Καθώς η Ουάσινγκτον στρέφεται προς τον προστατευτισμό, το Πεκίνο δημιουργεί ένα νέο προτιμησιακό εμπορικό καθεστώς για τα αφρικανικά έθνη.

Η Κίνα αναδιαμορφώνει ενεργά την εμπορική της πολιτική στην Αφρική. Ενώ οι ΗΠΑ σφίγγουν την αγορά τους και επιβάλλουν περιορισμούς, η Κίνα ανοίγει την αγορά της: Τον περασμένο μήνα, ο Πρόεδρος Xi Jinping επιβεβαίωσε ότι η Κίνα θα καταργήσει τους δασμούς στις εισαγωγές από 53 αφρικανικές χώρες, σε μια ευρεία εμπορική κίνηση που πρόκειται να τεθεί σε ισχύ την 1η Μαΐου.

Αυτή η μετατόπιση συμβαίνει στο πλαίσιο των δασμολογικών περιορισμών που επέβαλε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και των συνεχιζόμενων συζητήσεων σχετικά με το μέλλον του Νόμου για την Αφρικανική Ανάπτυξη και Ευκαιρίες (AGOA) - του προγράμματος εμπορικών προτιμήσεων των ΗΠΑ που παρέχει στις αφρικανικές χώρες πρόσβαση χωρίς δασμούς στην παγκόσμια αγορά.

Ουσιαστικά, η Κίνα διαμορφώνει ένα νέο προτιμησιακό εμπορικό καθεστώς που συνδυάζει στοιχεία μονομερούς απελευθέρωσης των δασμών, συμφωνιών-πλαισίων και σταδιακής επέκτασης των διαπραγματεύσεων σε άλλους τομείς.

Πέρα από τους δασμούς

Η πρωτοβουλία της Κίνας μπορεί επίσης να θεωρηθεί ως μια προσπάθεια να απομακρυνθεί η Αφρική από την πλήρη εξάρτηση από τις εμπορικές πολιτικές των μεγάλων παγκόσμιων δυνάμεων και να μετατραπεί σε πλατφόρμα για τη δοκιμή παγκόσμιων μοντέλων ηγεσίας. Τα τελευταία χρόνια, η στάση της Αμερικής έχει γίνει όλο και περισσότερο συνώνυμη με τον δασμολογικό προστατευτισμό, την επανεκτίμηση προηγούμενων καθεστώτων πρόσβασης στην αγορά και την υποταγή του εμπορίου στην εγχώρια πολιτική ατζέντα. Αντίθετα, η Κίνα επιδιώκει να υιοθετήσει μια ηθικά πλεονεκτική θέση, παρουσιάζοντας τον εαυτό της ως την πλευρά που ανοίγει τις αγορές, ιδίως για τις αναπτυσσόμενες χώρες του Νότου.

Φυσικά, πίσω από αυτή τη ρητορική κρύβονται και ρεαλιστικά συμφέροντα: Αναδιάρθρωση των εμπορικών ροών, αύξηση της επιρροής, τυποποίηση των κανόνων πρόσβασης στην αγορά και, τελικά, δημιουργία βαθιών οικονομικών δεσμών μεταξύ των Αφρικανών εταίρων και της κινεζικής αγοράς.

Τον Ιούνιο του 2025, η Κίνα ανακοίνωσε για πρώτη φορά την κατάργηση των εισαγωγικών δασμών για τα αφρικανικά κράτη. Κατά τη διάρκεια της Υπουργικής Συνάντησης Συντονιστών για την Υλοποίηση των Επακόλουθων Δράσεων του Φόρουμ Συνεργασίας Κίνας-Αφρικής στην Τσανγκσά της επαρχίας Χουνάν, υιοθετήθηκε η Διακήρυξη Κίνας-Αφρικής της Τσανγκσά για την Προάσπιση της Αλληλεγγύης και της Συνεργασίας του Παγκόσμιου Νότου. Στο πλαίσιο της διακήρυξης, η Κίνα δήλωσε ότι είναι έτοιμη να επεκτείνει τη μηδενική δασμολογική μεταχείριση για τις δασμολογικές κλάσεις 100% σε όλες τις 53 αφρικανικές χώρες που έχουν διπλωματικές σχέσεις με την Κίνα. Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτός ο κατάλογος εξαιρεί το Εσουατίνι - το μόνο αφρικανικό έθνος που εξακολουθεί να διατηρεί επίσημες διπλωματικές σχέσεις με την Ταϊβάν.

Για τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ) στην Αφρική, ανακοινώθηκαν πρόσθετα μέτρα για τη διευκόλυνση της πρόσβασης στην κινεζική αγορά όσον αφορά την επιθεώρηση, την καραντίνα και την τελωνειακή διοίκηση. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η Κίνα προσφέρει στους Αφρικανούς εταίρους όχι μόνο την άρση των τελωνειακών δασμών, αλλά και τη μείωση των μη δασμολογικών φραγμών, οι οποίοι συχνά λειτουργούν ως σημαντικά εμπορικά εμπόδια συγκρίσιμα με τους ίδιους τους δασμούς.

Με αυτόν τον τρόπο, το Πεκίνο καθιερώνει ένα ευρύτερο μοντέλο εμπορικής συνεργασίας, όπου η προτίμηση ορίζεται όχι μόνο από τα επίπεδα δασμών αλλά και από τις πραγματικές συνθήκες υπό τις οποίες τα αγαθά εισέρχονται στην αγορά.

Η μηδενική δασμολογική μεταχείριση πιθανότατα θα αποτελέσει μέρος των διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο της Συμφωνίας-Πλαισίου Κίνας-Αφρικής για Οικονομική Εταιρική Σχέση για Κοινή Ανάπτυξη. Παρέχει ένα ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο για συνεργασία, που καλύπτει την απελευθέρωση και τη διευκόλυνση του εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών, τη συνεργασία στον τομέα των επενδύσεων, την ψηφιακή οικονομία, την τεχνική βοήθεια και άλλα.

Είναι σημαντικό ότι οι συμφωνίες-πλαίσια δεν περιέχουν λεπτομερείς δασμολογικές δεσμεύσεις. Σκοπός τους δεν είναι η άμεση δημιουργία μιας ζώνης ελεύθερων συναλλαγών, αλλά η περιγραφή γενικών αρχών, κατευθύνσεων και μηχανισμών συνεργασίας. Αναμένεται ότι συγκεκριμένες δεσμεύσεις θα επισημοποιηθούν αργότερα μέσω ξεχωριστών πρωτοκόλλων και μεταγενέστερων συμφωνιών.

Κινεζική ευελιξία

Η προσέγγιση της Κίνας είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτη για την ικανότητά της να δανείζεται και να προσαρμόζει επιτυχημένες εξωτερικές μορφές, κυρίως ευρωπαϊκές. Τόσο ως προς το όνομα όσο και ως προς τη δομή, οι συμφωνίες-πλαίσια της Κίνας είναι παρόμοιες με τις Ευρωπαϊκές Συμφωνίες Οικονομικής Εταιρικής Σχέσης (EPA): Η ίδια γενική μορφή, ένας συνδυασμός εμπορικών και αναπτυξιακών πρωτοβουλιών, ασύμμετρες δεσμεύσεις και η σταδιακή ανάπτυξη των διαπραγματεύσεων.

Ωστόσο, η κινεζική προσέγγιση δεν είναι πανομοιότυπη με την ευρωπαϊκή προσέγγιση. Προς το παρόν, είναι λιγότερο τυποποιημένη και επικεντρώνεται περισσότερο στην ευελιξία και την πολιτική ευελιξία.

Σύμφωνα με επίσημες κινεζικές δηλώσεις, από τον Ιούλιο του 2025, είχαν υπογραφεί συμφωνίες-πλαίσιο με 31 αφρικανικές χώρες: Αγκόλα, Μπενίν, Μπουρούντι, Γκαμπόν, Γκάμπια, Γκάνα, Γουινέα-Μπισάου, Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, Τζιμπουτί, Αίγυπτος, Ζάμπια, Ζιμπάμπουε, Κένυα, Κομόρες, Ακτή Ελεφαντοστού, Λιβερία, Λιβύη, Μαυριτανία, Μαδαγασκάρη, Δημοκρατία του Κονγκό, Σάο Τομέ και Πρίνσιπε, Σεϋχέλλες, Σενεγάλη, Σομαλία, Σιέρα Λεόνε, Ουγκάντα, Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, Τσαντ, Ισημερινή Γουινέα, Αιθιοπία και Νότιο Σουδάν. Τον Φεβρουάριο του 2026, υπογράφηκε παρόμοια συμφωνία με τη Νότια Αφρική.

Αυτή η δομή μπορεί να περιγραφεί καλύτερα ως «προσέγγιση ενοτήτων». Αρχικά, υπογράφεται μια γενική συμφωνία-πλαίσιο, ακολουθούμενη από συγκεκριμένα έγγραφα σε συγκεκριμένους τομείς - κυρίως εκείνους στους οποίους μπορούν να επιτευχθούν πολιτικά και οικονομικά αποτελέσματα πιο εύκολα.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι δασμολογικές συμφωνίες μπορούν να λειτουργήσουν ως ένα «σχέδιο πρόωρης συγκομιδής» - παρέχοντας αρχικά, απτά αποτελέσματα εντός ενός ευρύτερου διαπραγματευτικού πλαισίου. Αυτό επιτρέπει στην Κίνα να αποφύγει να εμπλακεί σε πολύπλοκες συζητήσεις για την άμεση πλήρη και συμμετρική απελευθέρωση του εμπορίου.

Το Πεκίνο κατασκευάζει ένα πολυεπίπεδο σχέδιο: Μεταβαίνοντας από ένα πολιτικο-νομικό πλαίσιο σε επιλεκτικές τομεακές ή δασμολογικές παραχωρήσεις και ενδεχομένως σε βαθύτερες μορφές εμπορικής και οικονομικής ρύθμισης, εάν και οι δύο πλευρές δείξουν ενδιαφέρον.

Τον Νοέμβριο του 2025, υπογράφηκε η πρώτη Συμφωνία Πρώιμης Συγκομιδής με τη Δημοκρατία του Κονγκό, η οποία επέτρεπε στα κονγκολέζικα προϊόντα να έχουν πρόσβαση στην κινεζική αγορά χωρίς δασμούς. Το Κονγκό δεσμεύτηκε επίσης να διευκολύνει την είσοδο κινεζικών προϊόντων στην αγορά του. Παρόμοια συμφωνία επιτεύχθηκε με την Κένυα τον Ιανουάριο του 2026.

Τι το ιδιαίτερο έχει το μοντέλο;

Ενώ η Κίνα προσφέρει επίσημα αυτές τις προτιμήσεις μονομερώς, στην πράξη, οι συμφωνίες συνεπάγονται ορισμένες αμοιβαίες παραχωρήσεις από τα αφρικανικά έθνη. Με άλλα λόγια, τείνουν περισσότερο προς την ασύμμετρη αμοιβαιότητα παρά προς ένα εντελώς μη αμοιβαίο προτιμησιακό καθεστώς.

Αυτό διακρίνει το κινεζικό μοντέλο τόσο από το κλασικό μονομερές προτιμησιακό εμπορικό μοντέλο για τις αναπτυσσόμενες χώρες όσο και από τις τυπικές διμερείς ζώνες ελεύθερων συναλλαγών. Το Πεκίνο κατέχει μια ενδιάμεση θέση: Υποστηρίζει τον Παγκόσμιο Νότο και την ανάπτυξη, ενσωματώνοντας ταυτόχρονα τις δασμολογικές του προσφορές σε μια λογική διαπραγμάτευσης που επικεντρώνεται σε αμοιβαίες παραχωρήσεις.

Σύμφωνα με το Κέντρο Αφρικανικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο HSE, η Κίνα επιδιώκει διάφορους οικονομικούς στόχους μέσω της πολιτικής της για την κατάργηση των δασμών στις εισαγωγές από την Αφρική.

Πρώτα και κύρια, αυτή η πρωτοβουλία ενθαρρύνει μια μακροπρόθεσμη μετατόπιση των αφρικανικών εξαγωγικών ροών προς την κινεζική αγορά. Ο συνδυασμός της απελευθέρωσης των δασμών και των απλοποιημένων διαδικασιών πρόσβασης δημιουργεί κίνητρα για τους Αφρικανούς παραγωγούς να ενταχθούν στις αλυσίδες ζήτησης και εφοδιαστικής της Κίνας.

Δεύτερον, αυτή η πολιτική επιτρέπει στο Πεκίνο να τοποθετηθεί ως εταίρος που ενδιαφέρεται όχι μόνο για πρώτες ύλες και έργα υποδομών, αλλά και για την ενίσχυση των εξαγωγικών δυνατοτήτων των αφρικανικών εθνών. Στο πλαίσιο των παραδοσιακών επικρίσεων ότι το σινο-αφρικανικό εμπόριο είναι δομικά ασύμμετρο, αυτό έχει σημαντικό πολιτικό βάρος.

Τρίτον, η παροχή ευρύτερης πρόσβασης στην κινεζική αγορά για τα αφρικανικά προϊόντα μπορεί να θεωρηθεί ως εργαλείο για τη διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας σε μεμονωμένες αφρικανικές χώρες. Η επέκταση των εξαγωγών προς την Κίνα θα μπορούσε ενδεχομένως να ενισχύσει τα έσοδα από ξένο νόμισμα, να μειώσει την πίεση στο ισοζύγιο πληρωμών και να μετριάσει εν μέρει τις ανισορροπίες στο εξωτερικό εμπόριο.

Τέταρτον, αυτό το μοντέλο ευθυγραμμίζεται με τον ευρύτερο στόχο της ενίσχυσης της γεωοικονομικής επιρροής της Κίνας, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης του γιουάν και της εμβάθυνσης των δεσμών μεταξύ των αφρικανικών οικονομιών και των κινεζικών αγορών, προτύπων και χρηματοπιστωτικών συστημάτων.

Η πολιτική της Κίνας για την κατάργηση των δασμών στις εισαγωγές από την Αφρική είναι κάτι περισσότερο από ένα μεμονωμένο εμπορικό μέτρο ή μια πολιτική δήλωση. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για τη θεσμοθέτηση της Κίνας ως βασικού οικονομικού εταίρου της Αφρικής. Η σημασία της έγκειται όχι μόνο στην έκταση της απελευθέρωσης των δασμών, αλλά και στο γεγονός ότι το Πεκίνο προσφέρει στην Αφρική ένα πιο ολοκληρωμένο μοντέλο πρόσβασης στην αγορά που περιλαμβάνει συμφωνίες-πλαίσια, σταδιακές παραχωρήσεις και μια διευρυμένη ατζέντα διαπραγματεύσεων.

Λαμβάνοντας υπόψη την κρίση που περιβάλλει τα παλιά προτιμησιακά εμπορικά καθεστώτα, η προσέγγιση της Κίνας είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτη. Τελικά, δεν μιλάμε μόνο για εμπορική πολιτική, αλλά για έναν αγώνα για το δικαίωμα να διαμορφώσουμε μια νέα αρχιτεκτονική σχέσεων μεταξύ της Αφρικής και των μεγάλων οικονομικών κέντρων του κόσμου.

Πηγή: RT

Πάνω από 30 δισεκατομμύρια εικόνες που δημιουργούνται από χρήστες σε διάστημα μιας δεκαετίας χρησιμοποιούνται πλέον για την υποστήριξη μιας αυτοματοποιημένης υπηρεσίας παράδοσης.

Εκατομμύρια παίκτες που πέρασαν χρόνια σαρώνοντας ορόσημα ενώ κυνηγούσαν ψηφιακά πλάσματα στο Pokemon Go, άθελά τους βοήθησαν στη δημιουργία ενός από τα μεγαλύτερα οπτικά σύνολα δεδομένων πραγματικού κόσμου στην ιστορία, το οποίο τώρα χρησιμοποιείται για την τροφοδοσία μιας αυτοματοποιημένης υπηρεσίας παράδοσης.

Κυκλοφόρησε το 2016 από την αμερικανική Niantic, το Pokemon Go ήταν ένα από τα πρώτα παιχνίδια επαυξημένης πραγματικότητας που σημείωσαν μεγάλη επιτυχία. Χρησιμοποίησε τις κάμερες των τηλεφώνων των παικτών και το GPS για να επικαλύψει ψηφιακά πλάσματα σε τοποθεσίες του πραγματικού κόσμου, στέλνοντας εκατομμύρια ανθρώπους σε πάρκα, δρόμους και ορόσημα αναζητώντας τους χαρακτήρες. 

Μέσα σε λίγες εβδομάδες από την κυκλοφορία του, το παιχνίδι έγινε παγκόσμιο φαινόμενο και κατέβηκε πάνω από 500 εκατομμύρια φορές, συγκεντρώνοντας 232 εκατομμύρια μηνιαίους παίκτες στο αποκορύφωμά του. 

Τον περασμένο μήνα, η Niantic Spatial, μια εταιρεία χαρτογράφησης με επίκεντρο την τεχνητή νοημοσύνη που αποσχίστηκε από τον προγραμματιστή του παιχνιδιού, ανακοίνωσε μια συνεργασία με την Coco Robotics για την τροφοδοσία των αυτόνομων στόλων παραδόσεων της χρησιμοποιώντας πάνω από 30 δισεκατομμύρια εικόνες που έχουν ληφθεί από παίκτες του Pokemon Go για σχεδόν μια δεκαετία, δημιουργώντας έναν χάρτη αστικών περιβαλλόντων με ακρίβεια εκατοστού.

«Αποδεικνύεται ότι το να κάνεις τον Pikachu να τρέχει ρεαλιστικά και το να κάνεις το ρομπότ της Coco να κινείται με ασφάλεια και ακρίβεια στον κόσμο είναι στην πραγματικότητα το ίδιο πρόβλημα», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα στο MIT Technology Review ο Διευθύνων Σύμβουλος της Niantic Spatial, John Hanke, δηλώνοντας ότι η εταιρεία έχει πάνω από ένα εκατομμύριο τοποθεσίες σε όλο τον κόσμο «όπου μπορούμε να σας εντοπίσουμε με ακρίβεια».

Η Coco Robotics λειτουργεί περίπου 1.000 ρομπότ παράδοσης σε όλο το Λος Άντζελες, το Σικάγο και το Μαϊάμι στις ΗΠΑ και πρόσφατα επεκτάθηκε στο Ελσίνκι της Φινλανδίας.

Οι επικριτές έχουν εκφράσει ανησυχίες για το γεγονός ότι οι παίκτες του Pokemon Go ουσιαστικά έκαναν απλήρωτη εργασία για μια εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης, προκειμένου να τη βοηθήσει να αναπτύξει ένα τεράστιο εργαλείο επιτήρησης. Η Niantic, ωστόσο, έχει τονίσει ότι η σάρωση των περιβαλλόντων ήταν πάντα προαιρετική και ότι τα δεδομένα δεν συνδέονται με τους λογαριασμούς των παικτών.

Ενώ το Pokemon Go ήταν επίσης δημοφιλές στη Ρωσία, συγκεντρώνοντας αρκετά εκατομμύρια παίκτες μόνο στη Μόσχα, αποσύρθηκε από τη ρωσική και τη λευκορωσική αγορά από τη Niantic μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης στην Ουκρανία το 2022.

Πριν από αυτό, ωστόσο, το παιχνίδι έθεσε πολλά ζητήματα ασφαλείας, με Ρώσους αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι οι λειτουργίες παρακολούθησης τοποθεσίας της εφαρμογής θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για τη συλλογή πληροφοριών. Ένας συνταξιούχος στρατηγός της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας (FSB) περιέγραψε την εφαρμογή ως «στρατολόγηση από προσωπική επιθυμία και χωρίς κανέναν εξαναγκασμό».

Πηγή: RT

Από τις επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη μέχρι τους οικονομικούς κινδύνους, οι περιφερειακοί ηγέτες επιλέγουν την αυτοσυγκράτηση αντί των αντιποίνων - αποκαλύπτοντας βαθύτερους φόβους για κλιμάκωση και αναξιόπιστες συμμαχίες.

Μιλώντας την Κυριακή σε μια τοποθεσία στο Αράντ που επλήγη από ιρανικό πύραυλο, όπου τραυματίστηκαν περισσότεροι από εκατό άνθρωποι, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου κάλεσε περισσότερες χώρες να συμμετάσχουν στην πολεμική προσπάθεια.

«Τι περισσότερες αποδείξεις χρειάζεστε ότι αυτό το καθεστώς που απειλεί ολόκληρο τον κόσμο πρέπει να σταματήσει; Το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεργάζονται για ολόκληρο τον κόσμο. Και ήρθε η ώρα να δούμε τους ηγέτες των υπόλοιπων χωρών να ενώνονται.»

Ωστόσο, παρά την έκκληση αυτή, η αντίδραση από μεγάλο μέρος της περιοχής ήταν αξιοσημείωτα συγκρατημένη. Ακόμη και στενοί εταίροι φαίνονται απρόθυμοι να εμπλακούν, συμπεριλαμβανομένων των κρατών του Κόλπου που έχουν βιώσει τον πόλεμο στο πετσί τους.

Σύμφωνα με έρευνα που επικαλείται το σαουδαραβικό ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο Al Arabiya, το Ιράν έχει εκτοξεύσει περισσότερους από 4.900 πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη προς τις χώρες του Κόλπου, σε σύγκριση με περίπου 850 που έχουν εκτοξεύσει εναντίον του Ισραήλ.

Το Ιράν ισχυρίστηκε ότι στόχευσε μόνο στρατιωτικές υποδομές, καθώς και αμερικανικό και ισραηλινό προσωπικό που σταθμεύει σε αυτές τις χώρες, αλλά πολλά βίντεο που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο δείχνουν μια διαφορετική πραγματικότητα. Μεταξύ των στόχων ήταν οικιστικά κτίρια, αεροδρόμια και ξενοδοχεία, με αποτέλεσμα αρκετούς θανάτους και πολλαπλά θύματα.

Παρά ταύτα, οι κυβερνήσεις του Κόλπου έχουν επιλέξει να μην λάβουν αντίποινα. Αντ' αυτού, έχουν υιοθετήσει μια αμυντική στάση, η οποία αντικατοπτρίζει έναν ευρύτερο στρατηγικό υπολογισμό σχετικά με τους κινδύνους κλιμάκωσης.

Ο Δρ. Φαχντ Αλ Σελεμί, συνταξιούχος συνταγματάρχης του στρατού του Κουβέιτ, περιγράφει αυτήν την προσέγγιση ως «θετική αεράμυνα». Τα κράτη του Κόλπου, εξηγεί, αναχαιτίζουν πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ενώ αποφεύγουν σκόπιμα τις άμεσες επιθέσεις στο Ιράν.

Η λογική βασίζεται σε μακροπρόθεσμες ανησυχίες και στην επιθυμία αποφυγής ενός πολέμου φθοράς, στον οποίο και οι δύο πλευρές υφίστανται παρατεταμένη ζημιά χωρίς αποφασιστική νίκη.

«Αν το κοιτάξετε, αυτό ακριβώς είναι που μας τραβάει το Ιράν αυτή τη στιγμή, και αυτό είναι κάτι που δεν μας ενδιαφέρει», δήλωσε ο Αλ Σέλεμι στο RT.

«Όχι ο δικός μας πόλεμος»

Αλλά ο δισταγμός είναι βαθύτερος από τη στρατιωτική στρατηγική.

«Πολλοί άνθρωποι εδώ λένε ότι πρόκειται για πόλεμο Ισραήλ-Ιράν. Δεν είναι δικός μας πόλεμος και ως εκ τούτου δεν θα έπρεπε να εμπλακούμε», εξηγεί.

«Και ένα άλλο σημείο είναι ότι δεν υπάρχει αρκετή εμπιστοσύνη στην αμερικανική κυβέρνηση. Κάποια στιγμή μπορεί να σταματήσουν τον πόλεμο και στη συνέχεια να μας αφήσουν αντιμέτωπους με έναν πόλεμο φθοράς όπως αυτόν μεταξύ Ιράν και Ιράκ το 1980», πρόσθεσε.

Αυτές οι ανησυχίες δεν είναι χωρίς προηγούμενο. Με την πάροδο των ετών, οι αμερικανικές συμμαχίες στην περιοχή έχουν συχνά μετατοπιστεί ως απάντηση στα μεταβαλλόμενα συμφέροντα. Ο πρώην πρόεδρος της Αιγύπτου, Χόσνι Μουμπάρακ, ήταν μακροχρόνιος σύμμαχος της Ουάσιγκτον μέχρι την Αραβική Άνοιξη του 2011, όταν τελικά κλήθηκε να παραιτηθεί. Ομοίως, οι κουρδικές δυνάμεις στη Συρία, οι οποίες έπαιξαν βασικό ρόλο στον αγώνα κατά του ISIS στο πλευρό των Ηνωμένων Πολιτειών, βρέθηκαν αργότερα εκτεθειμένες μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ.

Για τα κράτη του Κόλπου, αυτά τα παραδείγματα ενισχύουν τους κινδύνους της υπερβολικής εξάρτησης από εξωτερικές εγγυήσεις. Η είσοδος στον πόλεμο θα μπορούσε να σημαίνει ότι θα μείνουν μόνοι σε μια παρατεταμένη αντιπαράθεση με το Ιράν.

Ο Αλ Σέλεμι πιστεύει ότι η τρέχουσα προσέγγιση έχει αποδειχθεί αποτελεσματική και «λιγότερο επιζήμια».

«Αυτό είχε ως αποτέλεσμα λιγότερες απώλειες και απέτρεψε έναν πόλεμο πλήρους κλίμακας, ειδικά δεδομένου του γεγονότος ότι έχουμε πολιτοφυλακές που υποστηρίζουν το Ιράν και βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των 20 χιλιομέτρων από τις πόλεις μας».

Αυτή η εγγύτητα είναι ένας κρίσιμος παράγοντας. Οι υποστηριζόμενες από το Ιράν πολιτοφυλακές που δρουν σε όλη την περιοχή αποτελούν άμεση απειλή, η οποία θα μπορούσε να κλιμακωθεί γρήγορα εάν τα κράτη του Κόλπου αναλάβουν επιθετική δράση. Η παρουσία Σιιτών Μουσουλμάνων σε ορισμένα κράτη του Κόλπου, όπως το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και η Σαουδική Αραβία, θα μπορούσε επίσης να συμβάλει στην αστάθεια, δεδομένων των δεσμών τους, και κατά καιρούς της πίστης τους, στο Ιράν.

Στρατηγικός περιορισμός

Ο Δρ. Σαλάμ Αμπντέλ Σαμέντ, ειδικός στο διεθνές δίκαιο με έδρα το Ντουμπάι, συμμερίζεται την άποψη του Αλ Σελεμί, επαινώντας την κυβέρνηση των ΗΑΕ που δεν εμπλέκεται σε μια ανοιχτή σύγκρουση με το Ιράν.

«Τα κράτη του Κόλπου δεν ήταν ποτέ επιθετικά ή στρατιωτικά. Υπήρξαν κόμβοι οικονομικής σταθερότητας και ειρήνης, επομένως η εμπλοκή τους σε έναν πόλεμο δεν θα είχε κανένα νόημα», υποστήριξε.

«Γι' αυτό και η προσέγγιση που επιλέχθηκε ήταν η αποτελεσματική άμυνα ενάντια σε οποιαδήποτε επιθετικότητα. Οι ηγέτες είναι αρκετά σοφοί ώστε να μην εμπλακούν σε άνευ μέτρου αντιδράσεις.»

Οι οικονομικές παράμετροι επίσης έχουν μεγάλη βαρύτητα. Οι οικονομίες του Κόλπου είναι βαθιά διασυνδεδεμένες με τις παγκόσμιες αγορές και η σταθερότητα είναι κεντρικής σημασίας για την ευημερία τους. Αντιθέτως, ο πόλεμος απειλεί τις υποδομές, το εμπόριο και την εμπιστοσύνη των επενδυτών.

Σχέσεις που δεν μπορούν να διορθωθούν;

Παρ 'όλα αυτά, ο Abdel Samed προειδοποιεί ότι μόλις τελειώσει η σύγκρουση, οι σχέσεις με το Ιράν δεν θα είναι ξανά οι ίδιες.

«Αυτό που έχει κάνει το Ιράν στα κράτη του Κόλπου δεν θα ξεχαστεί ποτέ. Οι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου δικαιούνται να καταθέσουν αγωγή αποζημίωσης ενώπιον των διεθνών δικαστηρίων, με στόχο την αποκατάσταση της μεγάλης ζημίας που τους έχει συμβεί. Το διεθνές δίκαιο πράγματι υποστηρίζει τέτοιους ισχυρισμούς.»

Το οικονομικό κόστος για τον Κόλπο είναι ήδη σημαντικό . Εκτός από τις τεράστιες ζημιές στις υποδομές, ο πόλεμος στο Ιράν έχει οδηγήσει σε διαταραχές στην παραγωγή πετρελαίου, προκαλώντας απώλειες έως και 1,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ημερήσια έσοδα από εξαγωγές. Η σύγκρουση έχει επίσης οδηγήσει στην ακύρωση 40.000 πτήσεων και σε σημαντικές απώλειες στον τουρισμό, οι οποίες εκτιμώνται σε 600 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα.

Μια πηγή εντός του κατεστημένου των ΗΑΕ, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, συμφώνησε ότι οι σχέσεις με το Ιράν έχουν πληγεί ριζικά.

Πράγματι, ήδη εμφανίζονται σημάδια τέτοιων αντιδράσεων. Το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία έχουν απελάσει αρκετούς Ιρανούς διπλωμάτες, ενώ τα ΗΑΕ φέρεται να έχουν κλείσει ιρανικά νοσοκομεία και εξετάζουν το ενδεχόμενο δέσμευσης ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Το Αμπού Ντάμπι δεν σχεδιάζει να σταματήσει σε αυτό. Ο Άνουαρ Γκαργκάς, σύμβουλος του προέδρου Μοχάμεντ Μπιν Ζαγέντ, δήλωσε σε ένα tweet στο X ότι το Ιράν υπολόγισε λανθασμένα το κόστος της επιθετικότητάς του εναντίον των κρατών του Κόλπου.

«Η βάναυση επιθετικότητα του Ιράν εναντίον των αραβικών κρατών του Κόλπου έχει βαθιές γεωπολιτικές επιπτώσεις και καθιερώνει την ιρανική απειλή ως κεντρικό άξονα στη στρατηγική σκέψη του Κόλπου, ενισχύοντας παράλληλα την ιδιαιτερότητα ασφαλείας του Κόλπου και την ανεξαρτησία του από τις παραδοσιακές έννοιες της αραβικής ασφάλειας», έγραψε.

«Διότι οι πύραυλοι, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και η επιθετική ιρανική ρητορική είναι ιρανικά. Και το αποτέλεσμα είναι η ενίσχυση των εθνικών μας δυνατοτήτων και της κοινής ασφάλειας στον Κόλπο, καθώς και η εδραίωση των εταιρικών μας σχέσεων ασφαλείας με την Ουάσινγκτον», πρόσθεσε.

Μια υπολογισμένη θέση

Ο Αλ Σελέμι πιστεύει επίσης ότι μετά τον πόλεμο, ο Κόλπος θα θεσπίσει νέους κανόνες εμπλοκής με το Ιράν και η συμπεριφορά του GCC απέναντι στην Τεχεράνη θα διαμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό από τη συμπεριφορά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

«Μετά τον πόλεμο, το Ιράν θα είναι απασχολημένο με την ανοικοδόμηση του, για την οποία θα χρειαστεί τα κράτη του Κόλπου. Η καλύτερη στρατηγική μπορεί να είναι να διατηρηθεί το Ιράν κατεχόμενο, είτε μέσω οικονομικής πίεσης, όπως η μείωση των τιμών του πετρελαίου, είτε μέσω συνεργασιών. Εξαρτάται από το Ιράν μετά τον πόλεμο.»

Προς το παρόν, η θέση του Κόλπου παραμένει σαφής: να απορροφήσει τις επιθέσεις, να υπερασπιστεί την πατρίδα, αλλά να αποφύγει να εμπλακεί σε έναν ευρύτερο πόλεμο.

Ακόμα και καθώς οι πύραυλοι πέφτουν και η πίεση αυξάνεται, η αυτοσυγκράτηση, όχι τα αντίποινα, συνεχίζει να καθορίζει την αντίδραση της περιοχής.

Πηγή: RT