Ερυθρά Θάλασσα - Η Ευρώπη παραλύει ενόψει της απειλής των Χούθι
Η Ευρώπη εμφανίζεται ανέτοιμη απέναντι στην απειλή των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, παρά την επιχείρηση «Ασπίδες», τονίζει η Repubblica. Ο κίνδυνος, έτσι, είναι οι οικονομικής φύσεως παράπλευρες απώλειες της σύγκρουσης με το Ιράν να αυξηθούν εκθετικά
Για ακόμη μια φορά η Ευρώπη είναι παραλυμένη· και ενόψει ενός πιθανού αποκλεισμού της Ερυθράς Θάλασσας και, κατ’ επέκταση, της Διώρυγας του Σουέζ. Μετά από την πυραυλική επίθεση που εξαπέλυσαν οι φιλοϊρανοί Χούθι της Υεμένης κατά του Ισραήλ το περασμένο Σάββατο, το αρχηγείο (στη Λάρισα) της ευρωπαϊκής επιχείρησης «Aspides» για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Αντεν σήμανε αμέσως συναγερμό. Ωστόσο η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ενωσης κινδυνεύει να είναι ατελέσφορη, όπως προειδοποιεί σε ανταπόκρισή του από τις Βρυξέλλες ο Κλάουντιο Τίτο της ιταλικής La Repubblica. Στην ανακοίνωση συνιστάται «προσοχή», καθώς «φαίνεται ότι έφτασε η ώρα για την ενεργή εμπλοκή των Χούθι στη σύρραξη.
Οι πύραυλοι κατά του Ισραήλ αποτελούν το πρώτο βήμα. Το δεύτερο θα μπορούσε να περιλαμβάνει την επανέναρξη των επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων που κινούνται εντός της εμβέλειας των όπλων των Χούθι, ειδικά στην Ερυθρά Θάλασσα και στα ανατολικά του Κόλπου του Αντεν». Το επιτελείο της επιχείρησης (στην οποία μετέχει ενεργά και η φρεγάτα «Υδρα» του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού) προειδοποιεί επίσης πως «οι στρατιωτικές δυνατότητες των Χούθι παραμένουν άθικτες και σημαντικές». Ως εκ τούτου, κρίνεται απαραίτητο να αποφεύγεται πάση θυσία η είσοδος πλοίων στα χωρικά ύδατα της Υεμένης και, όποτε είναι εφικτό, να πλέουν πλησιέστερα στις αφρικανικές ακτές ώστε να περιορίζεται η έκθεση σε πιθανές απειλές.
Το στρατηγείο ενίσχυσε τα «μέτρα προστασίας για τα πλοία που υποστηρίζονται από την επιχείρηση “Ασπίδες”. Αμεση συνέπεια αυτής της απόφασης είναι η περαιτέρω εμπλοκή στρατιωτικών πόρων. Δεδομένου, όμως, ότι οι εν λόγω πόροι δεν έχουν ακόμη αυξηθεί, πλέον απαιτούνται μεγαλύτεροι χρόνοι αναμονής για όσα πλοία «ζητούν στενή προστασία». Ενας ενδεχόμενος αποκλεισμός και του Κόλπου του Αντεν, μετά από τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, θα επέφερε μοιραίο πλήγμα στην ευρωπαϊκή οικονομία, εξ ου και η άμεση αντίδραση της Γαλλίας, η οποία, καταδικάζοντας τις επιθέσεις των Χούθι, κατηγόρησε τους φιλοϊρανούς αντάρτες ότι είναι «ανεύθυνοι». Το ζήτημα, όμως, είναι ότι «η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν είναι σε θέση να αντιδράσει», επιμένει ο ιταλός ανταποκριτής στις Βρυξέλλες, ούτε καν μέσω της επιχείρησης «Ασπίδες», η οποία άρχισε τον Φεβρουάριο του 2024, με στόχο την ασφάλεια και την προστασία της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Το πρόβλημα είναι ότι επιχείρηση -υπό ελληνική διοίκηση και ιταλική τακτική εποπτεία- είναι εξαιρετικά περιορισμένη, καθώς στην πραγματικότητα μετέχουν μόλις τρεις φρεγάτες, πέντε αεροσκάφη και συνολικά 640 στρατιώτες. Και δίχως την αγγλοαμερικανική υποστήριξη η επιχείρηση καθίσταται αυτομάτως ελλιπής. Οπως εξηγείται στο ιταλικό δημοσίευμα, τα ευρωπαϊκά πλοία μπορούν μεν να εξουδετερώνουν πυραύλους και drones των Χούθι, καθώς συνοδεύουν εμπορικά πλοία, όμως οι πλατφόρμες εκτόξευσης (ως επί το πλείστον κινητές πάνω σε απλά φορτηγά) των ανταρτών καταστρέφονταν έως τώρα από τους Αμερικανούς και τους Βρετανούς. Βάσει των κανόνων εμπλοκής οι Ευρωπαίοι δεν μπορούν να φτάσουν μέχρι αυτό το σημείο.
Τώρα όμως, με τις ΗΠΑ να έχουν όλη τους την προσοχή στραμμένη στον Περσικό Κόλπο, αυτές οι επιθέσεις κατά στρατιωτικών στόχων των Χούθι μειώθηκαν δραστικά. Εξού και η προειδοποίηση ότι οι στρατιωτικές δυνατότητες των ανταρτών της Υεμένης παραμένουν άθικτες και σημαντικές, το οποίο σημαίνει ότι θα μπορούσαν να μπλοκάρουν την κυκλοφορία στη νότια πύλη της Ερυθράς Θάλασσας. Πριν από δύο εβδομάδες, η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική Κάγια Κάλας είχε προτείνει την ενίσχυση της επιχείρησης, αλλά η ιδέα της απορρίφθηκε. Πλέον, όμως, το ζήτημα δεν είναι μόνο η αύξηση του αριθμού των ναυτικών μέσων που μετέχουν στην επιχείρηση, αλλά και η τροποποίηση της εντολής της αποστολής καθώς και των κανόνων εμπλοκής, ώστε να μπορούν τα ευρωπαϊκά πλοία να πλήττουν στόχους (εκτοξευτήρες) στην επικράτεια της Υεμένης.
Αυτό όμως θα σήμαινε άμεση εμπλοκή της ΕΕ στον πόλεμο, επιλογή που εξακολουθεί να απορρίπτεται κατηγορηματικά, ακόμη σε ανεπίσημες επαφές κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου. Ο κίνδυνος, ωστόσο, είναι οι οικονομικής φύσεως παράπλευρες απώλειες της σύγκρουσης με το Ιράν να αυξηθούν εκθετικά για την Ευρώπη, καθώς από τον Ερυθρά Θάλασσα διέρχεται σχεδόν το 30% των εμπορευματοκιβωτίων που διακινούνται ανά τον κόσμο και το 10% του πετρελαίου. Εάν κλείσει η Διώρυγα του Σουέζ τα κόστη μεταφοράς θα εκτιναχτούν , καθώς τα πλοία θα υποχρεούνται να κάνουν τον περίπλου της Αφρικής. Ωστόσο προς το παρόν κανένα από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ δεν είναι διατεθειμένο να αλλάξει η εντολή της επιχείρησης «Ασπίδες».