ενημέρωση 3:19, 9 August, 2026

Σεργκέι Νετσάγιεφ: Ο «ένοπλος προφήτης»

undefined
 

Σαν σήμερα, το 1882, άφησε την τελευταία του πνοή ο Ρώσος θεωρητικός της επανάστασης, Σεργκέι Νετσάγιεφ, ίσως ο σημαντικότερος εκφραστής του ρεύματος του μηδενισμού. Το λεγόμενο κίνημα του Νιχιλισμού αναπτύχθηκε στη Ρωσία της δεκαετίας του 1860, λόγω των τραγικών κοινωνικών συνθηκών που μάστιζαν τον ρωσικό λαό και δημιουργούσαν ένα διάχυτο κλίμα απελπισίας.

Στις συνθήκες αυτές μεγαλώνει και ο νεαρός Σεργκέι Γκενάντιεβιτς Νετσάγιεφ, που γεννιέται το 1847 από φτωχούς γονείς στη μικρή εργατική πόλη Ιβάνοβο. Από μικρός βιώνει τις κοινωνικές ανισότητες και την καταπίεση της ρωσικής κοινωνίας που θα διαμορφώσουν την ακραία πολιτική του αντίληψη και το φανατικό του μίσος για το τσαρικό καθεστώς.

Σε ηλικία 18 ετών φεύγει για την Αγ. Πετρούπολη, όπου διδάσκει σε σχολείο, ως αυτοδίδακτος δάσκαλος, ενώ παράλληλα παρακολουθεί διαλέξεις στο τοπικό πανεπιστήμιο και έρχεται σε επαφή με ριζοσπαστικές οργανώσεις και κείμενα, όπως αυτά των «Δεκεμβριστών», του «Κύκλου Πετρασέφσκι» (στον οποίο συμμετείχε ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι) και του αναρχικού Μιχαήλ Μπακούνιν. Παίρνει μέρος στην φοιτητική εξέγερση του 1868-1869, ως ηγέτης μιας ριζοσπαστικής ομάδας και συγγράφει το «Πρόγραμμα επαναστατικών πράξεων» που θέτει την κοινωνική επανάσταση ως τον υπέρτατο σκοπό.

Κάπου τότε αρχίζει να παρουσιάζει και τα πρώτα νιχιλιστικά στοιχεία του χαρακτήρα του, αφού τον Ιανουάριο του 1869 διαδίδει φήμες πως έχει συλληφθεί από τις αστυνομικές αρχές, με σκοπό να χτίσει την εικόνα του γενναίου και περιβόητου επαναστάτη-δραπέτη. Με αυτή την ταυτότητα θα φύγει για την Γενεύη, όπου θα παρουσιαστεί στον, εξόριστο εκεί, Μπακούνιν ως εκπρόσωπος του επαναστατικού κινήματος και θα κερδίσει την εμπιστοσύνη του. Οι δυο τους αναπτύσσουν μια πολύ στενή σχέση, με τον 55χρονο θεωρητικό του Αναρχισμού να βλέπει στο πρόσωπο του Νετσάγιεφ την αυθεντική φωνή της ρωσικής νεολαίας, την οποία θεωρεί την πιο επαναστατική στον κόσμο. Υπήρξαν και αναφορές - φήμες, που ήθελαν τον Μπακούνιν να είναι ερωτευμένος με τον νεαρό, που όμως δεν αποδεικνύονται. Πάντως η στενή τους συνεργασία προβλημάτιζε το περιβάλλον του Μπακούνιν, που αρχίζει να εκφράζει ανησυχίες για τον φανατισμό που επιδεικνύει ο Νετσάγιεφ.

Την άνοιξη του 1869, ο Νετσάγιεφ γράφει την «Κατήχηση του Επαναστάτη», ένα πρόγραμμα για την «αμείλικτη καταστροφή» του κράτους και της κοινωνίας. Η θεμελιώδης αρχή της μπροσούρας είναι η ρήση «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα», που θα αποτελέσει τον ακρογωνιαίο λίθο της επαναστατικής σταδιοδρομίας του Νετσάγιεφ, ο οποίος πιστεύει πως ο επαναστάτης πρέπει να έχει «στα έσχατα βάθη της ύπαρξής του» την εξέγερση, να είναι «αμείλικτος εχθρός αυτού του κόσμου» και να χρησιμοποιήσει οποιοδήποτε μέσο του δοθεί για να τα καταφέρει, συμπεριλαμβανομένης φυσικά και της βίας.

Την ίδια χρονιά, ο Νετσάγιεφ επιστρέφει στη Ρωσία και τη Μόσχα αποφασισμένος να ξεκινήσει την επανάσταση τον επόμενο χρόνο και ιδρύει την οργάνωση «Λαϊκή Εκδίκηση» με τα χρήματα που έχει μαζέψει στη Γενεύη. Μιλάει παθιασμένα για τον σκοπό του και στρατολογεί μέλη για την οργάνωση, στα οποία επιβάλει την απόλυτη υποταγή στις αρχές της «Κατήχησης» και στον αρχηγό, δηλαδή τον ίδιο.

Οι μηδενιστικές του πρακτικές θα ξεφύγουν από τον έλεγχο, όταν ο Ιβάν Ιβάνοφ, φοιτητής και μέλος της «Λαϊκής Εκδίκησης», θα αντιδράσει στον αυταρχισμό του Νετσάγιεφ, με τον δεύτερο να τον κατηγορεί ως προδότη και να τον εκτελεί βάναυσα με τη βοήθεια των υπόλοιπων μελών στις 21 Νοεμβρίου του 1869. Συγκεκριμένα, ο Ιβάνοφ ξυλοκοπείται, στραγγαλίζεται, πυροβολείται και το πτώμα του πετιέται σε μια παγωμένη λίμνη της Μόσχας. Από το περιστατικό αυτό θα εμπνευστεί και το πολιτικό μυθιστόρημα του Ντοστογιέφσκι «Οι Δαιμονισμένοι», το οποίο εκδίδεται τρία χρόνια αργότερα και αναφέρεται στο Νετσάγιεφ μέσα από τον πρωταγωνιστή, Πιότρ Βερχοβένσκι.

Η δολοφονία του Ιβάνοφ αποκαλύπτεται και ο Νετσάγιεφ αναγκάζεται να δραπετεύσει και πάλι στην Ελβετία, τη στιγμή που 67 συντροφοί του συλλαμβάνονται από τις αστυνομικές αρχές. Εκεί τον υποδέχονται ο Μπακούνιν και οι υπόλοιποι εξόριστοι της Γενεύεις, που τον χρηματοδοτούν για να συνεχίσει το επαναστατικό του έργο. Εκδίδει δύο ριζοσπαστικά περιοδικά και δημοσιεύει τα «Θεμέλια του Μελλοντικού Κοινωνικού Συστήματος», ένα σύγγραμα που οραματίζεται μια μορφή απολυταρχικού κομμουναλισμού, την οποία οι Μαρξ και Ένγκελς θα αποκαλέσουν αργότερα «κομμουνισμό στρατοπέδου».

Ο Νετσάγιεφ είναι καταζητούμενος διεθνώς και η τρομερή καχυποψία του τον κάνει να κατασκοπεύει και να εκβιάζει ακόμα και τους κοντινότερους του ανθρώπους. Έρχεται σε ρήξη με τους περισσότερους από τους συντρόφους του και παρά τις προσπάθειες του Μπακούνιν να τον συνετίσει, η συμπεριφορά του οδηγεί στη διαγραφή του από την Πρώτη Διεθνή, όταν ο Μαρξ αποκαλύπτει ένα εκβιαστικό γράμμα του Νετσάγιεφ προς κάποιον εκδότη.

Λίγο καιρό μετά, συλλαμβάνεται στη Ζυρίχη και παραπέμπεται στη ρωσική δικαιοσύνη, που τον καταδικάζει σε 20χρόνια στα κάτεργα για τον φόνο του Ιβάνοφ. Μάλιστα, οι τσαρικές αρχές προσφέρουν στον Νετσάγιεφ την εύνοιά τους με αντάλλαγμα να γίνει καταδότης και αυτός αρνείται, παραμένοντας πιστός στις αρχές του, και οδηγείται στη φυλακή. Εκεί, θα πάρει με το μέρος του τους φύλακες και θα τους χρησιμοποιήσει για να έρθει σε επαφή με διάφορες επαναστατικές ομάδες, όπως η διοβόητη τρομοκρατική οργάνωση Narodnaya Volya. Οι προσπάθειές του να δραπετεύσει θα πέσουν στο κενό και ο Νετσάγιεφ θα πεθάνει στη φύλακή από φυματίωση στις 21 Νοεμβρίου του 1882.

Η σκέψη του όμως θα παραμείνει ζωντανή μέχρι και τις μέρες μας και ο «νετσαγεφισμός» θα εκφραστεί μέσα από πολλές ιστορικές συγκυρίες. Αρκετοί ιστορικοί υποστηρίζουν πως οι Λένιν και Στάλιν ουσιαστικά άσκησαν την εξουσία τους μέσα σε αυτά τα πλαίσια, ενώ οι Μαύροι Πάνθηρες επανεξέδωσαν την «Κατήχηση του Επαναστάτη» το 1969, εκατό χρόνια μετά την πρώτη δημοσίευση της μπροσούρας, και οι Ερυθρές Ταξιαρχίεςπου ξεκίνησαν τη δράση τους τον ίδιο χρόνο, εππηρεάστηκαν έντονα από το έργο του Σεργκέι Νετσάγιεφ.

Ο Έντουαρντ Σνόουντεν αποκαλύπτεται

Μπορεί ένα ντοκιμαντέρ για τον Έντουαρντ Σνόουντεν να φτάσει μέχρι την υποψηφιότητα για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας;

Τα ξένα μέσα ενημέρωσης ελπίζουν ότι κάτι τέτοιο μπορεί -και πρέπει- να γίνει και τονίζουν ότι το ντοκιμαντέρ της Λόρα Πόιτρας, Citizenfour, είναι ανάλογης σημασίας με κλασικές ταινίες όπως οι Τρεις Ημέρες του Κόνδορα και ηΣυνομιλία.

Το ντοκιμαντέρ προβλήθηκε ήδη σε περιορισμένο κύκλωμα αιθουσών στις ΗΠΑ και συγκέντρωσε ένα εκατομμύριο δολάρια -ποσό διόλου ευκαταφρόνητο για ντοκιμαντέρ.

Παράλληλα, το Citizenfour έχει λάβει διθυραμβικές κριτικές και πολλοί είναι εκείνοι που ισχυρίζονται ότι αξίζει μία θέση στη δεκάδα των υποψηφιοτήτων για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ποτέ ως τώρα δεν έχει υπάρξει ένα ντοκιμαντέρ υποψήφιο για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας.

Οι περισσότεροι κριτικοί «υποκλίνονται» μπροστά στο κινηματογραφικό όραμα της Πόιτρας, με τους New York Times να γράφουν ότι το ντοκιμαντέρ αποτελεί ένα «αρχέγονο πολιτικό παραμύθι για την ψηφιακή εποχή, μία σε πραγματικό χρόνο ζωντανή εικόνα για τη σύγκρουση ανάμεσα στο άτομο και το κράτος». Παράλληλα, τονίζουν, δείχνει το ανθρώπινο πρόσωπο Έντουαρντ Σνόουντεν, του πρώην συμβούλου της NSA που αποκάλυψε τα μυστικά της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφαλείας.

Ακόμα και στην περίπτωση που κάποιοι θεωρούν αμφιλεγόμενη προσωπικότητα τον Σνόουντεν, τα ξένα μέσα ενημέρωσης τονίζουν ότι δεν μπορεί να αγνοηθεί η κινηματογραφική αξία του ντοκιμαντέρ.

Ακόμα και ο ίδιος ο παραγωγός Χάρβεϊ Ουαϊνστάιν, η εταιρεία του οποίου Radius - TWC ανέλαβε τη διανομή του ντοκιμαντέρ, είχε εκφραστεί ανοιχτά εναντίον του πρώην συμβούλου της NSA, πριν η Πόιτρας του αλλάξει γνώμη.

Γιατί, όμως, ο Σνόουντεν αποτελεί τόσο ενδιαφέρουσα περίπτωση; Δεν είναι τόσο οι πράξεις του, όσο το γεγονός ότι αποτελεί έναν αποφασισμένο -αλλά όχι και ατρόμητο- άνθρωπο, έναν άνθρωπο που θα μπορούσε να είναι ένας φίλος μας ή ο διπλανός μας, ισχυρίζονται οι New York Times.

Και αυτό τις περισσότερες φορές αρκεί για τη δημιουργία ενός συναρπαστικού κινηματογραφικού χαρακτήρα.

Ο ίδιος ο Σνόουντεν ήταν εκείνος που επικοινώνησε με την Πόιτρας και τον δημοσιογράφο Γκλεν Γκρίνγουλντ.

Χρησιμοποιώντας κρυπτογραφημένο e-mail με την κωδική ονομασία «Citizen Four», κάλεσε την Πόιτρας και τον Γκρίνγουλντ στο Χονγκ Κονγκ όπου βρισκόταν και όπου ετοιμαζόταν να διαρρεύσει τα όσα είχε μάθει για την ικανότητα της NSA να υποκλέπτει δεδομένα από κινητά τηλέφωνα, e-mail και ηλεκτρονικές δραστηριότητες αμερικανών πολιτών.

Ερωτηθείς γιατί επέλεξε την Πόιτρας, ο Σνόουντεν απάντησε ότι η ίδια επέλεξε τον εαυτό της, καθώς είχε σκηνοθετήσει ένα μικρού μήκους ντοκιμαντέρ για τον Ουίλιαμ Μπίνεϊ που είχε επίσης προβεί σε αποκαλύψεις για την NSA.

Αν και οι κριτικοί μιλούν για ένα συναρπαστικό θρίλερ, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η ταινία θα είναι, τελικά, υποψήφια για Όσκαρ (ακόμα και για Όσκαρ ντοκιμαντέρ). Καθώς πολλοί από τους ψηφοφόρους της αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου είναι μεγάλης ηλικίας και για πολλούς ο Σνόουντεν αποτελεί αμφιλεγόμενη φιγούρα, μπορεί -όπως κατά το παρελθόν έχει συμβεί με ντοκιμαντέρ όπως το «We Steal Secrets: The Story of Wikileaks» και το «Blackfish»- να αγνοήσουν το Citizenfour.

Εν τω μεταξύ, το Χόλιγουντ περιμένει μία άλλη ταινία (μυθοπλασίας αυτή τη φορά), για την υπόθεση Σνόουντεν.

Πρόκειται για την ταινία που ετοιμάζει ο Όλιβερ Στόουν, η οποία θα βασίζεται στο βιβλίο του Λουκ Χάρντινγκ «The Snowden Files: The Inside Story of the World’s Most Wanted Man», καθώς και στο «Time of Octopus» του Ανατόλι Κουτσερένα.  Η ταινία αποτελεί ένα χρονικό της φυγής του Σνόουντεν από τις ΗΠΑ στο Χονγκ Κόνγκ, όπου συναντήθηκε με τους Πόιτρας και Γκρίνγουολντ.

Ο Τζόζεφ Γκόρντον Λέβιτ θα ερμηνεύσει τον Σνόουντεν και η Σέιλιν Γούντλεϊ τη σύντροφό του, Λίντσεϊ Μιλς.

Προκαλεί βίντεο «βιασμού» της Λάνα Ντελ Ρέι

Ένα σοκαριστικό βίντεο που δεν είχε δει στο φως της δημοσιότητας μέχρι σήμερα, έχει αντιδράσεις στο Διαδίκτυο.

Το βίντεο, σκηνοθετημένο από τον Έλι Ροθ (σκηνοθέτη της ταινίας τρόμουHostel) δείχνει μία σκηνή «βιασμού» της Λάνα Ντελ Ρέι.

Στο βίντεο πρωταγωνιστεί και ο Μέριλιν Μάνσον, ο οποίος αρνήθηκε την εμπλοκή του.

Το βίντεο, το οποίο αποσύρθηκε από το YouTube, ξεκινά με μία σκηνή δείπνου. Ο Μέριλιν Μάνσον και οι καλεσμένοι του στέκονται ακίνητοι γύρω από ένα τραπέζι, ενώ μία φωτιά έχει ξεσπάσει. Δύο γυναίκες εμπλέκονται σε έναν καβγά και μία άλλη σπάει μια λάμπα με ένα αιχμηρό αντικείμενο. Μία άλλη γυναίκα ουρλιάζει, καλυμμένη με νερό γεμάτο αίμα, ενώ ο Μάνσον κάνει τρομακτικές γκριμάτσες περπατώντας στην ομίχλη.

Ακολουθεί η σκηνή βιασμού της Ντελ Ρέι από τον σκηνοθέτη Έλι Ροθ, οι ταινίες του οποίου ανήκουν στο λεγόμενο είδος του «torture porn» (πορνό βασανιστηρίων). Η διάσημη τραγουδίστρια προσπαθεί να ξεφύγει και παλεύει με τον βιαστή της, καθώς εκείνος την σπρώχνει στο στρώμα. Αργότερα στο βίντεο εμφανίζονται κόκκινα μπαλόνια που γράφουν πάνω τους «Βιασμός».

Το αμφιλεγόμενο βίντεο δεν είχε προβληθεί πουθενά και μόλις πριν από μερικές ημέρες διέρρευσε στο Διαδίκτυο για να αποσυρθεί λίγο αργότερα.

Μιλώντας στον Λάρι Κινγκ, ο σκηνοθέτης Έλι Ροθ είπε πέρυσι: «Γύρισα ένα βίντεο με τον Μέριλιν Μάνσον και την Λάνα Ντελ Ρέι. Ο Μέριλιν Μάνσον είναι ο καλύτερος, ένα από τα αγαπημένα μου πρόσωπα. Οι σκηνές είναι τόσο αρρωστημένες που το βίντεο βρίσκεται κλειδωμένο σε ένα σεντούκι για πάνω από έναν χρόνο».

«Η σεξουαλική επίθεση εναντίον γυναικών είναι φρικτή» είπε στην ίδια συνέντευξη ο Ροθ. «Αλλά, τα Αδέσποτα Σκυλιά είναι μία ταινία που περιλαμβάνει έναν βιασμό. Προσθέτει αυτό κάτι στην ταινία; Ναι».

Το βίντεο φέρει τον τίτλο Sturmgruppe και πληροφορίες του Billboard ανέφεραν ότι περιλαμβάνει σκηνές από δύο επίσημα βίντεο του Μάνσον με μία νέα σκηνή.

Εκπρόσωπος του τραγουδιστή ανακοίνωσε: «Ο Μάνσον δεν το σκηνοθέτησε (σ.σ. το βίντεο), ούτε ήταν από βίντεο του Μέριλιν Μάνσον ή από εικόνες εξωτερικών γυρισμάτων που γυρίστηκαν από τον ίδιο ή χρησιμοποιήθηκαν από τον ίδιο και τη μουσική του».

«Πρέπει να είναι βίντεο θαυμαστών που χρησιμοποιεί παλιές εικόνες από βίντεο του Μάνσον με τις εικόνες κάποιου άλλου της Λάνα Ντελ Ρέι» πρόσθεσε η εκπρόσωπος Κάθριν Φρέιζερ.

Ο Έλι Ροθ και η Λάνα Ντελ Ρέι δεν έχουν προχωρήσει σε κάποιο σχόλιο.

  • Κατηγορία ART-DISING
  • 0

Η πόλη και η σιωπή

Επιστροφή στο χαμένο ανθρωπισμό
 
Γράφει η Χαριτίνη Μαλισσόβα 
Με κεντρικό ήρωα έναν πρώην εύπορο επιχειρηματία και νυν οδηγό ταξί,τον Αργύρη Τρίκορφο,ο Κωνσταντίνος Τζαμιώτης αφηγείται την ελεύθερη πτώση ενός ανθρώπου που εν δυνάμει θα μπορούσε να είναι ο οποιοσδήποτε Έλληνας πολίτης εν μέσω της οικονομικής Κρίσης.
Με ένα οικογενειακό περιβάλλον που σταδιακά γίνεται όλο και πιο εχθρικό,με θυμωμένα και πληγωμένα από την κοινωνική και οικονομική  πτώση παιδιά και με μια σύζυγο που από βολεμένη σε έναν γάμο αδυνατεί να προσαρμοστεί και τον εγκαταλείπει με τον εργοδότη της και φίλο του,ο Αργύρης περιπλανιέται με το ταξί του στους δρόμους της Αθήνας προσπαθώντας να κρατήσει την αξιοπρέπειά του.
Πρόσωπα και καταστάσεις που συμβαίνουν περνούν από τα μάτια του αναγνώστη, ο οποίος γίνεται κοινωνός του οικονομικού και ηθικού ξεπεσμού της χώρας και των συνανθρώπων μας.
 
 
Καθοριστική για την εξέλιξη της ιστορίας είναι η στιγμή που μέσα στο ταξί βρίσκει σχεδόν μισό εκατομμύριο ευρώ.
Η απόφασή του για το αν θα εκμεταλλευτεί  αυτή την ευκαιρία,αλλά και οι αντιδράσεις των οικείων του,δίνουν λαβή για  πολλές σκέψεις.
Το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού μέσω της έφηβης κόρης του που βρίσκεται μπλεγμένη σε μια ανάλογη ιστορία,αλλά και η απομάκρυνσή του από το σπίτι του,περιγράφονται με τρόπο ιδιαίτερα εύγλωττο,καθώς και οι επαφές με τους τοκογλύφους και η πίεση που του ασκούν προκειμένου να πάρουν τα χρήματα που τους οφείλει. 
Με γλαφυρό τρόπο περιγράφεται η θρησκευτική του εκτόνωση και ο –μετά τον ξυλοδαρμό του και την καταστροφή του ταξί του– θρησκευτικός του θυμός αλλά και όταν γραφείο ευρέσεως εργασίας και ο γκροτέσκο ιδιοκτήτης του, που στέλνει τον ήρωα να πουλάει σουβλάκια στις συγκεντρώσεις των αγανακτισμένων και ό,τι συμβαίνει όταν αρχίζουν τα έκτροπα, ιδίως με αποκορύφωμα έναν τραυματισμένο σκύλο, τον οποίο και σώζει, με κίνδυνο ακόμη και της ίδιας του της ζωής.
Ένα εξαιρετικό,ρεαλιστικό ,σύγχρονο μυθιστόρημα μέσα από τη ματιά ενός ανθρώπου που δεν καταθέτει τα όπλα ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής του αφού ούτως ή άλλως  "η ζωή εκτός από ελάχιστα διαλείμματα ήταν γεμάτη εμπόδια που πρέπει να υπερπηδηθούν."