Μάνη και Κρήτη συναντιούνται με τα εξαίσια παστά τους, σύγκλινο και απάκι, σε μια τηγανιά για μερακλήδες, αρωματική και ζουμερή, χάρη στον χοιρινό λαιμό.
Υλικά
Μερίδες: για 4-6 μερίδες, ως μεζές
500 γρ. χοιρινός λαιμός, κομμένος σε κύβους 2 εκ.
200 γρ. σύγλινο, σε λεπτά κομμάτια
50 γρ. απάκι, σε λεπτές φέτες
2 σκελίδες σκόρδο, καθαρισμένες και ελαφρά κοπανισμένες
τα φύλλα από 2 κλωνάρια φασκόμηλο ή 1 κουτ. γλυκού ξερό, τριμμένο (εναλλακτικά, 1 κουτ. γλυκού δεντρολίβανο)
2 κουτ. γλυκού θρούμπι ή ρίγανη ξερή, τριμμένη
τα φύλλα από 4-5 κλωνάρια μαϊντανό, ψιλοκομμένα
1 ραπανάκι, σε κυβάκια
οι φέτες από 1 μέτριο πορτοκάλι, σε μικρά κομμάτια (αφαιρούμε όσο περισσότερες μεμβράνες μπορούμε)
ο χυμός και το ξύσμα από 1 πορτοκάλι
1/3 κουτ. γλυκού καυτερό μπούκοβο
70 ml ελαιόλαδο
αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι
επι το έργον
Για να φτιάξουμε τη χοιρινή τηγανιά με σύγλινο, απάκι και θρούμπι, ξεκινάμε ρίχνοντας σε ένα μεγάλο τηγάνι το χοιρινό, το φασκόμηλο, αλατοπίπερο και 2 φλιτζ. τσαγιού νερό.
Βράζουμε σε μέτρια προς δυνατή φωτιά για περίπου 15 λεπτά, μέχρι να εξατμιστεί το νερό και να μισομαλακώσει το χοιρινό.
Ρίχνουμε το λάδι και το σκόρδο, δυναμώνουμε τη φωτιά και τηγανίζουμε το χοιρινό για περίπου 7 λεπτά, μέχρι να ροδίσει έντονα από όλες τις πλευρές.
Προσθέτουμε το σύγλινο και ανακατεύουμε για 1-2 λεπτά, μέχρι να ζεσταθεί καλά.
Περιχύνουμε με τον πορτοκαλοχυμό και μαγειρεύουμε για άλλα 2-3 λεπτά, μέχρι να εξατμιστεί.
Πασπαλίζουμε με το ξύσμα, το μπούκοβο και το θρούμπι, ανακατεύουμε απαλά και αποσύρουμε από τη φωτιά.
Σκορπίζουμε το απάκι, τον μαϊντανό, τα φετάκια πορτοκαλιού, το ραπανάκι και σερβίρουμε.
Απο το 1977 το θρυλικό τετρακίνητο μοντέλο έχει αλλάξει ελάχιστα.
Πολλά έχουν ακουστεί τα τελευταία χρόνια για την επιστροφή του Lada Niva. Σήμερα, η φίρμα, η AvtoVAZ παρουσίασε τη νέα αναβαθμισμένη έκδοση του Lada Niva Legend μοντέλο που κυκλοφορεί από το 1977! Σύμφωνα με τη φίρμα το γνώριμο στυλ του παραμένει ίδιο όμως έχει πιο σύγχρονα εξαρτήματα, με τις εξωτερικές αλλαγές να είναι μόνο στις νέες ζάντες 16 ιντσών και στη νέα μαύρη εισαγωγή αέρα στο καπό.
Ο μέχρι σήμερα κινητήρας των 1,7 λίτρων δεν μένει και θα μπει ένας νέος, 1,8 λίτρων και οκτώ βαλβίδων, ο οποίος προέρχεται από το Niva Travel. Η απόδοσή του ανέρχεται στους 90 ίππους και τα 153 Nm ροπής.
Την Τρίτη 9 Ιουνίου, η Anthropic παρουσίασε το Claude Fable 5, το ισχυρότερο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που έχει κυκλοφορήσει μέχρι σήμερα. Μόλις τρεις ημέρες αργότερα, η κυβέρνηση Τραμπ διέταξε τη διακοπή της λειτουργίας του με εκτελεστικό διάταγμα, επικαλούμενη λόγους εθνικής ασφάλειας με στόχο να αποτρέψει τη χρήση του από οποιονδήποτε αλλοδαπό. Η απόφαση αυτή, η πρώτη φορά που η αμερικανική κυβέρνηση παρεμβαίνει για να αποσύρει ένα ενεργό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης, αποκαλύπτει την ολοένα στενότερη διαπλοκή του καπιταλιστικού κράτους με τα τεχνολογικά μονοπώλια και την αδίστακτη προσπάθεια υπαγωγής της τεχνητής νοημοσύνης σε πολεμικούς σκοπούς.
Το Fable 5 αποτελεί τη δημόσια έκδοση του Mythos, του πιο προηγμένου μοντέλου της Anthropic. Η εταιρεία το διέθεσε για πρώτη φορά στις αρχές Απριλίου σε έναν περιορισμένο κύκλο εταιρειών τεχνολογίας και κυβερνοασφάλειας, ενώ το υπέβαλε παράλληλα στην κυβέρνηση για αξιολόγηση, κρατώντας το εκτός δημόσιας πρόσβασης λόγω των ανησυχιών που προκαλούσε η ικανότητά του να εντοπίζει και να εκμεταλλεύεται κρίσιμες ευπάθειες λογισμικού. Η Anthropic το παρουσίασε ως το ισχυρότερο δημόσια διαθέσιμο σύστημά της μέχρι σήμερα στους τομείς της ανάπτυξης λογισμικού, της ανάλυσης δεδομένων και της σύνθετης συλλογιστικής, καθώς και ως το πρώτο μοντέλο «κατηγορίας Mythos» που διατίθεται στο ευρύ κοινό. Την ίδια στιγμή, η πλήρως απελευθερωμένη εκδοχή του, το Claude Mythos 5, που βασίζεται στην ίδια αρχιτεκτονική, παραμένει διαθέσιμη αποκλειστικά σε πιστοποιημένους εταιρικούς και κυβερνητικούς εταίρους μέσω του Project Glasswing.
Από την πρώτη στιγμή της κυκλοφορίας του, οι χρήστες διαπίστωσαν ότι το δημόσιο μοντέλο λειτουργούσε υπό αυστηρούς περιορισμούς. Το Fable 5 ενσωμάτωνε ειδικούς ταξινομητές για τέσσερις τομείς που η Anthropic χαρακτήριζε υψηλού κινδύνου: την κυβερνοασφάλεια, τη βιολογία, τη χημεία και την αξιολόγηση των δυνατοτήτων του από ανταγωνιστές. Όταν ένα ερώτημα ενεργοποιούσε αυτούς τους μηχανισμούς ελέγχου, το μοντέλο είτε αρνούνταν να απαντήσει είτε παρέπεμπε σιωπηρά το αίτημα στο παλαιότερο σύστημα της εταιρείας, το Opus 4.8. Αξιολογητές ανέφεραν ότι απέφευγε να απαντήσει ακόμη και σε βασικές ερωτήσεις βιολογίας σχετικά με τα μιτοχόνδρια ή τα εμβόλια mRNA, ενώ ερευνητές κυβερνοασφάλειας υποστήριξαν ότι παρεμπόδιζε ακόμη και συνήθεις διαδικασίες ανασκόπησης κώδικα. Η Anthropic παραδέχθηκε ότι τα μέτρα προστασίας ήταν «υπερβολικά συντηρητικά» υποστηρίζοντας ωστόσο, ότι στόχος τους ήταν να αποτρέψουν τη χρήση αυτών των πιο προηγμένων μοντέλων από αντιπάλους των Ηνωμένων Πολιτειών.
Αυτό ήταν το μοντέλο που η κυβέρνηση Τραμπ αποφάσισε να θέσει υπό περιορισμό. Στη 1:15 μ.μ. της Παρασκευής, κυβερνητικοί αξιωματούχοι επικοινώνησαν με την Anthropic και της έδωσαν διορία 90 λεπτών για να αποσύρει τα Fable 5 και Mythos 5, επικαλούμενοι λόγους εθνικής ασφάλειας χωρίς να παράσχουν περαιτέρω εξηγήσεις. Λίγες ώρες αργότερα, στις 5:21 μ.μ., ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ απέστειλε επιστολή στον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, Ντάριο Αμοντέι, απαιτώντας την έκδοση ειδικής άδειας για τη διάθεση των μοντέλων «σε όλους τους προορισμούς παγκοσμίως» και για την πρόσβαση σε αυτά από μη Αμερικανούς πολίτες. Στην επιστολή προειδοποιούσε ότι «η μη συμμόρφωση θα έχει ως αποτέλεσμα την άμεση επιβολή ποινικών και αστικών κυρώσεων». Καθώς η εντολή αφορούσε όλους τους αλλοδαπούς, συμπεριλαμβανομένων των ίδιων των μη Αμερικανών εργαζομένων της Anthropic, η εταιρεία προχώρησε στην απενεργοποίηση και των δύο μοντέλων παγκοσμίως.
Ακολούθησε μια πυρετώδης κινητοποίηση του μηχανισμού εθνικής ασφάλειας. Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, ο διευθυντής κυβερνοασφάλειας του Λευκού Οίκου Σον Κέιρνκρος και ο Λούτνικ συναντήθηκαν την Παρασκευή το πρωί, για να συζητήσουν τις ανησυχίες που είχαν εκφράσει δύο ημέρες νωρίτερα, ο διευθύνων σύμβουλος της Amazon Άντι Τζάσι και τουλάχιστον πέντε άλλες εταιρείες.
Η αιτιολόγηση που δόθηκε δεν είναι πειστική. Η κυβέρνηση ισχυρίστηκε ότι είχε ενημερωθεί για μια μέθοδο “jailbreak” του Fable 5 —έναν τρόπο, δηλαδή, να παρακαμφθούν οι ενσωματωμένοι περιορισμοί του μοντέλου— που στη συγκεκριμένη περίπτωση αφορούσε τα μέτρα ασφαλείας που εμποδίζουν τη χρήση του για τον εντοπισμό ευπαθειών λογισμικού. Η Anthropic απάντησε ότι η τεχνική αυτή είχε περιορισμένη εφαρμογή, δεν ήταν καθολική, και ότι αντίστοιχη δυνατότητα υπάρχει και σε άλλα μοντέλα, συμπεριλαμβανομένου του GPT-5.5 της OpenAI.
Οι ίδιες οι δοκιμές του Υπουργείου Εμπορίου δεν εντόπισαν σοβαρά προβλήματα, ενώ αρκετοί αξιωματούχοι αναγνώρισαν ότι το έγγραφο της Amazon ήταν παραπλανητικό, δεδομένου ότι οι ίδιες δυνατότητες υπάρχουν σε ανταγωνιστικά μοντέλα που δεν υπόκεινται σε περιορισμούς. Η Κέιτι Μουσούρης, διευθύνουσα σύμβουλος της Luta Security, η οποία εξέτασε τα αποτελέσματα της έρευνας, δήλωσε ότι δεν επρόκειτο για «jailbreak», αλλά για ένα αμυντικό μηχανισμό για τον περιορισμό της κατάχρησης. «Αν ο στόχος είναι η εθνική άμυνα, αυτό είναι αυτογκόλ», είπε.
Αυτό που παρουσιάζεται ως διαμάχη για την ασφάλεια είναι στην πραγματικότητα μια σύγκρουση εντός της άρχουσας τάξης, σχετικά με τους όρους υπό τους οποίους η τεχνητή νοημοσύνη αξιοποιείται από τον αμερικανικό πολεμικό μηχανισμό. Η Anthropic δεν αντιτίθεται σε αυτή τη διαδικασία. Το σύστημα της το «Claude», ενσωματωμένο στην πλατφόρμα στόχευσης «Maven» της Palantir, δημιούργησε περισσότερους από 1.000 στόχους την πρώτη ημέρα του αμερικανο-ισραηλινού πολέμου κατά του Ιράν. Ο Αμοντέι δήλωσε την πεποίθησή του για «την υπαρξιακή σημασία της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης για την άμυνα των Ηνωμένων Πολιτειών» και ανέφερε ότι η εταιρεία του «ποτέ δεν εξέφρασε αντιρρήσεις για συγκεκριμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις». Η διαμάχη αφορά τον έλεγχο, όχι τις αρχές.
Ένα πρόσωπο που είναι ενήμερο για την απόφαση δήλωσε στο Semafor ότι η κυβέρνηση ενήργησε εν μέρει, λόγω υποψίας ότι μια ομάδα που σχετίζεται με την Κίνα είχε αποκτήσει πρόσβαση στο Mythos. Τα μοντέλα ανοιχτού κώδικα της Κίνας είναι πολύ φθηνότερα, αλλά έχουν μείνει τουλάχιστον αρκετούς μήνες πίσω από τα αμερικανικά μοντέλα -κυρίως πίσω από αυτά της Anthropic- η οποία κυριάρχησε κατά το τελευταίο έτος, και η Ουάσιγκτον σκοπεύει να διατηρήσει αυτό το προβάδισμα.
Αυτοί οι περιορισμοί εκφράζουν την έξαρση του αμερικανικού μιλιταρισμού σε ολόκληρο τον κόσμο, πιο πρόσφατα στον πόλεμο κατά του Ιράν, ο οποίος αποτελεί προοίμιο για άμεση αντιπαράθεση με την Κίνα. Σε κάθε μέτωπο αυτού του παγκόσμιου πολέμου που εξελίσσεται, η τεχνητή νοημοσύνη συνδέεται όλο και πιο στενά με τον πολεμικό μηχανισμό.
Η παρούσα σύγκρουση δεν είναι παρά το τελευταίο στάδιο μιας παρατεταμένης διαμάχης, κατά τη διάρκεια της οποίας, η Anthropic έχει επανειλημμένα αποδείξει την πίστη της προς το κράτος.
Στις 3 Μαρτίου, το Πεντάγωνο χαρακτήρισε την εταιρεία ως «κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια στην αλυσίδα εφοδιασμού», αφού ο Αμοντέι αρνήθηκε να παραχωρήσει στο Πεντάγωνο απεριόριστη πρόσβαση στο Claude, και ο Τραμπ καταγγέλλει την εταιρεία ως «ριζοσπαστική, αριστερή, woke εταιρεία».
Ωστόσο, το ίδιο κράτος που τιμωρεί την Anthropic εξαρτάται από αυτήν. Ακόμη και όταν απέσυρε τα μοντέλα, η κυβέρνηση προωθούσε μια απόρρητη σύμβαση, ώστε η NSA να χρησιμοποιήσει την τεχνολογία της Anthropic για ανάλυση πληροφοριών και ανίχνευση τρωτών σημείων.
Με αξία που προσεγγίζει το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια μετά την πρόσφατη εμπιστευτική αίτησή της για εισαγωγή στο χρηματιστήριο, η Anthropic δεν θα διακόψει τη συνεργασία της με το κράτος στο οποίο στηρίζεται. Χαρακτήρισε τη διαταγή δυσανάλογη, αλλά δεσμεύτηκε να αποκαταστήσει την πρόσβαση «το συντομότερο δυνατόν».
Το παραπάνω επεισόδιο αποκαλύπτει τη διαδικασία που το World Socialist Web Site ανέλυσε την περασμένη εβδομάδα, εξετάζοντας το προτεινόμενο «κρατικό επενδυτικό ταμείο» για την τεχνητή νοημοσύνη του γερουσιαστή Μπέρνι Σάντερς. Ο Σάντερς παρουσιάζει τη συνιδιοκτησία του κράτους στα μονοπώλια τεχνητής νοημοσύνης ως ένα δημοκρατικό μέτρο για να αποσπάσει την τεχνολογία από τους δισεκατομμυριούχους. Όμως, η κατάργηση του «Fable» αποκαλύπτει την ίδια τη συγχώνευση του καπιταλιστικού κράτους και των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης, η οποία επιβάλλεται με εκτελεστικά διατάγματα και όχι μέσω μετοχών και θέσεων στα διοικητικά συμβούλια.
Ένας αξιωματούχος περιέγραψε τη νέα ρύθμιση στο Axios ως «ένα de facto καθεστώς αδειοδότησης», προσθέτοντας ότι οι εταιρείες «δεν θα τα βάλουν με τον Λευκό Οίκο». Ένας άλλος ανέφερε ότι οποιοδήποτε μελλοντικό μοντέλο στο επίπεδο του «Mythos» ή υψηλότερο «θα πρέπει να περάσει από την κυβέρνηση». Αυτή είναι η ουσία της εκτελεστικής εντολής που υπέγραψε ο Τραμπ στις 2 Ιουνίου, ζητώντας από τις εταιρείες να υποβάλλουν τα πιο ισχυρά μοντέλα τους για έλεγχο πριν από την κυκλοφορία τους. Το κράτος διεκδικεί την εξουσία να αποφασίζει τι μπορεί να κατασκευαστεί, τι μπορεί να τεθεί σε λειτουργία και για ποιον.
Το ίδιο πρόσχημα της «εθνικής ασφάλειας» χρησιμοποιείται και για την παγκόσμια επίθεση κατά των δημοκρατικών δικαιωμάτων. Όλες οι μεγάλες δυνάμεις, από τις Ηνωμένες Πολιτείες έως την Ευρώπη, τη Βρετανία, τον Καναδά και την Αυστραλία, καταργούν την ανωνυμία στο διαδίκτυο, παραβιάζουν την κρυπτογράφηση και θέτουν τον πληθυσμό υπό μόνιμη παρακολούθηση, όπως πάντα, στο όνομα της «ασφάλειας». Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί τον απαραίτητο κινητήρα αυτού του μηχανισμού, δημιουργώντας λίστες θανάτου στο εξωτερικό και παρακολουθώντας μετανάστες και πολιτικούς αντιπάλους στο εσωτερικό. Η εξουσία επί της Anthropic επεκτείνει αυτή την προσπάθεια να τεθούν όλες οι επικοινωνίες υπό το βλέμμα του κράτους.
Η σημασία αυτής της ενέργειας έχει σκόπιμα αποκρυφθεί από τα μέσα ενημέρωσης. Οι κυριακάτικες τηλεοπτικές εκπομπές στις ΗΠΑ δεν ανέφεραν καν την πρώτη διακοπή λειτουργίας που επέβαλε η κυβέρνηση ενός μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης που είχε τεθεί σε λειτουργία, ενώ οι μεγάλες εφημερίδες έθαψαν την είδηση στις σελίδες των διαδικτυακών εκδόσεών τους.
Η τεχνητή νοημοσύνη είναι μια επαναστατική τεχνολογία, που έχει τη δυνατότητα να εξαλείψει τη βαριά εργασία και να συμβάλει στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου σε όλο τον κόσμο. Στο πλαίσιο του καπιταλισμού όμως, μετατρέπεται σε όργανο πολέμου, μαζικής παρακολούθησης και καταστροφής εκατομμυρίων θέσεων εργασίας.
Στο νησί του Αργοσαρωνικού κάνουμε βόλτα ανάμεσα σε νεοκλασικά, επισκεπτόμαστε ατελιέ Ελλήνων εικαστικών, περιηγούμαστε στη μεσαιωνική του πρωτεύουσα, κάνουμε μπάνιο και δεν φεύγουμε αν δεν δοκιμάσουμε το πεντανόστιμο φιστίκι του.
να νησί ξεχωριστό είναι η Αίγινα, τόσο κοντά ώστε να αποτελεί έναν από τους κοντινότερους προορισμούς για τους κατοίκους του Λεκανοπεδίου και τόσο μακριά ώστε να μην αποτελεί «προάστιο» της Αθήνας, με όσα αυτό συνεπάγεται.
Νησί με μακρά ιστορία αλλά και ενδιαφέρον, έχει διατηρηθεί σε μεγάλο βαθμό αλώβητο, και με τη συχνή ακτοπλοϊκή σύνδεση με τον Πειραιά, μια εκδρομή προς τα εκεί δεν απαιτεί ιδιαίτερο προγραμματισμό.
Αν και πολλοί το επισκέπτονται αυθημερόν, αξίζει να μείνει κανείς λίγο παραπάνω και να το χαρεί – όταν, εξάλλου, ο προορισμός είναι κοντινός και ευσύνοπτος, ο χρόνος διαστέλλεται.
Πρώτη ημέρα
Η Αίγινα ήταν νύμφη, κόρη του ποταμού Ασωπού. Ο Δίας την ερωτεύτηκε –πρωτότυπο– και τη μετέφερε στο ακατοίκητο νησί Οινώνη, για να ζήσουν τον έρωτά τους ανενόχλητοι.
Το νησί πήρε το όνομα της όμορφης νύμφης κι εκείνη έφερε στον κόσμο τον Αιακό, τον μυθικό βασιλιά της Αίγινας, πατέρα του Πηλέα και παππού του Αχιλλέα.
Η οικία-εργαστήριο του Γιάννη Μόραλη στα Πλακάκια σήμερα ανοίγει περιστασιακά για το κοινό. Το γειτονικό εργαστήριο του σημαντικού γλύπτη Χρήστου Καπράλου, ωστόσο, λειτουργεί από το 2006 ως παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης.
Κατά τον 7ο και 6ο αιώνα π.Χ. η στρατηγική θέση του νησιού είχε ως αποτέλεσμα τη μεγάλη οικονομική του άνθηση και οι Αιγινίτες θεωρούνται από τους πρώτους Έλληνες που έκοψαν ασημένια νομίσματα – στη μία όψη τους υπήρχε μια θαλάσσια χελώνα.
Στη νεότερη ιστορία, η Αίγινα θα γίνει η πρώτη πρωτεύουσα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους (Ιανουάριος 1828 - Οκτώβριος 1829), μετά από απόφαση του Ιωάννη Καποδίστρια – τα πρώτα δημόσια ιδρύματα θα λειτουργήσουν εδώ.
Η αύρα της πρώτης πρωτεύουσας του ελληνικού κράτους δεν έχει χαθεί και θα το διαπιστώσετε φτάνοντας στο λιμάνι της Αίγινας. Φωτ.: Getty Images/ Ideal Image
Η αύρα αυτής της εποχής δεν έχει χαθεί και θα το διαπιστώσετε φτάνοντας στο λιμάνι –τον αμερικανικό μόλο, όπως λεγόταν επί Καποδίστρια– με τα εντυπωσιακά νεοκλασικά αρχοντικά.
Τα νεοκλασικά δεν είναι το μόνο που θα σας τραβήξει την προσοχή στο λιμάνι: το λευκό εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου, τα πλωτά μανάβικα αλλά και η μοναδική κολώνα που απέμεινε από τον δωρικό Ναό του Απόλλωνα Δελφίνιου (6ος αιώνας π.Χ.) δεν γίνεται να περάσουν απαρατήρητα.
Στον λόφο της Κολώνας –που ονομάστηκε έτσι για ευνόητους λόγους– βρισκόταν ένας από τους πιο σημαντικούς προϊστορικούς οικισμούς, που αργότερα έγινε θρησκευτικό κέντρο. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κολώνας θα δείτε ευρήματα που χρονολογούνται από τη νεολιθική εποχή μέχρι τη μυκηναϊκή περίοδο, ενώ ενδιαφέρον έχει και το Ιστορικό Λαογραφικό Μουσείο Αίγινας.
Σημαντικό μνημείο είναι η Μεγάλη Εκκλησία (1806), η μητρόπολη του νησιού, όπου ο Ιωάννης Καποδίστριας ορκίστηκε κυβερνήτης στις 26 Ιανουαρίου 1828 – απέναντι από τον δεσποτικό θρόνο βρίσκεται το ξύλινο στασίδι του.
Ο ναός χρησιμοποιήθηκε για την εκλογή της δημογεροντίας, ως βουλευτήριο, και στέγασε προσωρινά το πρώτο Αλληλοδιδακτικό Σχολείο – η μεγάλη ρωσική καμπάνα είναι δωρεά του Καποδίστρια.
Αναζητήστε το Κυβερνείο (1803), το κτίριο που επισκευάστηκε το 1827 για να εγκατασταθεί εκεί ο Καποδίστριας και που παράλληλα στέγαζε υπηρεσίες και χρησιμοποιούνταν για συνεδριάσεις – σήμερα φιλοξενεί το Ιστορικό Αρχείο Αίγινας.
Στο καφενείο του Μοίρα. Φωτ.: Άκης Κατσούδας/ LIFO Στο καφενείο του Μοίρα. Φωτ.: Άκης Κατσούδας/ LIFO Το καφέ με την υπέροχη θέα βρίσκεται κοντά στον αρχαιολογικό χώρο του Ναού της Αφαίας. Φωτ.: Πάρις Ταβιτιάν
Το Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο (1829) ήταν το πρώτο δημόσιο κτίριο που κατασκευάστηκε στο νησί επί Καποδίστρια και εκτός από την παροχή τροφής, στέγης και εκπαίδευσης στα ορφανά του Αγώνα, στέγασε παράλληλα το Εθνικό Τυπογραφείο, την πρώτη Εθνική Βιβλιοθήκη, Αρχαιολογικό Μουσείο, Νομισματική Συλλογή, Ωδείο – είναι απορίας άξιο πώς χώρεσαν όλα αυτά.
Στην πλατεία της Μητρόπολης βρίσκεται το Κεντρικό Σχολείο, γνωστό και ως Εϋνάρδειο (1830), το πρώτο νεοκλασικό κτίριο της χώρας, που σχεδίασαν οι αρχιτέκτονες Σταμάτης Κλεάνθης και Έντουαρντ Σάουμπερτ, και δίπλα του το Προκαταρκτικό Σχολείο, που σήμερα είναι η έδρα του Δημοτικού Θεάτρου Αίγινας.
Ο Πύργος Μάρκελλου (1802), που σήμερα στεγάζει το Καποδιστριακό Πνευματικό Κέντρο του δήμου, χτίστηκε από τον Αιγινίτη πρόκριτο, Φιλικό και βουλευτή Σπύρο Μάρκελλο και χρησιμοποιήθηκε –μεταξύ άλλων– για τη φιλοξενία πολιτικών και αγωνιστών.
Αν θέλετε να κάνετε ένα διάλειμμα, δεν υπάρχει πιο κλασική επιλογή από τον Σκοτάδη: ξεκίνησε το 1945 ως καφενείο του λιμανιού με καφέδες και καυτή ψαρόσουπα για τους ψαράδες –άνοιγε όταν ακόμα ήταν σκοτάδι, εξού και το παρατσούκλι– και έχει εξελιχθεί σε πόλο έλξης για όσους αγαπούν ό,τι βγάζει η θάλασσα αλλά και τα καλά αποστάγματα· κάποιοι παίρνουν το πλοίο για χάρη του.
Δεύτερη ημέρα
Αν μία λέξη είναι άμεσα συνυφασμένη με την Αίγινα, αυτή είναι το «φιστίκι». Το φιστίκι Αιγίνης είναι λατρεμένο, πεντανόστιμο, είναι και υπερτροφή, δεν είναι όμως προαιώνιο προϊόν του νησιού.
Με καταγωγή από την Περσία, το «ανακάλυψε» ο Μέγας Αλέξανδρος, το αγάπησαν οι Βυζαντινοί και γύρω στο 1896 ο γιατρός και γεωπόνος Νικόλαος Περόγλου δημιούργησε την πρώτη οργανωμένη καλλιέργεια στο νησί.
Οι φιστικιές φαίνεται πως εκτίμησαν τα ασβεστώδη χώματα, το ξηρό κλίμα και τη θαλασσινή αύρα της Αίγινας και έδωσαν έναν καρπό πολύ πιο γευστικό από άλλων περιοχών. Φωτ.: Νίκος Μούρτζης
Οι φιστικιές –που σήμερα υπολογίζονται γύρω στις 120.000– φαίνεται πως εκτίμησαν τα ασβεστώδη χώματα, το ξηρό κλίμα και τη θαλασσινή αύρα και έδωσαν έναν καρπό πολύ πιο γευστικό από άλλων περιοχών, με αποτέλεσμα από το 1997 το φιστίκι Αιγίνης να είναι προϊόν ΠΟΠ.
Στο κατάστημα του Συνεταιρισμού αλλά και σε πολλά ακόμα σημεία μπορείτε να προμηθευτείτε τον πολύτιμο καρπό και όσες λιχουδιές τον έχουν για πρώτη ύλη, επιβάλλεται όμως και τουλάχιστον μία επίσκεψη στο ιστορικό ζαχαροπλαστείο Αιάκειον.
Το Αιάκειον από το 1958 φτιάχνει γλυκά που βασίζονται στο αιγινήτικο φιστίκι αλλά και επτά διαφορετικές εκδοχές παγωτού με φιστίκι. Δεν ξέρω αν αυτός ήταν ο λόγος, πάντως ο σπουδαίος ζωγράφος Γιάννης Μόραλης, που έζησε για μεγάλα χρονικά διαστήματα στο νησί, αποκαλούσε το ζαχαροπλαστείο γραφείο του.
Η οικία-εργαστήριο του Γιάννη Μόραλη στα Πλακάκια σήμερα ανοίγει περιστασιακά για το κοινό. Το γειτονικό εργαστήριο του σημαντικού γλύπτη Χρήστου Καπράλου, ωστόσο, λειτουργεί από το 2006 ως παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης.
Το σπίτι-ατελιέ του τρίτου της παρέας, Νίκου Νικολάου, όπου οι καλλιτέχνες συναντιόντουσαν, του Ελύτη συμπεριλαμβανομένου, έχει ανακαινιστεί και λειτουργεί ως επισκέψιμο ατελιέ αλλά και μικρός ξενώνας.
Τα πιο γνωστά τοπόσημα της Αίγινας είναι δύο ναοί, ένας χριστιανικός και ένας αρχαίος. Ο μεγαλοπρεπής ναός –από τις μεγαλύτερες ορθόδοξες εκκλησίες των Βαλκανίων– και η Μονή του Αγίου Νεκταρίου (Αγίας Τριάδας) είναι ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα της Ορθοδοξίας, που προσελκύει χιλιάδες πιστούς.
Το σπίτι-ατελιέ του Νίκου Νικολάου έχει ανακαινιστεί και λειτουργεί ως επισκέψιμο ατελιέ αλλά και μικρός ξενώνας. Φωτ.: Laurent Fabre
Στο μοναστήρι, που ίδρυσε ο ίδιος το 1904, φυλάσσονται και τα λείψανα του Αγίου, ενώ σώζεται και το λιτό κελί όπου έζησε, έγραψε και ασκήτεψε μέχρι τον θάνατό του, το 1920.
Ο Ναός της Αφαίας (500-490 π.Χ.) είναι ένας από τους καλύτερα διατηρημένους δωρικούς ναούς της Ελλάδας. Χτισμένος σε λόφο, μέσα στα πεύκα και με μοναδική θέα στον Σαρωνικό, ο ναός ήταν αφιερωμένος στη θεά Αφαία, μια τοπική θεότητα που αργότερα ταυτίστηκε με την Αθηνά.
Ο Ναός της Αφαίας (500-490 π.Χ.) είναι ένας από τους καλύτερα διατηρημένους δωρικούς ναούς της Ελλάδας. Φωτ.: Πάρις Ταβιτιάν
Μέρος του λεγόμενου «ιερού τριγώνου» της αρχαιότητας, μαζί με τον Παρθενώνα και τον Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο, ο ναός διέθετε εξαιρετικής τέχνης γλυπτά αετώματα, που απεικόνιζαν σκηνές από τον Τρωικό Πόλεμο και θεωρούνται αριστουργήματα – θα χρειαστεί να πεταχτείτε μέχρι τη Γλυπτοθήκη του Μονάχου για να τα θαυμάσετε.
Ιδιαίτερα ατμοσφαιρική είναι η Παλαιοχώρα, η μεσαιωνική πρωτεύουσα της Αίγινας από τον 9ο αιώνα έως και την Επανάσταση του 1821. Μετά την απελευθέρωση οι κάτοικοι σταδιακά την εγκατέλειψαν, για να επιστρέψουν στα παραθαλάσσια μέρη του νησιού.
Φωτ.: Άκης Κατσούδας/ LIFO
Σήμερα, στον «Μυστρά της Αίγινας» σώζονται ανάμεσα στα ερείπια τριάντα οκτώ βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησίες, πολλές με τοιχογραφίες που χρονολογούνται από τον 13ο έως τον 18ο αιώνα – οι μόνοι μάρτυρες του παρελθόντος.
Ωραία ιδέα για να κλείσετε την περιήγησή σας στο νησί είναι μια επίσκεψη στην Πέρδικα, ένα μικρό γραφικό ψαροχώρι που φημίζεται για τις ψαροταβέρνες του.
Πριν «βαρύνετε» από το φαγητό, απολαύστε μια βουτιά στις κοντινές παραλίες: Σαρπά, Κλήμα/Κλειδί και η κοσμοπολίτικη Αιγινήτισσα έρχονται να αποδείξουν ότι ο Αργοσαρωνικός δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από το Αιγαίο.