«Διαθέτω το δώρο της παρατηρητικότητας που ονομάζεται κυνισμός από κάποιους που το στερούνται» είναι μία από τις πολλές φράσεις του διάσημου Ιρλανδού συγγραφέα, γνωστού για το θεατρικό του έργο αλλά και για τις επαναστατικές και πάντα διανθισμένες με χιούμορ και ειρωνεία απόψεις του. Μοναδικός κάτοχος και των δύο βραβείων, Νόμπελ και Όσκαρ, ο θεατρικός συγγραφέας, κριτικός, πεζογράφος, σατιρικός, χιουμορίστας, Τζορτζ Μπέρναρντ Σο, γεννήθηκε σαν σήμερα στις 26 Ιουλίου του 1856.

 

Γεννήθηκε στις 26 Ιουλίου του 1856 στο Δουβλίνο και ήταν γόνος μικροαστικής οικογένειας με πατέρα αλκοολικό. Ο Σο τελείωσε το σχολείο στο Δουβλίνο το οποίο μισούσε καθώς όπως έλεγε δεν του προσέφερε κάτι σημαντικό. Συνήθιζε να υποτιμά την αξία του σχολείου όπως ήταν διαμορφωμένο αλλά και την αξία του δασκάλου. Συγκεκριμένα έλεγε «Αυτός που μπορεί κάνει. Αυτός που δεν μπορεί διδάσκει». Στα 16 του χρόνια η μητέρα του μετακομίζει με τις δύο αδερφές του στο Λονδίνο αφήνοντας τον Σο μαζί με τον πατέρα του, τον οποίο δεν εκτιμούσε καθόλου. Ο Σο αναγκάζεται να δουλέψει υπάλληλος σε κτηματομεσιτικό γραφείο εξαιτίας της φθίνουσα οικονομικής τους κατάστασης.

Το 1876 μετακομίζει στο Λονδίνο όπου αρχίζει η καριέρα του ως δημοσιογράφου και συγγραφέα. Παράλληλα συχνάζει σε βιβλιοθήκες όπου διαβάζει μανιωδώς. Το 1891, ύστερα από προτροπή ενός φίλου του θεατρικού κριτικού και διευθυντή μιας προοδευτικής ιδιωτικής θεατρικής ομάδας, ο Σο έγραψε το πρώτο του θεατρικό έργο, «Σπίτια χήρων». Από εκείνη την στιγμή ο Σο θα γράψει παραπάνω από 50 θεατρικά έργα. Κάποια από τα γνωστότερά έργα του είναι «Ο άνθρωπος και τα όπλα», «Μαθητής του διαβόλου», «Άνθρωπος και υπεράνθρωπος», «Πυγμαλίωνας», «Το άλλο νησί του Τζων Μπουλ», «Το δίλλημα του Γιατρού», «Ο ανδροκλής και το λιοντάρι».

Το αριστούργημα του συγγραφέα όμως θεωρείται το Αγία Ιωάννα που έγραψε το 1923. Ο Σο επηρεάστηκε από τους Ίψεν και Βάγκνερ. Μέσα στα έργα του είναι έντονη η κριτική του διάθεση και η απομυθοποίηση της αστικής κοινωνίας που συντηρεί ξεπερασμένες παραδόσεις. Επίσης εναντιώνεται σε κάθε καθιερωμένο και άχρηστο πρότυπο. Μέσα στα κείμενά του, μπορεί κανείς εύκολα να διακρίνει τις απόψεις του για τη ζωή, τον κόσμο, την εκπαίδευση, τις σχέσεις των δύο φύλων, που πάντα είναι ριζοσπαστικές για την εποχή του, κι ακόμη, βαθιά φιλοσοφικές, αν και ποτέ δε μορφώθηκε αρκετά.

Απεχθανόταν την εκκλησία. «Αν οι εκκλησίες ήθελαν να εκτελούν το προορισμό τους, έπρεπε χωρίς άλλο να μετατραπούν αυτόματα σε κέντρα ψυχαγωγίας των εργαζομένων, που θα προσέφεραν σε κατάλληλες ώρες μουσική, κλασσική ή χορευτική, θα οργάνωναν ακόμα και θεατρικές παραστάσεις και θα είχαν και ευχάριστα παιχνίδια από αυτά που αγαπούν οι νέοι τις ώρες της σχόλης τους. Τώρα, ίσως ο επίσκοπος του Λονδίνου με αφορίσει, είμαι όμως βέβαιος πως αν εφαρμοζόταν το σύστημα που προτείνω, ο μισθός του θα ήταν πάλι ο ίδιος, όπως και τώρα. Δεν θα είχε λοιπόν να πάθει καμία ζημιά» ανέφερε ο ίδιος. Παράλληλα, μαχότανε για τα δικαιώματα των γυναικών και το δικαίωμα ψήφου τους, διαφωνούσε με τον ρόλο των φυλακών και των σχολείων.

Βασική όμως φιλοσοφία της ζωή του η οποία διέπει και όλα τα έργα του είναι ότι δεν υπάρχουν πραγματικά τραγικές δυστυχίες στην ανθρώπινη ζωή παρα μόνο η ανθρώπινη υπερβολή που δίνει τραγικές διαστάσεις σε ένα γεγονός. Πίστευε ότι μπορείς να βρίσκεις ακόμα και σε ένα θλιβερό γεγονός την κωμική του πλευρά.

Ο Σο μπήκε στους σοσιαλιστικούς κύκλους βαθιά επηρεασμένος από τον Μαρξ και το «Κεφάλαιο».«Μεγάλωνε μέσα μου η απόφαση ν' αγωνιστώ με όλα μου τα μέσα για την καταπολέμηση της δυστυχίας, για την ανακούφιση της τάξεως των φτωχών και πασχόντων» είχε πει ο Σο, ιδέα που είχε αναπτύξει από αρκετά μικρή ηλικία. Στα 1884 ιδρύει την Φαβιανή Εταιρεία, μια σοσιαλιστική πολιτική οργάνωση που πρέσβευε τη μετατροπή της Μ. Βρετανίας σε ένα σοσιαλιστικό κράτος, όχι όμως με επανάσταση αλλά μέσω ενός προοδευτικού νομοθετικού έργου, υποστηριζόμενου από τη συστηματική εκπαίδευση του λαού. Η Φαβιανή Εταιρεία θα αποτελέσει την βάση για αργότερα του Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας.

Θα μπορούσε κάποιος να τον χαρακτηρίσει παράλογο, αντιδραστικό, αλλόκοτο και κυνικόαλλά όπως είχε πει και ο ίδιος «ο λογικός άνθρωπος προσαρμόζεται στον κόσμο που ζει. Ο παράλογος επιμένει να προσπαθεί να προσαρμόσει τον κόσμο στον εαυτό του. Γι' αυτό η πρόοδος εξαρτάται από τους παράλογους». «Τώρα χρειαζόμαστε τρελούς. Κοιτάξτε γύρω σας για να δείτε που μας οδήγησαν οι λογικοί»

Ο Σο σαν ένας φιλόσοφος του καιρού του και όχι απλός δραματουργός έχει πολλά πράγματα να διδάξει ακόμα και σήμερα. Πέθανε σε ηλικία 94 χρονών στις 2 Νοεμβρίου του 1950.

Στις 26 Ιουλίου 1928  έρχεται στη ζωή ο Stanley Kubrick, που έμελλε να γίνει ένας από τους σπουδαιότερους σκηνοθέτες του. Γνωστός ως ο πλέον ολοκληρωμένος και καινοτόμος σκηνοθέτης, ο Kubrick δημιούργησε ταινίες εγκώμια, συχνά αμφιλεγόμενες, ωστόσο πάντα αντάξιες της τελειομανής φύσης του. Όπως έχει σημειωθεί, πρόκειται για «τις πιο πρωτότυπες, προκλητικές, και με όραμα ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου».

 

Ο Stanley Kubrick γεννήθηκε στις 26 Ιουλίου 1928 στο Μανχάταν, και γονείς του ήταν ο Jacques Leonard και η Gertrude Perveler. Ο πατέρας του, του έμαθε σκάκι όταν ο Kubrick ήταν 12 χρονών, χόμπι που θα τον ακολουθούσε σε όλη του την ζωή, ενώ έναν χρόνο αργότερα αγοράζοντας του μια φωτογραφική Graflex, ο νεαρός Kubrick γοητεύτηκε από την φωτογραφία.

Σαν έφηβος ασχολήθηκε ιδιαίτερα με την τζαζ μουσική και επιχείρησε για μικρό χρονικό διάστημα να εργαστεί σαν μουσικός. Ενώ βρισκόταν ακόμη στο γυμνάσιο επιλέχθηκε ως επίσημος φωτογράφος του σχολείου για έναν χρόνο. Το 1946, εξαιτίας των χαμηλών του βαθμών δεν μπόρεσε να συνεχίσει την εκπαίδευση του σε κάποιο κολέγιο, παρακολούθησε κάποια μαθήματα στο City College της Νέας Υόρκης (CCNY). Τελικά και μετά την αποφοίτηση του εργάστηκε σαν φωτογράφος, συμπληρώνοντας το εισόδημα του παίζοντας σκάκι στο Washington Square Park και σε διάφορα κλαμπ σκακιού στο Μανχάταν.

Το 1946 έγινε μαθητευόμενος φωτογράφος στο περιοδικό Look, στο οποίο αργότερα εργάστηκε σαν μόνιμος φωτογράφος. Κατά την περίοδο αυτή, ο Kubrick ξεκίνησε να παρακολουθεί προβολές ταινιών στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης και τους κινηματογράφους της Νέας Υόρκης, οι οποίες επηρέασαν το μετέπειτα έργο του. Το 1951, μετά από ενθάρρυνση του φίλου του Alex Singer, ξεκίνησε να κάνει μικρά ντοκιμαντέρ για το The March of Time, και δημιούργησε το Day of the Fight. Χαρακτηριστικό της ταινίας ήταν τα ανεστραμμένα πλάνα, κάτι το οποίο θα αποτελούσε μανιέρα στην καριέρα του σκηνοθέτη. Δύο ακόμη ντοκιμαντέρ ακολούθησαν, το Flying Padre (1951), και το The Seafarers (1953).

Τα επόμενα 40 χρόνια θα αναδείκνυαν το ιδιοφυές ταλέντο του Stanley Kubrick, ως σκηνοθέτη, σεναριογράφου, παραγωγού και φωτογράφου των ταινιών του. Από τις πιο δημοφιλείς ταινίες της καριέρας του υπήρξαν οι εξής: Spartacus (1960), Lolita (1962),Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb (1964), 2001: A Space Odyssey (1968), A Clockwork Orange (1971),Barry Lyndon (1975), The Shining (1980), Full Metal Jacket (1987), Eyes Wide Shut (1999).

Oι μόλις ταινίες του Stanley Kubrick προκάλεσαν και συνεχίζουν να προκαλούν αίσθηση εξαιτίας των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους. Πολλές από αυτές περιλάμβαναν αφήγηση, μερικές φορές αυτολεξεί από το μυθιστόρημα στο οποίο βασίζονταν, ενώ χαρακτηριστική είναι η επαναφορά του «Τhe End»στους τίτλους τέλους από τον σκηνοθέτη, όταν η κινηματογραφική βιομηχανία είχε σταματήσει να το χρησιμοποιεί.

Ενδεικτική της τελειομανίας του ήταν και η προσοχή που έδινε ο σκηνοθέτης στην κυκλοφορία των ταινιών του σε άλλες χώρες, αφού είχε πλήρη έλεγχο της μετάφρασης τους και γύριζε εναλλακτικές εκδοχές τους. Με αφετηρία την ταινία του 2001: A Space Odyssey και σε όλες τις ταινίες του, εκτός από το Full Metal Jacket, χρησιμοποίησε ως επί το πλείστον ηχογραφημένη κλασική μουσική, ενώ σαν στοιχείο ειρωνείας τοποθετούσε εύθυμα ακούσματα ποπ μουσικής σε σκηνές ερήμωσης και καταστροφής.

Πέντε ταινίες του Stanley Kubrick ήταν υποψήφιες για Όσκαρ σε διάφορες κατηγορίες, συμπεριλαμβανομένου και αυτού της Καλύτερης Ταινίας για το Dr. Strangelove, A Clockwork Orange, και Barry Lyndon, και Καλύτερης Σκηνοθεσίας για το 2001: A Space Odyssey, Dr Strangelove, A Clockwork Orange, και Barry Lyndon. Τα περισσότερα βραβεία για τα οποία προτάθηκαν οι ταινίες του ήταν στους τομείς της κινηματογράφησης, καλλιτεχνικού σχεδιασμού, συγγραφή σεναρίου και μουσικής. Όλες οι ταινίες του Kubrick μέχρι το τέλος της καριέρας του προτάθηκαν για τουλάχιστον μια Χρυσή Σφαίρα και Όσκαρ (μαζί με αρκετές υποψηφιότητες για τα βραβεία BAFTA).

Το 1999, ο 70χρόνος Stanley Kubrick πέθανε από καρδιακή προσβολή στον ύπνο του και κηδεύτηκε δίπλα στο αγαπημένο του δέντρο στο Childwickbury Manor, στο Hertfordshire της Αγγλίας, όπου και διέμενε τα τελευταία 40 χρόνια. To 1997, τρεις από τις ταινίες του Kubrick επιλέχθηκαν από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου για το κατάλογο των 100 καλύτερων ταινιών στην Αμερική: το 2001: A Space Odyssey βρέθηκε στο νούμερο 22, το Dr Strangelove στο 26 και το A Clockwork Orange στο 46. Φιλμογραφία: 1953-Fear and Desire, 1955 -Killer's Kiss , 1956 -The Killing, 1957 -Paths of Glory, 1960-Spartacus, 1962 –Lolita, 1964 -Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb, 1968 -2001: A Space Odyssey, 1971 -A Clockwork Orange, 1975-Barry Lyndon, 1980 -The Shining, 1987 -Full Metal Jacket, 1999 -Eyes Wide Shut.

ΥΛΙΚΑ (για 4 άτομα)

100 ml λάδι

400 γρ. χωριάτικο λουκάνικο, σε κυβάκια

200 γρ. στρογγυλά μανιτάρια, κομμένα στα 4 

180 γρ. κρεμμύδι, ψιλοκομμένο 

160 γρ. κόκκινες πιπεριές, σε μικρά καρέ 

80 ml κόκκινο κρασί 

400 ml ζωμός κοτόπουλου (σπιτικός ή ψυγείου)     

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε περισσότερο ή λιγότερο θυμάρι και δενδρολίβανο, ανάλογα με τις προτιμήσεις σας.

100 γρ. ντοματάκια (ολόκληρα) σε κονσέρβα

1 κ.σ. ζάχαρη (προαιρετικά)

1 κ.σ. φρέσκο θυμάρι, τα φυλλαράκια, ψιλοκομμένα

1 κ.σ. φρέσκο δενδρολίβανο, τα φυλλαράκια, ψιλοκομμένα

4 φέτες χωριάτικο ψωμί, φρυγανισμένες 

150 γρ. γραβιέρα, τριμμένη

αλάτι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Ζεσταίνουμε σε δυνατή φωτιά ένα βαθύ τηγάνι και ρίχνουμε το ελαιόλαδο. Σοτάρουμε το λουκάνικο μέχρι να ροδίσει καλά. Αφαιρούμε το μισό από το λίπος που έχει μείνει στο τηγάνι και βάζουμε τα μανιτάρια. Τα αλατίζουμε και τα σοτάρουμε μέχρι να πάρουν έντονο χρυσαφί χρώμα. Προσθέτουμε το κρεμμύδι και μαγειρεύουμε για μερικά λεπτά ώσπου να μαλακώσει. Συνεχίζουμε με τις πιπεριές, τις αλατίζουμε και μαγειρεύουμε μέχρι να μαλακώσουν ελαφρώς. 

Σβήνουμε με το κρασί και ρίχνουμε τον ζωμό και τα ντοματάκια. Χαμηλώνουμε τη φωτιά, προσθέτουμε τη ζάχαρη και μαγειρεύουμε για μερικά λεπτά μέχρι να δέσουν τα υλικά. Αλατίζουμε και προσθέτουμε το θυμάρι και το δενδρολίβανο. 

Σερβίρουμε τα λουκάνικα επάνω στις φρυγανισμένες φέτες ψωμιού και πασπαλίζουμε με την τριμμένη γραβιέρα.