Ο πόλεμος στο Ιράν προκαλεί σοβαρά προβλήματα στην παγκόσμια οικονομία, όμως η κυβέρνηση παρακολουθεί αμήχανη τις εξελίξεις

Όλα δείχνουν ότι δεν θα αποφύγουμε ούτε την παράταση του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, ούτε τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα που αυτός θα προκαλέσει.

Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, ήταν απολύτως σαφής: ο πόλεμος έχει ήδη προκαλέσει τη μεγαλύτερη διαταραχή στην προσφορά πετρελαίου στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς.

Πράγμα λογικό εάν αναλογιστούμε τις εγκαταστάσεις που τίθενται εκτός λειτουργίας στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου, τη διατάραξη στη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, το γεγονός ότι χώρες όπως η Κίνα κρατούν τα δικά τους αποθέματα για λογαριασμό τους.

Αρκεί να σκεφτούμε ότι ήδη οι τιμές του πετρελαίου και της βενζίνης έχουν πάρει την ανηφόρα, ενώ κλάδοι όπως των αεροπορικών εταιριών ήδη αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα. Για να μην αναφερθούμε στο ότι αύξηση των τιμών των καυσίμων σημαίνει αύξηση των μεταφορικών άρα και του κόστους όλων των προϊόντων που καταναλώνουμε.

Η χώρα μας αυτή τη στιγμή κινδυνεύει να έχει μεγάλο κόστος από αυτές τις εξελίξεις. Τα ακριβά καύσιμα θα είναι ένα πλήγμα για τα νοικοκυριά, το ίδιο και ευρύτερες τάσεις αύξησης της τιμής προϊόντων. Η χώρα μας είναι αρκετά μακριά από το πεδίο των πολεμικών επιχειρήσεων για να θεωρείται ότι κινδυνεύει άμεσα, όμως ο τρόπος που αντιλαμβάνονται οι άνθρωποι τη «ζώνη κινδύνου» μπορεί να οδηγήσει κάποιους να προτιμήσουν άλλους προορισμούς. Και βέβαια, ακόμη και εάν επιλέξουν να έρθουν, μπορεί να τους αποθαρρύνουν τυχόν αυξήσεις των αεροπορικών εισιτηρίων.

Στη χώρα μας όλα αυτά έρχονται ακριβώς στη στιγμή που βαίνουμε προς την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης που αποτέλεσε μια σημαντική οικονομική ώθηση. Δηλαδή, εκεί όπου ούτως ή άλλως συζητούσαμε για την οικονομική επιβράδυνση από το 2027 και μετά, έρχεται και προστίθεται ένας ακόμη παράγοντας σοβαρής οικονομικής αβεβαιότητας.

Για όλα αυτά θα περίμενε κανείς η κυβέρνηση να έχει ήδη προχωρήσει σε αποφασιστικές ενέργειες, να είχε κάνει παρεμβάσεις, να έχει εξαγγείλει έκτακτα μέτρα, και γενικώς να έχει καθησυχάσει, κατά το δυνατόν, τους παράγοντες της οικονομίας.

Και μένω σε αυτό το επίπεδο, γιατί κανονικά η κυβέρνηση θα έπρεπε από την πρώτη στιγμή να ξεσήκωνε τους υπόλοιπους Ευρωπαίους για μια αποφασιστική πρωτοβουλία για την άμεση κατάπαυση του πυρός, ακριβώς γιατί πληρώνουμε μεγάλο κόστος.

Όμως, η κυβέρνηση επί της ουσίας παρακολουθεί αμήχανη τις εξελίξεις. Έκανε κάποιες παρεμβάσεις κατά της αισχροκέρδειας παραβλέποντας ότι το πρόβλημα δεν θα είναι απλώς ότι κάποιοι θα πάνε να κερδοσκοπήσουν αλλά ότι θα φτάνει το πετρέλαιο εξαρχής σε πολύ υψηλές τιμές. Δηλαδή, επρόκειτο για παρεμβάσεις καταδικασμένες εξαρχής σε αποτυχία ως προς τον πυρήνα του προβλήματος.

Στη συνέχεια η κυβέρνηση έστρεψε την προσοχή της στην Ευρώπη ελπίζοντας ότι εκεί θα υπήρχε μια συναίνεση στη δημοσιονομική χαλάρωση. Βεβαίως, αυτό δεν ήρθε, και γιατί στην Ευρώπη ακόμη δεν έχει διαμορφωθεί συσχετισμός υπέρ μιας τέτοιας πολιτικής και γιατί ούτως ή άλλως στην Ευρώπη αποφάσεις σε κεντρικό επίπεδο ποτέ δεν έρχονται γρήγορα.

Μόνο που αυτή η προσπάθεια της κυβέρνησης να πει ουσιαστικά ότι «εμείς θέλουμε, αλλά δεν μας αφήνει η Ευρώπη» φαίνεται κάπως ως «προφάσεις εν αμαρτίαις», εάν δούμε ότι τόσο η Ισπανία όσο και η Ιταλία έχουν προχωρήσει στα πρώτα μέτρα με δική τους πρωτοβουλία.

Και πρωτίστως αυτό που έχουν κάνει είναι να χρησιμοποιήσουν το βασικό εργαλείο που έχουν για να αποτρέψουν τη μεταφορά του κόστους του πολέμου στην οικονομία μέσω υπέρογκων αυξήσεων στις τιμές του πετρελαίου. Και αυτό δεν είναι άλλο από τη μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα.

Γιατί γενναίες μειώσεις εκεί θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν σημαντική συγκράτηση των τιμών των καυσίμων και θα απέτρεπαν επιπλέον πληθωριστικές πιέσεις. Ούτως ή άλλως, η μείωση των εμμέσων φόρων – που είναι οι πιο ταξικοί και άδικοι – είναι κάτι που επίμονα αρνείται να κάνει η κυβέρνηση, φτάνοντας μέχρι του σημείου να διατυπώνει καινοφανείς θεωρίες όπως ότι δήθεν τυχόν μείωση των έμμεσων φόρων θα ήταν κοινωνικά άδικη για τα πιο φτωχά στρώματα της κοινωνίας.

Βεβαίως αυτό θα σήμαινε έναν διαφορετικό τρόπο διακυβέρνησης από αυτόν που έχει υιοθετήσει μέχρι τώρα η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και που κυρίως επενδύει στα υψηλά πλεονάσματα, γιατί αυτά θα επιτρέψουν επιλεκτικές προεκλογικές «παροχές» στοχευμένες σε κοινωνικά στρώματα που η ΝΔ θεωρεί κορμό της εκλογικής της βάσης, παρά σε μια προσπάθεια συνολικής θωράκισης της κοινωνίας απέναντι στην επερχόμενη κρίση.

Ούτως ή άλλως αυτή η κυβέρνηση δεν είναι φτιαγμένη για δύσκολες οικονομικές καταστάσεις. Στην περίοδο της πανδημίας εκμεταλλεύτηκε την αυξημένη δαπάνη και τη δημοσιονομική χαλάρωση για να ενισχύσει πρωτίστως ένα τμήμα της εκλογικής της βάσης, παρά ως μηχανισμό ανασυγκρότησης. Σχέδιο για την ανάπτυξη με όρους κλάδων, παραγωγικής διάρθρωσης, ποιότητας εργατικού δυναμικού, δεν έχει πέραν της γενικής προσπάθειας προσέλκυσης επενδυτών, που ενίοτε καταλήγει και στο «επένδυση να’ ναι κι ας είναι ό,τι θέλει ο επενδυτής». Η προετοιμασία της για έκτακτες καταστάσεις περνάει κυρίως μέσα από αιτήματα προς την Ευρώπη, υποτιμώντας την ανάγκη αυτοτελώς να αναμετριέται με κρίσιμα προβλήματα. Ουσιαστικά, ό,τι είναι «εντός σεναρίου», δηλαδή εντός ονομαστικής μεγέθυνσης, αύξησης των πλεονασμάτων, διαρκούς παραχώρησης χώρου στον ιδιωτικό τομέα μπορεί να το διαχειριστεί. Ό,τι είναι «εκτός σεναρίου», δηλαδή μια μείζονα αναστάτωση και οικονομική κρίση, η ανάγκη πρόκρισης της κοινωνικής συνοχής απέναντι στα πλεονάσματα και τους δημοσιονομικούς στόχους, η αναδιανομή, η αποφασιστική παρέμβαση του κράτους στην οικονομία, είναι στην πραγματικότητα εκτός του διανοητικού της ορίζοντα. Και αυτό κάνει αυτή την κυβέρνηση «δομικά» αδύναμη να αναμετρηθεί με μια μεγάλη οικονομική κρίση.

Προσθέστε σε αυτό και το γεγονός ότι ανεξαρτήτως ρητορικής, αυτή η κυβέρνηση κυρίως ασχολήθηκε με συγκεκριμένα κοινωνικά στρώματα που αποτελούν τον κορμό της εκλογικής της βάσης. Αυτό τη δυσκολεύει να σκεφτεί τι μπορεί να γίνει με άλλα στρώματα (γι’ αυτό και τα στελέχη της κάποιες φορές μοιάζουν να αναρωτιούνται «μα γιατί δεν τρώνε παντεσπάνι;»). Μόνο που τώρα έχει μπροστά της μια κρίση απέναντι στην οποία δεν μπορεί να προστατεύσει ούτε τη «στενή» της βάση (φανταστείτε απλώς τι θα σημαίνει για αυτήν ακριβώς τη βάση η βενζίνη να φτάσει στο 2,5 ευρώ / λίτρο), ούτε προφανώς την κοινωνία.

Πράγμα που σημαίνει ότι όσο και εάν επικαλείται τη σταθερότητα και την αποφυγή περιττών αναστατώσεων, θέλοντας έτσι να υπογραμμίσει ότι αυτή είναι «πυλώνας της σταθερότητας», στην πραγματικότητα η «σταθερότητα» περισσότερο παρά ποτέ προϋποθέτει πολιτική αλλαγή.

Πηγή: in

Το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ αρνήθηκε να σχολιάσει

Οι ιρανικές επιθέσεις σε στρατιωτικές βάσεις που χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή προκάλεσαν ζημιές ύψους περίπου 800 εκατομμυρίων δολαρίων (600 εκατομμύρια λίρες) τις πρώτες δύο εβδομάδες του πολέμου, σύμφωνα με νέα ανάλυση.

Μεγάλο μέρος της ζημιάς προκλήθηκε από τις αρχικές επιθέσεις αντιποίνων του Ιράν την εβδομάδα μετά την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ, σύμφωνα με έκθεση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS) και ανάλυση του BBC.

Η πλήρης έκταση της ζημιάς που προκλήθηκε από τις ιρανικές επιθέσεις σε αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία στην περιοχή δεν είναι σαφής.

«Οι ζημιές στις αμερικανικές βάσεις στην περιοχή δεν έχουν αναφερθεί επαρκώς», δήλωσε ο Μαρκ Καντσιάν, ανώτερος σύμβουλος του CSIS και συν-συγγραφέας της μελέτης του think tank. «Αν και φαίνεται να είναι εκτεταμένες, το πλήρες ποσό δεν θα γίνει γνωστό μέχρι να υπάρξουν περισσότερες πληροφορίες».

Σιγή ιχθύος από την Αμερικανική Κυβέρνηση

Απαντώντας σε αίτημα για σχολιασμό, το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ παρέπεμψε το BBC στην Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, η οποία ηγείται του πολέμου. Οι αξιωματούχοι εκεί αρνήθηκαν να σχολιάσουν.

Ένα σημαντικό μέρος των ζημιών προκλήθηκε από χτύπημα σε αμερικανικό ραντάρ για ένα σύστημα πυραυλικής άμυνας Thaad σε αεροπορική βάση στην Ιορδανία.

Το σύστημα ραντάρ AN/TPY-2 κοστίζει περίπου 485 εκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με μια αναθεώρηση των εγγράφων προϋπολογισμού του υπουργείου Άμυνας από την CSIS. Τα συστήματα αεράμυνας χρησιμοποιούνται για την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων μεγάλης εμβέλειας.

Ζημιές σε ραντάρ στο Αλ Σάντερ και το Αλ Ρουάις (ΗΑΕ) Πηγή: BBC

Οι επιδρομές του Ιράν προκάλεσαν επιπλέον ζημιές ύψους 310 εκατομμυρίων δολαρίων σε κτίρια, εγκαταστάσεις και άλλες υποδομές σε αμερικανικές βάσεις και στρατιωτικές βάσεις που χρησιμοποιούνται από αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή.

Το Ιράν έχει επίσης πλήξει τουλάχιστον τρεις αεροπορικές βάσεις περισσότερες από μία φορές, σύμφωνα με ανάλυση δορυφορικών εικόνων από το BBC Verify. Οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις υπογραμμίζουν τις προσπάθειες του Ιράν να στοχεύσει συγκεκριμένα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία. Η Ρωσία φέρεται να έχει μοιραστεί πληροφορίες με την Τεχεράνη σχετικά με τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή.

Τι δείχνουν οι δορυφορικές εικόνες

Δορυφορικές εικόνες δείχνουν τις τρεις αεροπορικές βάσεις – τη βάση Ali Al-Salim στο Κουβέιτ, την Al-Udeid στο Κατάρ και την Prince Sultan στη Σαουδική Αραβία – με νέες ζημιές να εμφανίζονται κατά τη διάρκεια διαφορετικών φάσεων της σύγκρουσης.

Οι ΗΠΑ έχουν επίσης χάσει 13 στρατιωτικούς από τότε που ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ενώθηκε με το Ισραήλ στην έναρξη των επιθέσεων στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Το αμερικανικό πρακτορείο ειδήσεων για τους ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων (Hrana) εκτιμά ότι ο αριθμός των νεκρών πολιτών έχει φτάσει σχεδόν τους 1.400.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε καλό δρόμο για την επίτευξη των στόχων του, δηλαδή την καταστροφή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, την υποβάθμιση της συμβατικής στρατιωτικής του ισχύος και τον τερματισμό της υποστήριξης του καθεστώτος σε ομάδες πληρεξουσίων στην περιοχή.

«Τα πάμε εξαιρετικά καλά στο Ιράν», δήλωσε ο Τραμπ σε εκδήλωση στον Λευκό Οίκο την Παρασκευή.

Αλλά ο πόλεμος έχει κλονίσει την παγκόσμια οικονομία με το σχεδόν κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ και την αβεβαιότητα σχετικά με τη διάρκεια της σύγκρουσης και το εάν ο Τραμπ θα αναπτύξει χερσαία στρατεύματα.

Αμερικανικές βάσεις στο Μπαχρέιν Πηγή: BBC

Η ανάλυση των δορυφορικών εικόνων έχει παρεμποδιστεί από τους περιορισμούς που έχουν επιβληθεί από μεγάλους παρόχους με έδρα τις ΗΠΑ σχετικά με την κυκλοφορία των εικόνων.

Είναι όμως δυνατό να διακρίνουμε ορισμένα μοτίβα στις αντίποινα του Ιράν κατά των στρατιωτικών συμφερόντων των ΗΠΑ στην περιοχή.

Τα συστήματα ραντάρ και δορυφόρων βρίσκονται στο επίκεντρο της προσοχής από την αρχή, όταν οι ιρανικές επιδρομές έπληξαν μια ναυτική βάση των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν. Λειτουργούν ως τα μάτια και τα αυτιά των σύγχρονων στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Το Πεντάγωνο ζητά άλλα 200 δισεκατομμύρια δολάρια σε χρηματοδότηση για τον πόλεμο

Οι δορυφορικές εικόνες έδειξαν κυρίως την καταστροφή δύο ραδιοθόλων – προστατευτικών περιβλημάτων για τόσο ευαίσθητο εξοπλισμό. Είναι πολύ πιθανό τα ίδια τα συστήματα να έχουν υποστεί ζημιές, αν και δεν είναι δυνατόν να εκτιμηθεί η έκτασή τους.

Σημεία ραντάρ χτυπήθηκαν στο στρατόπεδο Arifjan, μια αμερικανική στρατιωτική εγκατάσταση στο Κουβέιτ, και στην αεροπορική βάση Prince Sultan της Σαουδικής Αραβίας, όπου βρίσκονται αμερικανικά αεροσκάφη. Εικόνες της τελευταίας δείχνουν καπνό να ανεβαίνει από ένα εξάρτημα ραντάρ ενός συστήματος αεράμυνας Thaad.

Εκτεταμένες ζημιές στα συστήματα Thaad είναι εμφανείς στις αμερικανικές βάσεις στα ΗΑΕ και την Ιορδανία. Δεν είναι σαφές ποιο ήταν το κόστος αυτής της ζημιάς. Η υποβάθμιση αυτών των συστημάτων φέρεται να οδήγησε τις ΗΠΑ στην αναδιάταξη εξαρτημάτων Thaad από τη Νότια Κορέα στη Μέση Ανατολή.

Οι ζημιές από τα αντίποινα του Ιράν αντιπροσωπεύουν ένα κλάσμα του συνολικού κόστους για τις ΗΠΑ από τον πόλεμο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, αξιωματούχοι του υπουργείου Άμυνας ενημέρωσαν τα μέλη του Κογκρέσου ότι οι πρώτες έξι ημέρες του πολέμου είχαν κοστίσει 11,3 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι πρώτες 12 ημέρες κόστισαν 16,5 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με το CSIS.

Το Πεντάγωνο ζητά άλλα 200 δισεκατομμύρια δολάρια σε χρηματοδότηση για τον πόλεμο. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγσεθ δήλωσε την Πέμπτη ότι το ποσό «θα μπορούσε να αλλάξει».

«Χρειάζονται χρήματα για να σκοτώσεις κακούς», είπε ο Χέγκεθ.

Σύμφωνα με τον κορυφαίο Ρώσο διπλωμάτη, αν και κάποιοι λένε ότι αυτή τη φορά η ιστορία επαναλαμβάνεται ως φάρσα, «δεν είναι καθόλου φάρσα».

ΜΟΣΧΑ, 21 Μαρτίου. /TASS/. Η τρέχουσα αμερικανο-ισραηλινή επιθετικότητα κατά του Ιράν θα οδηγήσει σε ολέθριες συνέπειες, οι οποίες θα διαρκέσουν για πολύ καιρό, δήλωσε ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ.

Σύμφωνα με τον κορυφαίο Ρώσο διπλωμάτη, αν και ορισμένοι λένε ότι αυτή τη φορά η ιστορία επαναλαμβάνεται ως φάρσα, «δεν είναι καθόλου φάρσα». «Αυτό που κάνουν οι Αμερικανοί συνάδελφοί μας μαζί με τους Ισραηλινούς θα έχει τρομερές συνέπειες και ο αντίκτυπός του θα διαρκέσει για πολύ καιρό», επεσήμανε σε συνέντευξή του στον ραδιοτηλεοπτικό φορέα OTR.

Η Ουάσινγκτον αναμένει ότι οι πολεμικές επιχειρήσεις θα διαρκέσουν δύο με τρεις εβδομάδες ακόμη

ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ, 22 Μαρτίου. /TASS/. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει ξεκινήσει συζητήσεις για την πιθανότητα ειρηνευτικών συνομιλιών με το Ιράν, αναφέρει η διαδικτυακή πύλη Axios .

«Μετά από τρεις εβδομάδες πολέμου, η κυβέρνηση Τραμπ ξεκίνησε τις αρχικές συζητήσεις για την επόμενη φάση και πώς θα μπορούσαν να είναι οι ειρηνευτικές συνομιλίες με το Ιράν», ανέφερε το ειδησεογραφικό πρακτορείο, επικαλούμενο την πηγή του.

Η Ουάσινγκτον αναμένει ότι οι πολεμικές επιχειρήσεις θα διαρκέσουν δύο με τρεις εβδομάδες ακόμη. «Εν τω μεταξύ, οι σύμβουλοι του Τραμπ θέλουν να αρχίσουν να προετοιμάζουν τις βάσεις για τη διπλωματία», ενημέρωσε ο Axios.

«Δεν υπήρξε καμία άμεση επαφή μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν τις τελευταίες ημέρες, αν και η Αίγυπτος, το Κατάρ και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν ανταλλάξει μηνύματα μεταξύ των δύο», πρόσθεσε η διαδικτυακή πύλη.