Politico - Η μικρή εταιρεία που κάνει τις ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά της Ρωσίας να φαίνονται ανόητες

Ανάμεσα στα ράφια με τις καραμέλες και στους καταψύκτες στα ρωσικά σούπερ μάρκετ σε όλη τη Γερμανία βρίσκονται διαφημίσεις που προωθούν μια επιχείρηση με μια υπηρεσία την οποία η κυβέρνηση έχει προσπαθήσει να απαγορεύσει: μια εταιρεία logistics που ειδικεύεται στη μεταφορά δεμάτων από την καρδιά της Γερμανίας προς τη Ρωσία, παρακάμπτοντας τις κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Η εταιρεία λειτουργεί μια αποθήκη κοντά στο αεροδρόμιο Brandenburg του Βερολίνου, από όπου φορτηγά μεταφέρουν πακέτα — με ετικέτες που δείχνουν ότι διαχειρίζονται από την UzPost, την κρατική ταχυδρομική υπηρεσία του Ουζμπεκιστάν που δεν έχει άδεια λειτουργίας στη Γερμανία — μέσω Πολωνίας και Λευκορωσίας προς διευθύνσεις στη Μόσχα και στην Αγία Πετρούπολη.

Πελάτες σε αυτό το ρωσικό σούπερ μάρκετ στο Βερολίνο μπορούν να στείλουν δέματα στη Ρωσία. Όμως δεν θα λάβουν καμία απόδειξη για τη συναλλαγή.

Οι ερευνητές γνωρίζουν κάθε στάση και στροφή της διαδρομής επειδή στείλαμε πέντε πακέτα και χρησιμοποιήσαν ψηφιακές συσκευές εντοπισμού για να τα παρακολουθήσουν — σε ένα παράνομο ταξίδι περίπου 1.770 χιλιομέτρων που υπονομεύει το καθεστώς κυρώσεων, το οποίο οι Ευρωπαίοι πολιτικοί θεωρούν το ισχυρότερο εργαλείο τους για να ασκήσουν πολιτική πίεση στη ρωσική ηγεσία αποδυναμώνοντας την οικονομία της χώρας.

Η LS Logistics δήλωσε ότι οι εσωτερικοί της έλεγχοι καθιστούν τις παραβιάσεις των κυρώσεων της ΕΕ «σχεδόν αδύνατες», αλλά παραδέχθηκε ότι δεν μπορεί να αποτρέψει πελάτες από το να κάνουν ψευδείς δηλώσεις σχετικά με τα προϊόντα που αποστέλλουν.

Η ετικέτα του Ουζμπεκιστάν

Στα τέλη Δεκεμβρίου η ερευνητική ομάδα πακέταρε πέντε τετράγωνα καφέ δέματα με ηλεκτρονικά εξαρτήματα που απαγορεύονται ρητά από τις κυρώσεις της ΕΕ και τα έστειλε σε διευθύνσεις στη Μόσχα και στην Αγία Πετρούπολη.

Όταν τα πήγαν στους πάγκους ρωσικών σούπερ μάρκετ στο Βερολίνο, είπαν στους υπαλλήλους ότι τα πακέτα περιείχαν βιβλία, κασκόλ και καπέλα. Κανείς όμως δεν έλεγξε το περιεχόμενο των δεμάτων, τα οποία στην πραγματικότητα περιείχαν απαγορευμένα ηλεκτρονικά εξαρτήματα που δεν ήταν λειτουργικά πριν πακεταριστούν. Οι υπάλληλοι τους χρέωσαν 13 ευρώ ανά κιλό και αρνήθηκαν να δώσουν απόδειξη.

Αυτό που κάνει αυτά τα χαρτονένια πακέτα ακόμη πιο ιδιαίτερα είναι η μεταμφίεσή τους: ο υπάλληλος δεν κολλάει αυτοκόλλητα του ρωσικού ταχυδρομείου, αλλά της UzPost, της εθνικής ταχυδρομικής υπηρεσίας του Ουζμπεκιστάν. Η χώρα δεν υπόκειται σε κυρώσεις της ΕΕ.

Η UzPost διατηρεί στενούς δεσμούς με το ρωσικό ταχυδρομείο, σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει το ιστορικό συνεργασίας των δύο οργανισμών. Η Τατιάνα Κιμ, διευθύνουσα σύμβουλος της ρωσικής πλατφόρμας ηλεκτρονικού εμπορίου Wildberries και — σύμφωνα με αναφορές — πλουσιότερη γυναίκα της Ρωσίας, απέκτησε πρόσφατα μεγάλο μερίδιο στην UzPost.

«Συνεργαζόμαστε με εταίρους, συμπεριλαμβανομένων ιδιωτικών παρόχων ταχυδρομικών υπηρεσιών», δήλωσε η ταχυδρομική υπηρεσία του Ουζμπεκιστάν. «Μπορούν να χρησιμοποιούν τις λύσεις μας για παραδόσεις».

Κολωνία — τουλάχιστον στα χαρτιά

Το 2014 ένας συνταξιούχος επαγγελματίας γυμναστής ανέλαβε να δημιουργήσει μια θυγατρική της ρωσικής εθνικής ταχυδρομικής υπηρεσίας στη Γερμανία, την RusPost GmbH. Ο Αλεξέι Γκριγκόριεφ, που είχε μεγαλώσει στην Αγία Πετρούπολη, είχε αγωνιστεί και προπονήσει σε υψηλό επίπεδο στη Γερμανία για 18 χρόνια, κερδίζοντας τρία εθνικά πρωταθλήματα με την ομάδα KTV Straubenhardt και συνεργαζόμενος με ολυμπιονίκη στο μονόζυγο. Ωστόσο, δεν είχε καμία εμφανή εμπειρία στον ταχυδρομικό τομέα.

Το επιχειρηματικό μοντέλο της RusPost στη Γερμανία κατέρρευσε μετά την επιβολή νέου πακέτου κυρώσεων αμέσως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.

Τον Μάρτιο του 2022, κατά τη διάρκεια τυχαίων ελέγχων σε ταχυδρομικά δέματα προς τη Μόσχα, τελωνειακοί υπάλληλοι εντόπισαν απαγορευμένα αντικείμενα — μεταξύ των οποίων μετρητά, κοσμήματα και ηλεκτρικές συσκευές — σε πολλά πακέτα της RusPost. Η εισαγγελία του Βερολίνου ξεκίνησε έρευνα και κατηγόρησε έναν πρώην διευθυντή της εταιρείας για 62 απόπειρες παραβίασης του νόμου περί εξωτερικού εμπορίου.

Η νέα εταιρεία

Το 2022 ιδρύθηκε μια νέα εταιρεία: η LS Logistics Solution GmbH. Πολλές από τις ανώτερες θέσεις της καλύφθηκαν από πρώην εργαζόμενους της RusPost.

Ως έδρα δηλώνεται ένα απλό διώροφο σπίτι σε κατοικημένη περιοχή της Κολωνίας, απέναντι από μια εκκλησία. Όταν οι δημοσιογράφοι το επισκέφθηκαν, βρήκαν μόνο ένα παλιό λευκό γραμματοκιβώτιο με μια πινακίδα που ανέφερε δεκάδες εταιρείες — καμία όμως δεν φαινόταν να λειτουργεί.

Η πραγματική καρδιά των δραστηριοτήτων βρίσκεται σε ένα μεγάλο συγκρότημα αποθηκών στο Berlin-Schönefeld, λίγα λεπτά από το αεροδρόμιο του Βερολίνου. Εκεί φορτηγά φτάνουν και αναχωρούν συνεχώς από τις ράμπες φόρτωσης, μεταφέροντας τεράστιες στοίβες δεμάτων.

Η διαδρομή

Σύμφωνα με τις συσκευές εντοπισμού, τα πακέτα παρέμειναν αρκετές ημέρες στην αποθήκη πριν φορτωθούν σε φορτηγά 40 τόνων.

Στη συνέχεια κατευθύνθηκαν προς τα σύνορα με την Πολωνία, περνώντας από τη γερμανική πόλη Frankfurt (Oder). Διέσχισαν την Πολωνία μέσω του αυτοκινητόδρομου A2, περνώντας από τη Βαρσοβία, και δύο ημέρες μετά έφτασαν στα ανατολικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα φορτηγά έφτασαν στο συνοριακό πέρασμα της Brest στη Λευκορωσία. Παρότι η ΕΕ έχει επιβάλει ξεχωριστές κυρώσεις στη Λευκορωσία λόγω της υποστήριξης του ηγέτη της Αλεξάντρ Λουκασένκο προς τη Ρωσία, τα πακέτα συνέχισαν την πορεία τους χωρίς να εντοπιστούν.

Ο λόγος είναι το ειδικό νομικό καθεστώς των διεθνών ταχυδρομικών αποστολών: ενώ για τα κανονικά εμπορεύματα απαιτούνται πλήρεις εξαγωγικές δηλώσεις, τα ταχυδρομικά δέματα συνοδεύονται από απλοποιημένη γραφειοκρατία και ελέγχονται κυρίως βάσει εκτίμησης κινδύνου.

Μετά από ένα ταξίδι περίπου 1.770 χιλιομέτρων, τα πακέτα έφτασαν τελικά στη Μόσχα και στην Αγία Πετρούπολη.

Ένα βήμα πίσω

Μετά την παράδοση των δεμάτων, οι δημοσιογράφοι προσπάθησαν να επικοινωνήσουν με όλους τους εμπλεκόμενους, συμπεριλαμβανομένης της LS Logistics. Ο Γκριγκόριεφ δεν απάντησε ποτέ στις κλήσεις.

Η διευθύνουσα σύμβουλος της εταιρείας, Αντζέλικα Κρόνε, απάντησε γραπτώς:

«Οι εσωτερικοί μηχανισμοί ελέγχου μας είναι σχεδιασμένοι έτσι ώστε οι παραβιάσεις των κυρώσεων της ΕΕ να είναι σχεδόν αδύνατες. Αποστολές που δεν πληρούν τις νομικές προϋποθέσεις δεν προωθούνται. Ωστόσο, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε δόλιες ψευδείς δηλώσεις από πελάτες».

Τον Ιανουάριο, η Γερμανία ενίσχυσε το νομικό πλαίσιο επιβολής κυρώσεων επεκτείνοντας τα αδικήματα που τιμωρούνται ποινικά.

Το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών Υποθέσεων υποστήριξε ότι η ύπαρξη τόσο πολύπλοκων δικτύων παράκαμψης δείχνει ότι οι κυρώσεις λειτουργούν.

Ωστόσο, ο Μαξ Μέιζλις, πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών, διαφωνεί εν μέρει:

«Οι κυρώσεις πιθανότατα αύξησαν το κόστος για όσους προσπαθούν να τις παρακάμψουν. Αλλά το να πούμε ότι λειτουργούν πραγματικά καλά ίσως είναι υπερβολή. Όταν υπάρχει παραβίαση, χρειάζεται επιβολή του νόμου — και όταν χρειάζεται περισσότερη επιβολή, είναι δύσκολο να υποστηρίξει κανείς ότι το εργαλείο λειτουργεί όπως σχεδιάστηκε».

Πηγή: efsyn