Ταβέρνα Σταματία - κορυφαία αστακομακαρονάδα στην αστακομάνα Σκύρο

Η Σκύρος δεν βουλιάζει την τουριστική σεζόν, δεν ποντάρει στους τουρίστες όσο άλλα νησιά. Κι επομένως είναι υποχρεωμένη να ζει και να κοπιάζει ολοχρονίς, και με ιδίες δυνάμεις να καταφέρνει τα προς το ζην. Είναι αγροκτηνοτροφικό νησί, και με ανεπτυγμένο αλιευτικό στόλο. Πώς έγινε όμως το πιο πολυτελές έδεσμα της χώρας, η αστακομακαρονάδα, να είναι ένα από τα χαρακτηριστικά παραδοσιακά φαγητά της; Στο παρελθόν που οι αστακοί ήταν άφθονοι και η ζήτησή τους μικρή, η σημερινή ακριβότερη μακαρονάδα αποτελούσε ένα φαγάκι της cucina povera. Με τα χρόνια η συνθήκη άλλαξε, η ζήτηση αυξήθηκε, η αστακομακαρονάδα έγινε πιάτο νεοπλουτίστικο και ταυτίστηκε με την επίδειξη χλιδής. Σταδιακά, καθώς οι θάλασσες άρχισαν να στερεύουν από αστακούς, αλλά η νοστιμιά του φαγητού παρέμενε κορυφαία, οι τιμές εκτοξεύθηκαν και πλέον όχι μόνο πληρώνεις ακριβά ακόμα και τον κατεψυγμένο, αλλά για να βρεις φρέσκο χρειάζεται προπαραγγελία.

Κάπως έτσι, με προπαραγγελία, έγινε το deal και με εμάς. Δύο μέρες πριν την άφιξή μας, τηλεφωνήσαμε για το ρεζερβέ μας στη Σταματία, και κάναμε κράτηση και τον αστακό μας. «Θα ρωτήσω τον ψαρά μου αν έχει να με προμηθεύσει και θα σας απαντήσουμε». μου είπαν. Πράγματι την επόμενη ημέρα με ξανακάλεσαν και μου ανακοίνωσαν πως αστακός ευρέθη, θα μας κοστίσει 140 ευρώ το κιλό και την αστακομακαρονάδα θα την ετοιμάσουν μόλις φτάσουμε στο μαγαζί – χρειάζεται περίπου 45 λεπτά, δηλαδή όσο να παραγγείλουμε ορεκτικά και να πιούμε το κρασί μας. Φτάσαμε αργά το μεσημέρι στον Πεύκο, ρίξαμε μια φανταστική βουτιά σε μια από τις ωραιότερες παραλίες του νησιού, κι ύστερα, με το μαγιό βρεγμένο ακόμα, πιάσαμε τραπεζάκι μπροστινό – ο μικρός παραλιακός δρόμος τη χωρίζει από τη θάλασσα.

Η ταβέρνα βρίσκεται στο ίδιο σημείο, σε ένα λιμανάκι περιτριγυρισμένο από χαμηλούς λόφους με πεύκα, εδώ και περίπου 70 χρόνια. Την ξεκίνησε ο παππούς, ο μπάρμπα Μήτσος με την ομώνυμη τότε ταβέρνα του, κι ύστερα το ανέλαβε η κόρη του Σταματία Καλημέρη με την οικογένειά της, και τον σημερινό ιδιοκτήτη, τον γιo της Νίκο Γαβρίλη. «Δεν ψαρεύουμε πιa εμείς. Το αφήσαμε το καΐκι γιατί δεν μας συνέφερε. Δεν έχει πλέον η θάλασσα τόσους αστακούς όσο παλιά, για αυτό και έχει τσιμπηθεί η τιμή τους. Εμείς ψωνίζουμε πάντα φρέσκους αστακούς από ψαράδες του νησιού», εξηγεί ο Νίκος. Τη Σκύρο οι παλιοί την έλεγαν “αστακομάνα” γιατί θεωρούνταν ένας από τους πιο πλούσιους αστακότοπους. Πλέον η Σταματία βρίσκεται στο τοπ 3 για αστακομακαρονάδα στη Σκύρο, και παρ’ όλο που δεν έχω μέτρο σύγκρισης με τα υπόλοιπα μαγαζιά που ειδικεύονται στο εν λόγω παραδοσιακό φαγητό του νησιού, θα πρέπει να ομολογήσω ότι ήταν σίγουρα μια από τις νοστιμότερες που έχω δοκιμάσει – αλλά και από τις πιο ακριβές, τηρουμένων των αναλογιών.

Πεντανόστιμος αστακός, με το ωραίο, γλυκό ψαχνό του μαγειρεμένο σωστά, ζουμερό και γεμάτο ουσία, και με τους χυμούς του να έχουν ενισχύσει την ντοματένια σάλτσα με την οποία συμμαγειρεύεται και μέσα στην οποία τελειώνουν το μαγείρεμα των ζυμαρικών – λιγκουίνι ή σπαγγέτι, ό,τι επιθυμεί ο πελάτης. Τα ζυμαρικά έρχονται μαγειρεμένα αλ ντέντε, σε βαθύ πιάτο. Είναι ολόκληρος λόφος, χορταστική μερίδα, αλλά θεωρώ πως θα έπρεπε να σερβίρονται σε μεγάλη ρηχή πιατέλα ή να τα μαγειρεύουν ένα τσικ πιο αλ ντέντε ακόμα, γιατί όσο περνά η ώρα, τα ζυμαρικά που μένουν στο βάθος της πιατέλας μαλακώνουν αρκετά. Αυτή η… κοκκινιστή αστακομακαρονάδα είναι η παραδοσιακή, και έτσι τη ζητά η πλειοψηφία των πελατών τους. Όποιος θέλει όμως, μπορεί να ζητήσει και λευκή εκδοχή –που εμένα γενικώς μου αρέσει καλύτερα– με λίγο σκορδόλαδο, μαϊντανό και ίσως και τσίλι. Προσοχή δίνεται και στις λεπτομέρειες, όπως η πένσα για τις δαγκάνες και οι σαλιάρες για την αποφυγή λεκέδων, που φέρνουν μαζί με τον αστακό. Στη Σταματία, όχι μόνο το φαγητό, αλλά και το σέρβις και το μαγαζί είναι φροντισμένα με αγάπη και επαγγελματισμό. Έχουν ένα μικρό μενού που στηρίζεται κατά 90% σε ντόπια προϊόντα, κυρίως ψαροφαγικό, το οποίο περιλαμβάνει μερικά κλασικά ορεκτικά, γαριδομακαρονάδα και φρέσκο ψάρι. Εμείς κάναμε προθέρμανση με σαλάτα με ολόγλυκα ντοματίνι , χαρουποπαξίμαδα και κάππαρη, με μεζεκλίδικο χταποδάκι ξιδάτο και μια λουκουμαδένια λαδόπιτα με σκυριανό ξινοτύρι. Ήπιαμε ένα δροσερό μπουκάλι λευκό Λαλάρι από το τοπικό οινοποιείο, και ρουφήξαμε λαίμαργα το ινσταγκραμικό τοπίο όπου το πράσινο με το γαλάζιο συναγωνίζονται σε ομορφιά.