Στα σκαριά νέο δάνειο 8,1 δισ. δολαρίων στην Ουκρανία από το ΔΝΤ

Θέμα λίγων εβδομάδων φαίνεται πως είναι η νέα δανειακή σύμβαση μεταξύ Ουκρανία και Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ύψους 8,1 δισ. δολαρίων, όπως γνωστοποίησε η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα. 

Οι δηλώσεις της Γκεοργκίεβα έγιναν μετά την άφιξή της στο Κίεβο, για πρώτη φορά από το 2023, προκειμένου να συναντηθεί με κορυφαίους αξιωματούχους και να επιθεωρήσει ενεργειακές υποδομές που έχουν υποστεί ζημιές από ρωσικά πλήγματα, καθώς η Ουκρανία πλησιάζει την τέταρτη επέτειο της πλήρους κλίμακας εισβολής της Μόσχας στις 24 Φεβρουαρίου.

Η επίσκεψή της στην Ουκρανία κρατήθηκε μυστική μέχρι την άφιξή της στην πρωτεύουσα, λόγω ανησυχιών για την ασφάλειά της.

Μιλώντας μετά τις συναντήσεις της με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και άλλους αξιωματούχους, η Γκεοργκίεβα δήλωσε ότι πολλά έχουν αλλάξει στην Ουκρανία από τον Νοέμβριο, όταν επιτεύχθηκε προκαταρκτική συμφωνία για το τετραετές πρόγραμμα δανεισμού, αλλά η βασική κατεύθυνση των απαιτήσεών του θα παραμείνει η ίδια.

Το πρόγραμμα εξαρτάται από διάφορες ενέργειες εκ μέρους της Ουκρανίας, μεταξύ των οποίων η ενίσχυση της χρηματοδότησης από δωρητές, η κατάρτιση προϋπολογισμού για το 2026 και η διεύρυνση της φορολογικής βάσης.

«Βρίσκομαι εδώ για να δω πώς τα πηγαίνει η χώρα σε αυτές τις ασυνήθιστα σκληρές συνθήκες, γιατί θέλω να διασφαλίσω ότι όσα συμφωνήθηκαν τον Νοέμβριο μπορούν να εφαρμοστούν όπως ακριβώς συμφωνήθηκαν», δήλωσε η Γκεοργκίεβα στο Reuters.

«Αναγνωρίζουμε ότι η κατεύθυνση παραμένει η ίδια (αλλά) ο τρόπος με τον οποίο θα κάνουμε αυτά τα βήματα πρέπει να ρυθμιστεί προσεκτικά».

Ο διοικητής της Εθνικής Τράπεζας της Ουκρανίας, Αντρίι Πίσνι, υποδέχθηκε τη Γκεοργκίεβα μπροστά από τη Μονή του Αγίου Μιχαήλ με τους Χρυσούς Τρούλους, σε πλατεία στο κέντρο του Κιέβου, όπου εκτίθενται κατεστραμμένα ρωσικά άρματα μάχης. Μαζί κατέθεσαν λουλούδια σε έναν τοίχο μνήμης με πορτρέτα χιλιάδων Ουκρανών στρατιωτών που σκοτώθηκαν πολεμώντας τη Ρωσία.

Η επικεφαλής του ΔΝΤ συναντήθηκε με τον Πίσνι, την πρωθυπουργό Γιούλια Σβιριντένκο και τον υπουργό Οικονομικών Σερχίι Μαρτσένκο, πριν συναντηθεί αργότερα μέσα στην ημέρα με τον Ζελένσκι. Επρόκειτο επίσης να συναντηθεί με στελέχη επιχειρήσεων κατά τη διάρκεια της μονοήμερης επίσκεψής της.

Η Γκεοργκίεβα, η οποία έχει στενούς οικογενειακούς δεσμούς με την Ουκρανία, επισκέφθηκε τη χώρα τελευταία φορά τον Φεβρουάριο του 2023. Ο αδελφός της βρισκόταν στο Χάρκοβο, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, όταν η Ρωσία εισέβαλε.

Απαραίτητη προϋπόθεση

Μετά τις συναντήσεις, η Γκεοργκίεβα δήλωσε ότι είπε στις ουκρανικές αρχές πως πρέπει να προχωρήσουν στην κατάργηση της απαλλαγής από τον ΦΠΑ για καταναλωτικά αγαθά, η οποία έχει συναντήσει εσωτερικές αντιδράσεις. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι το ΔΝΤ θα απαιτήσει μόνο η σχετική ρύθμιση να κατατεθεί στο κοινοβούλιο, και όχι να έχει ήδη ψηφιστεί, πριν εγκριθεί το νέο πρόγραμμα.

Η εκπρόσωπος του ΔΝΤ, Τζούλι Κόζακ, δήλωσε σε δημοσιογράφους στην Ουάσιγκτον ότι βρίσκονται στο τελικό στάδιο των συζητήσεων με διεθνείς δωρητές, προκειμένου να εξασφαλίσουν όλες τις απαραίτητες εγγυήσεις χρηματοδότησης. Είπε ότι το ΔΝΤ ελπίζει πως η συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί τον Φεβρουάριο.

Στόχος της Γκεοργκίεβα, όπως είπε, ήταν να συναντηθεί με τις ουκρανικές αρχές και να υπογραμμίσει τη στήριξη του ΔΝΤ στη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων.

«Θέλει να κατανοήσει τα βασικά ζητήματα όπως τα βλέπουν οι ίδιοι… επιτόπου», δήλωσε η Κόζακ, προσθέτοντας ότι η Γκεοργκίεβα επιδιώκει επίσης να βοηθήσει στον συντονισμό και την κινητοποίηση της χρηματοδοτικής στήριξης προς την Ουκρανία από τη διεθνή κοινότητα.

Η έγκριση της χρηματοδότησης είναι κρίσιμη, καθώς θα ξεκλειδώσει πρόσθετες εξωτερικές επενδύσεις που απαιτούνται για να καλυφθούν τα χρηματοδοτικά κενά της Ουκρανίας, τα οποία το ΔΝΤ υπολογίζει σε περίπου 136,5 δισ. δολάρια για την περίοδο έως το 2029, λόγω του πολέμου.

«Όσον αφορά τις απαλλαγές από τον ΦΠΑ, ξεκαθαρίσαμε πλήρως ότι αυτό πρέπει να γίνει. Δεν μπορούμε να έχουμε την ουκρανική οικονομία να αιωρείται ανάμεσα σε οικονομία της αγοράς και μη οικονομία της αγοράς», δήλωσε η Γκεοργκίεβα. «Πρέπει να προχωρήσουμε μπροστά και το ερώτημα δεν είναι αν, αλλά πώς θα το κάνουμε, πώς θα εξασφαλίσουμε το επίπεδο στήριξης από το κοινοβούλιο».

Η Γκεοργκίεβα είπε ότι εξήγησε στους Ουκρανούς αξιωματούχους πως πρόκειται για απαραίτητη προϋπόθεση. «Ήμουν πολύ σαφής. Ξέρετε, αυτό δεν μπορείτε να το αγγίξετε. Το χρειάζεστε για εσάς. Το χρειάζεστε για την ένταξη στην ΕΕ. Το χρειάζεστε για να προσελκύσετε τον ιδιωτικό τομέα και να γίνει το επιχειρηματικό περιβάλλον πιο ευνοϊκό», είπε.

Η Γκεοργκίεβα ανέφερε ότι το ΔΝΤ θα αξιολογήσει ποια μέτρα μπορούν να εφαρμοστούν εύκολα και ποια χρειάζονται πιο προσεκτική «βαθμονόμηση». Για την απαλλαγή από τον ΦΠΑ, είπε ότι το Ταμείο συζητά το ενδεχόμενο να δοθεί στην Ουκρανία ένας χρόνος για να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική στήριξη για την ψήφιση του μέτρου, το οποίο έχει αποδειχθεί αμφιλεγόμενο.

Η ουκρανική οικονομία υπό «ασφυξία»

Η επίσκεψή της πραγματοποιήθηκε μία ημέρα αφότου ο Ζελένσκι κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον ενεργειακό τομέα, ώστε να επιταχυνθούν οι εργασίες αποκατάστασης των προβλημάτων στην ηλεκτροδότηση που προκλήθηκαν από ρωσικές επιθέσεις σε υποδομές. Οι επισκευές σε χιλιάδες πολυκατοικίες έχουν περιπλακεί από το πολικό ψύχος, με τις νυχτερινές θερμοκρασίες να πέφτουν κοντά στους -20 βαθμούς Κελσίου.

Η Σβιριντένκο χαιρέτισε τη συνεχή στήριξη και την προσωπική εμπλοκή της Γκεοργκίεβα σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X, χαρακτηρίζοντας την επίσκεψή της «ένα σημαντικό σήμα στήριξης προς την Ουκρανία».

«Η επίσκεψή της έρχεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη στιγμή για τον ενεργειακό μας τομέα, εν μέσω πρωτοφανών ρωσικών επιθέσεων και του πιο κρύου χειμώνα των τελευταίων 20 ετών», δήλωσε η Σβιριντένκο, σημειώνοντας ότι επισκέφθηκαν μαζί για επιθεώρηση τις ζημιές από ρωσικά πλήγματα σε μία από τις κύριες ενεργειακές εγκαταστάσεις του Κιέβου.

Ο πόλεμος έχει πλήξει σκληρά την ουκρανική οικονομία, με τη χώρα να αναμένεται να δαπανήσει το μεγαλύτερο μέρος των κρατικών εσόδων – 2,8 τρισεκατομμύρια γρίβνια ή περίπου το 27,2% του ΑΕΠ – για τη χρηματοδότηση της άμυνας το 2026. Παρότι οι ουκρανικές αρχές έχουν συμφωνήσει να επιταχύνουν τις προσπάθειες για την αποτροπή της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής, το ΔΝΤ δεν υπολογίζει σε αυξημένα έσοδα πριν από το 2027, σύμφωνα με αξιωματούχο του Ταμείου.

Η Ουκρανία πέτυχε ένα σημαντικό ορόσημο τον περασμένο μήνα για την κάλυψη των χρηματοδοτικών της κενών, όταν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν να της χορηγήσουν δάνειο 90 δισ. ευρώ (105 δισ. δολάρια) για δύο χρόνια.

Το νέο πρόγραμμα του ΔΝΤ θα αντικαταστήσει το υφιστάμενο τετραετές πρόγραμμα ύψους 15,5 δισ. δολαρίων, από το οποίο έχουν ήδη εκταμιευθεί περίπου 10,6 δισ. δολάρια και το οποίο βασιζόταν στην υπόθεση ότι ο πόλεμος θα τελείωνε το 2025.

Η νέα προκαταρκτική συμφωνία υποθέτει ότι ο πόλεμος θα λήξει φέτος, αλλά περιλαμβάνει και ένα «αρνητικό σενάριο», σύμφωνα με το οποίο ο πόλεμος θα αποκλιμακωθεί αργά και δεν θα τελειώσει πριν από το 2028.

Πηγή: efsyn