«Συνεχίσαμε να κυριαρχούμε, να εκφοβίζουμε και να απειλούμε. Ο πόλεμος στο Ιράκ ήταν η μεγαλύτερη καταστροφή από το Βιετνάμ», σημείωσε ο Όλιβερ Στόοουν
Ο Όλιβερ Στόουν υπηρέτησε στον πόλεμο το 1967 και το 1968 και μετέπειτα έγινε ο πρώτος βετεράνος του Βιετνάμ που σκηνοθέτησε μια ταινία για την προσωπική του εμπειρία δίνοντας στο «Platoon» μια μοναδική αυθεντικότητα.
Με αφορμή, λοιπόν, την 40η επέτειο του «Platoon» ο Όλιβερ Στόουν μίλησε στο Variety για τους αγώνες του για να ολοκληρωθεί η ταινία, τη θλίψη του για την άρρηκτη έλξη της Αμερικής προς τις ξένες συγκρούσεις και τους φόβους του ότι οι ειλικρινείς πεποιθήσεις του εκτροχίασαν την καριέρα του στο Χόλιγουντ.
«Μας απέρριπταν για 10 χρόνια. Ο κόσμος θεωρούσε το σενάριο απογοητευτικό.
Πρέπει να συνειδητοποιήσεις ότι αυτή η ταινία γυρίστηκε σε μια αγορά που δεν ήταν φιλική προς τις δηλώσεις κατά του Βιετνάμ. Έλεγα την αλήθεια και ξεκαθάριζα μερικά από τα ψέματα που λέγονταν για το Βιετνάμ», ανέφερε ο Αμερικανός σκηνοθέτης, παραγωγός και σεναριογράφος.
«Είναι απλώς γελοίο που επιστρέφουμε σε αυτή την κατάσταση αγάπης για τον πόλεμο.
Δεν έχουμε μάθει τίποτα από το Βιετνάμ – απλώς συνεχίζουμε να στρατιωτικοποιούμαστε και να ενισχύουμε τον αμυντικό μας προϋπολογισμό.
Συνεχίσαμε να κυριαρχούμε, να εκφοβίζουμε και να απειλούμε. Ο πόλεμος στο Ιράκ ήταν η μεγαλύτερη καταστροφή από το Βιετνάμ.
Και τώρα ο κ. Τραμπ [ξεκινά] πόλεμο στο Ιράν και παίζει το ίδιο παιχνίδι με την Κούβα και τη Βενεζουέλα. Είναι σαν τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.
Δεν μαθαίνουμε ποτέ το μάθημά μας», συμπλήρωσε στην συνέχεια.
Παράλληλα μιλώντας για άλλες ταινίες με θέμα τον πόλεμο του Βιετνάμ εξέφρασε τη θέση ότι το «Coming Home» ήταν πολύ δυνατό, πρόσθεσε όμως ότι ειπώθηκε από την οπτική γωνία της Τζέιν Φόντα ως συζύγου του βετεράνου.
Ενώ ανέφερε ότι θαύμασε ως κινηματογραφικό έργο το «Apocalypse Now, αλλά η ιστορία φαινόταν μυθολογική και δεν μπορούσε να τη συνδέσει καθόλου με αυτό που είδε ως στρατιώτης.
Την ίδια στιγμή αναφερόμενος στην επιλογή του Τσάρλι Σιν για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, ο Όλιβερ Στόουν είπε ότι αρχικά, το 1984 στην ταινία θα πρωταγωνιστούσε ο αδερφός του Τσάρλι Σιν, Εμίλιο Εστέβεζ.
«Αλλά η ταινία τελικά γυρίστηκε το 1986, ο Εμίλιο ήταν μεγαλύτερος. Ο Τσάρλι ήταν 19 ή 20 ετών και είχε την ίδια συμπεριφορά με τον Εμίλιο.
Και μου άρεσε πολύ. Δεν είχε κάνει πολλή δουλειά. Αλλά είχε μια αφελή ποιότητα, όπως εγώ όταν ήμουν πίσω στο Βιετνάμ», σχολίασε χαρακτηριστικά.
«Κάθε μέρα ήταν αξέχαστη. Αλλά την τελευταία μέρα των γυρισμάτων, είχα την αίσθηση ότι είχαμε κάνει κάτι σημαντικό.
Δεν ήξερα αν κάποιος θα έβλεπε την ταινία. Δεν ήξερα ότι θα ήταν επιτυχία. Αλλά η συνείδησή μου ήταν καθαρή.
Ένιωθα ότι είχα πετύχει κάτι στη ζωή μου που θα μπορούσε να αντέξει στη δοκιμασία του χρόνου», είπε σε άλλο σημείο ο Όλιβερ Στόουν για την ταινία που σημείωσε τεράστια επιτυχία με εισπράξεις 137,9 εκατομμύρια δολάρια.
Ενώ εξέφρασε ανοιχτά και την απογοήτευσή του λέγοντας :
«Σίγουρα έχω μιλήσει φωναχτά για τις πεποιθήσεις μου όλα αυτά τα χρόνια και η καριέρα μου έχει πληγεί εξαιτίας αυτού.
Πήρα το μάθημά μου: Κράτα τις απόψεις σου κρυφές» επισήμανε.
Σε μια ειλικρινή συνέντευξη, η βραβευμένη με Όσκαρ ηθοποιός αναφέρθηκε στη δύσκολη περίοδο που πέρασε, δηλώνοντας ότι για αρκετό διάστημα «ήταν κλεισμένη στον εαυτό της»
Το τέλος μιας μακροχρόνιας σχέσης δεν είναι ποτέ εύκολο, ακόμη κι όταν πρόκειται για δύο από τις πιο γνωστές προσωπικότητες της διεθνούς showbiz. Η σχέση της Nicole Kidman και του Keith Urban για πολλά χρόνια θεωρούνταν μια από τις πιο σταθερές και ουσιαστικές του Χόλιγουντ.
Ωστόσο, το 2025 το ζευγάρι αποφάσισε να ακολουθήσει χωριστούς δρόμους, ύστερα από σχεδόν είκοσι χρόνια κοινής πορείας. Μέχρι πρόσφατα, η Kidman είχε αποφύγει να μιλήσει δημόσια για τον χωρισμό τους. Στη νέα της συνέντευξη, όμως, επέλεξε να μοιραστεί μερικές σκέψεις για τη δύσκολη αυτή περίοδο της ζωής της.
Η πρώτη δημόσια τοποθέτηση για το διαζύγιο
Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Variety, η Nicole Kidman ρωτήθηκε πώς αισθάνεται μήνες μετά τον χωρισμό της από τον Keith Urban.
Η ίδια απάντησε με μια φράση που δείχνει την προσπάθειά της να προχωρήσει μπροστά:
«Είμαι καλά, γιατί πάντα θα κινούμαι προς αυτό που είναι καλό».
Η ηθοποιός τόνισε ότι προτιμά να μην αναλύει δημόσια τις λεπτομέρειες της προσωπικής της ζωής, από σεβασμό προς την οικογένειά της και ιδιαίτερα προς τα παιδιά της.
«Είμαι ευγνώμων για την οικογένειά μου και για το ότι τους έχω όπως είναι και προχωράμε μπροστά. Αυτό είναι όλο», είπε χαρακτηριστικά.
«Ήμουν κλεισμένη στον εαυτό μου»
Στην ίδια συνέντευξη, η Kidman αναφέρθηκε και στη δύσκολη χρονιά που προηγήθηκε. Όταν ρωτήθηκε αν κάθε χρονιά είναι «η χρονιά της Nicole Kidman», η ίδια απάντησε με ειλικρίνεια ότι το 2025 δεν ήταν εύκολο για εκείνη.
«Όχι πέρσι. Ήμουν σιωπηλή. Είχα άλλα πράγματα να αντιμετωπίσω. Ήμουν κλεισμένη στον εαυτό μου», παραδέχτηκε.
Ωστόσο, φαίνεται πως η ηθοποιός αφήνει πίσω της αυτή την περίοδο και ετοιμάζεται για μια νέα αρχή. «Τώρα βρίσκομαι σε μια φάση που λέω: "2026. Πάμε."», είπε, δείχνοντας πως είναι έτοιμη να επιστρέψει δυναμικά τόσο επαγγελματικά όσο και προσωπικά.
Μια σχέση σχεδόν δύο δεκαετιών
Η Nicole Kidman και ο Keith Urban γνωρίστηκαν το 2005 και παντρεύτηκαν έναν χρόνο αργότερα. Κατά τη διάρκεια του γάμου τους απέκτησαν δύο κόρες, τη Sunday Rose, σήμερα 17 ετών, και τη Faith Margaret, 15 ετών.
@imdb
Για χρόνια θεωρούνταν ένα από τα πιο αγαπημένα ζευγάρια της διεθνούς μουσικής και κινηματογραφικής σκηνής, συχνά εμφανιζόμενοι μαζί σε δημόσιες εκδηλώσεις και βραβεία.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα έγγραφα της αίτησης διαζυγίου, το ζευγάρι αντιμετώπισε «συζυγικές δυσκολίες και αγεφύρωτες διαφορές», γεγονός που οδήγησε τελικά στον χωρισμό τους.
Getty Images
Η προτεραιότητα στις κόρες της
Παρά τις αλλαγές στην προσωπική της ζωή, η Kidman ξεκαθαρίζει ότι το σημαντικότερο για εκείνη είναι τα παιδιά της.
Μιλώντας για τις κόρες της, η ηθοποιός τις περιέγραψε με τρυφερότητα ως «τα όμορφα κορίτσια μου, τα αγγελούδια μου, που ξαφνικά έγιναν γυναίκες».
Η ίδια εξήγησε ότι σκοπεύει να αφιερώσει περισσότερο χρόνο μαζί τους τους επόμενους μήνες, δίνοντας έμφαση στην οικογενειακή ζωή.
Τα νέα επαγγελματικά σχέδια
Παράλληλα, η Kidman ετοιμάζεται για μια δυναμική επιστροφή στην οθόνη. Ανάμεσα στα επόμενα πρότζεκτ της είναι η συνέχεια της επιτυχημένης ταινίας Practical Magic, όπου θα πρωταγωνιστήσει ξανά μαζί με τη Sandra Bullock.
Επιπλέον, συμμετέχει στη νέα τηλεοπτική σειρά Scarpetta για την πλατφόρμα Amazon Prime Video.
Η ηθοποιός αποκάλυψε επίσης ότι έχει σκεφτεί κατά καιρούς να ασχοληθεί με τη σκηνοθεσία, όμως μέχρι στιγμής δεν το έχει τολμήσει λόγω του απαιτητικού προγράμματός της.
«Το έχω σκεφτεί. Αλλά ήμουν πολύ απασχολημένη ή πολύ κουρασμένη», είπε, προσθέτοντας ότι εξακολουθεί να έχει καλλιτεχνικούς στόχους ως ηθοποιός και θα ήθελε στο μέλλον να επιστρέψει και στο θέατρο.
Η πρώτη δημόσια εξομολόγηση της Nicole Kidman μετά το διαζύγιο από τον Keith Urban δείχνει μια γυναίκα που προσπαθεί να διαχειριστεί τις προσωπικές αλλαγές με αισιοδοξία και ηρεμία.
Παρότι η προηγούμενη χρονιά ήταν δύσκολη και, όπως η ίδια παραδέχτηκε, την έκανε να «κλειστεί στον εαυτό της», η ηθοποιός φαίνεται πλέον έτοιμη να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στη ζωή της. Με την οικογένεια στο επίκεντρο και νέες καλλιτεχνικές προκλήσεις μπροστά της, η Nicole Kidman δείχνει αποφασισμένη να προχωρήσει στη νέα αυτή περίοδο της ζωής της.
Από τον θρίαμβο του “Cabaret” μέχρι τις περιπέτειες της προσωπικής της ζωής, η ιστορία της Liza Minnelli μοιάζει με κινηματογραφικό σενάριο.
Σήμερα, 12 Μαρτίου, συμπληρώνονται 80 χρόνια από τη γέννηση της Liza Minnelli, μιας από τις πιο εκρηκτικές προσωπικότητες του θεάματος.
Κόρη της Judy Garland, θρύλου του Χόλιγουντ και του σκηνοθέτη Vincente Minnelli, η Liza γεννήθηκε κυριολεκτικά μέσα στον κόσμο της show business.
Ίσως γι’ αυτό η ζωή της έμοιαζε πάντα με ένα φαντασμαγορικό μιούζικαλ: γεμάτη χειροκροτήματα, απογοητεύσεις, παράδοξους έρωτες, λάμψη αλλά και πολλές παρακμιακά σκοτεινές στιγμές. Όπως ήταν και το περιβόητο “Cabaret” του Bob Fosse για το οποίο κέρδισε το Όσκαρ.
Με αφορμή την κυκλοφορία των απομνημονευμάτων της, με τίτλο «Kids, Wait Til You Hear This!», η ίδια θυμάται μια καριέρα έξι δεκαετιών και μιλά με την αφοπλιστική ειλικρίνεια που τη χαρακτήριζε πάντα. Στο βιβλίο της αφηγείται ιστορίες από το παλιό Χόλιγουντ, το Μπρόντγουεϊ και τη νυχτερινή ζωή της Νέας Υόρκης, μιλώντας χωρίς περιστροφές για φίλους, εχθρούς, αλλά και για τα δικά της λάθη.
Η προσωπική ζωή της Minnelli υπήρξε εξίσου περιπετειώδης με την καριέρα της. Παντρεύτηκε τέσσερις φορές, και τουλάχιστον δύο από τους συζύγους ήταν gay.
Η Liza μεγάλωσε πίσω από τα παρασκήνια των στούντιο της MGM. Από μικρή παρακολουθούσε τη μητέρα της να γυρίζει ταινίες και να δίνει συναυλίες, όμως η σχέση τους ήταν περίπλοκη:
Η Judy Garland ήταν μία από τις μεγαλύτερες σταρ του 20ού αιώνα, έχοντας γίνει διάσημη από τα παιδικά της χρόνια χάρη σε ταινίες όπως «Ο Μάγος του Οζ» αλλά ταυτόχρονα πάλευε με σοβαρά προβλήματα εξάρτησης που είχαν προκληθεί από την επίμονή των στούντιο. Σε νεαρή ηλικία, η Minnelli βρέθηκε να παίζει έναν παράξενο ρόλο: αυτόν του φροντιστή της μητέρας της.
Στα απομνημονεύματά της θυμάται πως όταν ήταν έφηβη έκρυβε τα υπνωτικά χάπια της Garland και τα αντικαθιστούσε με ασπιρίνες, προσπαθώντας να προστατεύσει τη μητέρα της. Όπως γράφει, στα δεκατρία της χρόνια ένιωθε ήδη «νοσοκόμα, γιατρός και ψυχίατρος μαζί».
Όταν οι δυο τους είχαν μοιραστεί την σκηνή στα πρώτα βήματα της Liza η Garland είχε ιδιαίτερα ανταγωνιστική συμπεριφορά απέναντί της. «Πάρτε την από την σκηνή μου!» είχε φωνάξει ένα βράδυ…
H Liza Minnelli με την μητέρα της Judy Garland το 1965. (Getty Images/ Ideal Image)
Παρά τις εντάσεις, η αγάπη της για τη μητέρα της παρέμεινε βαθιά. «Η μητέρα μου με αγαπούσε παθιασμένα και εγώ την αγαπώ ακόμη το ίδιο», γράφει η Liza για την μητέρα της που έφυγε από την ζωή πρόωρα στα 47 της χρόνια το 1969. Για δεκαετίες η Liza φοβόταν ότι θα είχε και εκείνη πρόωρο τέλος καθώς είχε κληρονομήσει πολλές από τις εξαρτήσεις της μητέρας της. Όπως και την προτίμηση της στους gay άνδρες.
Η Minnelli άρχισε να τραγουδά επαγγελματικά στις αρχές της δεκαετίας του ’60 και γρήγορα ξεχώρισε στο Μπρόντγουεϊ κα κατόπιν στον κινηματογράφο. Ήταν το το μιούζικαλ Cabaret, σε σκηνοθεσία του Bob Fosse που της έφερε την μεγάλη αναγνώριση το 1972.
Η ερμηνεία της ως Sally Bowles, στο παρακμιακό προπολεμικό Βερολίνο θεωρείται μέχρι σήμερα μία από τις πιο εμβληματικές στην ιστορία του κινηματογράφου: Εύθραυστη με τα μεγάλα μάτια της που εξέφραζαν όλα τα συναισθήματα, εκκεντρική με τα βαμμένα πράσινα νύχια και ένα score που υπογράμμιζε το φωνητικό και χορευτικό της ταλέντο, η Sally της χάρισε το Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου και την παγκόσμια φήμη.
Η επιτυχία αυτή την καθιέρωσε ως μια performer που συνδύαζε τραγούδι, χορό και θεατρικότητα με τρόπο μοναδικό. Θα ακολουθούσε το πολυβραβευμένο τηλεοπτικό show “Liza with a Z” και άλλες κινηματογραφικές και θεατρικές εμφανίσεις.
Mε τον Joel Grey στο 'Cabaret'. (Getty Images/ Ideal Image)
Η τεράστια αυτή επιτυχία σε νεαρή ηλικία, όμως, την τοποθέτησε στο επίκεντρο μιας ζωής γεμάτης ένταση, ενώ στις επόμενες δεκαετίες αν και παρέμεινε δραστήρια σε σκηνή και οθόνη, θα δυσκολευόταν να επαναλάβει τους θριάμβους της αρχής της πορείας της.
Η προσωπική ζωή της Minnelli υπήρξε εξίσου περιπετειώδης με την καριέρα της. Παντρεύτηκε τέσσερις φορές, και τουλάχιστον δύο από τους συζύγους ήταν gay.
Είχε πιάσει στο κρεββάτι τον πρώτο της σύζυγο, τον ταλαντούχο performer και συνθέτη Peter Allen με έναν άλλο άνδρα, διατήρησε όμως καλές σχέσεις μαζί του, όπως και με τον σκηνοθέτη Jack Haley. Jr, και τον γλύπτη Mark Gero, έχει όμως τα χειρότερα να πει για τον τελευταίο της σύζυγο τον εκκεντρικό μάνατζερ David Gest, φίλο του Michael Jackson τον οποίο είχε παντρευτεί με πολλή δημοσιότητα το 2001, σε μια στιγμή που η καριέρα και η ψυχολογία της βρίσκονταν στο ναδίρ.
Η Liza καταθέτει ότι δεν τον ήθελε σεξουαλικά, ότι την εκμεταλλεύτηκε, της έκλεψε το καπέλο που φορούσε στο Cabaret και τον χαρακτηρίζει «κλόουν».
Η Liza είχε συνδεθεί επίσης ερωτικά με ορισμένους από τους πιο διάσημους άνδρες της εποχής.
Στα απομνημονεύματά της περιγράφει με χιούμορ τη σχέση της με τον σκηνοθέτη Martin Scorsese κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της ταινίας "New York, New York". «Η σχέση μας είχε περισσότερα στρώματα από τα λαζάνια», γράφει, θυμίζοντας το πάθος αλλά και τις εκρήξεις που χαρακτήριζαν τον δεσμό τους σε μια εποχή που και οι δύο ήταν εξαρτημένοι από την κοκαΐνη. Ο έρωτας δεν είχε καλό τέλος και όταν η Liza συνάντησε τον σκηνοθέτη στα Όσκαρ το 2014 εκείνος της γύρισε την πλάτη…
Είχε και έναν σύντομο και πολυσυζητημένο δεσμό με τον Peter Sellers στα 70’s που έληξε όταν εκείνος φόρεσε μια ναζιστική στολή για να επισκεφθεί μια γειτονιά στο Λονδίνο που είχε κατοίκους εβραϊκής καταγωγής.
Ανάμεσα στους φίλους της συγκαταλέγονταν θρύλοι της μουσικής και του κινηματογράφου, όπως ο Frank Sinatra και η Elizabeth Taylor, η οποία μάλιστα έπαιξε καθοριστικό ρόλο όταν η Minnelli χρειάστηκε να μπει για πρώτη φορά σε πρόγραμμα αποτοξίνωσης έπειτα από πολλές αξέχαστες βραδιές στο Studio 54.
Η Taylor, έχοντας περάσει η ίδια από το Betty Ford Clinic, την προειδοποίησε τηλεφωνικά με σκληρή ειλικρίνεια: αν δεν αντιμετώπιζε την εξάρτησή της, κινδύνευε να πεθάνει.
Η Minnelli μιλά ανοιχτά για τις εξαρτήσεις της από το αλκοόλ και τα ναρκωτικά. Στο βιβλίο θυμάται μια από τις πιο ντροπιαστικές στιγμές της ζωής της: το 2003, μετά από μια υποτροπή, κατέρρευσε στο πεζοδρόμιο της Lexington Avenue στη Νέα Υόρκη.
Οι περαστικοί την προσπερνούσαν χωρίς να αναγνωρίσουν τη σταρ που βρισκόταν λιπόθυμη στο πεζοδρόμιο. «Δεν ξέρω αν έβλεπαν έναν άστεγο άνθρωπο ή τη Liza Minnelli», γράφει. «Αλλά ένιωσα μεγαλύτερη ντροπή από ποτέ».
Παρόλα αυτά, μιλά για την εμπειρία της χωρίς αυτολύπηση, τονίζοντας ότι εκατομμύρια άνθρωποι παλεύουν καθημερινά με τον κίνδυνο της υποτροπής στον εθισμό τους. Οι αναμνήσεις της Minnelli είναι γεμάτες απίθανες λεπτομέρειες από τη ζωή της στον χώρο του θεάματος.
Σε μία από τις πιο απρόσμενες αποκαλύψεις της, υποστηρίζει ότι συνέβαλε – έστω και έμμεσα – στη δημιουργία του διάσημου moonwalk του Michael Jackson, αφού του έδειξε μια χορευτική κίνηση που είχε δει σε χορευτές στη Βραζιλία.
Σύμφωνα με τα απομνημονεύματα της Liza Minnelli ήταν η Lady Gaga που απαίτησε να εμφανιστεί σε αμαξίδιο και όχι στην καρέκλα του σκηνοθέτη στη σκηνή των Όσκαρ το 2022. (Getty Images/ Ideal Image)
Αίσθηση προκάλεσε και η κατηγορία πως η Lady Gaga απαίτησε η Liza να εμφανιστεί ως συμπαρουσιάστρια της στα Oscar πριν μερικά χρόνια σε αμαξίδιο και όχι σε καρέκλα σκηνοθέτη όπως επιθυμούσε η Minnelli…
Σήμερα, στα 80 της χρόνια, η Liza Minnelli εξακολουθεί να μιλά για τη ζωή της με χιούμορ και αυτοσαρκασμό. Στο βιβλίο της γράφει ότι δεν σκοπεύει να ξαναπαντρευτεί, αλλά παραμένει ανοιχτή στον έρωτα.
Ιδανικά, όπως λέει με χαρακτηριστική θεατρικότητα, θα ήθελε να βγει ραντεβού με έναν «κομψό ηλικιωμένο εκατομμυριούχο», έναν «παθιασμένο σαραντάρη» και έναν «νεαρό 18χρονο του οποίου το όνομα δεν θα μάθει ποτέ»… Το μήνυμα είναι σαφές: Τα χρόνια περνούν, αλλά η Liza μένει πάντα ο απολαυστικός εαυτός της…
Cover Photo: H Liza με τον Halston στο Studio 54 (Getty Images/ Ideal Image)
Τα πειράματα και οι ανησυχίες για τις μελλοντικές επιπτώσεις της χρήσης των Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων στην εκπαίδευση και στα επαγγέλματα που βασίζονται στην κριτική σκέψη
Σύμφωνα με μελέτη, όσοι χρησιμοποιούν μεγάλα γλωσσικά μοντέλα για να ερευνήσουν διάφορα θέματα τελικά κατανοούν λιγότερο τα θέματα αυτά. Το ChatGPT και τα άλλα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (LLM) υπόσχονται να κάνουν τη μάθηση ευκολότερη από ποτέ. Ωστόσο, νεότερες έρευνες δείχνουν ότι, όταν κάτι μαθαίνεται τόσο εύκολα, είναι λιγότερο πιθανό να εμπεδωθεί. Τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα είναι μια μορφή παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης που επικοινωνεί όπως οι άνθρωποι, μέσω της γλώσσας.
Ωστόσο, σε μια σειρά πειραμάτων στα οποία συμμετείχαν πάνω από 4.500 άτομα στο Wharton School του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, όσοι χρησιμοποίησαν τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα για να αναζητήσουν πληροφορίες για καθημερινά θέματα εμφανίστηκαν να κατανοούν λιγότερο τα θέματα αυτά μετέπειτα και διατύπωσαν λιγότερο πρωτότυπες ιδέες σε σχέση με εκείνους που έκαναν αναζητήσεις για τα ίδια θέματα χρησιμοποιώντας το Google.
Τείνουν να θυμούνται λιγότερα
Τα ευρήματα αυτά γεννούν προβληματισμούς σχετικά με τον τρόπο που οι άνθρωποι ερευνούν και μαθαίνουν, λέει η επικεφαλής της έρευνας, καθηγήτρια μάρκετινγκ στο Wharton, Σίρι Μέλουμαντ. «Είναι σαν το “Φαινόμενο Google” (Google Effect), με παράλληλη λήψη στεροειδών» λέει παραπέμποντας σε παλαιότερες έρευνες που έδειξαν ότι οι άνθρωποι τείνουν να θυμούνται λιγότερα όταν έχουν τη δυνατότητα να αναζητήσουν πληροφορίες εύκολα. Με τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα, λέει, «απομακρυνόμαστε ακόμα περισσότερο από την ενεργητική μάθηση».
Σε τέσσερα πειράματα, η Μέλουμαντ και ο συνεργάτης της, Τζιν Χο Γιουν, ανέθεσαν με τυχαίο τρόπο στους συμμετέχοντες να χρησιμοποιήσουν είτε τη μηχανή αναζήτησης Google (Google Search) είτε ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο για να ερευνήσουν ένα συνηθισμένο θέμα και, έπειτα, να γράψουν συμβουλές βασισμένες σε όσα είχαν μάθει. Στο πρώτο πείραμα ζητήθηκε από περισσότερους από 1.100 συμμετέχοντες να χρησιμοποιήσουν είτε το Google είτε το ChatGPT για να βρουν πληροφορίες για τη δημιουργία ενός λαχανόκηπου.
Σε σύγκριση με τους χρήστες του ChatGPT, οι χρήστες του Google αφιέρωσαν περισσότερο χρόνο στην αναζήτηση, ανέφεραν ότι έκαναν μεγαλύτερη προσπάθεια και έγραψαν εκτενέστερα και πιο λεπτομερή κείμενα. Η ανάλυση της φυσικής γλώσσας έδειξε ότι οι συμβουλές τους είχαν επίσης πιο πρωτότυπη διατύπωση και αναφορές σε πραγματικά δεδομένα. Για να αποκλειστεί η πιθανότητα τα διαφορετικά αποτελέσματα να οφείλονται στις διαφορές των ίδιων των πληροφοριών –και όχι απλώς στον τρόπο παρουσίασής τους– διεξήχθη ένα δεύτερο πείραμα.
«Οι φοιτητές που χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης τείνουν να τα πηγαίνουν χειρότερα στις εξετάσεις αλλά καλύτερα στις γραπτές εργασίες»
Σε αυτό, παρουσιάστηκαν σε σχεδόν 2.000 συμμετέχοντες οι ίδιες επτά συμβουλές κηπουρικής, είτε ως μια ενιαία περίληψη, όπως θα την παρήγαγε η τεχνητή νοημοσύνη, είτε με τη μορφή έξι επιμέρους ιστοσελίδων, όπως εμφανίζονται συνήθως τα αποτελέσματα αναζήτησης στο Google. Και πάλι, οι χρήστες του Google ασχολήθηκαν πιο ουσιαστικά, συγκράτησαν περισσότερα και έγραψαν πιο εμπεριστατωμένες και πρωτότυπες συμβουλές σε σχέση με τους χρήστες του μεγάλου γλωσσικού μοντέλου. Δύο ακόμη πειράματα έδωσαν ανάλογα αποτελέσματα.
Πρόβλημα κινήτρου
Ο Ντάνιελ Οπενχάιμερ, καθηγητής ψυχολογίας και επιστήμης των αποφάσεων στο Πανεπιστήμιο Carnegie Mellon, λέει ότι τα αποτελέσματα της έρευνας συνάδουν με αυτά που βλέπει σε παρόμοιες μελέτες που διεξάγει στο εργαστήριό του: Οι φοιτητές που χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης τείνουν να τα πηγαίνουν καλύτερα στις γραπτές εργασίες – αλλά χειρότερα στις εξετάσεις. «Βρίσκουν τις σωστές απαντήσεις, αλλά δεν μαθαίνουν», λέει.
Σύμφωνα με τον Οπενχάιμερ, τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι και μόνο η σκέψη ότι η πληροφορία έχει προέλθει από ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο κάνει τους ανθρώπους να μαθαίνουν λιγότερο. «Είναι σαν να πιστεύουν ότι το σύστημα είναι εξυπνότερο από εκείνους, οπότε σταματούν να προσπαθούν», λέει. «Δεν είναι απλώς ένα γνωστικό ζήτημα είναι ζήτημα κινήτρου». Ο Οπενχάιμερ, ωστόσο, συνιστά να μην απορρίπτουμε συλλήβδην την τεχνητή νοημοσύνη.
Εχει διαπιστώσει ότι το GPT βοηθά τους φοιτητές να μαθαίνουν όταν το χρησιμοποιούν με τον σωστό τρόπο – για παράδειγμα, όταν αξιολογούν κριτικά ένα σχέδιο κειμένου που έχει παραχθεί από ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο ή όταν του θέτουν διερευνητικά ερωτήματα. «Δεν είναι απαραίτητο η τεχνητή νοημοσύνη να μας κάνει παθητικούς. Ομως, αυτή τη στιγμή, έτσι τη χρησιμοποιούν οι άνθρωποι», λέει.
Και η Μέλουμαντ εκφράζει ανησυχίες για τις μελλοντικές επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης, ιδιαίτερα σε εκπαιδευτικό περιβάλλον ή σε επαγγέλματα που βασίζονται στην κριτική σκέψη. Αλλά, όπως και ο Οπενχάιμερ, βλέπει και τις ευκαιρίες που προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη. «Οι νεότεροι στρέφονται όλο και περισσότερο στα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα ως πρώτη επιλογή», λέει η Μέλουμαντ. «Ομως, αν δεν τους διδάξουμε πώς να συνθέτουν και να ερμηνεύουν οι ίδιοι τις πληροφορίες, διακινδυνεύουμε να υποβαθμίσουμε εντελώς την ικανότητά τους για βαθιά μάθηση».
