία – που αντιμετωπίζει διακοπές ηλεκτροδότησης που προκλήθηκαν από ρωσικές αεροπορικές επιδρομές.
«Αν ο πρόεδρος Ζελένσκι πιστεύει ότι αυτές οι παραδόσεις δεν έχουν νόημα μπορούμε να αποφασίσουμε να αποσυρθούμε από αυτήν τη συμφωνία προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας», υπογράμμισε.
Ο Σλοβάκος πρεσβευτής στην Ουκρανία επέδωσε επίσημη νότα ζητώντας εξηγήσεις για την αναστολή των παραδόσεων πετρελαίου, πρόσθεσε ο Ρ. Φίτσο, ο οποίος ανακοίνωσε την πρόθεσή του να παραπέμψει το θέμα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να εξετάσει την κατάσταση.
Κατηγορίες και από τον Όρμπαν προς την Ουκρανία
Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν κατηγόρησε επίσης την Ουκρανία για εκβιασμό, προσπαθώντας να αναγκάσει «την Ουγγαρία να ενταχθεί στον φιλοπολεμικό συνασπισμό των ευρωπαϊκών χωρών», τόνισε σε σημερινή του ανάρτηση στο Facebook.
Η Ουγγαρία και η Σλοβακία ανακοίνωσαν ότι ζήτησαν από την Κροατία να επιτρέψει τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου μέσω του αγωγού Adria.
«Υπάρχουν όμως δύο προβλήματα», τόνισε ο Σλοβάκος πρωθυπουργός. «Δεν έχουμε δοκιμάσει ποτέ την πλήρη ικανότητά του» και η τιμή ανά τόνο πετρελαίου για 100 χιλιόμετρα μεταφοράς «θα είναι πέντε ευρώ, πέντε φορές υψηλότερη» από ό,τι μέσω Ντρούζμπα.
Όταν ρωτήθηκε χθες σχετικά με το αίτημα χρήσης του αγωγού Adria, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε ότι παραμένει «σε επαφή με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη» και είναι έτοιμη «να συγκαλέσει συνάντηση της ομάδας συντονισμού για το πετρέλαιο σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης», υποστηρίζοντας παράλληλα ότι «δεν υπάρχουν βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι για την ασφάλεια ή τον εφοδιασμό» της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, οι οποίες «διαθέτουν αποθέματα έκτακτης ανάγκης ισοδύναμα με 90 ημέρες».
