Το παρορμητικό στυλ διακυβέρνησης του προέδρου δεν έχει δοκιμαστεί ποτέ μέχρι σήμερα σε έναν παρατεταμένο στρατιωτικό πόλεμο, ενώ ο ίδιος συχνά σκέφτεται τα διδάγματα από την εμπειρία του Τζίμι Κάρτερ
Φαινόταν πως η διάθεση του Ντόναλντ Τραμπ για ρίσκο είχε εξαντληθεί και οι φόβοι του αυξάνονταν.
Ήταν απόγευμα Μεγάλης Παρασκευής (σ.σ. 3 Απριλίου) σε μια σχεδόν άδεια Δυτική Πτέρυγα του Λευκού Οίκου, λίγο αφότου ο πρόεδρος ενημερώθηκε ότι ένα αμερικανικό αεροσκάφος είχε καταρριφθεί στο Ιράν, με δύο αεροπόρους αγνοούμενους. Ο Τραμπ φώναζε στους συνεργάτες του για ώρες. «Οι Ευρωπαίοι δεν βοηθούν», επαναλάμβανε. Η μέση τιμή της βενζίνης έφτανε τα 4,09 δολάρια. Στο μυαλό του κυριαρχούσαν εικόνες από την κρίση των ομήρων στο Ιράν το 1979 — μία από τις μεγαλύτερες αποτυχίες εξωτερικής πολιτικής στη σύγχρονη εποχή για κάποιον Αμερικανό πρόεδρο — σύμφωνα με ανθρώπους που έχουν συνομιλήσει μαζί του.
«Κοιτάξτε τι συνέβη με τον Τζίμι Κάρτερ… με τα ελικόπτερα και τους ομήρους, του κόστισε τις εκλογές», είχε πει ο Τραμπ τον Μάρτιο. «Τι χάος».
Ο Τραμπ απαίτησε από τον στρατό να τους φέρει πίσω αμέσως. Όμως οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είχαν επιχειρήσει στο έδαφος του Ιράν από την ανατροπή της της κυβέρνησης που οδήγησε στην κρίση των ομήρων, και οι στρατιωτικοί έπρεπε να βρουν τρόπο να εισέλθουν στο επικίνδυνο ιρανικό έδαφος και ταυτόχρονα να αποφύγουν τον ιρανικό στρατό. Συνεργάτες κράτησαν τον πρόεδρο εκτός της αίθουσας επιχειρήσεων όσο λάμβαναν ενημερώσεις λεπτό προς λεπτό, επειδή πίστευαν ότι η ανυπομονησία του δεν θα βοηθούσε. Αντίθετα τον ενημέρωναν μόνο σε κρίσιμες στιγμές, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της κυβέρνησης.
Ο ένας πιλότος εντοπίστηκε γρήγορα, όμως ο Τραμπ ενημερώθηκε ότι και ο δεύτερος είχε διασωθεί σε μια επιχείρηση υψηλού ρίσκου αρκετές ώρες αργότερα, το Σάββατο. Αυτό που θα μπορούσε να έχει εξελιχθεί στο χαμηλότερο σημείο των δύο θητειών του Τραμπ απετράπη. Μετά τις 2 τα ξημερώματα, ο Τραμπ πήγε για ύπνο.
Έξι ώρες αργότερα, ο πρόεδρος εν εξάλλω επανήλθε με ένα ακόμη τολμηρό στοίχημα. Στόχος του να χαλαρώσει τον έλεγχο του Ιράν στο ισχυρότερο σημείο πίεσής του: τα Στενά του Ορμούζ.
«Ανοίξτε το γαμ..ένο Στενό, τρελοί μπάσταρδοι, αλλιώς θα ζήσετε στην Κόλαση», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το πρωί της Κυριακής του Πάσχα από την προεδρική κατοικία του Λευκού Οίκου, προσθέτοντας μάλιστα και μια ισλαμική προσευχή στην ανάρτηση.
Ένας πρόεδρος που τονώνεται από το δράμα έρχεται με μια ακόμη πιο σφοδρή εκδοχή της ανορθόδοξης και μαξιμαλιστικής προσέγγισής του σε μια νέα κατάσταση: τον πόλεμο. Εναλλάσσεται ανάμεσα σε επιθετικές και συμφιλιωτικές στάσεις, ενώ πίσω από τις κλειστές πόρτες προσπαθεί να εκτιμήσει πόσο άσχημα θα μπορούσαν να εξελιχθούν τα πράγματα.
Ταυτόχρονα, ο πρόεδρος μερικές φορές χάνει τη συγκέντρωσή του, αφιερώνοντας χρόνο σε λεπτομέρειες των σχεδίων για την αίθουσα χορού του Λευκού Οίκου ή σε εκδηλώσεις συγκέντρωσης χρημάτων για τις ενδιάμεσες εκλογές, λέγοντας στους συμβούλους του ότι θέλει να ασχοληθεί και με άλλα θέματα.
Ο Τραμπ είναι επίσης αντιμέτωπος με τον φόβο του για το ενδεχόμενο να διατάξει στρατεύματα να προχωρήσουν σε επικίνδυνες επιχειρήσεις όπου κάποιοι θα τραυματιστούν και κάποιοι δεν θα επιστρέψουν ποτέ. Παρόμοιες καταστάσεις έχουν βιώσει και άλλοι πρόεδροι σε περίοδο πολέμου, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν το θέμα.
Για παράδειγμα, ο Τραμπ αντιστάθηκε στην αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων για την κατάληψη του νησιού Χαργκ, από όπου ξεκινά το 90% των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν. Παρότι του είπαν ότι η αποστολή θα πετύχει και ότι η κατάληψη του εδάφους θα έδινε στις ΗΠΑ πρόσβαση στα Στενά, ανησυχούσε ότι οι αμερικανικές απώλειες θα ήταν απαράδεκτα υψηλές. «Θα είναι εύκολοι στόχοι», είπε.
Παρά ταύτα, έχει κάνει επικίνδυνες δημόσιες δηλώσεις χωρίς τη συμβουλή της ομάδας εθνικής ασφάλειας του— συμπεριλαμβανομένης ανάρτησης περί καταστροφής του ιρανικού πολιτισμού — πιστεύοντας ότι το να φαίνεσαι ασταθής μπορεί να πιέσει την Τεχεράνη να διαπραγματευτεί. Κάποια στιγμή μάλιστα σκέφτηκε ακόμη και να απονείμει στον εαυτό του το υψηλότερο στρατιωτικό παράσημο των Ηνωμένων Πολιτειών, το Μετάλλιο της Τιμής.
Ο Τραμπ είχε κάνει προεκλογική εκστρατεία με σύνθημα τον τερματισμό των ξένων πολέμων, αλλά πόνταρε ότι θα μπορούσε να λύσει, με την αμερικανική αεροπορική και ναυτική ισχύ, ένα πρόβλημα εθνικής ασφάλειας που είχε ταλαιπωρήσει επτά προηγούμενους προέδρους.
Τώρα όμως η εκεχειρία είναι εύθραυστη, ένας κρίσιμος εμπορικός θαλάσσιος δρόμος παραμένει κλειστός εδώ και εβδομάδες και το καθεστώς του Ιράν έχει αντικατασταθεί από νέους ριζοσπαστικούς ηγέτες, γεγονός που απειλεί να παρατείνει μια επιχείρηση την οποία ο Τραμπ είχε πει επανειλημμένα ότι θα διαρκούσε μόλις έξι εβδομάδες — προθεσμία που ήδη έχει ξεπεραστεί από τότε που άρχισε ο πόλεμος στις 28 Φεβρουαρίου.
Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου δήλωσαν ότι πιστεύουν πως μια σημαντική πρόοδος στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν μπορεί να επιτευχθεί τις επόμενες ημέρες και εξετάζουν νέες συνομιλίες στο Πακιστάν.
Το παρορμητικό στυλ του προέδρου δεν έχει δοκιμαστεί ποτέ πριν σε έναν παρατεταμένο στρατιωτικό πόλεμο. Σε αντίθεση με την επιτυχημένη επιχείρηση στη Βενεζουέλα, η οποία ενίσχυσε την αυτοπεποίθησή του, ο Τραμπ αντιμετωπίζει τώρα έναν πολύ πιο δύσκολο αντίπαλο: το Ιράν, το οποίο μέχρι στιγμής αρνείται να υποχωρήσει στις απαιτήσεις του.
«Είμαστε μάρτυρες εντυπωσιακών στρατιωτικών επιτυχιών οι οποίες όμως δεν οδηγούν σε νίκη, και αυτό βαραίνει αποκλειστικά τον πρόεδρο και τον τρόπο με τον οποίο επέλεξε να ασκήσει τα καθήκοντά του — έλλειψη προσοχής στη λεπτομέρεια και έλλειψη σχεδιασμού», δήλωσε η Κόρι Σέικ, ανώτερη ερευνήτρια στο συντηρητικό think tank American Enterprise Institute, η οποία είχε υπηρετήσει στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του πρώην προέδρου Τζορτζ Μπους του νεότερου.
Λίγο μετά την πασχαλινή ανάρτηση του Τραμπ, συνεργάτες του άρχισαν να δέχονται τηλεφωνήματα από Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές και χριστιανούς ηγέτες. Ρωτούσαν γιατί είπε «Δόξα στον Αλλάχ» το πρωί της Κυριακής του Πάσχα και γιατί χρησιμοποίησε «τη λέξη που ξεκινάει από Γ». Ο Τραμπ βρίζει συχνά κατ’ ιδίαν, αλλά συνήθως το περιορίζει σε δημόσιες εμφανίσεις και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Όταν αργότερα ένας σύμβουλος τον ρώτησε για το θέμα, ο Τραμπ είπε ότι ο ίδιος σκέφτηκε την ιδέα με τον Αλλάχ. Ήθελε να φαίνεται όσο πιο ασταθής και προσβλητικός γίνεται, πιστεύοντας ότι αυτό θα μπορούσε να φέρει τους Ιρανούς στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. «Είναι μια γλώσσα που καταλαβαίνουν», είπε. Παράλληλα όμως ανησυχούσε για τις αντιδράσεις. «Πώς πηγαίνει;» ρώτησε τους συμβούλους του. Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής χαρακτήρισε την απειλή απερίσκεπτη.
Την Τρίτη μετά το Πάσχα, ο Τραμπ εξέδωσε το πιο δραματικό τελεσίγραφο της προεδρίας του: αν το Ιράν δεν συμφωνούσε μέσα σε 12 ώρες, «ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πέθαινε».
Και αυτή η ανάρτηση ήταν αυτοσχεδιαστική και δεν αποτελούσε μέρος οργανωμένου σχεδίου εθνικής ασφάλειας, σύμφωνα με αξιωματούχους της κυβέρνησης. Άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ένιωσαν φόβο και σύγχυση για το τι ακριβώς σκόπευε να κάνει ο πρόεδρος.
Πίσω από τις σκηνές, κορυφαίοι συνεργάτες θεώρησαν ότι η κίνηση στόχευε στην επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων σε έναν πόλεμο που ο Τραμπ ήθελε απεγνωσμένα να τελειώσει. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο υποστήριζε κατ’ ιδίαν σε άλλους αξιωματούχους ότι η γλώσσα αυτή ίσως πράγματι ωθούσε το Ιράν σε διαπραγματεύσεις.
Αυτό που πραγματικά ήθελε ο Τραμπ, σύμφωνα με τους συμβούλους του, ήταν να τρομάξει τους Ιρανούς και να τερματίσει τη σύγκρουση. Λιγότερο από 90 λεπτά πριν από τη λήξη του τελεσιγράφου, ανακοίνωσε μια εύθραυστη εκεχειρία δύο εβδομάδων.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε ότι ο Τραμπ «είχε κάνει προεκλογική εκστρατεία με υπερηφάνεια για την υπόσχεσή του να στερήσει από το ιρανικό καθεστώς τη δυνατότητα ανάπτυξης πυρηνικού όπλου, κάτι που αυτή η ευγενής επιχείρηση επιτυγχάνει». Πρόσθεσε ότι ο πρόεδρος «παραμένει ο σταθερός ηγέτης που χρειάζεται η χώρα».
Ο Τραμπ παρακολουθεί στενά την εξέλιξη του πολέμου, μετρώντας πόσοι ιρανικοί στόχους έχουν καταστραφεί και θεωρώντας το αυτό σαν βασικό δείκτη επιτυχίας.
«Αίμα και άμμος»
Η απόφαση του Τραμπ να εμπλακεί στον πόλεμο εξέπληξε πολλούς που τον γνώριζαν καλά. «Αίμα και άμμος», είχε πει στους συμβούλους του στην πρώτη του θητεία για να περιγράψει τη Μέση Ανατολή και να εξηγήσει γιατί δεν ήθελε να εμπλακεί σε συγκρούσεις στην περιοχή.
Μετά από μια ενημέρωση τον Φεβρουάριο από τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου στην Αίθουσα Καταστάσεων του Λευκού Οίκου που είχε σαν στόχο να τον πείσει, καθώς και από σειρά συνομιλιών με πολιτικούς του συμμάχους, μεταξύ των οποίων και ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκρέιαμ της Νότιας Καρολίνας, υποστήριξε ότι εμπιστεύεται τον στρατό για να ολοκληρώσει την επιχείρηση. .«Κοιτάξτε», είπε στους συμβούλους του, «πόσο γρήγορα «νίκησαν» στη Βενεζουέλα», όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες μέσα σε λίγες ώρες είχαν συλλάβει τον πρόεδρό της και κατέληξαν να αφήσουν στη θέση του τον πιο συνεργάσιμο αναπληρωτή του.
Στο Ιράν, ο πόλεμος ξεκίνησε με την εκτέλεση του ανώτατου ηγέτη της χώρας, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και άλλων κορυφαίων αξιωματούχων. Ο Τραμπ έβλεπε κάθε πρωί βίντεο με εντυπωσιακές εκρήξεις σε όλη τη χώρα και σύμφωνα με τους συμβούλους του σχολίαζε πόσο εντυπωσιακή ήταν η στρατιωτική ισχύς, δείχνοντας να αισθάνεται δέος από την έκταση των βομβαρδισμών.
Ωστόσο ο Ντόναλντ Τραμπ είχε κάνει ελάχιστα για να πείσει την αμερικανική κοινή γνώμη σχετικά με την αναγκαιότητα του πολέμου και σύντομα άρχισε να εκνευρίζεται επειδή η κυβέρνησή του δεν λάμβανε το ίδιο επίπεδο αναγνώρισης από τους υπόλοιπους. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, απέδωσε την ενόχλησή του σε αυτό που χαρακτήρισε άδικη κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης. Οι συνεργάτες του του παρουσίασαν επίσης δημοσκοπήσεις για τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου που έδειχναν ότι ο πόλεμος επιβάρυνε τα ποσοστά των Ρεπουμπλικανών υποψηφίων.
Παρόλα αυτά, ο ίδιος ο Τραμπ δεν είναι υποψήφιος για επανεκλογή – και πίστευε ότι μια νίκη απέναντι στο Ιράν θα του έδινε την ευκαιρία να αναδιαμορφώσει την παγκόσμια τάξη με τρόπο που δεν κατάφερε στην πρώτη του θητεία, σύμφωνα με δύο ανώτερους αξιωματούχους. Στις πρώτες ημέρες της στρατιωτικής επιχείρησης είχε πει ότι «αν το κάνουμε σωστά, σώζουμε τον κόσμο», σύμφωνα με πρόσωπο που άκουσε τα σχόλιά του.
Με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ να μπλοκάρει περίπου το 20% της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου, οι επικεφαλής των ενεργειακών εταιρειών άρχισαν σύντομα να ανησυχούν. Στα μέσα Μαρτίου, ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ εμφανίστηκε σε συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου του American Petroleum Institute – του βασικού λόμπι της πετρελαϊκής βιομηχανίας – και δήλωσε ότι ο πόλεμος θα τελείωνε μέσα σε λίγες εβδομάδες, σύμφωνα με άτομα που συμμετείχαν στη συνάντηση.
Οι ηγέτες του ενεργειακού κλάδου φοβούνταν κατά καιρούς ότι ο πόλεμος θα οδηγούσε σε πολύ μεγαλύτερη άνοδο των τιμών από όση φαινόταν να υπολογίζει ο Λευκός Οίκος, εάν ο Τραμπ συνέχιζε την κλιμάκωση με τρόπο που να αντανακλά τη σκληρή ρητορική του, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα. Ο Τραμπ, σύμφωνα με ανθρώπους του περιβάλλοντός του, ταλαντευόταν: άλλοτε εξέταζε τις οικονομικές ανησυχίες σε τηλεφωνικές συνομιλίες με συμβούλους όπως ο Ράιτ και ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, και άλλοτε επέμενε ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί. Έλεγε στους συνεργάτες του ότι έπρεπε να παρακολουθούν στενά τις αγορές – και οι δηλώσεις του συχνά επηρέαζαν την πορεία τους.
Ωστόσο ο Τραμπ άρχισε γρήγορα να σκέφτεται συνεχώς το ενδεχόμενο η στρατιωτική επιχείρηση να εξελιχθεί σε μια καταστροφή.
Μιλώντας σε Ρεπουμπλικανούς βουλευτές στο Ντοράλ της Φλόριντα, λίγο περισσότερο από μία εβδομάδα μετά την έναρξη του πολέμου, απαρίθμησε περιπτώσεις Δημοκρατικών προέδρων που συνδέθηκαν με αποτυχίες στην εξωτερική πολιτική, μεταξύ των οποίων και η αποχώρηση των ΗΠΑ από το Αφγανιστάν επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν. Στη συνέχεια στάθηκε ιδιαίτερα στην αποτυχημένη προσπάθεια του Τζίμι Κάρτερ να διασώσει Αμερικανούς ομήρους που κρατούσε το ίδιο ιρανικό καθεστώς το οποίο ο ίδιος βομβάρδιζε τώρα.
Οι ευρωπαϊκές χώρες και το ΝΑΤΟ αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στην εκστρατεία του Τραμπ κατά του Ιράν και δεν δέχθηκαν να συμβάλουν στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, γεγονός που προκάλεσε την οργή του.
Ο Τραμπ εξοργίστηκε με τον βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ επειδή καθυστέρησε να επιτρέψει στις αμερικανικές δυνάμεις να χρησιμοποιήσουν βρετανικές βάσεις. Σε συσκέψεις στον Λευκό Οίκο μάλιστα κορόιδευε ειρωνικά τον Γάλλο πρόεδρο αποκαλώντας τον «Εμμανουέλ», προφέροντας επίτηδες παρατεταμένα τις συλλαβές με υπερβολική γαλλική προφορά, έπειτα από αντιπαράθεση που είχαν τόσο για τον πόλεμο όσο και για τη σύζυγο του Εμμανουέλ Μακρόν.
Όταν ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε επισκέφθηκε την Ουάσιγκτον νωρίτερα μέσα στον μήνα για μια προγραμματισμένη συνάντηση, ο Τραμπ είπε αργότερα σε αξιωματούχους ότι η συνάντηση ήταν σε μεγάλο βαθμό χάσιμο χρόνου, επειδή ο Ρούτε δεν μπορούσε να αναγκάσει τα κράτη-μέλη να συμμετάσχουν.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ιδιαίτερη πηγή απογοήτευσης για τον πρόεδρο. Πριν οι ΗΠΑ μπουν στον πόλεμο, είχε πει στην ομάδα του ότι η ιρανική κυβέρνηση πιθανότατα θα υποχωρούσε πριν κλείσει τα Στενά και ότι ακόμη κι αν επιχειρούσε να το κάνει, ο αμερικανικός στρατός θα μπορούσε να το αντιμετωπίσει, όπως είχε αναφέρει η Wall Street Journal. Ορισμένοι σύμβουλοί του αιφνιδιάστηκαν όταν η κίνηση των δεξαμενόπλοιων σταμάτησε σχεδόν αμέσως μετά την έναρξη των βομβαρδισμών.
Έκτοτε ο Τραμπ εκφράζει την έκπληξή του για το πόσο εύκολα έκλεισε η θαλάσσια οδός. «Ένας τύπος με ένα drone αρκεί για να το κλείσει», είπε σε συνομιλητές του, εκφράζοντας εκ των υστέρων ενόχληση για το πόσο ευάλωτο ήταν αυτό το κρίσιμο πέρασμα. Δημοσίως άλλαζε θέση μεταξύ του να ζητά βοήθεια από συμμάχους για να ανοίξουν τα Στενά και στο να επιμένει ότι οι ΗΠΑ δεν χρειάζονται καμία στρατιωτική συνδρομή.
Στα τέλη Μαρτίου – περίπου μία εβδομάδα πριν οι Ιρανοί καταρρίψουν το αμερικανικό αεροσκάφος – ο Τραμπ είχε δώσει εντολή στη διαπραγματευτική του ομάδα να βρει τρόπο να ξεκινήσουν συνομιλίες. Μέχρι τις αρχές Απριλίου, η τιμή της βενζίνης είχε αυξηθεί πάνω από ένα δολάριο ανά γαλόνι και οι ηγέτες της βιομηχανίας ενέργειας ανησυχούσαν ότι η αγορά δεν είχε ακόμη αποτιμήσει πλήρως τον κίνδυνο που δημιουργούσε ο πόλεμος για την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου. Σύμφωνα με άτομα του κλάδου, μπορεί η προσωπικότητα του Τραμπ να συγκρατούσε προσωρινά την άνοδο των τιμών, όμως αργά ή γρήγορα η πραγματικότητα θα αποτυπωνόταν στις αγορές.
Την ίδια στιγμή, είχαν λάβει ενημέρωση ότι ο Τραμπ ήταν διατεθειμένος να δεχθεί το πολιτικό κόστος από υψηλότερες τιμές για ένα μικρό χρονικό διάστημα.
Οι αντιφατικές παρορμήσεις του προέδρου, που εκφράζονταν συχνά σε πρωινές αναρτήσεις και δηλώσεις, ανησυχούσαν τους συνεργάτες του, οι οποίοι φοβούνταν ότι ο πόλεμος εξελισσόταν σε πολιτικό βάρος για την κυβέρνηση.
Ο Τραμπ δεχόταν συνεχώς τηλεφωνήματα από δημοσιογράφους. Σε συνέντευξη στο Axios είπε ότι στο Ιράν «δεν έχει μείνει σχεδόν τίποτα για να χτυπηθεί», ενώ σε ιταλική εφημερίδα παραπονέθηκε για την πρώην σύμμαχό του, την πρωθυπουργό της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι. Σε πασχαλινή συνέντευξη στη Wall Street Journal δήλωσε ότι θα μπορούσε να πλήξει «κάθε ηλεκτροπαραγωγικό σταθμό» στο Ιράν – μια επίθεση σε πολιτικές υποδομές που θα μπορούσε να παραβιάσει το διεθνές δίκαιο περί εγκλημάτων πολέμου.
Κορυφαίοι συνεργάτες του προσπάθησαν επανειλημμένα να τον πείσουν να περιορίσει τις αυθόρμητες συνεντεύξεις, επειδή έδιναν την εντύπωση ότι έστελνε αντικρουόμενα μηνύματα. Ορισμένες φορές μάλιστα, σύμφωνα με συνεργάτες του, ο Τραμπ αστειευόταν με την εκπρόσωπο του Λευκού Οίκου λέγοντας ότι μίλησε με κάποιον δημοσιογράφο και έγινε «μεγάλο θέμα» – αλλά εκείνη θα έπρεπε να περιμένει για να μάθει τι είπε ο πρόεδρος.
Για λίγο συμφώνησε να τις περιορίσει, όμως σύντομα επέστρεψε στην ίδια πρακτική.
Ορισμένοι σύμβουλοι τον παρότρυναν να απευθυνθεί στο έθνος με τηλεοπτικό διάγγελμα. Η προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Σούζι Γουάιλς πίστευε ότι κάτι τέτοιο θα καθησύχαζε την κοινή γνώμη και θα έδειχνε ότι ο πρόεδρος είχε σχέδιο. Ο Τραμπ αρχικά δεν ενδιαφερόταν. Τι θα έλεγε; Δεν μπορούσε να κηρύξει νίκη και δεν γνώριζε πού θα κατέληγε ο πόλεμος.
Τελικά πείστηκε να απευθυνθεί στο έθνος την 1η Απριλίου. Συνεργάτες και εξωτερικοί σύμβουλοι γέμισαν την αίθουσα ελπίζοντας ότι θα τον ενθαρρύνουν.
Οι ΗΠΑ είχαν πετύχει στο πεδίο της μάχης και οι στρατιωτικοί στόχοι θα ολοκληρώνονταν «πολύ σύντομα», είπε στους δύσπιστους Αμερικανούς. Η ομιλία όμως, η οποία δεν εξηγούσε πώς θα τερματιστεί ο πόλεμος, δεν αύξησε τη δημόσια στήριξη.
Η διάσωση λεπτό προς λεπτό
Οι επαναλαμβανόμενες κρίσεις που προκάλεσε ο πόλεμος οδήγησαν στο να ηχούν συνεχώς συναγερμοί στην κυβέρνηση.
Για 24 ώρες το Σαββατοκύριακο του Πάσχα, η ομάδα του Τραμπ συνδεόταν συνεχώς με την Αίθουσα Επιχειρήσεων: ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς από το Καμπ Ντέιβιντ και η Σούζι Γουάιλς από το σπίτι της στη Φλόριντα. Λάμβαναν σχεδόν λεπτό προς λεπτό ενημερώσεις: για την εισβολή των αμερικανικών δυνάμεων στο Ιράν, για τα αεροσκάφη διάσωσης που κόλλησαν στην άμμο και για τις προσπάθειες να αποσπαστεί η προσοχή των Ιρανών. Τον τελευταίο πιλότο τον αποκαλούσαν μόνο με κωδικό όνομα.
Ο Τραμπ δεν συμμετείχε στη σύσκεψη αλλά ενημερωνόταν τηλεφωνικά.
Μετά την απειλή του να «καταστρέψει τον ιρανικό πολιτισμό», αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου ήρθαν σε επαφή με το Πακιστάν για να μεσολαβήσει για μια πιθανή κατάπαυση του πυρός. Ο πρόεδρος ήταν πολύ θυμωμένος με τους Ευρωπαίους για να τους αναθέσει αυτόν τον ρόλο.
Καθώς ο κόσμος περίμενε την προθεσμία των 8 το βράδυ που είχε θέσει, ο Τραμπ άλλαζε συνεχώς θέμα συζήτησης, σύμφωνα με συνεργάτες του. Μιλούσε με αξιωματούχους για το ποιος στηρίζει ποιον σε μια τοπική εκλογική αναμέτρηση στην Ιντιάνα. Η ομάδα του προετοιμαζόταν για τις ενδιάμεσες εκλογές. Άκουγε ενημερώσεις από αξιωματούχους για την πολιτική γύρω από τα κρυπτονομίσματα και την τεχνητή νοημοσύνη.
Ταυτόχρονα ρωτούσε τη Γουάιλς και τον Στιβ Γουίτκοφ, τον βασικό διαπραγματευτή των ΗΠΑ με το Ιράν, πού βρίσκονταν οι συνομιλίες. «Πιέστε τους για συμφωνία», έλεγε επανειλημμένα στον Γουίτκοφ.
Η ανησυχία του Λευκού Οίκου για απειλές εναντίον της ασφάλειας του αυξήθηκε, σύμφωνα με συνεργάτες του Τραμπ. Τις τελευταίες εβδομάδες, για παράειγμα ο Τραμπ και η ομάδα του παρατήρησαν ότι τα μέτρα ασφαλείας είναι ενισχυμένα.
Μια ξάστερη νύχτα του Απριλίου στο Μαρ-α-Λάγκο, όλες οι ομπρέλες στη βεράντα ήταν ανοιχτές πράγμα ασυνήθιστο, σύμφωνα με παρευρισκόμενους. Στα μέλη του κλαμπ δόθηκε η εξήγηση ότι αυτό γινόταν για να περιοριστεί η ορατότητα από drones. Ο Ρούμπιο μάλιστα έλεγε σε συνεργάτες του ότι είχε δει ένα ύποπτο drone ενώ βρισκόταν έξω από το σπίτι του στο στρατιωτικό συγκρότημα όπου κατοικεί. Οι ομάδες ασφαλείας της Μυστικής Υπηρεσίας άρχισαν επίσης να φέρουν όπλα που, σύμφωνα με αξιωματούχους του Λευκού Οίκου, δεν έχει ξαναγίνει.
Παρά τις έντονες πιέσεις, ο Τραμπ έλεγε συχνά στους συνεργάτες του ότι ήθελε να συζητούν και άλλα θέματα και να στρέφεται η προσοχή των μέσων ενημέρωσης αλλού. Όταν οι προσκεκλημένοι για μια συνάντηση αξιωματούχων του Kennedy Center επισκέφθηκαν τον Λευκό Οίκο τον Μάρτιο, ο πρόεδρος πήρε μερικούς από αυτούς στην άκρη και άρχισε να τους μιλάει για την αίθουσα χορού που κατασκευάζει στον χώρο του Λευκού Οίκου. Έβγαλε σχέδια που έδειχναν μια τεράστια τρύπα στο έδαφος, ήταν εντυπωσιασμένος από το πόσα μπορούσαν να χτιστούν κάτω από την επιφάνεια. Σύμφωνα με συνεργάτες του, πραγματοποιεί πολλές συσκέψεις κάθε εβδομάδα για το έργο και βλέπει τον εαυτό του ως τον «γενικό εργολάβο».
Στο μυαλό του βρισκόταν επίσης η συγκέντρωση χρημάτων για τις ενδιάμεσες εκλογές. Λίγες ώρες μετά την έναρξη του πολέμου, το τελευταίο Σάββατο του Φεβρουαρίου, συμμετείχε κανονικά σε εκδήλωση δωρητών στο Μαρ-α-Λάγκο. Όταν κάποιοι συνεργάτες πρότειναν να ακυρωθεί, εκείνος απάντησε ότι έτσι κι αλλιώς θα έπρεπε να φάει για βράδυ.
Σε άλλη εκδήλωση, ένα βράδυ αφότου είχε απειλήσει να «τερματίσει τον ιρανικό πολιτισμό», στάθηκε στον Λευκό Οίκο μπροστά σε δωρητές και κορυφαίους συνεργάτες σε δεξίωση για τον εορτασμό των 250 χρόνων των ΗΠΑ. Εκεί αστειεύτηκε ότι θα έπρεπε να απονείμει στον εαυτό του το υψηλότερο στρατιωτικό παράσημο της χώρας, το Μετάλλιο της Τιμής.
Στη συνέχεια αφηγήθηκε γιατί το αξίζει: Στην πρώτη του θητεία, όταν πετούσε αιφνιδιαστικά στο Ιράκ για να επισκεφθεί στρατιώτες σε γιορτές, το αεροπλάνο κατέβαινε στο σκοτάδι προς έναν διάδρομο προσγείωσης χωρίς φωτισμό. Με δραματικό τρόπο περιέγραψε πώς μετρούσε τα τελευταία μέτρα πριν την προσγείωση και πόσο τρομακτική ήταν η στιγμή. Οι πιλότοι τον καθησύχαζαν συνεχώς, είπε, και τελικά προσγειώθηκαν με ασφάλεια.
Το μετάλλιο, πρόσθεσε χαριτολογώντας, δεν μπορούσε να το πάρει επειδή ο νομικός σύμβουλος του Λευκού Οίκου, Ντέιβιντ Γουόρινγκτον, που στεκόταν εκεί κοντά, δεν θα το επέτρεπε.
Η Λέβιτ διευκρίνισε αργότερα ότι ο πρόεδρος αστειευόταν.
Πηγή: The Wall Street Journal
