Κίνα 2.0 - Η τεχνολογική εισβολή που μπορεί να αλλάξει τον κόσμο

Το Πεκίνο πλημμυρίζει τον πλανήτη με πολλά και φθηνά προϊόντα τεχνολογίας, με τις εταιρείες του κλάδου να χαράσσουν μια σαρωτική πορεία ανάμεσα στις πιο προηγμένες βιομηχανίες του κόσμου

 Το παγκόσμιο βιομηχανικό τοπίο βρίσκεται μπροστά σε μια νέα, βαθιά ανατροπή, καθώς η Κίνα δεν περιορίζεται πλέον στην παραγωγή φθηνών προϊόντων καθημερινής χρήσης αλλά κυριαρχεί όλο και περισσότερο και σε τομείς υψηλής τεχνολογίας. Η έντονη εσωτερική ανταγωνιστικότητα, η κρατική στήριξη και η τεράστια παραγωγική ικανότητα δημιουργούν έναν συνδυασμό που συμπιέζει τιμές και περιθώρια κέρδους διεθνώς.

Το φαινόμενο αυτό, γνωστό ως «China shock 2.0», το δεύτερο Σοκ της Κίνας δηλαδή, προκαλεί ανησυχία για το μέλλον της βιομηχανίας σε πολλές ανεπτυγμένες οικονομίες. Το προϊόν του Χουάνγκ Σιαν δεν είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό σε μέγεθος· χωράει σχεδόν στην παλάμη. Πρόκειται, γράφουν οι Financial Times, για έναν αισθητήρα που εντοπίζει διαρροές ηλεκτρικού ρεύματος και τοποθετείται σε φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων, λειτουργώντας ως κρίσιμος μηχανισμός ασφάλειας ανάμεσα στο αυτοκίνητο και το δίκτυο.

Η σημασία του, προφανώς ξεπερνά κατά πολύ τη φυσική του διάσταση. Αντιπροσωπεύει αφενός τη δυναμική και την καινοτομία του κινεζικού τεχνολογικού τομέα, και αφετέρου μια ευρύτερη τάση που ανατρέπει τα δεδομένα στη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας παγκοσμίως, προκαλώντας ανησυχία σε κυβερνήσεις από την Ευρώπη έως την Ασία. Η ανάπτυξη της αγοράς ηλεκτρικών οχημάτων έχει εκτοξεύσει τη ζήτηση για τέτοιους αισθητήρες.

Η εταιρεία του , αναμένεται να φτάσει φέτος τις 10 εκατομμύρια αποστολές, από μόλις 20.000 που πραγματοποίησε το 2019, όταν εισήλθε στην αγορά. Τότε, το προϊόν θεωρούνταν εξειδικευμένο και ελεγχόταν κυρίως από λίγες ευρωπαϊκές εταιρείες, που το πωλούσαν σε υψηλές τιμές. Η Mega-Senway κατάφερε να μπει στην αγορά με χαμηλότερο κόστος παραγωγής και ανταγωνιστικές τιμές, διατηρώντας σημαντικά περιθώρια κέρδους.

Ομως, καθώς αυξανόταν ο ανταγωνισμός από άλλες κινεζικές επιχειρήσεις, οι τιμές κατέρρευσαν. Σήμερα, ορισμένοι αισθητήρες πωλούνται σε τιμές σχεδόν συμβολικές, γεγονός που αποτυπώνει την ένταση της πίεσης στην αγορά. Η πορεία της συγκεκριμένης εταιρείας αντικατοπτρίζει ευρύτερες οικονομικές δυνάμεις που μετασχηματίζουν τη διεθνή βιομηχανία, σημειώνουν οι FT. Πριν από δύο δεκαετίες, το πρώτο «κινεζικό σοκ» είχε ήδη προκαλέσει σοβαρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία, καθώς φθηνά προϊόντα κατέκλυσαν τις αγορές και υπονόμευσαν παραδοσιακές βιομηχανίες στις ανεπτυγμένες χώρες.

Σήμερα, όμως, εξελίσσεται ένα δεύτερο, πιο σύνθετο και ίσως πιο επικίνδυνο κύμα: η είσοδος της Κίνας σε τομείς υψηλής τεχνολογίας. Η χώρα έχει δημιουργήσει ισχυρές επιχειρήσεις σε τομείς όπως τα ηλεκτρικά οχήματα, τα φωτοβολταϊκά, οι μπαταρίες και οι ανεμογεννήτριες. Αυτό, σύμφωνα με τους FT, οφείλεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων: έντονος ανταγωνισμός στο εσωτερικό, τεράστια παραγωγική κλίμακα, αφθονία εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού και γενναιόδωρες κρατικές επιδοτήσεις, «δουλεύουν» όλα μαζί, δημιουργώντας ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα.

Από την άλλη πλευρά, οι ίδιοι αυτοί παράγοντες οδηγούν συχνά σε υπερπαραγωγή, πιέζοντας τα περιθώρια κέρδους και προκαλώντας εντάσεις στο διεθνές εμπόριο. Οι κινεζικές εταιρείες που επιβιώνουν σε αυτό το περιβάλλον αποκτούν εξαιρετική ανταγωνιστικότητα. Οπως επισημαίνουν διεθνείς επενδυτές στους FT, η ανάγκη επιβίωσης οδηγεί τις επιχειρήσεις να αξιοποιούν κάθε διαθέσιμο μέσο. Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά όπου τα τεχνολογικά πλεονεκτήματα διαρκούν ελάχιστα, καθώς αντιγράφονται γρήγορα και εξίσου γρήγορα αντικαθίστανται από νέα.

Ο ίδιος ο Χουάνγκ περιγράφει στους FT την κατάσταση ως μια «δίνη» που συμπαρασύρει τις εταιρείες σε έναν φαύλο κύκλο συνεχούς πίεσης και μείωσης tvn τιμών. Η έννοια του «neijuan» (κυριολεκτικά «εμπλοκή»), που χρησιμοποιείται ευρέως στην Κίνα, περιγράφει ακριβώς αυτή τη δυναμική: έναν ανταγωνισμό όπου όλοι παράγουν όλο και περισσότερο για ολοένα και μικρότερα κέρδη. Οι επιχειρήσεις αναγκάζονται να καινοτομούν και να μειώνουν τα κόστη με εξαιρετική ταχύτητα. Η Mega-Senway, για παράδειγμα, προχώρησε σε καθετοποίηση της παραγωγής, μελέτησε πρακτικές άλλων εργοστασίων και αυτοματοποίησε διαδικασίες, αντικαθιστώντας εργαζόμενους με ρομποτικά συστήματα.