Ζίγκμουντ Μπάουμαν - ο σταρ της κουλτούρας

Ηταν, γράφει η Repubblica, ο στοχαστής ενός ρευστού κόσμου, ο αναλυτής μιας νεωτερικότητας στερημένης από τις «στέρεες» οικονομικές της βάσεις. Ηταν ο Ζίγκμουντ Μπάουμαν. Ο τελευταίος των μεγάλων της κοινωνιολογίας που έφυγε χθες από τη ζωή στα 91 του χρόνια.

Εβραϊκής καταγωγής, ο Μπάουμαν άφησε τη γενέθλια Πολωνία μετά την κατοχή της από τους ναζί για να καταταγεί στον σοβιετικό στρατό. Επέστρεψε στη χώρα του αλλά υποχρεώθηκε να φύγει και πάλι εξαιτίας του διάχυτου αντισημιτισμού. Πήγε στο Ισραήλ όπου δίδαξε στα πανεπιστήμια του Τελ Αβίβ και της Χάιφα, συγκρούστηκε με τον σιωνιστή πατέρα του, μια σύγκρουση που τον οδήγησε στην Αγγλία.

Εκεί ανέπτυξε τη σκέψη του, φιλτραρισμένη μέσα από τις επιρροές του: τον Καρλ Μαρξ και τον Μαξ Βέμπερ, αλλά και τον Κορνήλιο Καστοριάδη. Σκέψεις που αποτυπώθηκαν ανάγλυφα στην περίφημη τριλογία της «ρευστής νεωτερικότητας»: τη «Ρευστή αγάπη» (εκδ. Εστία), τον «Ρευστό φόβο» (εκδ. Πολύτροπον) και τους «Ρευστούς καιρούς» (εκδ. Μεταίχμιο).

Ο Ζίγκμουντ Μπάουμαν ήταν ένας σταρ της κουλτούρας – μάλλον ένας από τους λίγους σταρ της κουλτούρας. Η δημοφιλία του ήταν προϊόν της ικανότητάς του να μιλάει απλά και κατανοητά για τα πιο σύνθετα πράγματα και να απευθύνεται σε ένα κοινό που δεν αποτελείτο αποκλειστικά από κοινωνιολόγους και ειδικούς. Διέσχισε τον 20ο αιώνα ζώντας τις τραγωδίες του αλλά και τις ουτοπίες του. Ασφαλώς ως μάρτυρας. Αλλά κυρίως ως στοχαστής.