Ο καυγάς ξεκίνησε το 1987. «Εντελώς τυχαία ανακάλυψα ένα φοβερό γλυκό» είπε ο σούπερ σταρ Jean-Georges Vongerichten, Γάλλος σεφ γεννημένος στην Αλσατία, που μεγαλουργεί όμως στην Αμερική. «Τι μας λες, αυτό το γλυκό υπάρχει από πιο πριν στη Γαλλία», απάντησε ο Jacques Torres, ζαχαροπλάστης γνωστός και ως “ Mr.Chocolate”, επίσης Γάλλος και επίσης κάτοικος Ηνωμένων Πολιτειών.

Ποιο ήταν το αντικείμενο του καυγά; Ένα θεϊκό σοκολατένιο γλυκό, κάτι ανάμεσα σε κέικ και σουφλέ, γνωστό ως «λάβα σοκολάτας» γιατί, ενώ μοιάζει εξωτερικά με ένα απλό ατομικό κέικ, όταν βυθίσεις το κουτάλι σου ανακαλύπτεις στο κέντρο του ρευστή σοκολάτα που τρέχει σαν λάβα!

Ο Jean-Georges, για να ξαναγυρίσουμε στον καυγά, κάποια στιγμή φαίνεται ότι από αφηρημάδα έβγαλε από το φούρνο πιο νωρίς από ό,τι  έπρεπε ένα κέικ που έψηνε. Κι όταν το δοκίμασε, αντί να φωνάξει «καταστροφή», φώναξε «εύρηκα»! Τώρα, γιατί εξανέστη ο Jacques Torres; Γιατί στην Γαλλία ένας άλλος σεφ, ο Michel Bras, είχε φάει δύο χρόνια από τη ζωή του προσπαθώντας να πετύχει αυτό που ο άλλος παρουσίασε σαν τυχαία ανακάλυψη. Και τελικά το κατάφερε, το 1981, παρουσιάζοντας το “Fondant au Chocolat”. Η τεχνική του πραγματικά πολύπλοκη: Έφτιαχνε μια σοκολατένια κρέμα την οποία πάγωνε σε παγάκια. Και μετά έφτιαχνε ξεχωριστά τη ζύμη για το κέικ, στην καρδιά της οποία έβαζε το σοκολατένιο παγάκι πριν το ψήσιμο.

Τέλος πάντων, εμάς λίγο μας ενδιαφέρει το ποιος το έφτιαξε πρώτος! Το θέμα είναι ότι κάποιος το έφτιαξε κι εμείς έχουμε τη συνταγή. Σε γενικές γραμμές είναι ένα εύκολο γλυκό, με ελάχιστα υλικά: Σοκολάτα, αυγά, βούτυρο, ζάχαρη και ελάχιστο αλεύρι. Το μυστικό του είναι στο ψήσιμο  - λίγο λιγότερο και έχετε απλώς μια ζεστή σοκολατένια κρέμα, λίγο περισσότερο και έχετε ένα κέικ απλώς μαλακό στο κέντρο. Ομολογουμένως και σ’ αυτές τις δυο περιπτώσεις το αποτέλεσμα είναι νοστιμότατο και επομένως δεν υπάρχει θέμα αποτυχίας! Όμως αν θέλετε να πετύχετε τη λάβα σοκολάτας θα πρέπει να δοκιμάσετε τον φούρνο σας. Στον δικό μου, για παράδειγμα, προθερμασμένο στους 230 °C, θέλει 8 λεπτά. Το βρήκα όμως αφού πρώτα άφησα κάπως άψητο το πρώτο που έψησα δοκιμαστικά και παραέψησα το δεύτερο.

Η συνταγή που ακολουθεί είναι αυτή που κάνει θραύση στην Αμερική, του Jean-Georges Vongerichten – για την άλλη, του Michel Bras, ούτε λόγος, δεν κάνει για σπιτική κουζίνα.

Λάβα σοκολάτας (για 4 ατομικά κέικ)

• 100 γρ. καλή κουβερτούρα
• 85 γρ. βούτυρο
• 2 κρόκους αυγό
• 2 ολόκληρα αυγά
• 40 γρ. ζάχαρη
• 20 γρ. αλεύρι

Βουτυρώνετε και αλευρώνετε καλά 4 ατομικά πυρίμαχα σκεύη για σουφλέ (πυρέξ, πορσελάνη ή κεραμικά). Σε μπαιν μαρί βάζετε το βούτυρο και τη σοκολάτα σε κομματάκια να λιώσουν μαζί και στη συνέχεια αφήστε τα 2-3 λεπτά να κρυώσουν.

Σε ένα μπολ χτυπάτε με το μίξερ σε δυνατή ταχύτητα τους κρόκους, τα ολόκληρα αυγά και την ζάχαρη, μέχρι να ασπρίσουν και να γίνουν σαν παχύρρευστη κρέμα. Αδειάζετε τα χτυπημένα αυγά στο μπολ με τη σοκολάτα και ανακατεύετε καλά.

Πασπαλίζετε με μικρό σουρωτηράκι και το αλεύρι, συνεχίζετε να ανακατεύετε μέχρι να ομογενοποιηθούν και μοιράζετε τη σοκολάτα στα 4 βουτυρωμένα σουφλέ. Τα ψήνετε σε προθερμασμένο φούρνο στους 230 °C για 8 λεπτά (ή ψήνετε ένα δοκιμαστικά για να σιγουρευτείτε για τον χρόνο που χρειάζεται ο φούρνος σας).

Και τώρα το καλύτερο: Μπορείτε, αν θέλετε, αφού τα μοιράσετε στα πυρίμαχα, να τα σκεπάσετε με μεμβράνη και να τα φυλάξετε στο ψυγείο για 1-2 μέρες, πράγμα που τα κάνει ιδανικά για γλυκό που θα σερβίρετε στο τέλος ενός τραπεζιού. Σ’ αυτή την περίπτωση, είτε θα τα ψήσετε κατευθείαν από το ψυγείο, αυξάνοντας όμως τον χρόνο ψησίματος κατά 3-4 λεπτά, είτε θα τα αφήσετε 2-3 ώρες εκτός ψυγείου πριν τα ψήσετε.

Και το επόμενο καλύτερο: Τις προάλλες μου περίσσεψαν δύο σουφλέ, τα οποία όμως είχαν ψηθεί. Τα φύλαξα στο ψυγείο και την επομένη τα έβαλα στα μικροκύματα, στην πολύ δυνατή θερμοκρασία για 30 δευτερόλεπτα. Όταν τα δοκίμασα, δεν είχαν πια ρευστή σοκολάτα στο κέντρο τους, είχαν φουσκώσει όμως και η υφή τους έμοιαζε με μους σοκολάτας. Μια υπέροχη, ζεστή μους σοκολάτας.

Ο χρόνος ετοιμασίας κυμαίνεται από 6 ως και 8 ώρες (όσο αργότερα ανέβει η ζύμη, τόσο νοστιμότερα γίνονται!). Ο συνδυασμός από διάφορα αλεύρια παίζει σημαντικό ρόλο. Μπορείτε να ετοιμάστε τη ζύμη την προηγούμενη και να την αφήσετε να ανέβει στο ψυγείο.

Ψωμάκια με ελιές (για 25-30 μικρά ψωμάκια)

• 2 ½ φλιτζάνια σταρένιο σκληρό αλεύρι, κατά προτίμηση Λήμνου
• 1 ½ φλιτζάνι αλεύρι για όλες τις χρήσεις
• 2 φλιτζάνια αλεύρι ολικής, ή 1 ½ φλιτζάνι ολικής και 1 φλιτζάνι κριθαρένιο
• 2 κουτ. γλυκού μαγιά σε σκόνη
• 1 ½ κουτ. γλυκού αλάτι
• 3 κουτ. γλυκού Χαρμάνι μυρωδικών για ψωμί* (συνταγή ακολουθεί)
• ½ κουτ. γλυκού πιπέρι λευκό τριμμένο (προαιρετικά)
• 3 φλιτζάνια ή περισσότερο εμφιαλωμένο νερό (χωρίς χλώριο!)
• 2 ½ φλιτζάνια ζουμερές ελιές μαύρες ή πράσινες, χωρίς κουκούτσι
• 2-3 κουτ. γάλα
• κλωνάρια ρίγανη ή δεντρολίβανο ή σουσάμι ή μαυροκούκι

Σε μεγάλη γαβάθα βάλτε τα αλεύρια, τη μαγιά, το αλάτι, το χαρμάνι μυρωδικών και το πιπέρι, αν το χρησιμοποιείτε, και ανακατέψτε καλά με σπάτουλα. Στο κέντρο κάντε λακούβα και βάλτε και προσθέστε 3 φλιτζάνια νερό. Με τη σπάτουλα ενσωματώστε μεταφέροντας αλεύρι στα υγρά, να ανακατωθεί με το νερό. Με μίξερ του χεριού που έχει άγγιστρα ζυμώματος δουλέψτε για 3 λεπτά. Αφήστε 10 λεπτά και δουλέψτε άλλα 3-4 λεπτά ή περισσότερο, σταματώντας πότε-πότε για να αναποδογυρίσετε τη ζύμη με σπάτουλα.

Η ζύμη πρέπει να είναι ακόμα υγρή και να κολλάει ελαφρά αλλά να τραβιέται από τα τοιχώματα της γαβάθας. Αν είναι πολύ στεγνή, βάλτε λίγο νερό, αν είναι πολύ υγρή, προσθέστε επιπλέον αλεύρι για όλες τις χρήσεις. Αλευρώστε επιφάνειες εργασίας και επάνω αδειάστε τη ζύμη. Αλευρώστε τα χέρια σας και τη ζύμη και, με τις παλάμες και πλατιά σπάτουλα, δουλέψτε την διπλώνοντας, πιέζοντας, αναποδογυρίζοντας και ξαναδιπλώνοντάς την επί 2-3 λεπτά. Πρέπει να είναι λεία, ελαστική και μαλακιά.

Λαδώστε ελαφρά διαφανή ή ημιδιαφανή γαβάθα καθώς και κομμάτι πλαστικής μεμβράνης. Κάντε τη ζύμη μπάλα, μεταφέρετε στη λαδωμένη γαβάθα και σκεπάστε με τη λαδωμένη μεμβράνη. Με μολύβι σημαδέψτε εξωτερικά στη γαβάθα το επίπεδο της ζύμης, για να ελέγχετε πόσο ανεβαίνει. Αφήστε να διπλασιαστεί σε όγκο, 3-4 ώρες ή περισσότερο. (Μπορείτε να βάλετε τη γαβάθα με τη ζύμη στο ψυγείο για 1 βράδυ έως και 24 ώρες. Θα συνεχίσει να ανεβαίνει αλλά αργά. Προτού συνεχίσετε, αφήστε σε θερμοκρασία δωματίου για 30 λεπτά με 1 ώρα.)

Προθερμάνετε τον φούρνο στους 200 βαθμούς. Αδειάστε την ανεβασμένη ζύμη σε ελαφρά αλευρωμένη επιφάνεια και χωρίστε στα 3. Σκεπάστε τα δυο κομμάτια και πλατύνετε το ένα για να πάρετε παραλληλόγραμμο περίπου 30 x 20 εκ. Πασπαλίστε τις ελιές με λίγο αλεύρι και απλώστε στο μισό της ζύμης το 1/3 από τις ελιές.

Γυρίστε και διπλώστε τη ζύμη να απλώσετε τις ελιές και πιέστε με τα δάχτυλα να κολλήσει. Με τη σπάτουλα κόψτε 10-12 τριγωνικά ψωμάκια και απλώστε τα σε λαμαρίνα στρωμένη με λαδόχαρτο. Συνεχίστε με τα δύο άλλα κομμάτια ζύμη και βάλτε τα ψωμάκια σε δυo λαμαρίνες.

Αλείψτε με γάλα και βάλτε πάνω κλωνάρια μυρωδικά ή πασπαλίστε με σουσάμι ή μαυροκούκι.

Αφήστε τα ψωμάκια να ανέβουν 20-30 λεπτά και ψήστε για 25 λεπτά, αλλάζοντας τη θέση στις λαμαρίνες (την επάνω βάλτε την κάτω) αν τις ψήνετε μαζί, σε φούρνο με αέρα. Αφήστε να κρυώσουν και σερβίρετε αμέσως ή καταψύξτε μερικά για να τα σερβίρετε αργότερα.

Μίγμα μυρωδικών για ψωμί
Εμπνευσμένο από τοπικές ελληνικές συνταγές

Για 1 φλιτζ. περίπου:

• 2/3 φλιτζ. σπόρους κόλιανδρο
• 3 κουτ. σούπας μαχλέπι
• 1 κουτ. γλυκού μαστίχα κρυσταλλική
• 2 κουτ. σούπας κόκκους κύμινο

Σε γουδί ή μύλο για μπαχαρικά ή καφέ τρίψτε μαζί όλα τα υλικά. Μεταφέρετε σε δοχείο, κλείστε και φυλάξτε στην κατάψυξη.

Γελοιογραφία χαρακτηρίζεται κάθε ζωγραφική παράσταση της οποίας τα κύρια γνωρίσματα προσώπων ή πραγμάτων αποδίδονται κωμικά παραλλαγμένα. Στόχος της γελοιογραφίας είναι η διακωμώδηση προσώπων από τους λόγους ή των πράξεών τους καθώς και καταστάσεων που όμως δεν συμβιβάζονται στη κοινή αντίληψη. Η σημασία δε της γελοιογραφίας συνήθως υποδηλώνεται με σχετικό υπότιτλο ή στιχομυθία αν πρόκειται για γελοιογραφικό σύμπλεγμα.

Γεγονός πάντως είναι ότι η γελοιογραφία μεγαλοποιεί τα φυσικά γνωρίσματα και κυρίως τα ελαττώματα, ή με αντιθέσεις, καταδεικνύει την ασυμφωνία των φυσικών χαρακτηριστικών ή των ηθικών ιδιοτήτων του γελοιογραφουμένου προκειμένου να αναδείξει κωμικό στοιχείο. Ως θέματα της λαμβάνονται συνήθως άστοχοι ή ανόητες φράσεις, έργα, ή υποσχέσεις κλπ. Η αξία δε της γελοιογραφίας συνάγεται από το λεπτό και συνάμα δριμύ πνεύμα, συνδυαζόμενο με σαφήνεια και απλότητα έτσι ώστε να προκαλείται αυθόρμητα στον παρατηρητή εύθυμη διάθεση ακόμα και όταν αυτή αποσκοπεί στο σαρκασμό ή στην εχθρότητα. Αντίθετα η ψυχρότητα και η ασάφεια έχουν ως συνέπεια την αποτυχία της γελοιογραφίας.

Η γελοιογραφία ήταν γνωστή από τους αρχαίους χρόνους. Κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο, στις αρχές του 4ου π.Χ. αιώνα στην Αθήνα ζούσε ο ζωγράφος Παύσων που κατά τον Αριστοτέλη παρίστανε τους ανθρώπους, όπως οι κωμικοί ποιητές, πολύ χειρότερους σε μια ρεαλιστική τάση παρωδίας και διακωμώδησης. Άλλος γνωστός γελοιογράφος ήταν ο Αντίφιλος της Αιγύπτου (β' ήμισυ 4ου π.Χ. αιώνα) που λέγεται πως αυτός εισήγαγε τη γελοιογραφία ως είδος της ζωγραφικής και του οποίου τα έργα επειδή σατίριζε κάποιον Γρύλλο ονομάσθηκαν «Γρύλλοι».

Κατά τον Μεσαίωνα η γελοιογραφία αποτελεί όπλο της Εκκλησίας για να σατιρίσει τους άπιστους και αιρετικούς αλλά και την όποια εκδήλωση Τέχνης πέραν της θρησκευτικής. Αντίθετα η κοσμική Τέχνη χρησιμοποιεί τη γελοιογραφία προς διακωμώδηση έκλυτου βίου μοναχών και σατυρικής αναπαράστασης έμμετρων μεσαιωνικών μύθων.

Κατά τον 16ο αιώνα με την διάδοση της τυπογραφίας συντελείται και η ανάπτυξη της γελοιογραφίας με θέματα από τον καθημερινό βίο. Παρότι τότε η κοινωνική και πολιτική ζωή παρείχαν άφθονο υλικό τα Μοναρχικά καθεστώτα καταδίωκαν κάθε σάτιρα κατά των ισχυρών και των καθεστώτων έστω και αν εύρισκαν διέξοδο δι΄ αυτής στη σάτιρα των αντιπάλων. Έτσι η γελοιογραφία άρχισε να αναπτύσσεται επί Λουδοβίκου ΙΔ' στη Γαλλία, Αγγλία και λοιπή Ευρώπη μέχρι τη Γαλλική Επανάσταση όπου και έφθασε στη μεγαλύτερη ακμή της γενόμενη πλέον και προπαγανδιστικό μέσον με ιδιαίτερες εκδόσεις γελοιογραφικών περιοδικών.

Τέτοιο ήταν και το γαλλικό Σαριβαρί (Le Charivari) που δημοσίευσαν περίφημες γελοιογραφίες ο Ονορέ Ντωμιέ, ο Γκαβαρνί, ο Γκρεβέν, ο Ζίλ κ.ά. Στη Γερμανία αντίστοιχο περιοδικό ήταν το «Φλίγκεντε Μπέττερ» με γελοιογραφίες των Μελγεντόρφερ, Ράϊνικε, Ιμπάουερ, του λαϊκότερου γελοιογράφου του Αννοβέρου του Μπους κ.ά. Στην Αυστρία τα περιοδικά της Βιέννης «Νόϋε Ιλλουστρίρτε Τσάιτουνγκ» και «Χουμοριστίσε Μπλέττερ» διακωμωδούσαν τον Αυτοκράτορα της Γερμανίας, τον Βίσμαρκ, τον Βάγκνερ και την ελαφρά γυναίκα της Βιέννης. Στην Αγγλία δημιουργός της καλλιτεχνικής γελοιογραφίας ήταν ο Ουίλιαμ Ογκάρ. Το 1841 εκδίδεται το περιοδικό «Παντς» (Punch) που συγκεντρώνει την άριστη αγγλική γελοιογραφική παραγωγή από τους Κάρολο Κην, Ρίτσαρντ Ντόϋλ, Έντουαρτ Λίνλεϋ Σάμπουρν, κ.ά.

Στους ακόμη νεώτερους χρόνους αναδείχθηκαν πάμπολλοι γελοιογράφοι αξίας όπως ο Βέλγος Λέο Ζο, ο Ελβετός Ζυλλενμάχαρ, ο Ιάπωνας Ανταμαρακάρο, ο Ιταλός Καπιέλο, ο Μεξικανός Μοντενέγκρο, ο Ρώσος Ζλόνιτωφ, ο Τούρκος Χαλίντ Ρασίντ κ.ά. Επίσης ονομαστά ήταν και τα σατυρικά περιοδικά όπως το ιταλικό «Πασκουΐνο», το «Σουθέσος» του Σαντιάγκου, το «Φλόο» της Βιέννης, το «Καρέμ» της Κωνσταντινούπολης κ.ά.

Το γελοιογραφικό πνεύμα στην Ελλάδα εκπροσώπησαν τα περιοδικά «Ασμοδαίος» και «Άστυ». Πρώτος που καλλιέργησε με σαφήνεια, κομψότητα, απλότητα αλλά και πνευματώδη χαρακτήρα το είδος αυτό της τέχνης ήταν ο Θέμος Άννινος που υπήρξε και ο εκδότης των παραπάνω περιοδικών. Επόμενοι ήταν ο Δημήτης Γαλάνης, ο Ζαχ. Παπαντωνίου, ο Φρ. Αριστεύς, ο Σταμ. Σταματίου, ο Ηλ. Κουμετάκης, ο Σοφοκλής Αντωνιάδης (ΣΟΦΟ), ο Φωκ. Δημητριάδης, και ο ζωγράφος Ροϊλός.

Στην πόλη μας έχουμε τον Τάσο Χαλά. Πνεύμα ελεύθερο, κριτικό, με σκωπτική αλλά πάντα μια διαφορετική ματιά. Ο Τάσος Χαλάς με τα σκίτσα του δίνει μια άλλη διάσταση στο καυτό θέμα της επικαιρότητας. Στο ψήγμα της καθημερινότητας. Αυτή είναι η καταλυτική πλευρά του σκίτσου. Προσδίδει στην τέχνη, γιατί περί αυτής μιλάμε μια διαφορετική όψη. Καυστικός, επικριτικός, ειρωνικός βλέπει κανείς μέσα από τις εικόνες του Τάσου Χαλά την ωμή πραγματικότητα της ζωής μέσα στην πόλη. Και τις παρενέργειες που λαμβάνει από την βάρβαρη, απαίσια, θλιβερή, διαχείριση. Ανακαλύπτει ευφάνταστα την κωμική πλευρά όλων των χαρακτήρων της δημόσιας ζωής μέσα στην πόλη. «Μια εικόνα χίλιες λέξεις» αναφέρει αριστουργηματικά η λαϊκή σοφία.-

Σαν σήμερα, στις 24 Νοεμβρίου του 1957, έφυγε από τη ζωή ο μεξικανός ζωγράφος Ντιέγκο Ριβέρα. Γνωστός και ως σύζυγος της Φρίντα Κάλο, ο Ριβέρα με το έργο του συνέβαλε στη δημιουργία αυτού που αποκλήθηκε Μεξικάνικη Αναγέννηση της Νωπογραφίας. Ο Ριβέρα γεννήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου του 1886 στην πόλη Guanajuato.

Το 1920 ταξίδεψε στην Ιταλία συνεχίζοντας τις σπουδές του, ενώ το 1921 επέστρεψε στο Μεξικό, όπου μαζί με τους ομοτέχνους του Χοσέ Ορόσκο, Νταβίντ Σικέιρος και Ρουφίνο Ταμάιο φιλοτέχνησε μια σειρά από τοιχογραφίες με λαϊκά θέματα για λογαριασμό του Υπουργείου Παιδείας. Οι τοιχογραφίες του διηγούνταν ιστορίες με θέματα από την μεξικάνικη ιστορία και κοινωνία. Χρησιμοποιούσε τολμηρά, ζωηρά χρώματα και μεγάλες επίπεδες, απλοποιημένες φιγούρες με επιρροές από την τέχνη των Αζτέκων.

Κάποιες από τις πιο γνωστές τοιχογραφίες του είναι στην Εθνική Σχολή Γεωπονίας στο Chaping, στο Παλάτι Cortés στην Cuernavaca και στο Εθνικό Μέγαρο της πόλης του Μεξικού. Το φθινόπωρο του 1927 πήγε στη Μόσχα προσκεκλημένος του ΚΚΣΕ, προκειμένου να λάβει μέρος στις εορταστικές εκδηλώσεις για τα δεκάχρονα της Οκτωβριανής Επανάστασης. Μάλιστα, του ανατέθηκε να κατασκευάσει μια τοιχογραφία στη λέσχη του Κόκκινου Στρατού. Ωστόσο, το 1928 τα σχέδια ακυρώθηκαν και ο Ριβέρα, «θύμα» της διαμάχης Στάλιν - Τρότσκι, διεγράφη από το Κομουνιστικό Κόμμα του Μεξικού.

Το 1930 έγινε γνωστός και στις ΗΠΑ, όπου έπειτα από μια αναδρομική έκθεση στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης, ανέλαβε τη δημιουργία τοιχογραφιών σε διάφορες πόλεις. Οι τοιχογραφίες αυτές προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις, εξαιτίας της θεματολογίας τους. Χαρακτηριστικό είναι ότι η τοιχογραφία του «Άνθρωπος στο σταυροδρόμι», που φιλοτέχνησε στο Κέντρο Νέλσον Ροκφέλερ της Νέας Υόρκης το 1933, έγινε δεκτή με διαδηλώσεις και πολλά αρνητικά δημοσιεύματα, επειδή περιείχε τη μορφή του Λένιν. Το 1934 η τοιχογραφία καταστράφηκε, ωστόσο ο Ριβέρα την ανακατασκεύασε τον επόμενο χρόνο στην πόλη του Μεξικού.

Παντρεύτηκε τέσσερις φορές, τις δύο με τη Φρίντα Κάλο. Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 71 ετών. Στη χώρα του κληροδότησε το Anahuacalli και τα στούντιο τέχνης Kahlo, που σήμερα είναι εθνικά μουσεία.