Ευρωπαϊκός δορυφόρος μετέδωσε στο έδαφος μια σειρά από εικόνες χρησιμοποιώντας για πρώτη φορά ένα σύστημα επικοινωνιών που βασίζεται σε λέιζερ. Το σύστημα EDRS θα μεσολαβεί στις επικοινωνίες των δορυφόρων και θα προσφέρει για αδιάλειπτη σύνδεση με τα επίγεια κέντρα λήψης.

Το EDRS (European Data Relay Satellite, Ευρωπαϊκός Δορυφόρος Αναμετάδοσης Δεδομένων) με κόστος που εκτιμάται στα 450 εκατομμύρια δολάρια, θα χρησιμοποιηθεί μεταξύ άλλων στο πρόγραμμα Copernicus, ένα ευρωπαϊκό, πρόγραμμα γεωσκόπησης με ραντάρ, κόστους 7,5 δισ. ευρώ. Θα είναι επίσης διαθέσιμο για συνδρομητές επί πληρωμή.

Διαβάστε επίσης:

• Κέντρο δεδομένων στην Ελλάδα για το διαστημικό πρόγραμμα Copernicus

Όπως εξήγησε στο Reuters ο Γιόζεφ Άσμπαχερ της ευρωπαϊκής διαστημικής υπηρεσίας ESA, οι σημερινοί ευρωπαϊκοί δορυφόροι μπορούν να λαμβάνουν και να μεταδίδουν δεδομένα μόνο όταν έχουν οπτική επαφή με τους σταθμούς εδάφους.

Η ESA χρησιμοποιεί τέσσερις σταθμούς σε όλο τον κόσμο, αυτό όμως δεν αρκεί για αδιάλειπτη σύνδεση. «Υπάρχουν διακοπές των 45 έως 90 λεπτών μέχρι να φτάσει ο δορυφόρος από τον ένα σταθμό στον άλλο» είπε ο Άσμπαχερ.

Στην τελική του μορφή, το σύστημα EDRS θα περιλαμβάνει δύο δορυφόρους που θα μεσολαβούν στις επικοινωνίες άλλων δορυφόρων με τους σταθμούς εδάφους. Οι πομποδέκτες λέιζερ θα μεταδίδουν δεδομένα με ταχύτητα 1,8 gigabit ανά δευτερόλεπτο, εκατοντάδες φορές υψηλότερη σε σχέση με τις διαδικτυακές συνδέσεις ADSL.

Το EDRS θα προσφέρει επίσης δυνατότητα κρυπτογράφησης για ευαίσθητα δεδομένα και θα περιορίσει την εξάρτηση της Ευρώπης από ξένους επίγειους σταθμούς.

Στη δοκιμή της Παρασκευής, ο καινούργιος δορυφόρος Sentinel-1a του Copernicus μετέδωσε εικόνες ραντάρ σε δορυφόρο επικοινωνιών της Inmarsat που απείχε 36.000 χιλιόμετρα.

Η επιτυχής δοκιμή ανοίγει τώρα το δρόμο για την ανάθεση του EDRS στην Astrium, μια εταιρεία του ομίλου Airbus.

Ένα παραπλήσιο σύστημα επικοινωνιών με λέιζερ δοκιμάζεται από τη NASAγια τις επικοινωνίες της με αποστολές στο βαθύ Διάστημα.

Η πάνω όψη ανακλά την ηλιακή ακτινοβολία, η κάτω επιφάνεια απορροφά θερμότητα από τη στέγη του κτηρίου και την ακτινοβολεί στο Διάστημα.

Μια επίστρωση πολλαπλών στρωμάτων που αναπτύχθηκε στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ θα μπορούσε να μειώσει δραστικά το κόστος του κλιματισμού στα κτήρια, ο οποίος αντιστοιχεί σχεδόν στο 15% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στις ΗΠΑ.

Οι κάτασπρες στέγες που ανακλούν την εισερχόμενη λιακάδα είναι γνωστές από τα αρχαία χρόνια στην Ελλάδα. Όμως η δεύτερη λειτουργία της επίστρωσης, η ακτινοβόληση θερμότητας στο Διάστημα, είναι ελαφρώς πιο περίπλοκη.

Όλα τα αντικείμενα που βρίσκονται σε θερμοκρασία πάνω από το απόλυτο μηδέν, από τους ανθρώπους μέχρι τα κτήρια, ακτινοβολούν μονίμως θερμότητα υπό τη μορφή υπέρυθρου φωτός.

Η ακτινοβολία αυτή συνήθως θερμαίνει το γύρο περιβάλλον, καθώς ένα μεγάλο μέρος της απορροφάται από μόρια του αέρα. Εκτός αν η ακτινοβολία έχει συγκεκριμένα μήκη κύματος, από 8 έως 13 μικρότερα, οπότε η θερμότητα δεν περνά στον αέρα.

Αυτή είναι η ιδέα που αξιοποίησε η ομάδα του Σανούι Φαν, ηλεκτρολόγου μηχανικού στο Στάνφορντ. Όπως αναφέρουν οι ερευνητές στο περιοδικό Nature, η επίστρωση αποτελείται από επτά εναλλασσόμενα στρώματα διοξειδίου του πυριτίου (SiO₂) και διοξειδίου του αφνίου (HfO₂), πάνω στα οποία βρίσκεται ένα λεπτό στρώμα αργύρου.

Ο άργυρος και τα πρώτα τέσσερα στρώματα SiO₂ και HfO₂ λειτουργούν ως κάτοπτρο και ανακλούν το 97% της εισερχόμενης ενέργειας. 

Τα επόμενα τρία στρώματα SiO₂ και HfO₂ είναι πολύ παχύτερα και λειτουργούν ως ψύκτρα: απορροφούν θερμότητα από το κάτω μέρος της επίστρωσης και την εκπέμπουν στο Διάστημα στα κατάλληλα μήκη κύματος.

Στις δοκιμές των ερευνητών, η επίστρωση μείωσε τη θερμοκρασία διαφόρων επιφανειών κατά 5 βαθμούς Κελσίου, ακόμα και σε συνθήκες ηλιοφάνειας.

Εφόσον αποδειχθεί αρκετά φθηνή η χρήση της επίστρωσης σε μεγάλες ταράτσες και στέγες, η νέα τεχνολογία θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά το κόστος του κλιματισμού.

Ακόμα κι αν αυτό δεν συμβεί, λένε οι ερευνητές, η επίστρωση θα μπορούσε να αξιοποιηθεί στις εξωτερικές μονάδες των κλιματιστικών για να επιταχύνει την αποβολή της θερμότητας.

Στην ηλιόλουστη Καλιφόρνια, οι εγκαταστάσεις ηλιακής ενέργειας γίνονται όλο και μεγαλύτερες. Η εταιρεία First Solar μόλις έθεσε σε λειτουργία το μεγαλύτερο φωτοβολταϊκό πάρκο του κόσμου, το οποίο αρκεί για καλύψει τις ανάγκες μιας πόλης των 160.000 νοικοκυριών. Δεν θα κρατήσει όμως τα σκήπτρα για πολύ.

Η «Ηλιακή Φάρμα Τόπαζ», μια επένδυση των 2,5 δισ. δολαρίων βρίσκεται στην στην πεδιάδα του Καρίθο Πλέιν, κοντά στη Δυτική Ακτή. Περιλαμβάνει εννέα εκατομμύρια φωτοβολταϊκά πάνελ που καλύπτουν συνολική έκταση 25 τετραγωνικών χιλιομέτρων και προσφέρουν ισχύ 550 megawatt.

Το πάρκο θα μειώσει τις εκπομπές άνθρακα κατά 377.000 τόνους το χρόνο, ποσότητα που θα ισοδυναμούσε με την απόσυρση 73.000 αυτοκινήτων.

Εντός του 2015 προγραμματίζεται να τεθούν σε λειτουργία δύο ακόμα μεγαλύτερες μονάδες στην Καλιφόρνια. Η πρώτη, το Desert Sunlight της First Solar, θα κατασκευαστεί στην κομητεία του Ρίβερ Σάιντ και θα προσφέρει ισχύ 550 MW. Η δεύτερη, με την ονομασία Solar Star, κατασκευάζεται στο Ρόζαμοντ και θα δίνει 579 MW.

Στην Καλιφόρνια λειτουργεί εξάλλου ο σταθμός του Ιβάνπα, ο μεγαλύτερος «ηλιοθερμικός» σταθμός του κόσμου. Αντί για φωτοβολταϊκά πάνελ, χρησιμοποιεί εκατοντάδες χιλιάδες κάτοπτρα που εστιάζουν την ηλιακή ενέργεια σε πανύψηλους πύργους.

Στην Ευρώπη, το μεγαλύτερο ηλιακό πάρκο θα είναι από το 2015 το φωτοβολταϊκό πάρκο του Σαστάς στη Γαλλία. Θα προσφέρει ισχύ 300 megawatt, αρκετή για τις ανάγκες της γειτονικής πόλης του Μπορντό.