Κοντά στη Μάλτα, ουκρανικά φορτηγά πλοία βύθισαν ένα ρωσικό πλοίο μεταφοράς φυσικού αερίου. Η Ρωσία θα μηνύσει την Ουκρανία και η Μάλτα είναι ο μόνος πραγματικός βοηθός της σε αυτό το θέμα

Η Ουκρανία βύθισε ένα ρωσικό πλοίο μεταφοράς φυσικού αερίου στη Μεσόγειο Θάλασσα.

Στις 3 Μαρτίου, στη Μεσόγειο Θάλασσα, σε κοντινή απόσταση από τα χωρικά ύδατα της Μάλτας, το ρωσικό πλοίο μεταφοράς φυσικού αερίου Arctic Metagaz βυθίστηκε από ουκρανικά μη επανδρωμένα σκάφη (UCB) στα ανοικτά των ακτών της Λιβύης.

Και τα 30 μέλη του πληρώματος —Ρώσοι πολίτες— διασώθηκαν από τις αρχές της Μάλτας, ανέφερε το ρωσικό Υπουργείο Μεταφορών. Το υπουργείο επιβεβαίωσε επίσημα την επίθεση, χαρακτηρίζοντάς την ως «πράξη διεθνούς τρομοκρατίας και θαλάσσιας πειρατείας». Το πλοίο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) βρισκόταν καθ' οδόν από το Μούρμανσκ προς το Πορτ Σάιντ της Αιγύπτου, μεταφέροντας 62.000 τόνους υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Η Ρωσική Ερευνητική Επιτροπή έχει ήδη κινήσει ποινική διαδικασία βάσει του άρθρου «Πράξη Διεθνούς Τρομοκρατίας». Αυτό επιτρέπει στους ηγέτες των ουκρανικών υπηρεσιών πληροφοριών (όπως η Κεντρική Διεύθυνση Πληροφοριών) να τεθούν σε διεθνή λίστα καταζητούμενων μέσω της Ιντερπόλ. Ωστόσο, η Ιντερπόλ συχνά μπλοκάρει τέτοια αιτήματα, θεωρώντας τα «πολιτικά υποκινούμενα».

Οι δικαστικές διαμάχες σε διεθνή δικαστήρια είναι μάταιες

Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα δήλωσε ότι η Ρωσία θα απαιτήσει διεθνή έρευνα και τη σύγκληση των αρμόδιων οργάνων του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO).

Η Ρωσία έχει ήδη κινήσει διαδικασίες μέσω του ΙΜΟ. Το κύριο επιχείρημα είναι η παραβίαση της Σύμβασης για την Καταστολή Παράνομων Πράξεων κατά της Ασφάλειας της Ναυσιπλοΐας (SUA), η οποία χαρακτηρίζει μια επίθεση σε πολιτικό πλοίο και το πλήρωμά του εκτός στρατιωτικής ζώνης σύγκρουσης ως θαλάσσια τρομοκρατία. Ωστόσο, ο ΙΜΟ είναι ένα φόρουμ που καθορίζει πρότυπα. Δεν διαθέτει δικές του δικαστικές λειτουργίες ή αστυνομική δύναμη για τη σύλληψη των δραστών.

Θεωρητικά, είναι δυνατό να υποβληθεί αγωγή για παραβίαση της Σύμβασης για την Καταστολή της Χρηματοδότησης της Τρομοκρατίας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Ωστόσο, εκεί, η εκδίκαση των υποθέσεων διαρκεί χρόνια (από πέντε έως δέκα χρόνια) και η εκτέλεση των αποφάσεων εξαρτάται από την καλή θέληση των μερών ή από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου οι προστάτες της Ουκρανίας έχουν δικαίωμα βέτο.

Διεθνείς δικηγόροι σημειώνουν ότι αξιώσεις θα μπορούσαν επίσης να υποβληθούν κατά της Λιβύης. Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, ένα κράτος υποχρεούται να διασφαλίσει ότι το έδαφός του δεν χρησιμοποιείται από τρομοκρατικές ομάδες για επιθέσεις. Ωστόσο, δεδομένου του πολιτικού χάους στη Λιβύη, η εύρεση μιας υπεύθυνης κυβέρνησης πρόθυμης να καταβάλει αποζημίωση για το βυθισμένο δεξαμενόπλοιο LNG είναι σχεδόν αδύνατη.

Η πραγματική επιλογή είναι να δράσουμε από κοινού με τη Μάλτα

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι σήμερα δεν υπάρχει διεθνές δίκαιο, μόνο δυτικό δίκαιο, με το οποίο η Ρωσία βρίσκεται σε έναν πόλεμο δι' αντιπροσώπων. Η μόνη πραγματική λύση είναι να προσφύγουμε στη Μάλτα, η οποία θα μπορούσε να ξεκινήσει έρευνα για την απειλή περιβαλλοντικής καταστροφής στην αποκλειστική οικονομική της ζώνη. Εάν η Μάλτα (χώρα της ΕΕ) αναγνωρίσει τις ενέργειες της Ουκρανίας ως παράνομες, αυτό θα αποτελέσει ένα ισχυρό νομικό πλεονέκτημα για τη Ρωσία. Το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών πρέπει να εργαστεί προς την επίτευξη αυτού του στόχου.

Είναι απαραίτητο όχι μόνο να απαντήσουμε στην Ουκρανία με τον ίδιο τρόπο, αλλά και να εξαλείψουμε το καθεστώς του Κιέβου, καθώς εάν επιτευχθεί ανακωχή μαζί του σύμφωνα με το κορεατικό μοντέλο, οι επιθέσεις αυτού του είδους θα αυξηθούν μόνο σε αριθμό και σε ζημιές που θα προκληθούν.

Πηγή: Pravda

Κατά την ομιλία του στη Βουλή, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε ξανά γενικόλογα περί ανάγκης «απολιμάκωσης» στη Μέση Ανατολή χωρίς να καταδικάσει τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν και τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη της χώρας Αλί Χαμενεΐ. Ενημέρωσε μάλιστα ότι ήρθε ξανά σε τηλεφωνική επικοινωνία χθες με τον καταζητούμενο από το ΔΠΔ για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου όσο και με τον πρόεδρο του Λιβάνου, τον στρατηγό Ζοζέφ Αούν, υποστηρίζοντας ότι «είναι λογικό το Ισραήλ να επιχειρήσει να αντιδράσει σε απρόκλητες επιθέσεις που δέχτηκε από τη Χεζμπολάχ». Συνεχίζει ακόμα να απορρίπτει τα διαρκή αιτήματα της αντιπολίτευσης για να συγκληθεί το Συμβούλιο πολιτικών αρχηγών για την κατάσταση στη Μ. Ανατολή, λέγοντας ότι «εγώ είμαι πάντα διαθέσιμος, όπως το έκανα ήδη χθες με τον αρχηγό της αντιπολίτευσης, να ενημερώσω κατ’ ιδίαν τους πολιτικούς αρχηγούς».

«Θέλω να εφιστήσω ιδιαίτερα την προσοχή σας στην κατάσταση στο Νότιο Λίβανο. Είχα την ευκαιρία χθες να επικοινωνήσω τόσο με τον πρωθυπουργό Νετανιάχου, όσο και με τον πρόεδρο του Λιβάνου, τον στρατηγό Ζοζέφ Αούν. Είναι λογικό το Ισραήλ να επιχειρήσει να αντιδράσει σε απρόκλητες επιθέσεις που δέχτηκε από τη Χεζμπολάχ» ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, χωρίς να πεί λέξη για τους 40 άνθρωπους που σκότωσε και τους 246 που τραυμάτισε το Ισράηλ στον Λίβανο μέσα σε δύο μέρες.

Συνέχισε λέγοντας: «Εξίσου όμως αδικαιολόγητη θα ήταν σήμερα μία εκτεταμένη χερσαία επιχείρηση, η οποία ουσιαστικά θα οδηγούσε σε μία ανάφλεξη ενός ακόμα μετώπου στη Μέση Ανατολή, ενισχύοντας ουσιαστικά τη Χεζμπολάχ, δίνοντας στη Χεζμπολάχ, δίνοντάς της πρόσθετα επιχειρήματα. Και με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί και η χώρα μας να παίξει έναν ρόλο ευρύτερης σταθερότητας ώστε εκτός.»

Ο Πρωθυπουργός εξακολουθεί να αρνείται τη σύγκληση Συμβουλίου πολιτικών αρχηγών παρά τα επίμονα αιτήματα της αντιπολίτευσης. «Ώστε από το κύριο μέτωπο το οποίο αφορά το Ιράν, να μην ανοίξει ακόμα ένα μέτωπο, το οποίο θα είναι ακόμα κοντύτερα στην ελληνική και στην Κυπριακή επικράτεια. Σε κάθε περίπτωση και αντιλαμβάνομαι ότι σήμερα θα τοποθετηθούν και στην ολομέλεια και αρχηγοί των κομμάτων. Ο Υπουργός Εξωτερικών θα είναι έτοιμος να ενημερώσει θεσμικά και σε μεγαλύτερη λεπτομέρεια και με μεγαλύτερη επιστημονικότητα το ακροατήριο αυτό. αυτό είναι απαραίτητο όλα τα κόμματα.Εγώ είμαι πάντα διαθέσιμος, όπως το έκανα ήδη χθες με τον αρχηγό της αντιπολίτευσης, να ενημερώσω κατ’ ιδίαν τους πολιτικούς αρχηγούς» επανέλαβε.

Σχετικά με τις ανατιμήσεις που προβλέπονται λόγω της ανάφλεξης στη γειτονιά μας, υποστήριξε: «Τυχόν αυξήσεις στα καύσιμα θα πρέπει να τις θεωρούμε δεδομένες. Όμως άλλο οι λελογισμένες αυξήσεις από την αύξηση των τιμών της πρώτης ύλης και άλλο η αχαλίνωτη κερδοσκοπία. Γι’ αυτό και αν απαιτηθεί, θα ληφθούν ειδικά μέτρα για τον έλεγχο ενδεχόμενων υπερβολικών ανατιμήσεων.»

Αναλυτικά η ομιλία του Πρωθυπουργού:

«Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, πριν μιλήσω για το υπό συζήτηση νομοσχέδιο, επιτρέψτε μου μία αναφορά στα όσα δραματικά εξελίσσονται στο Ιράν, στη Μέση Ανατολή και ευρύτερα στην περιοχή μας. Είναι πολεμικά γεγονότα μεγάλης έκτασης και μεγάλης έντασης, τα οποία προκαλούν ταυτόχρονα απροσδιόριστες οικονομικές συνέπειες, επιβεβαιώνοντας δυστυχώς την εκτίμηση ότι ο χάρτης των παγκόσμιων παγκόσμιων γεωπολιτικών συσχετισμών διαρκώς μεταβάλλεται και ότι η μόνη βεβαιότητα είναι η διεθνής αβεβαιότητα.

Σε αυτό λοιπόν το εξαιρετικά σύνθετο τοπίο, η θέση της πατρίδας μας είναι σαφής. Υποστηρίζουμε την αποκλιμάκωση των ενεργών συγκρούσεων και την επιστροφή της διπλωματίας με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, με ιδιαίτερη έμφαση στην ελευθερία και στην ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπολοϊας είναι μια θέση την οποία εξάλλου διατυπώσαμε αμέσως και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Ενώ επίσης η επόμενη μέρα στο Ιράν θα πρέπει να εγγυάται την ελευθερία και την αυτοδιάθεση αυτού του λαού, ο οποίος καταπιέζεται εδώ και δεκαετίες, παράλληλα με τον απόλυτο έλεγχο και του πυρηνικού, αλλά και του βαλιστικού του προγράμματος, ώστε να πάψει το Ιράν να αποτελεί μία διαρκή απειλή για την περιφερειακή και τη διεθνή ειρήνη.

Από την πρώτη στιγμή η χώρα τέθηκε και σε διπλωματική και σε αμυντική ετοιμότητα. Στο Υπουργείο Εξωτερικών ενεργοποιήθηκε η μονάδα διαχείρισης κρίσεων. Εγκαταστάθηκαν πολλαπλές γραμμές επικοινωνίας σε όλα τα εμπλεκόμενα τα κράτη και είναι δυστυχώς πολλά. Δημιουργήθηκαν πλατφόρμες σε όλα τα κράτη για δηλώσεις επαναπατρισμού και μάλιστα υπάρχει και ένα ειδικό σχέδιο, μόλις αυτό καταστεί εφικτό. Μόλις η ασφάλεια των πτήσεων μπορεί να εξασφαλιστεί και ανοίξουν οι εναέριοι χώροι, να υπάρχει οργανωμένη επιστροφή όσων το επιθυμούν με ευθύνη της πολιτείας.

Ήδη Όπως γνωρίζετε, έχουνε γίνει κάποιοι στοχευμένοι επαναπατρισμοί, η ομάδα νέων του Άρη, μία ομάδα συμπολιτών μας, η οποία εκκενώθηκε από την Βηθλεέμ, μέσω Αιγύπτου και βρίσκεται στο δρόμο της, στο δρόμο της επιστροφής για την πατρίδα μας και αντίστοιχες κινήσεις θα γίνουν και τις επόμενες μέρες.

Θέλω να ζητήσω από τους συμπολίτες μας οι οποίοι βρίσκονται αυτή τη στιγμή στις χώρες του κόλπου να δείξουν υπομονή και κατανόηση, να φροντίσουν πρώτα και πάνω απ’ όλα για την προσωπική τους ασφάλεια και να γνωρίζουν ότι η ελληνική πολιτεία θα μεριμνήσει το συντομότερο δυνατόν, όταν αυτό καταστεί εφικτό, όσοι το επιθυμούν να επιστρέψουν με ασφάλεια στην πατρίδα μας.

Η προσοχή μας βέβαια, ταυτόχρονα, στρέφεται και στην Κύπρο, που αποτελεί τον πυλώνα βραχίονα του Ελληνισμού και δυστυχώς βρίσκεται πολύ πιο κοντά από την Ελλάδα στην εμπόλεμη ζώνη. Έτσι, ύστερα από επικοινωνία μου με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, η Ελληνική πολιτεία έστειλε στην Κύπρο το καμάρι του ελληνικού στόλου, τη Φρεγάτα Κίμων, τη Φρεγάτα Ψαράς και τέσσερα αεροσκάφη F16 Viper.

Η Ελλάδα είναι παρούσα με ευθύνη και ισχύ, όπου την καλεί το εθνικό καθήκον. και έτοιμη. Οι αναβαθμισμένες ένοπλες δυνάμεις στην υπηρεσία του οικουμενικού ελληνισμού. Η αποστολή μας αυτή είναι αποστολή αμυντική και ειρηνική. Γίνεται με βάση τόσο την διμερή, όσο και την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και με έναν στόχο μόνο: να αποτραπούν απειλητικές ενέργειες εναντίον του ανεξάρτητου κράτους της Κύπρου.

Και αυτό νομίζω ότι έχει και την ξεχωριστή του σημασία, διότι καταδεικνύει στην πράξη πώς αντιλαμβανόμαστε την ενδυνάμωση της χώρας μας και ειδικά των ενόπλων δυνάμεών μας τα τελευταία χρόνια, αλλά και τη διπλωματική μας εμβέλεια. Θέλω να θυμίσω ότι η Ελλάδα πρώτη έσπευσε να συνδράμει την Κύπρο, ακολούθησαν και αυτό νομίζω ότι είναι μια θετική εξέλιξη, διότι καταδεικνύει ότι απειλή κατά της Κύπρου είναι απειλή κατά εδάφους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ακολούθησε και η Γαλλία και ενδεχομένως η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, χώρες που και αυτές δήλωσαν ετοιμότητα να αποστείλουν και σκάφη, αλλά και συστήματα αεράμυνας στη Μεγαλόνησο.

Επί της ουσίας τώρα, προφανώς και δεν θα παραθέσω δημόσια όλες τις πλευρές της συνεργασίας μας με τη Λευκωσία. Όπως λιτές σε αυτές τις συγκυρίες πρέπει να είμαι. Ότι οι αναφορές μας στις ένοπλες δυνάμεις, ασφαλώς και η φρούρηση ευαίσθητων στρατιωτικών υποδομών είναι αυξημένη και το ίδιο ισχύει και από πλευράς Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη σε ό,τι αφορά πιθανούς στόχους συνδεδεμένους με τα αντιμαχόμενα κράτη. Και με βάση τον ίδιο σχεδιασμό, σενάρια εξετάζει και το Υπουργείο Μετανάστευσης, καθώς ξέρουμε καλά ότι στις τη σύρραξη δυστυχώς.

Δυστυχώς θα ακολουθούν πάντα και μετακινήσεις πληθυσμών, ροές αμάχων, δηλαδή μέσω όμορων χωρών προς την ασφαλέστερη Δύση. Θέλω να είμαι σαφής, κάτι τέτοιο προς το παρόν δεν είναι ορατό. Επαναλαμβάνω, δεν είναι ορατό. Είναι αναγκαίο όμως η πατρίδα μας να είναι προετοιμασμένη για κάθε πιθανή εξέλιξη σε όλα τα πεδία. Και αυτό ακριβώς κάνει με τρόπο συνεπή, μεθοδικό, αλλά και αθόρυβο όταν αυτό χρειάζεται.

Προφανώς όλες αυτές οι εξελίξεις επηρεάζουν και τη διεθνή οικονομία. Τα ευρωπαϊκά ομόλογα, τις τιμές ενέργειας που κινούνται απότομα προς τα πάνω, όπως πάντα συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις. Γι’ αυτό και τα αρμόδια υπουργεία είναι έτοιμα, εφόσον χρειαστεί, να αναπροσαρμόσουν τις κινήσεις τους και ήδη εξετάζουμε προληπτικά μέτρα ώστε να απορροφηθούν, κατά το δυνατόν, οι όποιες αρνητικές συνέπειες από την κρίση στην οικονομία.

Τυχόν αυξήσεις στα καύσιμα θα πρέπει να τις θεωρούμε δεδομένες. Όμως άλλο οι λελογισμένες αυξήσεις από την αύξηση των τιμών της πρώτης ύλης και άλλο η αχαλίνωτη κερδοσκοπία. Γι’ αυτό και αν απαιτηθεί, θα ληφθούν ειδικά μέτρα για τον έλεγχο ενδεχόμενων υπερβολικών ανατιμήσεων.

Κλείνω αυτήν την εισαγωγή μου με την παρατήρηση ότι, όπως είπα προηγούμενα, όπως έχω πει στα χαρτογράφητα νερά αυτών των νέων διεθνών ανακατατάξεων, η εσωτερική σταθερότητα της χώρας γίνεται ακόμα περισσότερο προϋπόθεση ασφάλειας αλλά και προόδου. Καλώντας όλους μας σε αυτήν την αίθουσα να αντιληφθούμε ότι είναι καιρός τα μικρά και τα κομματικά να υποχωρούν επιτέλους μπροστά στα μεγάλα και τα εθνικά.

Η αντιπολιτευτική εσωστρέφεια να δώσει τώρα τη θέση της σε μία ευρύτερη οπτική και η συναίνεση που ενώνει να επικρατήσει έναντι των συνθημάτων που διχάζουν. Και ας τα σκεφτούν όλα αυτά και οι επαγγελματίες ανησυχούντες, πότε για την υπεύθυνη θέση της χώρας, πότε και για το διεθνές δίκαιο και ας αντιληφθούν επιτέλους ότι η εξωτερική και η αμυντική.

Ότι η αμυντική πολιτική δεν ασκείται με ιδεολογικά, αλλά ασκείται με εθνικά κριτήρια. Ναι, το Διεθνές Δίκαιο δεν μπορεί να επιστρατεύεται για να δικαιολογεί κρεμάλες δικτατορικών καθεστώτων, ούτε όμως να ακούγονται και θέσεις που ενισχύουν μία γενικευμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Ένας γενικευμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή, το γνωρίζουμε καλά από την ιστορία.
Από την ιστορία μας δεν παράγει νικητές. Παράγει μόνο αστάθεια, ανθρωπιστικές κρίσεις και αλυσιδωτές συνέπειες, οι οποίες φτάνουν μέχρι την Ευρώπη. Είναι κάτι το οποίο ασταλώς δεν το θέλουμε.

Από το περασμένο Σάββατο έχω επικοινωνήσει με όλους τους ηγέτες χωρών στη Μέση Ανατολή, μεταφέροντας αυτό το μήνυμα για μία ανάγκη αποκλιμάκωσης και επαναφοράς στο δρόμο της διπλωματίας.

Θέλω να εφιστήσω ιδιαίτερα την προσοχή σας στην κατάσταση στο Νότιο Λίβανο. Είχα την ευκαιρία χθες να επικοινωνήσω τόσο με τον πρωθυπουργό Νετανιάχου, όσο και με τον πρόεδρο του Λιβάνου, τον στρατηγό Ζοζέφ Αούν. Είναι λογικό το Ισραήλ να επιχειρήσει να αντιδράσει σε απρόκλητες επιθέσεις που δέχτηκε από τη Χεζμπολάχ.

Εξίσου όμως αδικαιολόγητη θα ήταν σήμερα μία εκτεταμένη χερσαία επιχείρηση, η οποία ουσιαστικά θα οδηγούσε σε μία ανάφλεξη ενός ακόμα μετώπου στη Μέση Ανατολή, ενισχύοντας ουσιαστικά τη Χεζμπολάχ, δίνοντας στη Χεζμπολάχ, δίνοντάς της πρόσθετα επιχειρήματα. Και με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί και η χώρα μας να παίξει έναν ρόλο ευρύτερης σταθερότητας ώστε εκτός.

Ώστε από το κύριο μέτωπο το οποίο αφορά το Ιράν, να μην ανοίξει ακόμα ένα μέτωπο, το οποίο θα είναι ακόμα κοντύτερα στην ελληνική και στην Κυπριακή επικράτεια. Σε κάθε περίπτωση και αντιλαμβάνομαι ότι σήμερα θα τοποθετηθούν και στην ολομέλεια και αρχηγοί των κομμάτων.Ο Υπουργός Εξωτερικών θα είναι έτοιμος να ενημερώσει θεσμικά και σε μεγαλύτερη λεπτομέρεια και με μεγαλύτερη επιστημονικότητα το ακροατήριο αυτό. αυτό είναι απαραίτητο όλα τα κόμματα.Εγώ είμαι πάντα διαθέσιμος, όπως το έκανα ήδη χθες με τον αρχηγό της αντιπολίτευσης, να ενημερώσω κατ’ ιδίαν τους πολιτικούς αρχηγούς».

Πηγή; tpp

Ακόμα και αν ο πόλεμος τελείωνε αύριο, η οικονομία θα «στενάζει» για πολύ καιρό προειδοποιεί ρεπορτάζ του Μarketwatch. Πιο ψύχραιμη η ανάλυση του Βloomberg, εξετάζει δύο εναλλακτικά σενάρια.

Καθώς ο πόλεμος που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, μετατρέπεται σε ευρύτερη σύρραξη στη Μέση Ανατολή, φουντώνουν τα σενάρια για ένα νέο σοκ στη διεθνή οικονομία.

Όπως συμβαίνει συνήθως σε περιπτώσεις κρίσης, οι απόψεις των αναλυτών διακρίνονται σε ψύχραιμες, ανήσυχες και… καταστροφολογικές.

Στην πρώτη κατηγορία ανήκει μακροσκελέστατο ρεπορτάζ του Bloomberg, για τις αντιδράσεις των χρηματιστηρίων ενέργειας τα πρώτα 24ωρα του πολέμου. Σε περισσότερες από 3.000 λέξεις, οι πέντε οικονομικοί συντάκτες, με τη συνεισφορά 17 ανταποκριτών από κάθε γωνιά του πλανήτη, προσπαθούν να μας πείσουν ότι προς το παρόν «δεν πάθαμε και τίποτα». Τουλάχιστον έτσι ερμηνεύουν τις αρχικές ενδείξεις της αγοράς, διατηρώντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να «ξεσπάσει χάος στις αγορές» όσο οδεύουμε σε παρατεταμένη σύγκρουση.

Οι traders ποντάρουν σε αποκλιμάκωση

«Γιατί οι αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου ήταν συγκρατημένες μετά το χτύπημα του Τραμπ στο Ιράν;», είναι ο αρχικός τίτλος του άρθρου, το οποίο εμπλουτίζεται συνεχώς με τα νέα δεδομένα.

Η κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων μέσω των Στενών του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται το ένα πέμπτο της παραγωγής πετρελαίου, έχει  πρακτικά σταματήσει. Οι επιθέσεις με πυραύλους και drones από το Ιράν οδήγησαν στο κλείσιμο των μεγαλύτερων εγκατάστασεων  υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο, στο Ρας Λαχάρ του Κατάρ, όσο και του μεγαλύτερου διυλιστηρίου πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας, στο Ρας Τανούρα.

Ωστόσο, ενώ οι τιμές σημείωσαν άνοδο, η κλίμακα των μεταβολών ήταν πολύ μικρότερη από ό,τι σε προηγούμενες μεγάλες κρίσεις, υπογραμμίζουν. To πετρέλαιο μπρεντ εκτινάχθηκε μεν, αλλά «μόνο στο υψηλότερο επίπεδο από το 2024». Ακόμα και η αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου ως και πάνω από 40% χαρακτηρίζεται «σχεδόν αμελητέα σε σύγκριση με τις δραματικές μεταβολές της ενεργειακής κρίσης του 2021-22».

Τα δύο εναλλακτικά σενάρια του Βloomberg

Σύμφωνα με το Βloomberg «το στοίχημα του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι ένας  νέος παγκόσμιος ενεργειακός χάρτης θα του προσφέρει πολύ μεγαλύτερη στρατιωτική ελευθερία στη Μέση Ανατολή από ό,τι είχαν οι προκάτοχοί του αποδίδει καρπούς: μέχρι στιγμής, οι traders στοιχηματίζουν ότι η σύγκρουση θα είναι σχετικά σύντομη.  Ωστόσο, η σχεδόν άνευ προηγουμένου κλίμακα της διαταραχής σημαίνει ότι όσο περισσότερο παρατείνεται, τόσο πιο κοντά βρίσκεται η ενεργειακή κρίση».

Το διαχειρίσιμο σενάριο προσδοκά ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους δεν θα επιτρέψουν παρατεταμένο κλείσιμο των στενών του Ορμούζ. Επιπλέον, τονίζεται ότι υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές, ενεργειακά αποθέματα και παραγωγική ικανότητα που λειτουργούν ως δίχτυ ασφαλείας. Η παραπάνω άποψη εδράζεται στην πεποίθηση (ή τον ευσεβή πόθο) ότι η αγορά έχει διδαχθεί από τις προηγούμενες κρίσεις. Μετά την ενεργειακή αναταραχή του 2022, η προσφορά πετρελαίου θεωρείται πιο «άνετη», ενώ οι ΗΠΑ έχουν εξελιχθεί σε σημαντικό εξαγωγέα ενέργειας.

H επανάσταση του σχιστολιθικού αερίου

Το Bloomberg κάνει λόγο για την «επανάσταση του σχιστολιθικού αερίου» (shale gas revolution), από το διαβόητο τραμπικό δόγμα «Drill Baby Drill».

To fracking, η μέθοδος εξόρυξης πετρελαίου και αερίου από πετρώματα,  είναι μεν καταστροφική για το  οικοσύστημα, αλλά βραχυπρόθεσμα εκτιμάται ότι θωρακίζει ενεργειακά τις  ΗΠΑ. «Οι ΗΠΑ βρίσκονται σε πολύ καλή θέση. Το πετρέλαιο ρέει από τη Βενεζουέλα, η εγχώρια παραγωγή σημειώνει ιστορικά ρεκόρ, η αγορά είναι «χαλαρή»», δηλώνει o Tρέβορ Γουντς, ιδρυτής και διευθυντής επενδύσεων της North Trace Capitals, μεγάλου hedge fund που ειδικεύεται στα commodities (αγορές εμπορευμάτων). Θεωρεί ότι γι’αυτόυς τους λόγους το κυβερνητικό επιτελείο αποφάσισε ότι «τους παίρνει» να επιτεθούν στο Ιράν, διακινδυνεύοντας μια ενεργειακή κρίση.

Ευσεβείς πόθοι;

Το «μη χείρον βέλτιστον» σενάριο είναι ότι αν η σύγκρουση δεν παραταθεί, οι επιπτώσεις θα είναι σχετικά περιορισμένες και διαχειρίσιμες. Τι κι αν ο Τραμπ, δήλωσε ότι ο πόλεμος θα διαρκέσει τέσσερις και πέντε εβδομάδες ή «όσο χρειαστεί», προετοιμάζοντας για σύγκρουση μέχρι τελικής πτώσης. Οι traders θέλουν να πιστεύουν ότι θα υπερισχύσουν πιο ψύχραιμες φωνές. Σε αυτή την κατεύθυνση δείχνει ρεπορτάζ του Βloomberg, που εμφανίζει το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να πιέζουν παρασκηνιακά μέσω των συμμάχων τους, για «διπλωματική λύση» με το Ιράν, ώστε να αποτραπεί ένα νέο ενεργειακό σοκ.

Μια πολύ πιο απαισιόδοξη προσέγγιση υιοθετεί ρεπορτάζ του Market Watch. Καταρχάς αναφέρεται στις προειδοποιήσεις του επικεφαλής της JP Morgan ότι οι επενδυτές επιδεικνύουν εφησυχασμό και δεν έχουν συνειδητοποιήσει τους πραγματικούς κινδύνους.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο ενεργειακός αναλυτής Άνας Αλχατζί (Anas Alhaji). Μιλώντας στο podcast του δημοφιλούς (όσο και αμφιλεγόμενου) influencer-επενδυτή Μάριο Νάουφαλ, ο Αλχατζί εκφράζει την ανησυχία ότι οι επενδυτές δεν έχουν αντιληφθεί το μέγεθος της κρίσης που διαμορφώνεται, μετά την απάντηση του Ιράν στην επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ.

Το Ιράν στοχοποίησε διυλιστήριο της Saudi Aramco στη Σαουδική Αραβία

Οι επιθέσεις του Ιράν που αλλάζουν τα δεδομένα

Το Ιράν στοχοποίησε το διυλιστήριο Ρας Τανούρα, της εθνικής πετρελαϊκής εταιρείας Saudi Aramco στη Σαουδική Αραβία και μονάδες παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στο Κατάρ. Ακολούθησαν αναφορές για μεγάλη πυρκαγιά σε εγκατάσταση αποθήκευσης πετρελαίου στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα από θραύσματα drone. Σύμφωνα με τον Αλχατζί, η αγορά δεν είχε «τιμολογήσει» επιθέσεις του Ιράν σε ενεργειακές υποδομές γειτονικών χωρών.

«Αυτές οι επιθέσεις αλλάζουν εντελώς το τοπίο. Αλλάζουν όλα τα σενάρια που θεωρούσαμε πιθανά», δήλωσε ο αναλυτής.

Πλήγμα σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στα Αραβικά Εμιράτα από επίθεση με ιρανικά drones

Πρωτοφανής κατάσταση

Η «μεγάλη κρίση», όπως την περιγράφει, αφορά 14 έως 15 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως που προέρχονται από τον Κόλπο.

Βραχυπρόθεσμα, υπάρχουν επαρκείς ποσότητες πετρελαίου, καθώς Ιράν, Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ιράκ είχαν μεταφέρει μεγάλες ποσότητες εκτός Κόλπου πριν από τις επιθέσεις. Ωστόσο, αυτά τα αποθέματα επαρκούν μόνο για δύο έως τρεις εβδομάδες. Η Κίνα, που είχε αυξήσει τα αποθέματά της, διαθέτει περίπου δύο μήνες επάρκειας.

Ακόμη κι αν ο πόλεμος τελειώσει αύριο, τα προβλήματα δεν θα λυθούν άμεσα. Τα πλοία που αποφεύγουν τα Στενά του Ορμούζ θα δημιουργήσουν καθυστερήσεις που θα χρειαστούν ημέρες για να εκκαθαριστούν. Επιπλέον, χώρες που είχαν μειώσει την παραγωγή τους θα χρειαστούν χρόνο για να επανέλθουν σε πλήρη λειτουργία.

«Δεν έχουμε ξαναζήσει τέτοια κατάσταση. Τα Στενά του Ορμούζ δεν είχαν κλείσει ποτέ πριν», τόνισε ο Αλχατζί.

Φόβοι και για τα τρόφιμα

Η ανησυχία δεν περιορίζεται στο αργό πετρέλαιο. Σύμφωνα με τον Αλχατζί, κινδυνεύουν και άλλες αγορές, όπως η μεθανόλη και τα τρόφιμα.

Περίπου το 33% των παγκοσμίως διακινούμενων λιπασμάτων προέρχεται από τον Κόλπο, την ώρα που η περίοδος φύτευσης βρίσκεται σε εξέλιξη σε Ασία και Ευρώπη. Ακόμη κι αν ο πόλεμος τελειώσει μέσα σε λίγες εβδομάδες, οι επιπτώσεις μπορεί να διαρκέσουν μήνες, εάν το πρόβλημα στα λιπάσματα μετατραπεί σε κρίση τροφίμων.

Οι ανατιμήσεις στο LNG πλήττουν την Ευρώπη

Ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα από το πετρέλαιο – το οποίο αποθηκεύεται σχεδόν σε όλες τις χώρες – είναι το LNG. Η Ευρώπη θα βρεθεί αντιμέτωπη με υψηλότερες τιμές, είτε στραφεί στη Ρωσία είτε ανταγωνιστεί την Ασία για διαθέσιμες ποσότητες. Όπως σημειώνει, οι προμήθειες θα κατευθυνθούν «σε αυτόν που θα πληρώσει περισσότερα», και αυτός συνήθως είναι η Ασία.  Υπό αυτό το σενάριο, η Ρωσία και οι ΗΠΑ – ως μεγάλοι εξαγωγείς LNG – αναδεικνύονται σε κερδισμένους.