Η μακραίωνη ιστορία γύρω από το Koh-i-Noor

Στο πλαίσιο της επίσκεψής του στις ΗΠΑ, ο Βασιλιάς Κάρολος θα συναντούσε τον Ζοχράν Μαμντάνι, με φόντο μια συμβολική τελετή μνήμης αλλά και μια παλιά διεκδίκηση που παραμένει ανοιχτή.

Με αφορμή το ταξίδι του Βρετανού μονάρχη στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης είχε δηλώσει εκ των προτέρων ότι, εάν του δινόταν η ευκαιρία για μια κατ’ ιδίαν συνομιλία, θα τον παρότρυνε να επιστρέψει στην Ινδία το Koh-i-Noor - ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα κειμήλια των βρετανικών βασιλικών κοσμημάτων.

Οι δυο τους συναντήθηκαν τελικά την Τετάρτη, σε εκδήλωση προς τιμήν των θυμάτων της Επίθεσης της 11ης Σεπτεμβρίου. Στο πλαίσιο της τετραήμερης επίσημης επίσκεψής τους, ο βασιλιάς Κάρολος και η Βασίλισσα Καμίλα επισκέφθηκαν το Εθνικό Μνημείο της 11ης Σεπτεμβρίου, όπου ο Βρετανός μονάρχης κατέθεσε λουλούδια.

Λίγο πριν από την εκδήλωση, ο Μαμντάνι δήλωσε σε δημοσιογράφους: «Αν είχα την ευκαιρία να μιλήσω στον βασιλιά ξεχωριστά, πιθανότατα θα τον παρότρυνα να επιστρέψει το διαμάντι Koh-i-Noor».

Τι είναι το Koh-i-Noor, τη διεκδίκηση του οποίου επαναφέρει στο προσκήνιο ο Μαμντάνι

Το Koh-i-Noor θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα και ιστορικότερα επεξεργασμένα διαμάντια στον κόσμο. Εξορύχθηκε στην Ινδία και η ιστορία του χρονολογείται τουλάχιστον από τον 17ο αιώνα.

Στα περσικά Koh-i-Noor σημαίνει, σύμφωνα με το BBC, «Βουνό του Φωτός» και θεωρείται το πιο διάσημο διαμάντι των Βρετανικών Βασιλικών Κοσμημάτων. Για αιώνες αποτέλεσε αντικείμενο κατακτήσεων και ίντριγκας, περνώντας από τα χέρια Μογγόλων πριγκίπων, Ιρανών πολεμιστών, Αφγανών ηγεμόνων και Πουντζάμπι μαχαραγιάδων.

Για ένα διάστημα ανήκε στη Βασίλισσα Βικτώρια και σήμερα αποτελεί μέρος των βρετανικών βασιλικών κοσμημάτων, εκτιθέμενο στον Πύργο του Λονδίνου. Η αξία του θεωρείται ανεκτίμητη.

Η απόκτησή του από τη Βρετανία συνδέεται με την αποικιοκρατική περίοδο: το 1849, η Βρετανική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών φέρεται να εξανάγκασε τον 10χρονο τότε διάδοχο της ινδικής βασιλικής οικογένειας να παραιτηθεί από την κυριότητά του.

Ο θρύλος θέλει το Koh-i-Noor να φέρνει κακοτυχία σε όσους το φορούν, εξαιτίας της μακράς και αιματηρής ιστορίας του, όπως έχουν αναφέρει στο παρελθόν βρετανικά μέσα ενημέρωσης.

Από την ανεξαρτησία της το 1947, η Ινδία έχει επανειλημμένα ζητήσει την επιστροφή του διαμαντιού, με το πιο πρόσφατο επίσημο αίτημα να καταγράφεται το 2016. Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό, συμβολίζοντας μέχρι σήμερα τις εκκρεμότητες της αποικιοκρατικής κληρονομιάς.

Νέας γενιάς λεπτές ίνες που μιμούνται τον ανθρώπινο μυϊκό ιστό κινούν ρομποτικά συστήματα υποστήριξης του σκελετού ατόμων με κινητικές δυσκολίες

Οι μύες αποτελούν εξαιρετικά αποδοτικά συστήματα παραγωγής ελεγχόμενης δύναμης. Γι’ αυτό και οι μηχανικοί που εργάζονται εδώ και χρόνια με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής ανθρώπων με κινητικά προβλήματα προσπαθούν να δημιουργήσουν τεχνητές εκδοχές των μυών, οι οποίες θα προσεγγίζουν τις δυνατότητες του ανθρώπινου σώματος.

Κατά την ανάπτυξη ρομποτικών συστημάτων υποστήριξης του σκελετού ή προσθετικών μελών δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στον μοναδικό συνδυασμό δύναμης, ταχύτητας απόκρισης, προσαρμοστικότητας και ελέγχου που χαρακτηρίζει το φυσικό μυϊκό σύστημα.

Πρόσφατα, ερευνητές από το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (MIT) και το Πολυτεχνείο του Μπάρι στην Ιταλία κατάφεραν να αναπτύξουν τεχνητές μυϊκές ίνες οι οποίες προσεγγίζουν σε σημαντικό βαθμό αυτές τις ιδιότητες. Η νέα τεχνολογία παρουσιάστηκε στο περιοδικό «Science Robotics» και προβλέπεται να οδηγήσει σε πιο εξελιγμένα ρομποτικά συστήματα – με εφαρμογές σε εξωσκελετούς, προσθετικά μέλη και στη «μαλακή» ρομποτική, κοινώς σε ρομποτικά βοηθήματα από εύκαμπτα, μαλακά υλικά – που αλληλεπιδρούν πιο φυσικά με το ανθρώπινο σώμα.

Προσομοίωση του ανθρώπινου μυϊκού συστήματος

Η τεχνολογία αποτελεί σημείο καμπής για τη ρομποτική, καθώς δεν περιορίζεται στην απλή κίνηση ενός μηχανικού μέλους, αλλά αναπαράγει με ακρίβεια τη λειτουργία των μυών μας. Η καινοτομία βασίζεται στη χρήση ηλεκτρικών πεδίων, τα οποία κατευθύνουν τη ροή υγρού μέσα στις λεπτές ίνες προσδίδοντάς τους κίνηση. Το σύστημα λειτουργεί με «ανταγωνιστικά» ζεύγη ινών, όπως είναι ο δικέφαλος και ο τρικέφαλος μυς του σώματός μας.

Επειδή οι φυσικοί μύες έχουν την ιδιότητα μόνο να συστέλλονται (και άρα να τραβούν) και ποτέ να σπρώχνουν, οι ερευνητές συνέδεσαν τις τεχνητές ίνες ανά δύο με μια μικροσκοπική ενδιάμεση αντλία. Οταν το υγρό μεταφέρεται στην πρώτη ίνα, αυτή κονταίνει και τραβάει το μέλος, ενώ ταυτόχρονα η δεύτερη ίνα αδειάζει και χαλαρώνει, επιτρέποντας μια ομαλή και απόλυτα φυσική ροή κίνησης χωρίς αντιστάσεις. Η συνεργασία των ινών καταργεί την ανάγκη για επιπλέον δύσκαμπτους μηχανισμούς, επιτρέποντας στα ρομποτικά βοηθήματα να είναι ελαφριά, αθόρυβα και διακριτικά. Η τεχνολογία γεφυρώνει το χάσμα ανάμεσα στη θεωρητική δυναμική της ρομποτικής και την πρακτική καθημερινή χρήση, προσφέροντας λύσεις σε εκατομμύρια ανθρώπους με κινητικές δυσκολίες.

Φυσική κίνηση και αθόρυβη λειτουργία

Ακριβώς όπως οι βιολογικές μυϊκές ίνες συνδέονται και σχηματίζουν μεγαλύτερες μυϊκές δομές, έτσι και καινοτόμοι τεχνητοί «μύες» μπορούν να διαταχθούν σε διαφορετικές διαμορφώσεις, ανάλογα με τις ανάγκες της εκάστοτε εφαρμογής. Η δυνατότητα των ινών αυτών να συστέλλονται, να χαλαρώνουν και να συντονίζονται σε μεγαλύτερες δομές μιμείται τη φυσική αρχιτεκτονική των μυών, σύμφωνα με την οποία μεμονωμένες ίνες συνεργάζονται για την παραγωγή μιας πιο σύνθετης κίνησης.

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά ρομποτικά συστήματα, οι νέες τεχνητές ίνες είναι αρκετά εύκαμπτες ώστε να συνεργάζονται άνετα με το ανθρώπινο σώμα και να λειτουργούν αθόρυβα, χωρίς τη χρήση κινητήρων, εξωτερικών αντλιών ή άλλου ογκώδους υποστηρικτικού εξοπλισμού. Ωφελούνται έτσι άμεσα άτομα που βασίζονται σε προσθετικά μέλη ή ρομποτικά συστήματα υποστήριξης του σκελετού τους.

Η μεγαλύτερη ευελιξία και η αθόρυβη λειτουργία μπορούν να προσφέρουν μια πιο φυσική αίσθηση της κίνησης και καλύτερη προσαρμογή στις καθημερινές ανάγκες, βελτιώνοντας την άνεση, την προσβασιμότητα και τη συνολική ποιότητα της ζωής των ασθενών με κινητικά προβλήματα. Η τεχνολογία έρχεται ως μια σημαντική λύση σε μια εποχή κατά την οποία, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Eurostat για το 2024, μόνο στην ΕΕ περίπου 90 εκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή ένας στους τέσσερις ενηλίκους, ζουν με κάποια μορφή αναπηρίας.

Την Τετάρτη ένα άγαλμα έκανε ξαφνικά την εμφάνισή του στην Waterloo Place του Λονδίνου, φέρει την υπογραφή του Banksy, αλλά κανείς δεν ξέρει αν είναι έργο του διάσημου street artist

Ο διάσημος street artist Banksy ξαναχτύπησε στο κέντρο του Λονδίνου; Αυτό είναι το ερώτημα που απασχολεί τους καλλιτεχνικούς κύκλους και όχι μόνο το τελευταίο 24ωρο. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Το πρωί της Τετάρτης, στον δρόμο Waterloo Place στο κέντρο της αγγλικής πρωτεύουσας, ένα άγαλμα εμφανίστηκε από το πουθενά και έκανε τους πάντες να το χαζέυουν.

Το έργο απεικονίζει ένα άτομο με κοστούμι να βαδίζει (σαν να συμμετέχει σε μια πορεία) και να κρατάει μια σημαία, η οποία πέφτει πάνω στο πρόσωπό του και του το καλύπτει.  Το άγαλμα ύψους περίπου 7.5 μέτρων βρίσκεται απέναντι από εκείνο του Εδουάρδου Ζ’.

Βέβαια, τα τελευταία χρόνια, τα περισσότερα έργα του Banksy που έχουν κάνει την εμφάνισή τους σε διάφορους δρόμους, δεν φέρουν την υπογραφή του.

Άρα είναι λογικό πολλοί να αναρωτιούνται μήπως πρόκειται για έναν φανατικό θαυμαστή του γνωστού street artist ή ένας νέος… Banksy έκανε την εμφάνισή του στους δρόμους του Λονδίνου;

* Κεντρική φωτογραφία: Louise Androlia | Time Out London

«Όσο μεγαλώνεις, είναι δύσκολο να βλέπεις ταινίες από όταν ήσουν νεότερος, γιατί σκέφτεσαι ότι δεν μοιάζει καν [με αυτόν τον τύπο στην οθόνη]», δήλωσε ο Τζορτζ Κλούνεϊ.

Ο Τζορτζ Κλούνεϊ έχει διαγράψει μια σπουδαία πορεία στον κινηματογράφο, πρωταγωνιστώντας σε ταινίες-διαμάντια όπως: «Η συμμορία των έντεκα», «Από το σούρουπο ως την αυγή» και «Καληνύχτα, και καλή τύχη».

Ωστόσο, ο πολυβραβευμένος ηθοποιός, φαίνεται να ακολουθεί κατά γράμμα την παροιμία «όποιος γυρνάει στα παλία είναι παλιάνθρωπος», καθώς όπως αποκάλυψε πρόσφατα, σπανιώς παρακολουθεί ταινίες που συμμετείχε, αλλά κυκλοφόρησαν κάποιες δεκαετίες νωρίτερα.

«Όσο μεγαλώνεις, είναι δύσκολο να βλέπεις ταινίες από όταν ήσουν νεότερος, γιατί σκέφτεσαι ότι δεν μοιάζει καν [με αυτόν τον τύπο στην οθόνη]».

Ο Κλούνεϊ εμφανίστηκε στο ετήσιο γκαλά της Νέας Υόρκης για να παραλάβει ένα βραβείο από το Film at Lincoln Center σε αναγνώριση της «σημαντικής του συνεισφοράς στην τέχνη του κινηματογράφου».

Ο Κλούνεϊ δήλωσε επίσης ότι πρόσφατα είδε με τα παιδιά του την ταινία κινουμένων σχεδίων «Ο Fantastic Mr. Fox» (2009) σε σκηνοθεσία Γουές Άντερσον.

«Είδαμε το Fantastic Mr. Fox, κάτι που είναι λίγο πιο εύκολο γιατί δεν είμαι πραγματικά εγώ, είναι απλώς η φωνή μου», είπε. «Είναι κάπως διασκεδαστικό γιατί τα παιδιά αρχίζουν σιγά-σιγά να καταλαβαίνουν τι δουλειά κάνω. Αλλά σε ότι αφορά τα υπόλοιπα [έργα μου] είναι δύσκολο [για εμένα να τα παρακολουθήσω ξανά] γιατί τείνω να μην θέλω να κοιτάζω πίσω».

«Είναι ένας πολύ ζεστός, γενναιόδωρος τύπος»

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, ο Τζορτζ Κλούνεϊ και η σύζυγός του, Αμάλ Κλούνεϊ, φωτογραφήθηκαν μαζί στο κόκκινο χαλί πριν από τη δεξίωση, με φίλους και συνεργάτες, όπως οι Στίβεν Κόλμπερτ, Τζουλιάνα Μαργκούλις, Τζον Τουρτούρο και Σαμ Ρόκγουελ, να τον τιμούν με την παρουσία τους.

«Νομίζω ότι είναι ένας πολύ ξεχωριστός άνθρωπος», είπε ο Τουρτούρο στο People.

«Είναι ένας πολύ ζεστός, γενναιόδωρος τύπος. Είναι καλός άνθρωπος, ξέρεις, που έχει κάνει πολλά πράγματα για τους άλλους. Ανθρωπιστική δράση, δημόσιες τοποθετήσεις, φιλανθρωπία», πρόσθεσε ο Τουρτούρο.

«Έχει επιλέξει [να συμμετάσχει] σε πραγματικά καλά έργα και είναι κάποιος που συνεχώς εξελίσσεται. Eίναι δύσκολο να έχεις μια μακροχρόνια καριέρα, και αυτός κατάφερε να το κάνει. Νομίζω ότι αυτό δεν πρέπει να το θεωρούμε δεδομένο. Πάντα με εντυπωσιάζει. Δεν τα κατάφερε όταν ήταν νέος, αλλά [όταν του δόθηκε η ευκαιρία] την αξιοποίησε στο έπακρο».

Η πιο πρόσφατη εμφάνισή του Τζορτζ Κλούνεϊ στον κινηματογράφο ήταν στην ταινία «Jay Kelly» (2025), όπου υποδύθηκε έναν σταρ του κινηματογράφου που, εδώ που τα λέμε, του μοιάζει.

Τους τελευταίους μήνες, ο Κλούνεϊ εργάζεται πάνω στο «Ocean’s 14» με τους Μπραντ Πιτ, Ματ Ντέιμον και Τζούλια Ρόμπερτς.

Σύμφωνα δε με το Deadline, ο Κλούνεϊ  αναμένεται να εμφανιστεί στην επερχόμενη γαλλική ταινία «Dix Pour Cent», ένα spin-off ης ομώνυμης τηλεοπτικής σειράς με πρωταγωνίστρια την Καμίλ Κοτίν.

Η ταινία θα κυκλοφορήσει στις 23 Μαΐου.

*Με πληροφορίες από: Variety & People