Ηταν το μακρινό 1985 όταν ο σούπερ σταρ των Rolling Stones πέρασε τις πύλες της Ferrari για να παραλάβει το προσωπικό του 288 GTO. Η πραγματική ιστορία 

Το ημερολόγιο έδειχνε 1985, αλλά στο Μαρανέλο, σε αυτή τη μικρή ιταλική πόλη που μάλλον θα ήταν σχεδόν άγνωστη αν δεν είχε εκεί την έδρα της η σημαντικότερη εταιρεία κατασκευής σπορ αυτοκινήτων, ο χρόνος είναι μια σχετική έννοια. Το Μαρανέλο εκφράζει το διάνυσμα που τεντώνεται ανάμεσα στον μύθο και την κεκτημένη της ταχύτητας.

Εκείνη τη μέρα η ατμόσφαιρα μύριζε φρέσκια κόκκινη μπογιά και καθαρή, ανόθευτη ροκ-εν-ρολ αλαζονεία. Ο Μικ Τζάγκερ δεν περπατούσε απλώς στις εγκαταστάσεις της Ferrari. Μάλλον λικνιζόταν σαν αιρετικός αρχιερέας που μπαίνει σε ιερό τόπο της αυτοκίνησης. Οι μηχανικοί με τις λερωμένες φόρμες άφησαν τα γαλλικά κλειδιά για να κοιτάξουν τον άνθρωπο που είχε κάνει τον κόσμο να χορεύει στους ρυθμούς της «Συμπάθειας για τον Διάβολο».

Ο λόγος της επίσκεψης δεν ήταν μια απλή αγορά. Ηταν η τελετή παραλαβής του απόλυτου αυτοκινητικού δισκοπότηρου, του Ferrari GTO.  Το 288 GTO ήταν ένα μηχανικό γλυπτό που έκανε ακόμη και τις πιο ακραίες ροκ περιοδείες των Rolling Stones να μοιάζουν με σχολικές εκδρομές. Ενα από τα μόλις 272 αντίτυπα που κατασκευάστηκαν ποτέ.

Οπως κάθε Ferrari, οι χαμηλοί αριθμοί παραγωγής για το GTO είχαν ως στόχο να προσφέρουν ένα αποκλειστικό προϊόν στον ενθουσιώδη αγοραστή. Ο αριθμός των 288 GTO που κατασκευάστηκαν όντως συμμορφωνόταν στην ελάχιστη απαίτηση των 200 αντιτύπων που απαιτούσε η FIA, ενώ το εργοστάσιο παρήγαγε 72 ακόμη αυτοκίνητα για να ευχαριστήσει την οικογένεια Ανιέλι, κάποιον οδηγό της F1 ή οποιονδήποτε άλλον που ο commendatore Εντσο Φεράρι θα ενέκρινε.

Ο Τζάγκερ ήταν ένας τέτοιος.

Ο Τζάγκερ παραλαμβάνει στο Μαρανέλο το προσωπικό του 288 GTO (Ferrari / Sotheby’s)

Αρχικά σχεδιασμένο ως «homologation special», με μοτέρ V8, χωρητικότητα 2,8 λίτρων, δύο τουρμπίνες, απόδοση 400 ίππων στα 1.160 κιλά, επιθετικό και πανέμορφο, το 288 GTO ήταν ικανό να στείλει τον οδηγό στην κόλαση –και πάλι πίσω– πριν καν προλάβει να κουμπώσει μια γερή τρίτη σχέση στο χειροκίνητο κιβώτιο με την κλασική, ανοιχτή μεταλλική «χτένα».

Αν δεν ήξερες τι έκανες με δαύτο, θα μπορούσε να σε στείλει άψαλτο πιο γρήγορα και από τις κόκες που ρούφαγε ο Τζάγκερ. Οχι ότι ο Μικ ενδιαφερόταν και τόσο να ξεζουμίσει ένα 288 GTO. Ομως εκείνη την εποχή τούτο το σαγηνευτικό φεραρικό ήταν το λεγόμενο «the it car». Κι αυτός, ως μέγκα σταρ, έπρεπε να έχει ένα τέτοιο, μαζί με τα άλλα ακριβά παιχνίδια του.

Φήμες λένε πως τα θρασύτατα σαρκώδη χείλια του Τζάγκερ, μπροστά στο κατακόκκινο αμάξωμα άφησαν για λίγο το μόνιμο, ειρωνικό μειδίαμα στα χείλη και το περιεργάστηκαν με απορία. Το ιταλικό φως αντανακλούσε στις μεταλλικές καμπύλες, που είχαν σχεδιαστεί από τον μετρ Λεονάρντο Φιοραβάντι του οίκου Πινινφαρίνα.

Η σημερινή αξία των Ferrari 288 GTO εκτιμάται από 3,9 εκατ. έως 9,1 εκατ. ευρώ, αναλόγως της κατάστασής τους (Ferrari / Sotheby’s)

Για τον Μικ το GTO ήταν απλώς η οπτικοποίηση των δικών του στίχων: το ζην επικινδύνως σπάζοντας τα στερεότυπα. Ηταν μια καθαρόαιμη αγωνιστική μηχανή με άδεια κυκλοφορίας, ένα όπλο μαζικής γοητείας φτιαγμένο για δρόμους και πίστες που τώρα περίμεναν το πιο διάσημο κακό παιδί της Βρετανίας να τους διδάξει τι σημαίνει σεβασμός.

Οταν ο κινητήρας έπαιρνε μπροστά ο ήχος δεν ήταν απλώς βρυχηθμός. Ηταν μουσική συμφωνία μετάλλου και έκρηξης, κάτι που παρέπεμπε στη ροκ ψυχή του Μικ. Εκείνη τη μέρα στο Μαρανέλο δύο διαφορετικοί κόσμοι υπερβολής είχαν μόλις συνυπάρξει. Λέγεται πως, μετά από δεκαετίες ιδιοκτησίας του, το 2014 ο Τζάγκερ πούλησε το Ferrari 288 GTO σε βρετανό συλλέκτη. Θα πρέπει να ήταν η μακροβιότερη σχέση συμβίωσης του Μικ. 

Ενώ το Ιράν δέχεται αμερικανοϊσραηλινές στρατιωτικές επιθέσεις, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, συνεδρίασε την Τρίτη με σκοπό να συζητήσει την επαναφορά των διεθνών κυρώσεων κατά της Τεχεράνης. Ωστόσο, η Ρωσία και η Κίνα χρησιμοποίησαν για άλλη μια φορά το λεγόμενο «σιωπηλό βέτο», για να εμποδίσουν την επαναφορά των κυρώσεων μέσω του «snapback». Την επομένη, οι αντιπρόσωποι από το Πεκίνο, τη Μόσχα και την Τεχεράνη εξέδωσαν μια κοινή δήλωση στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), καταγγέλλοντας το αντιιρανικό ψήφισμα που συνέταξε η Δύση, και επανεπιβεβαιώνοντας τη στενή μεταξύ τους συνεργασία.

Η συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε την Τρίτη, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυαν μια νέα επίθεση κατά του Ιράν. Πρόφαση για τη νέα επίθεση ήταν οι κατηγορίες Τραμπ κατά του Ιράν πως κατέρριψε ένα αμερικανικό Apache, ενώ το η Τεχεράνη αρνείται ότι στόχευσε σκόπιμα το ελικόπτερο. Με νόημα, ο Ιρανός ΥΠΕΞ δήλωσε όσο οι ξένες δυνάμεις βρίσκονται στο Στενό του Ορμούζ, κοντά στα ιρανικά σύνορα, θα διατρέχουν κίνδυνο.

Η επαναφορά των κυρώσεων κατά του Ιράν σε ένα τέτοιο κλίμα, εκτός από πλήγμα στην οικονομία της χώρας, θα έδινε μήνυμα πως το Ιράν είναι είναι απομονωμένο από τη διεθνή κοινότητα, παρότι αμυνόμενο. Η υποτιθέμενη ανάπτυξη πυρηνικού όπλου, που το Ιράν διαψεύδει επικαλούμενο φετβά του δολοφονημένου ανώτατου ηγέτη του, Αλί Χαμενεΐ, ήταν η πρόφαση για τον επιβεβλημένο πόλεμο εναντίον του, τον Ιούνιο του 2025 και τον Φεβρουάριο του 2026. Υπό αυτή την έννοια, η επαναφορά των κυρώσεων από το ΣΑ των Ηνωμένων Εθνών θα ήταν μια νομιμοποίηση των επιχειρημάτων του επιτιθέμενου αμερικανοϊσραηλινού άξονα.

Κυρώσεις του ΟΗΕ κατά του Ιράν

Μπορεί η Τεχεράνη να είναι θύμα μονομερών κυρώσεων μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, αλλά μόνο οι κυρώσεις του ΟΗΕ έχουν διεθνή νομιμοποίηση, δίχως αυτό να σημαίνει βέβαια πως και αυτές δεν πρέπει να κρίνονται.

Οι κυρώσεις των Ηνωμένων Εθνών κατά του Ιράν θεσπίστηκαν αρχικά μεταξύ 2006-2010 μέσω μιας σειράς ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας που στόχευαν το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας. Οι κυρώσεις στόχευαν να εμποδίσουν τον εμπλουτισμό ουρανίου του Ιράν, το οποίο κατηγορούνταν ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Το ψήφισμα 1737 του ΣΑ των Ηνωμένων Εθνών, που είχε προταθεί από τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, εγκρίθηκε ομόφωνα στις 23 Δεκεμβρίου 2006, αφού τροποποιήθηκε αρκετές φορές για να κάμψει τις αντιρρήσεις από τη Ρωσία και την Κίνα. Η Επιτροπή 1737 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ είναι το όργανο που συστάθηκε για την επίβλεψη των κυρώσεων που επιβλήθηκαν κατά του Ιράν.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ενέκρινε έξι ψηφίσματα που επέβαλαν κυρώσεις στο Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα, μεταξύ 2006 και 2010. Πρόκειται για τα ψηφίσματα 1696, 1737, 1747, 1803, 1835 και 1929.

Η πυρηνική συμφωνία για το Ιράν

Η συμφωνία του 2015 (JCPOA) μεταξύ του Ιράν και της ομάδας P5+1 (ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Κίνα, Ρωσία και Γερμανία) εγκρίθηκε ομόφωνα από το Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, ακυρώνοντας όλα τα προηγούμενα έξι ψηφίσματα και θεσπίζοντας ένα 10ετές πλαίσιο του ΟΗΕ για την εφαρμογή της. Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) ανέλαβε την παρακολούθηση των πυρηνικών δεσμεύσεων του Ιράν.

Ο Τραμπ αποχώρησε μονομερώς από τη συμφωνία κατά τη διάρκεια της πρώτης προεδρικής του θητείας, μια απόφαση που, βέβαια, δεν αναιρέθηκε επί της προεδρίας Μπάιντεν. Ωστόσο, αυτό δεν τον εμπόδισε να εκμεταλλευτεί την έκθεση του ΔΟΑΕ, η οποία κατηγορούσε το Ιράν για παραβίαση των πυρηνικών του υποχρεώσεων, ώστε να εξαπολύσει επίθεση κατά της χώρας. Έχει αξία να ειπωθεί πως από τις 35 χώρες που εκπροσωπούνται στο Διοικητικό Συμβούλιο του ΔΟΑΕ, μόνο 19 ψήφισαν τη «μη συμμόρφωση» του Ιράν, ενώ 3 ψήφισαν κατά (Ρωσία, Κίνα, Μπουρκίνα Φάσο), 11 απείχαν και 2 δεν ψήφισαν.

Το Ιράν απάντησε στον ΔΟΑΕ πως η αύξηση των αποθεμάτων ουρανίου συνδέεται με τη μονομερή αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία. Επιπλέον, κατήγγειλε τον πρόεδρο του ΔΟΑΕ Ραφαέλ Γκρόσι, το λιγότερο, για τη μεροληψία του υπέρ του αμερικανοϊσραηλινού άξονα, καθώς και για τη σιωπή του για τις επιθέσεις στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, που ακολούθησαν.

Τι είναι ο μηχανισμός «snapback»;

Ο μηχανισμός «snapback», που προβλέπεται στην πυρηνική συμφωνία του 2015, επιτρέπει αυτόματη επαναφορά όλων των διεθνών κυρώσεων του ΟΗΕ κατά του Ιράν, αν η Τεχεράνη παραβεί τους όρους της συμφωνίας. Καθώς η επαναφορά των κυρώσεων θα ήθελε έγκριση στο Συμβούλιο Ασφαλείας, ο μηχανισμός επαναφοράς είχε σχεδιαστεί για να εμποδίσει τη Ρωσία και την Κίνα να χρησιμοποιήσουν το επίσημο δικαίωμα τους για βέτο.

Καθώς το 10ετές πλαίσιο βάσει του ψηφίσματος 2231 (2015) έληξε τον Οκτώβριο του 2025, η Κίνα και Ρωσία κατέθεσαν επίσημα σχέδιο ψηφίσματος για τεχνική παράταση του ψηφίσματος 2231 του ΣΑΗΕ, ώστε να αποτραπεί η κατάρρευση της συμφωνίας για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Το σχέδιο δεν εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας, καθώς οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Γερμανία το καταψήφισαν.

Ως αποτέλεσμα, ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ξεκαθάρισε πως πλέον δεν δεσμεύεται επίσημα τη συμφωνία, δηλώνοντας ότι όλοι οι περιορισμοί είχαν αρθεί, ενώ παράλληλα εξέφρασε τη συνεχή δέσμευσή του στη διπλωματία.

Μετά τη λήξη της συμφωνίας, τα ευρωπαϊκά κράτη μέλη του JCPOA ενεργοποίησαν τον μηχανισμό «snapback», επικαλούμενα την υποτιθέμενη «μη εκπλήρωση» των δεσμεύσεών από το Ιράν. Η τρόικα υποστηρίζει ότι αφού ενεργοποιήθηκε ο μηχανισμός επαναφοράς, όλα τα προηγούμενα ψηφίσματα κυρώσεων του ΟΗΕ επανήλθαν αυτόματα σε ισχύ. Η ομάδα E3 ζητάει την επαναφορά των διεθνών κυρώσεων, παρότι οι ΗΠΑ ήταν που αποχώρησαν από τη συμφωνία για τα πυρηνικά και επιτέθηκαν κατά του Ιράν μαζί με τον σιωνιστή συμμαχό τους.

Το «σιωπηλό βέτο»

Σύμφωνα με δημοσιέυμα του πρακτορείου WAFA, το «σιωπηλό βέτο» είναι ο τρόπος με τον οποίο η Ρωσία και η Κίνα εμποδίζουν την επαναφορά των κυρώσεων.

Η Κίνα, η Ρωσία και το Ιράν διαφωνούν με την ερμηνεία της ομάδας E3, τονίζοντας πως μετά τη λήξη του ψηφίσματος 2231 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και την επίσημη λήξη του JCPOA, όλες οι κυρώσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας κατά του Ιράν τερματίστηκαν οριστικά, καθώς και τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα, ενώ ο φάκελος για τα πυρηνικά του Ιράν αφαιρέθηκε από τις αρμοδιότητες του Συμβουλίου.

Ο εκπρόσωπος του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη σημείωσε ότι μετά τη λήξη του ψηφίσματος 2231, δεν υπάρχει νομική βάση ούτε για τη συνέχιση της λειτουργίας της επιτροπής 1737 και τις συνεδριάσεις που σχετίζονται με τις δραστηριότητές της.

Ο αντιπρόσωπος της Ρωσίας στον ΟΗΕ, Βασίλι Νεμπένζια, συμφώνησε πως το ψήφισμα 2231 έληξε στις 18 Οκτωβρίου 2025, καταγγέλλοντας πως «ο πραγματικός στόχος των δυτικών χωρών είναι να δημιουργήσουν την ψευδαίσθηση ότι τα αντιιρανικά ψηφίσματα του Συμβουλίου έχουν επαναφερθεί και ότι η Επιτροπή 1737 έχει επαναρχίσει το έργο της». Προειδοποίησε ότι η πολιτικοποίηση του ΣΑ του ΟΗΕ θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στην επίτευξη ειρηνικής λύσης μέσω διαπραγματεύσεων, καθώς και την επανέναρξη των επιθεωρήσεων του ΔΟΑΕ στο Ιράν, που όπως υπενθυμίσε «υπονομεύτηκε ως αποτέλεσμα των παράνομων και απερίσκεπτων ενεργειών των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ».

Ο Σουν Λέι, αναπληρωτής μόνιμος εκπρόσωπος της Κίνας στα Ηνωμένα Έθνη, δήλωσε ότι οι δυτικές χώρες «αγνόησαν σκόπιμα τις διαφορές και τις ανησυχίες των μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας και  το πίεσαν να επιβάλει εκ νέου κυρώσεις στο Ιράν, επέμειναν να συγκληθεί συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας για ένα ζήτημα που έχει ήδη περατώσει, φέρουν την απόλυτη ευθύνη για τις υφιστάμενες δυσκολίες που αντιμετωπίζει το Συμβούλιο». Η Κίνα κάλεσε να αναγνωριστεί πως το Ιράν επιβεβαιώνει τον ειρηνικό χαρακτήρα του πυρηνικού του προγράμματος και συνεργάζεται με τον ΔΟΑΕ παρά τις επιθέσεις εναντίον του, προετρέποντας τις ΗΠΑ να ανταποκριθούν θετικά στην έκκληση του Ιράν για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, διασφαλίζοντας τόσο τη μη διάδοση πυρηνικών όπλων όσο και στο δικαίωμα του Ιράν για ειρηνική χρήση πυρηνικής ενέργειας.

Κοινή στάση ενάντια στο αντιιρανικό ψήφισμα της Δύσης στον ΔΟΑΕ

Παράλληλα, οι διπλωματικές αποστολές του Ιράν, της Ρωσίας και της Κίνας εξέδωσαν κοινή δήλωση στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), ενάντια σε ένα αντιιρανικό ψήφισμα που πρότειναν τα δυτικά κράτη. Το νέο σχέδιο ψηφίσματος που υπέβαλαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και η ευρωπαϊκή τρόικα στο Διοικητικό Συμβούλιο του ΔΟΑΕ, εγκαλεί την Τεχεράνη για «μη συνεργασία» με τον οργανισμό.

Στο μονομερές ψήφισμα καταγγέλθηκε από τους αντιπροσώπους του Ιράν, της Ρωσίας και της Κίνας, που επισημαίνουν πως «οι επανειλημμένες επιθέσεις σε προστατευόμενες ιρανικές εγκαταστάσεις, σε συνδυασμό με τις συνεχείς απειλές για περαιτέρω επιθετικότητα, έχουν υπονομεύσει σε βάθος τους βασικούς πυλώνες της Συνθήκης Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων». Μια βιώσιμη λύση, σύμφωνα με τη δήλωση «μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της άμεσης και οριστικής παύσης των στρατιωτικών επιθέσεων, της άρσης των απειλών επιθετικότητας και του αυστηρού σεβασμού του αναφαίρετου δικαιώματος ενός έθνους να αναπτύσσει ειρηνική πυρηνική τεχνολογία χωρίς διακρίσεις».

Επίσης κατήγγειλαν την προσπάθεια παραπλάνησης των κρατών μελών για την κατάσταση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, μεταξύ άλλων μέσω των εκθέσεων του επικεφαλής του ΔΟΑΕ, καθώς και ότι η δράση της ομάδας Ε3 είναι που μπορεί να αποδυναμώσει περαιτέρω τη συνεργασία μεταξύ του ΔΟΑΕ και της Τεχεράνης.

Ο Υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπάντι, τόνισε ότι ο διεθνής οργανισμός πρέπει να αποφύγει «να μετατρέψει τις τεχνικές εκθέσεις σε εργαλεία πολιτικής πίεσης». «Έχει τεκμηριωθεί από τον ΔΟΑΕ ότι οι επιθέσεις των ΗΠΑ και Ισραήλ σε πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν σταμάτησαν τις δραστηριότητες ελέγχου της υπηρεσίας και ανάγκασαν τους επιθεωρητές της να εγκαταλείψουν τη χώρα για λόγους ασφαλείας», δήλωσε ο Ιρανός διπλωμάτης. Επίσης, κατήγγειλε πως αντί να λογοδοτούν οι επιτιθέμενοι, καλείται να λογοδοτήσει η χώρα του.

«Η σύνταξη ψηφισμάτων δεν θα ενισχύσει τις διασφαλίσεις του ΔΟΑΕ. Αντίθετα, η καταδίκη της επιθετικότητας κατά των προστατευόμενων εγκαταστάσεων, ο σεβασμός των δικαιωμάτων των κρατών μελών, η λογοδοσία των επιτιθέμενων και η επαναφορά του οργανισμού στις τεχνικές και αμερόληπτες δυνατότητές του θα το κάνουν», δήλωσε ο Γκαριμπαμπάντι.

Η αντιπροσωπεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν διένειμε ένα «ανεπίσημο έγγραφο» στα μέλη του ΔΣ ενόψει της ψηφοφορίας, στο όποιο τόνισε πως η συμμόρφωση του Ιράν με τις δεσμεύσεις του δεν γίνεται να αξιολογηθεί ανεξάρτητα από τις πρωτοφανείς συνθήκες που προκαλούνται από τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στις πυρηνικές του υποδομές.

Επιπλέον, ο Λι Σονγκ, μόνιμος αντιπρόσωπος της Κίνας στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), υπενθύμισε πως αμέσως μετά την άσκηση πιέσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις χώρες της E3 για την έγκριση του αντιιρανικού πυρηνικού ψηφίσματος τον Ιούνιο του περασμένου έτους, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν επιθέσεις στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Στο ίδιο πνεύμα, ο Μιχαήλ Ουλιάνοφ, Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ρωσίας στον ΟΗΕ, αποκάλεσε το σχέδιο «απλώς φάρσα» και «εντελώς άκαιρο», σημειώνοντας πως «οι Αμερικανοί θα έπρεπε πρώτα να δηλώσουν, να παράσχουν εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξουν νέες στρατιωτικές επιθέσεις και μόνο τότε θα μπορούσαν να ζητήσουν την υιοθέτηση ενός τέτοιου ψηφίσματος.

Οι Δυτικοί καταφέρνουν να περάσουν το αντιιρανικό ψήφισμα, αλλά αποτυγχάνουν να νομιμοποιήσουν τις κυρώσεις

Το Διοικητικό Συμβούλιο του ΔΟΑΕ ενέκρινε το αντιιρανικό ψήφισμα, παρά τις προσπάθειες για το αντίθετο. Συγκεκριμένα, το ψήφισμα που υπέβαλαν οι ΗΠΑ, η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία εγκρίθηκε με 21 ψήφους υπέρ, τρεις κατά και 10 αποχές. Οι χώρες που καταψήφισαν το ψήφισμα ήταν η Ρωσία, η Κίνα και ο Νίγηρας, ενώ δεν επιτράπηκε στη Βενεζουέλα να συμμετάσχει.

Επιπλέον, οι δυτικές δυνάμεις, συνεπικουρούμενες από τους Άραβες συνεργάτες τους, εξέδωσαν μια «κοινή προειδοποίηση» για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, στην οποία καλούν όλα τα κράτη μέλη του ΟΗΕ να εφαρμόσουν πλήρως τις κυρώσεις του ΣΑΗΕ κατά του Ιράν. Ο πρεσβευτής της Γαλλίας στον ΟΗΕ, Ζερόμ Μποναφόν, διάβασε τη δήλωση εκ μέρους της χώρας του, καθώς και  του Ηνωμένου Βασιλείου, των ΗΠΑ, του Μπαχρέιν, της Δανίας, της Λετονίας, των ΗΑΕ, αλλά και της Ελλάδας, που δεν χάνει ευκαιρία να τάσσεται στη λάθος πλευρά της ιστορίας.

Σε κάθε περίπτωση, το αντιιρανικό ψήφισμα μπορεί να πέρασε. Όμως η προσπάθεια να αποκτήσουν οι κυρώσεις κατά του Ιράν τη νομιμοποίηση του ΣΑΗΕ προσκρούει στον σινορωσικό φραγμό, όπως παραδέχεται ο Βρετανός εκπρόσωπος. Ο ΗΠΑ, ενώ βομβαρδίζουν το Ιράν, κάλεσαν τη Ρωσία και την Κίνα να μην εμποδίσουν την «πιθανότητα ειρήνης». Αλλά, φαίνεται πως οι εποχές που το Συμβούλιο  συνεδρίαζε απλά για να νομιμοποιήσει τις αποφάσεις τους έχουν περάσει ανεπιστεπτί.

Πηγή: tpp

Χαμηλότερη έκθεση στους αμερικανικούς δασμούς, φθηνότερη ηλεκτρική ενέργεια και καλύτερες δημογραφικές προοπτικές δεν αρκούν για να προστατεύσουν τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης

Για χρόνια η Γαλλία θεωρούνταν η μεγάλη ευρωπαϊκή οικονομία με τις περισσότερες άμυνες απέναντι στις διεθνείς κρίσεις. Σε αντίθεση με τη Γερμανία, η οποία εξαρτάται έντονα από τις εξαγωγές και τη βιομηχανία, ή την Ιταλία, η οποία αντιμετωπίζει χρόνια δημογραφικά προβλήματα και υψηλό δημόσιο χρέος, η Γαλλία έμοιαζε να διαθέτει ένα ισχυρότερο προστατευτικό δίχτυ. Η περιορισμένη έκθεση στους αμερικανικούς δασμούς, η μεγάλη συμμετοχή της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό της μείγμα και οι σχετικά ευνοϊκές δημογραφικές προοπτικές δημιουργούσαν την εικόνα μιας χώρας καλύτερα θωρακισμένης απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις.

Ωστόσο, η πραγματικότητα των τελευταίων μηνών δείχνει κάτι διαφορετικό. Η γαλλική οικονομία εξελίσσεται πλέον στον πιο πιθανό υποψήφιο μεταξύ των μεγάλων οικονομιών της Ευρωζώνης να εισέλθει πρώτη σε τεχνική ύφεση. Η αναθεώρηση του ΑΕΠ του πρώτου τριμήνου από μηδενική ανάπτυξη σε αρνητικό πρόσημο αποτέλεσε ένα πρώτο προειδοποιητικό σήμα. Ταυτόχρονα, οι δείκτες επιχειρηματικής δραστηριότητας, εμπιστοσύνης και κατανάλωσης αποτυπώνουν μια οικονομία που χάνει σταδιακά τη δυναμική της.

Το παράδοξο είναι ότι αυτή η επιδείνωση καταγράφεται τη στιγμή που η Γαλλία εμφανίζεται λιγότερο εκτεθειμένη από άλλες χώρες στα εξωτερικά σοκ. Οι εξαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες αντιστοιχούν σε σημαντικά μικρότερο ποσοστό της οικονομικής δραστηριότητας σε σχέση με τη Γερμανία και την Ιταλία. Αυτό σημαίνει ότι οι αμερικανικοί δασμοί στα ευρωπαϊκά προϊόντα δεν πλήττουν τη γαλλική οικονομία στον ίδιο βαθμό. Παράλληλα, η χώρα εξακολουθεί να απολαμβάνει ένα από τα σημαντικότερα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα στην Ευρώπη: το χαμηλότερο ενεργειακό κόστος. Η εκτεταμένη χρήση πυρηνικής ενέργειας επιτρέπει στις γαλλικές επιχειρήσεις να λειτουργούν με σαφώς μικρότερη επιβάρυνση σε σχέση με τους ανταγωνιστές τους, ενώ η ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης στους πυρηνικούς αντιδραστήρες περιορίζει τους κινδύνους ενεργειακών διαταραχών για τα επόμενα χρόνια.

Κι όμως, παρά αυτά τα πλεονεκτήματα, η γαλλική οικονομία παρουσιάζει σημάδια κόπωσης που δεν μπορούν πλέον να αγνοηθούν. Οι δείκτες επιχειρηματικού κλίματος έχουν υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων πέντε ετών. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η κατάσταση στον τομέα των υπηρεσιών, ο οποίος αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της γαλλικής οικονομίας. Οι υπηρεσίες παράγουν πάνω από το 70% της συνολικής προστιθέμενης αξίας της χώρας και οποιαδήποτε επιβράδυνση σε αυτόν τον τομέα έχει άμεσες συνέπειες στην ανάπτυξη.

Οι επιχειρήσεις του κλάδου αναφέρουν όλο και συχνότερα δύο βασικά προβλήματα: την αδύναμη ζήτηση και τη δυσκολότερη χρηματοδότηση. Τα υψηλότερα επιτόκια έχουν αυξήσει σημαντικά το κόστος δανεισμού, πιέζοντας ιδιαίτερα τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Παράλληλα, η κατανάλωση των νοικοκυριών παραμένει υποτονική και οι επενδύσεις των επιχειρήσεων κινούνται με χαμηλούς ρυθμούς εδώ και δύο χρόνια.

Οι φόβοι για την οικονομία και την απασχόληση έχουν ενισχυθεί σημαντικά. Η ανεργία έχει αρχίσει να αυξάνεται ξανά, την ώρα που στις περισσότερες χώρες της Ευρωζώνης παραμένει σταθερή ή υποχωρεί. Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα τη συμπεριφορά των νοικοκυριών. Όταν οι πολίτες φοβούνται για το μέλλον, περιορίζουν τις δαπάνες τους, αναβάλλουν αγορές και αυξάνουν τις αποταμιεύσεις τους. Η συνέπεια είναι ένας φαύλος κύκλος επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας.

Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται η πολιτική αβεβαιότητα. Η Γαλλία βίωσε τα τελευταία δύο χρόνια μια πρωτοφανή περίοδο θεσμικής αστάθειας. Από τις βουλευτικές εκλογές του 2024 και μετά, η κυβέρνηση έχασε την κοινοβουλευτική της πλειοψηφία και οι διαδοχικές πολιτικές συγκρούσεις κατέστησαν εξαιρετικά δύσκολη τη λήψη αποφάσεων. Οι διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό μετατράπηκαν σε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς, με αποτέλεσμα να υιοθετούνται προσωρινές λύσεις που ούτε εξασφαλίζουν δημοσιονομική σταθερότητα ούτε προσφέρουν προβλεψιμότητα στις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.

Η πολιτική αβεβαιότητα έχει μετατραπεί σε οικονομικό κόστος. Οι επιχειρήσεις καθυστερούν επενδυτικές αποφάσεις, οι καταναλωτές εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί και οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία την πορεία των γαλλικών δημόσιων οικονομικών.

Το δημοσιονομικό πρόβλημα αποτελεί πλέον τον μεγαλύτερο πονοκέφαλο για το Παρίσι. Το δημόσιο χρέος παραμένει σε υψηλά επίπεδα και το κόστος εξυπηρέτησής του αυξάνεται διαρκώς. Καθώς τα παλαιότερα ομόλογα αναχρηματοδοτούνται με υψηλότερα επιτόκια, οι δαπάνες για τόκους διογκώνονται και απορροφούν όλο και μεγαλύτερο μέρος του κρατικού προϋπολογισμού. Μέσα στα επόμενα χρόνια η επιβάρυνση αυτή αναμένεται να διπλασιαστεί ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση θα υποχρεωθεί να προχωρήσει σε μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής. Όμως η λιτότητα σε μια οικονομία που ήδη επιβραδύνεται ενέχει σοβαρούς κινδύνους. Οι περικοπές δαπανών και οι πιθανές φορολογικές αυξήσεις μπορούν να περιορίσουν ακόμη περισσότερο τη ζήτηση, επιδεινώνοντας την αναπτυξιακή προοπτική.

Η κρίση στη Μέση Ανατολή έρχεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το περιβάλλον. Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας και καυσίμων μειώνουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και αυξάνουν το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων. Σε αντίθεση όμως με προηγούμενες κρίσεις, η γαλλική κυβέρνηση διαθέτει πλέον περιορισμένα περιθώρια παρέμβασης. Τα δημόσια οικονομικά δεν επιτρέπουν γενναίες επιδοτήσεις ή φορολογικές ελαφρύνσεις που θα μπορούσαν να απορροφήσουν μέρος των επιπτώσεων.

Ακόμη και αν οι γεωπολιτικές εντάσεις αποκλιμακωθούν, οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι οι πληθωριστικές πιέσεις θα συνεχίσουν να μεταφέρονται σταδιακά στην πραγματική οικονομία. Τα αυξημένα κόστη παραγωγής θα περάσουν στις τελικές τιμές, διαβρώνοντας περαιτέρω την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Ταυτόχρονα, η αυστηρότερη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας διατηρεί το κόστος χρηματοδότησης σε υψηλά επίπεδα.

Όλα αυτά συνθέτουν μια εικόνα που πριν από λίγα χρόνια θα φαινόταν απίθανη. Η Γαλλία, η οικονομία που θεωρούνταν καλύτερα προστατευμένη απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις, κινδυνεύει να βρεθεί πρώτη αντιμέτωπη με την ύφεση. Όχι επειδή επλήγη περισσότερο από τους δασμούς, την ενέργεια ή τη δημογραφία, αλλά επειδή η κρίση εμπιστοσύνης, η πολιτική αβεβαιότητα και η δημοσιονομική πίεση διαβρώνουν σταδιακά τα θεμέλια της οικονομίας της.

Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν οι προεδρικές και κοινοβουλευτικές εξελίξεις του επόμενου έτους θα μπορέσουν να αποκαταστήσουν τη σταθερότητα και την εμπιστοσύνη. Μέχρι τότε, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης φαίνεται να εισέρχεται σε μια περίοδο παρατεταμένης αδυναμίας, με τους αναλυτές να προειδοποιούν ότι τα δυσκολότερα ίσως δεν έχουν ακόμη έρθει.

«Η μεγαλύτερη παθογένεια σήμερα στον τόπο μας είναι το καθεστώς διαφθοράς που έχει το δικό του ονοματεπώνυμο και ελέγχεται επιτελικά από το Μαξίμου», τονίζει η ΕΛΑΣ σημειώνοντας ότι το δίλημμα των επόμενων εκλογών είναι σαφές: «Διαφθορά ή εντιμότητα;»

Σφοδρά πυρά κατά του Κυριάκου Μητσοτάκη, εξαπολύει η ΕΛΑΣ (Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη), σχολιάζοντας την κυριακάτικη ανάρτηση του πρωθυπουργού.

«Χρειάζεται απύθμενο θράσος ώστε κάθε φορά που ένα κυβερνητικό σύστημα σαπίζει και τα γαλάζια παιδιά πιάνονται με τη γίδα στη πλάτη, ο αρχιερέας της διαφθοράς να επαίρεται και από πάνω ότι ίδιος εξάρθρωσε τα κυκλώματα» σημειώνει η ΕΛΑΣ και προσθέτει:

«Τέτοιο θράσος ο κος Μητσοτάκης διαθέτει περίσσιο και το γνωρίζουμε άλλωστε από τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε τα Τέμπη αλλά και τον ΟΠΕΚΕΠΕ, όπου επιχείρησε πάλι να φορτώσει τις δικές του ευθύνες σε κάποιες δήθεν διαχρονικές παθογένειες του κράτους.

«Και για αυτό οι επόμενες εκλογές, όποτε και αν γίνουν, θα έχουν ένα σαφές δίλημμα : Διαφθορά ή εντιμότητα;», υπογραμμίζει η ΕΛΑΣ.