Η τηλεργασία δυσκολεύει τις νέες γενιές τόσο να βρουν όσο και να μακροημερεύσουν σε μία δουλειά - Πώς η απαξίωση της «εμπειρίας του γραφείου» από μεγάλη μερίδα της Γενιάς Ζ εξελίσσεται σε «σιωπηλό φόρο»

Μετά από δύο χρόνια και 150 αιτήσεις για δουλειά, η Κάιλι Κλαπ συμβιβάστηκε με κάτι που αρχικά δεν επιζητούσε: μια εταιρεία χωρίς γραφεία. Οι συνάδελφοι της 24χρονης Κάιλι είναι διασκορπισμένοι σε σαλόνια σε όλη τη χώρα, επικοινωνούν μέσω Slack και email, αλλά ποτέ δεν τα λένε γύρω από τον ψύκτη του νερού, επειδή πολύ απλά δεν υπάρχει ψύκτης. Περνούν μέρες χωρίς η Κάιλι να ακούσει τη φωνή ή να δει το πρόσωπο συναδέλφου. Οταν έχει επαφή, η αλληλεπίδραση με έναν από αυτούς είναι αυστηρά διεκπεραιωτική: «Κάποιος μου αναθέτει μια εργασία», λέει, «και εγώ παραδίδω ένα αποτέλεσμα».

Στο πίσω μέρος του μυαλού της Κλαπ υπάρχει ο φόβος ότι θα μείνει πίσω. «Η αγορά εργασίας είναι σε πολύ κακή κατάσταση αυτή τη στιγμή» σημειώνει. «Πρέπει να κάνω επαγγελματικές γνωριμίες». Και αν αυτό δεν αρκεί; Η τηλεργασία «έχει καταστρέψει την κοινωνική μου ζωή» αναφέρει.

O ρόλος της πανδημίας

Πριν από έξι χρόνια η πανδημία έδιωξε από το Λύκειο την Κλαπ και τους συνομηλίκους της και τους έστειλε στα σπίτια τους μήνες πριν από την αποφοίτησή τους. Σήμερα μεγάλο μέρος της Γενιάς Ζ δεν είναι εξοικειωμένο με το περιβάλλον σε μια τυπική δουλειά γραφείου. Ενώ κορυφαία στελέχη όπως ο Τζέιμι Ντάιμον και ο Αντι Τζάσι έχουν ξεκινήσει μεγάλες καμπάνιες για να επιστρέψουν οι εργαζόμενοι στα γραφεία τους, η τηλεργασία παραμένει βασικό χαρακτηριστικό της αγοράς εργασίας και πολλοί από εκείνους που αποφοίτησαν λίγο καιρό πριν παίρνουν μέρος σε συσκέψεις μέσω Zoom, όντας καθισμένοι στους καναπέδες τους. Αυτοί οι εργαζόμενοι μερικές φορές δυσκολεύονται να λάβουν καθοδήγηση ή να μάθουν πράγματα για τη δουλειά παρακολουθώντας από κοντά το τι κάνουν πιο έμπειροι συνάδελφοί τους. Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση των νέων εργαζομένων είναι «πολύ ακριβή» σχολιάζει ο ιδρυτής μιας νεοφυούς επιχείρησης, ο Τζέισον Κρόφορντ. «Εξελίσσεται σε ένα είδος σιωπηλού “φόρου” επί του χρόνου των ανώτερων στελεχών». Για τον Κρόφορντ, όπως λέει ο ίδιος, οι κορυφαίοι υπάλληλοί του θα ήταν πιο παραγωγικοί στο σπίτι, αλλά οι νεότεροι δεν είναι.

Οσοι έχουν πρόσφατα αποφοιτήσει από το πανεπιστήμιο ήδη ανησυχούν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη συρρικνώνει την αγορά εργασίας για τις χαμηλότερες ιεραρχικά θέσεις. Σε αυτές τις ανησυχίες έρχεται να προστεθεί μια νέα οικονομική έρευνα που υποστηρίζει ότι η δυσαρέσκεια εργοδοτών – όπως ο Κρόφορντ – για το πώς έχουν εξελιχθεί οι όροι της τηλεργασίας ενδεχομένως τους έχει κάνει να μειώσουν τις προσλήψεις νέων εργαζομένων.

Η μελέτη του LSE

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα από ερευνητές του London School of Economics υπογράμμιζε ότι ο όγκος των προσλήψεων για τις θέσεις προσωπικού χαμηλής εμπειρίας σε αρκετές χώρες έχει μειωθεί περισσότερο από 14% από το 2019. Η μελέτη, η οποία βασίστηκε σε περισσότερες από 400 εκατομμύρια διαδικτυακές αγγελίες εργασίας, διαπίστωσε ότι οι εταιρείες που διατήρησαν την τηλεργασία μετά την πανδημία είχαν περισσότερες πιθανότητες να μειώσουν τις προσλήψεις εργαζομένων για junior θέσεις. Η πρόσληψη ενός εργαζομένου εισαγωγικού επιπέδου, λένε οι ερευνητές, είναι ένα ποντάρισμα στις μελλοντικές δεξιότητες αυτού του υπαλλήλου. Ετσι, η απόδοση της επένδυσης εξαρτάται από τον ρυθμό με τον οποίο μαθαίνει αυτός ο νεαρός εργαζόμενος.

Δεδομένου ότι η τηλεργασία επιβραδύνει αυτή τη διαδικασία, υποστηρίζουν οι ερευνητές, οι εταιρείες βλέπουν τα νεαρά ταλέντα ως μια λιγότερο ελκυστική πρόταση από πλευράς αξίας, προτιμώντας αντί αυτού να επενδύσουν σε εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας. Το αποτέλεσμα είναι ότι η τηλεργασία δεν υποβαθμίζει απλώς την καθημερινή εμπειρία των νέων εργαζομένων· τους δυσκολεύει επίσης να βρουν δουλειά στο μέλλον.

«Οι επιπτώσεις είναι σημαντικές» γράφουν οι ερευνητές. «Μια παρατεταμένη τέτοια συρρίκνωση αδειάζει τη δεξαμενή των μελλοντικών έμπειρων εργαζομένων, μειώνει τη συνολική παραγωγικότητα και προκαλεί τραύματα στη συγκεκριμένη γενιά».

Σύμφωνα με περυσινή δημοσκόπηση της Gallup, το ποσοστό των ανθρώπων που επιθυμούν να εργάζονται σε απομακρυσμένο εργασιακό περιβάλλον είναι μικρότερο από 25%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις μεγαλύτερες γενιές είναι μεγαλύτερο του 33%.

Η Ντάρμπι Βέρνον, προγραμματίστρια λογισμικού, εργαζόταν παλαιότερα σε μια εταιρεία που επέτρεπε στους υπαλλήλους να μένουν στο σπίτι και μόνο μια μικρή ομάδα νέων, κυρίως ανύπαντρων, εργαζομένων πήγαινε στο γραφείο. Επιφανειακά, δήλωσε η Βέρνον, η τηλεργασία φαινόταν ελκυστική: «Μπορείς να σηκωθείς από το κρεβάτι πέντε λεπτά πριν από την πρωινή σου συνάντηση». Ομως άρχισε να της λείπει η κοινωνικοποίηση. Καθώς είναι εσωστρεφής σαν άνθρωπος, η Βέρνον συνειδητοποιούσε ότι είχε περάσει μια ολόκληρη εβδομάδα χωρίς να μιλήσει σε κανέναν εκτός από έναν σερβιτόρο σε κάποιο εστιατόριο. Πλέον, εδώ και έναν μήνα βρίσκεται σε μια θέση με φυσική παρουσία σε γραφείο και λυπάται τους νέους εργαζόμενους που μένουν στο σπίτι. «Το να στείλεις σε κάποιον ένα μήνυμα στο Slack παραδεχόμενος ότι “δεν ξέρω τι κάνω” είναι πιο δύσκολο από το να του το πεις σκύβοντας προς το μέρος του κατά τη διάρκεια του μεσημεριανού» λέει.

Πλήγμα και στις κοινωνικές δεξιότητες

Ορισμένοι ανησυχούν επίσης ότι η τηλεργασία περιορίζει την ανάπτυξη των κοινωνικών δεξιοτήτων που απαιτούνται για να αντεπεξέλθει κανείς στις συναναστροφές στον χώρο εργασίας. Πλέον υπάρχει ολόκληρος εξειδικευμένος κλάδος γύρω από αυτό: Η Amazon και η Live Nation προσέλαβαν την influencer Γκρέις Μακ Κάρικ για να βελτιώσει τις κοινωνικές δεξιότητες των εργαζομένων τους στον χώρο εργασίας. Η Μακ Κάρικ άρχισε πρόσφατα να πουλά, έναντι μερικών εκατοντάδων δολαρίων τον μήνα, τις υπηρεσίες της απευθείας σε εργαζόμενους, διδάσκοντάς τους τι να λένε όταν τους πλησιάζει το αφεντικό του αφεντικού τους σε κάποιο happy hour για ποτό μετά τη δουλειά. Ονομάζει το πρόγραμμα «Σχολείο κοινωνικών δεξιοτήτων» και λέει ότι υπάρχει σημαντική ζήτηση από νέους ανθρώπους. Θέμα αυτού του μήνα είναι το χάρισμα. Οι νέοι εργαζόμενοι δεν πρέπει να περιμένουν ότι θα εξασκήσουν αυτές τις δεξιότητες στο σπίτι, προσθέτει η Μακ Κάρικ. «Την άνεσή σου θα μπορείς να την έχεις όταν γίνεις 45 ετών».

Δεν πείθονται όλοι από αυτή τη συλλογιστική. Μια μερίδα της Γενιάς Ζ έχει προσκολληθεί στο όνειρο της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Μόνο το 6% της Γενιάς Ζ και των Millennials δηλώνει ότι η κατάκτηση μιας ηγετικής επιχειρηματικής θέσης είναι πρωταρχικός στόχος καριέρας, σύμφωνα με έρευνα που δημοσίευσε η Deloitte τον περασμένο μήνα. Περισσότερο από το 40% ανέφερε ότι οι ευέλικτες μορφές εργασίας θα ήταν βασικός παράγοντας που θα επηρέαζε την απόφασή τους να αναλάβουν ηγετικό ρόλο. Αυτό το πνεύμα έχει οδηγήσει μια στρατιά νέων ανθρώπων να αντιδρά στη σταυροφορία επιστροφής στο γραφείο. Μέρος του προβλήματος, λέει η Κλαπ, είναι ότι οι αναδυόμενες ομάδες της Γενιάς Ζ ζουν πλέον εντελώς διαφορετικές ζωές: «Δυσκολεύομαι πραγματικά να ταυτιστώ με συνομηλίκους που δεν έχουν την ίδια εμπειρία με εμένα» υπογραμμίζει.

Ο κώδικας και οι αγελάδες

Χίλια μίλια μακριά από την Κλαπ, στον Καναδά, ο 24χρονος προγραμματιστής λογισμικού Κρις Στίβερς δεν έχει πρόβλημα να γράφει κώδικα από το οικογενειακό του αγρόκτημα έξω από το Στράτφορντ του Οντάριο. Ναι, ήταν άβολο όταν μια αγελάδα διέκοψε μια από τις συσκέψεις που είχε στο Zoom και, ναι, αναγνωρίζει ότι μπορεί να χάνει ευκαιρίες δικτύωσης μια και περιστοιχίζεται κυρίως από αγρότες. Ωστόσο στον Στίβερς αρέσει που μπορεί να ολοκληρώνει τις εργασίες του ενώ ταυτόχρονα φροντίζει τις αγελάδες του και βρίσκεται κοντά στην οικογένειά του.

Οι οικονομολόγοι λένε ότι η θεωρία περί ευθύνης της τηλεργασίας για τη μείωση των προσλήψεων εργαζομένων εισαγωγικού επιπέδου μπορεί να είναι καλά νέα – ειδικά αν σημαίνει ότι υπεύθυνη για αυτή την εξέλιξη δεν είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη. Οι δυσκολίες με το Slack και το Zoom είναι προβλήματα που αντιμετωπίζονται και οι αμερικανικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να δουλέψουν και να τα λύσουν, υποστηρίζουν οι ερευνητές του LSE. Από την άλλη πλευρά, αν οι λιγότερες προσλήψεις οφείλονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη, λένε, τότε δεν είναι εύκολο να γίνουν και πολλά, δεδομένης της ασταμάτητης δύναμης της τεχνολογίας.

Κι όμως, το εργατικό δυναμικό δεν φαίνεται να έχει φτάσει ακόμη σε αυτό το σημείο. Ο Μάθιου Μάνινγκ, ήδη στην τρίτη του εξ αποστάσεως δουλειά μέσα σε τρία χρόνια μετά την αποφοίτησή του το 2023, δεν έχει παρακολουθήσει ποτέ από κοντά άλλον υπάλληλο να δουλεύει. Ο Μάνινγκ, όπως και άλλοι, απολαμβάνει την ευελιξία της τηλεργασίας. Ωστόσο συνειδητοποιεί επίσης ότι δεν έχει μείνει σε μια δουλειά αρκετό καιρό για να περάσει από έναν κύκλο προαγωγών. Απολύθηκε και από τους δύο προηγούμενες θέσεις του. «Ποτέ δεν γνώρισα πραγματικά τους συναδέλφους μου» είπε. «Και νομίζω ότι είναι πιο εύκολο να απολύσεις κάποιον αν δεν έχεις φυσική επαφή μαζί του».

Το «γιατί» των επιθέσεων κατά του Αλ. Τσίπρα εξηγεί η ΕΛΑΣ και επιμένει να κρατά ως πεδίο αντιπαράθεσης τα προβλήματα της κοινωνίας

Θα πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για πόλεμο λάσπης, πόλεμο χωρίς κανόνες», σημείωνε τις προάλλες στην «Εφ.Συν.» στέλεχος της ΕΛΑΣ– και η εξέλιξη τον έχει ήδη δικαιώσει. Κυβερνητικά στελέχη, πρωτοστατούντος ασφαλώς του Αδ. Γεωργιάδη, αλλά και ο ίδιος ο Κ. Μητσοτάκης, όπως και ο γραμματέας του κυβερνώντος κόμματος, Κ. Κυρανάκης, κάνουν προσωπικές επιθέσεις κατά του Αλ. Τσίπρα, αποφεύγοντας -γιατί άραγε;- την αντιπαράθεση επιχειρημάτων.

Χθες μάλιστα η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη συσχέτισε, σε ανακοίνωσή της, τις επιθέσεις αυτές με τα… ζόρια του Μαξίμου: «Την επόμενη της κατάθεσης αίτησης στον Αρειο Πάγο από τον πρώην πρωθυπουργό κ. Σαμαρά για τη διερεύνηση της κατάλυσης κάθε έννοιας κράτους δικαίου από τον κ. Μητσοτάκη, με το Predator και τις παράνομες παρακολουθήσεις, η κυβέρνηση δείχνει να βρίσκεται σε πανικό, ανήμπορη να δικαιολογήσει και να διαχειριστεί τα αποτελέσματα των επιλογών της. Και τι επιλέγει για να ξεφύγει; Να εκτελέσει μια οργανωμένη επίθεση λάσπης εναντίον του βασικού της πολιτικού αντιπάλου, του Αλ. Τσίπρα. Αρχικά από στελέχη της, σήμερα και από τον ίδιο τον κ. Μητσοτάκη μέσω του εκπροσώπου του».

Και η λίστα των προσωπικών επιθέσεων είναι ήδη μεγάλη: «Πρώτα κατήγγειλαν τον Αλέξη Τσίπρα ως φίλο των τρομοκρατών, αργότερα ως προστάτη των φυλακισμένων κακοποιών, σήμερα ως ανέντιμο πρωθυπουργό που νομοθετούσε κατά παραγγελία».

Ομως, στη λεωφόρο Αμαλίας έχουν πάρει την απόφαση να μην… τσιμπήσουν, ανέφερε η πηγή μας. Το πιστοποιεί και η ανακοίνωση της ΕΛΑΣ: «Για άλλη μια φορά ξεκαθαρίζουμε ότι στον δρόμο της αθλιότητας και της τοξικότητας δεν θα ακολουθήσουμε όσο κι αν προκληθούμε. Η ΕΛΑΣ και τα στελέχη της θα συνεχίσουν να μιλάνε για τα προβλήματα του σήμερα και για τις λύσεις που έχει ανάγκη η κοινωνία. Γιατί αυτό είναι που ενδιαφέρει τους πολίτες και αυτό ακριβώς θέλει να αποφύγει η κυβέρνηση», διαμηνύει η λεωφόρος Αμαλίας, που επιλέγει έτσι ως γήπεδο αντιπαράθεσης το δίπολο προβλήματα-λύσεις.

Κλείνοντας πάντως, στέλνει και ένα… συστημένο στον πρωθυπουργό, αφού του εύχεται «καλά ξεμπερδέματα στη δεξιά πολυκατοικία».

Το πρώτο στέλεχος που βρέθηκε χθες στα τηλεοπτικά πάνελ αντιμέτωπο με τις επιθέσεις ήταν η αν. εκπρόσωπος Τύπου Αννα Παπαδοπούλου, η οποία και χαρακτήρισε «ανίερο» να κουνούν το δάχτυλο για εντιμότητα αυτοί που είναι μέσα στα σκάνδαλα, όπως είπε (στον ΣΚΑΪ).

Και επί της ουσίας, «είχαν διερευνηθεί αυτά που είπε ο κ. Κοντονής (σ.σ. για την αλλαγή του Ποινικού Κώδικα το 2019) με αυτεπάγγελτη έρευνα από τη Δικαιοσύνη και η υπόθεση έχει μπει στο αρχείο».

Το μαγικό «24»

Η… εισβολή του Αντώνη Σαμαρά στη δεξιά πολυκατοικία -με ό,τι μπορεί αυτή να συνεπάγεται στα ποσοστά του Κυριάκου Μητσοτάκη- είναι ο ένας λόγος του κυβερνητικού πανικού.

Ο άλλος έχει να κάνει ασφαλώς με την καθιέρωση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης σε θέση αξιωματικής αντιπολίτευσης. Πολιτικός αναλυτής εξηγούσε στην «Εφ.Συν.» ότι το Μαξίμου υποτίμησε την επιστροφή Τσίπρα πιστεύοντας αρχικά ότι θα ήταν άλλο ένα κόμμα που θα κινούνταν στη ζώνη του 10%.

Η πραγματικότητα διαμορφώνεται ήδη πολύ διαφορετικά: με οριακά μονοψήφια διαφορά από τη Ν.Δ., με διψήφια διαφορά από το 3ο κόμμα, το ΠΑΣΟΚ, η ΕΛΑΣ έχει βάλει πλώρη για τον επόμενο στόχο: να βάλει το «2» μπροστά (ήδη κάποιες δημοσκοπήσεις εκτιμούν πως είναι στο 18%, άρα το 20% είναι κοντά…).

Και αυτό το… ξεπέταγμα από το 18%-20% στο 22%-24% είναι αυτό που απασχολεί τα πολιτικά επιτελεία. Αυτές οι 4-6 ποσοστιαίες μονάδες μπορεί να αποδειχθούν οι πιο σημαντικές μονάδες του πολιτικού παιχνιδιού. Είναι αυτές που θα διαφοροποιήσουν ποιοτικά τη διπολική πολιτική αντιπαράθεση: με ένα ποσοστό της τάξης του 24%, η Συμπαράταξη μετατρέπεται από πόλο αξιωματικής αντιπολίτευσης σε εναλλακτικό πόλο διακυβέρνησης.

Ειδικότερα, το 24% αποδεικνύεται κομβικό για τον Αλέξη Τσίπρα για τρεις λόγους:

1. Η Ν.Δ. εκτιμάται ότι σήμερα κινείται στη ζώνη του 28%-30% χωρίς κόμμα Σαμαρά. Αντιθέτως, με κόμμα Σαμαρά πέφτει στο 25%-28%. Οπως εύκολα γίνεται αντιληπτό, το παιχνίδι γίνεται… ντέρμπι με μία μονάδα διαφορά.
2. Στο σενάριο των δεύτερων εκλογών, ακόμη και με 4 μονάδες προβάδισμα (28%-24%), ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει τον έκδηλο φόβο να δει τον αντίπαλό του να τον προσπερνά, καθώς ο Αλέξης Τσίπρας έχει μεγαλύτερες δεξαμενές. Ενδεχόμενο που γνωρίζει ο πρωθυπουργός, γι’ αυτό και ξορκίζει πλέον τις δεύτερες κάλπες.
3. Ακόμη και στην περίπτωση ήττας, το 24% δυσκολεύει τις μετεκλογικές συζητήσεις σχηματισμού κυβέρνησης (Ν.Δ. και άλλοι).
4. Καθώς δε η δημοσκοπική σεζόν βαίνει προς το τέλος της, όλα τα παραπάνω σενάρια θα βρεθούν στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης τον Σεπτέμβριο – αν και από τα παραπάνω γίνεται σαφές γιατί ίσως μπει στον… πειρασμό της φθινοπωρινής εκλογικής αναμέτρησης ο Κ. Μητσοτάκης. Αυτή τη στιγμή ο χρόνος δείχνει να ευνοεί τον Αλ. Τσίπρα…

Πηγή: efsyn

Τα ντακάκια προσθέτουν την ωραία τραγανότητά τους και ταιριάζουν πολύ με τη γεύση της γαρίδας και του τζίντζερ. Μια δημιουργική αλλά και εύκολη συνταγή.