Το τρίτο ενεργειακό μέτωπο της Ινδίας βρίσκεται στην Αρκτική και η Ρωσία κρατά το κλειδί για αυτό
Η Βόρεια Θαλάσσια Οδός αναδύεται στη στρατηγική του Νέου Δελχί που συνδέει την πλούσια σε πόρους Αρκτική και την Ρωσική Άπω Ανατολή με τη βιομηχανική του βάση.
Για δεκαετίες, η εμπλοκή της Ινδίας με την Αρκτική πλαισιωνόταν κυρίως από την επιστημονική περιέργεια , με επίκεντρο την έρευνα για το κλίμα, τη δυναμική της κρυόσφαιρας και τις πολικές αποστολές. Η σύνοδος κορυφής μεταξύ του πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι και του προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν τον Δεκέμβριο σηματοδοτεί μια ποιοτική αλλαγή.
Πίσω από τα επίσημα λόγια της Κοινής Δήλωσης κρύβεται μια σαφής και σημαντική αλλαγή. Το Νέο Δελχί εργάζεται για να καταστήσει την Αρκτική βασικό πεδίο για την οικονομική του στρατηγική. Δεσμευόμενη για πολύπλευρη συνεργασία στη Βόρεια Θαλάσσια Οδό (NSR), εντείνοντας το εμπόριο και τις επενδύσεις στην Ρωσική Άπω Ανατολή και την Αρκτική, και διεξάγοντας τακτικές διμερείς διαβουλεύσεις για θέματα της Αρκτικής , η Ινδία σηματοδοτεί ότι δεν βλέπει πλέον την πολική περιοχή απλώς ως γεωγραφικό προκεχωρημένο σημείο, αλλά ως έναν ολοκληρωμένο βιομηχανικό διάδρομο όπου σκοπεύει να είναι διαμορφωτής κανόνων και όχι παθητικός παρατηρητής.
Αρκτική στροφή: Το τρίτο ενεργειακό μέτωπο της Ινδίας
Αυτή η «αρκτική στροφή» εντάσσεται λογικά στην ευρύτερη επιδίωξη της Ινδίας για στρατηγική αυτονομία στην ενεργειακή μετάβαση. Η Ινδία έχει δεσμευτεί να φτάσει τα 500 GW μη ορυκτής ενέργειας έως το 2030 και έχει ήδη αναπτύξει πάνω από 220 GW τέτοιας ισχύος έως το 2025, θέτοντάς την σε γενικές γραμμές σε καλό δρόμο για την επίτευξη αυτού του στόχου. Οι υπάρχουσες προσπάθειες διαφοροποίησης , από την Αυστραλία έως τη Λατινική Αμερική και την Αφρική, έχουν μειώσει αλλά δεν έχουν εξαλείψει την έκθεση σε κινδύνους μίας χώρας ή ενός διαδρόμου, ειδικά όπου οι μεταφορές εξακολουθούν να εξαρτώνται από ευάλωτα σημεία συμφόρησης, όπως ο άξονας Σουέζ-Ερυθράς Θάλασσας .
Σε αυτό το πλαίσιο, η Αρκτική προσφέρει έναν τρίτο φορέα συνδεσιμότητας, έναν βόρειο άξονα που συμπληρώνει τον Ινδο-Ειρηνικό και τον Διεθνή Διάδρομο Μεταφορών Βορρά-Νότου (INSTC) , και που μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να υποστηρίξει τόσο τους υδρογονάνθρακες όσο και την κρίσιμη εφοδιαστική αλυσίδα ορυκτών που συνδέεται με την πορεία απαλλαγής της Ινδίας από τον άνθρακα.
Η συμβατική αφήγηση γύρω από την NSR την υποβιβάζει σε μια ταχύτερη ναυτιλιακή λωρίδα μεταξύ Ευρώπης και Ασίας. Τα αποτελέσματα της συνόδου κορυφής Πούτιν-Μόντι υποδηλώνουν ότι το Νέο Δελχί την ερμηνεύει διαφορετικά.
Η Κοινή Δήλωση επισημαίνει το παραγωγικό και αμοιβαία επωφελές διμερές εμπόριο ορυκτών πόρων, συμπεριλαμβανομένων των ενεργειακών πηγών, των πολύτιμων λίθων και μετάλλων, καθώς και των κρίσιμων πρώτων υλών ως πυλώνα της εθνικής ασφάλειας και της αξιοπιστίας της αλυσίδας εφοδιασμού. Ξεχωριστά υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία των κρίσιμων ορυκτών και των σπάνιων γαιών για τις αναδυόμενες τεχνολογίες και την προηγμένη μεταποίηση.
Παράλληλα, η Ινδία και η Ρωσία επιβεβαίωσαν την ετοιμότητά τους να εντείνουν την εμπορική και επενδυτική συνεργασία στην Άπω Ανατολή και την Αρκτική ζώνη, με ένα πρόγραμμα 2024-2029 που καλύπτει την ενέργεια, την εξόρυξη, το ανθρώπινο δυναμικό και τις θαλάσσιες μεταφορές. Συνολικά, αυτές οι δεσμεύσεις ορίζουν ουσιαστικά την NSR όχι μόνο ως διαδρομή για υδρογονάνθρακες, αλλά και ως έναν πιθανό «βόρειο διάδρομο ορυκτών» που συνδέει την πλούσια σε πόρους Αρκτική και την Άπω Ανατολή της Ρωσίας με τη βιομηχανική βάση της Ινδίας.
Για την ενεργειακή μετάβαση της Ινδίας, αυτός ο διάδρομος θα μπορούσε να αναδειχθεί ως στρατηγικός αντιστάθμισμα, αν και όχι ο μοναδικός πυλώνας. Η Ινδία έχει επί του παρόντος 100% εξάρτηση από τις εισαγωγές για βασικά ορυκτά της ενεργειακής μετάβασης, όπως το λίθιο, το κοβάλτιο και το νικέλιο, με τη ζήτηση να αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί και, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, να πολλαπλασιαστεί πολλαπλάσια έως το 2030, καθώς τα ηλεκτρικά οχήματα, η αποθήκευση στο δίκτυο και η ηλιακή παραγωγή θα κλιμακωθούν. Ενσωματώνοντας τη συνεργασία για κρίσιμα ορυκτά (τεχνολογίες εξερεύνησης, επεξεργασίας, ανακύκλωσης) σε ένα πλαίσιο που καλύπτει επίσης την εξόρυξη στην Άπω Ανατολή και την εφοδιαστική της Αρκτικής, το Νέο Δελχί δημιουργεί προαιρετικότητα. Κατά την επόμενη δεκαετία, ένα μερίδιο αυτών των εισροών θα μπορούσε να ρέει μέσω βόρειων διαδρομών που είναι δομικά διακριτές από τις νότιες θαλάσσιες λωρίδες και τα σημεία στραγγαλισμού Ινδο-Ειρηνικού. Αυτό δεν αντικαθιστά τη νότια διαφοροποίηση, αλλά την εμβαθύνει, μετατρέποντας την Ινδο-Αρκτική σε ένα συμπληρωματικό φορέα της αλυσίδας εφοδιασμού που μπορεί να μετριάσει τον κίνδυνο τιμών και διαταραχών για τις βιομηχανίες καθαρής ενέργειας της Ινδίας.
Ανάπτυξη πολικού ανθρώπινου κεφαλαίου
Ίσως το πιο διακριτικό αλλά στρατηγικό στοιχείο της συνόδου κορυφής είναι η εστίαση στους ανθρώπους και όχι μόνο στα αγαθά. Η Κοινή Δήλωση καταγράφει μια συμφωνία για την ανάπτυξη αμοιβαίας συνεργασίας στην εκπαίδευση ειδικών για εργασία σε πολικά ύδατα και στη θαλάσσια ζώνη της Αρκτικής και για την εμβάθυνση της συνεργασίας στη ναυτιλία και τη ναυπηγική βιομηχανία.
Η Ινδία είναι ήδη ένας από τους μεγαλύτερους προμηθευτές ναυτικών στον κόσμο και τα στοιχεία της Γενικής Διεύθυνσης Ναυτιλίας δείχνουν μια σταθερή αύξηση των Ινδών αξιωματικών και των ναυτιλιακών ιδρυμάτων σε διεθνή πλοία την τελευταία δεκαετία. Προχωρώντας νωρίς σε εξειδικευμένες δεξιότητες όπως η πλοήγηση στον πάγο, η μηχανική με πιστοποίηση πολικών υδάτων και οι λιμενικές λειτουργίες σε κρύο καιρό, η Ινδία τοποθετείται για να καλύψει ένα διαφαινόμενο κενό σε εργατικό δυναμικό και εξειδίκευση καθώς αυξάνεται η κυκλοφορία στην NSR.
Αυτή η στρατηγική ανθρώπινου κεφαλαίου έχει επιπτώσεις που εκτείνονται πέρα από τους μισθούς και τα εμβάσματα. Ένα κράτος που παρέχει το εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό που διατηρεί έναν κρίσιμο διάδρομο σε λειτουργία αποκτά μια πιο ανεπαίσθητη μορφή μόχλευσης στον τρόπο λειτουργίας και ρύθμισης αυτού του διαδρόμου. Οι Ινδοί αξιωματικοί και μηχανικοί που είναι ενσωματωμένοι σε επιχειρήσεις NSR μπορούν να διαμορφώσουν τις καθημερινές πρακτικές σχετικά με την ασφάλεια, την περιβαλλοντική παρακολούθηση και τη διαφάνεια, σύμφωνα με τη δηλωμένη έμφαση της Ινδίας στη βιώσιμη και δίκαιη ανάπτυξη .
Οι δεξιότητες που έχουν αναπτυχθεί στην Αρκτική, από τον σχεδιασμό πλοίων κατηγορίας πάγου έως τις απομακρυσμένες επιχειρήσεις σε ακραία κλίματα, μπορούν επίσης να μεταφερθούν στις δικές της αποστολές πολικής επιστήμης και στην εφοδιαστική μεγάλου υψομέτρου της Ινδίας, μετατρέποντας την Αρκτική σε εργαστήριο για δυνατότητες που υποστηρίζουν τόσο την ενεργειακή ασφάλεια όσο και την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή στην εγχώρια αγορά.
Κυβερνώντας τον Βορρά με το πρίσμα ενός Παγκόσμιου Νότου
Η πιο άμεση έκφραση της μετατόπισης της Ινδίας από παρατηρητή σε διαμορφωτή κανόνων έγκειται στη διακυβέρνηση. Η σύνοδος κορυφής δεσμεύει και τις δύο πλευρές να διεξάγουν τακτικές διμερείς διαβουλεύσεις για ζητήματα της Αρκτικής και σημειώνει τη συμμετοχή της Ινδίας στο Διεθνές Φόρουμ της Αρκτικής, ενώ παράλληλα επιβεβαιώνει τη συνεργασία στις ρωσικές περιοχές της Άπω Ανατολής και της Αρκτικής. Αυτό δημιουργεί ένα δομημένο διπλωματικό κανάλι με το μεγαλύτερο παράκτιο κράτος της Αρκτικής σε μια εποχή που το έργο του Αρκτικού Συμβουλίου έχει περιπλακεί από γεωπολιτικές εντάσεις, περιορίζοντας την επιρροή των κρατών παρατηρητών όπως η Ινδία σε πολυμερή φόρουμ. Μέσω αυτής της διμερούς πορείας, το Νέο Δελχί μπορεί να εισάγει μια προοπτική του Παγκόσμιου Νότου στους αναδυόμενους κανόνες για τη ναυτιλία της Αρκτικής, την έρευνα και διάσωση, τις περιβαλλοντικές διασφαλίσεις και τη διακυβέρνηση νέων μεταλλευτικών έργων.
Η Αρκτική Πολιτική της Ινδίας για το 2022 συνδέει ρητά την πολική εμπλοκή με την επιστήμη του κλίματος, την προστασία του περιβάλλοντος και την ευημερία των τοπικών και αυτόχθονων κοινοτήτων. Σε συνδυασμό με τη νέα ατζέντα συνεργασίας για κρίσιμα ορυκτά, αυτό επιτρέπει στην Ινδία να υποστηρίξει ότι η αναπόφευκτη δημιουργία διαδρόμων πόρων στην Αρκτική δεν πρέπει να αναπαράγει παρελθούσες ιεραρχίες εξόρυξης, είτε σε υδρογονάνθρακες είτε σε ορυκτά μετάβασης. Αντ' αυτού, η Ινδία μπορεί να πιέσει για μεγαλύτερη διαφάνεια στις αλυσίδες εφοδιασμού, ισχυρές αξιολογήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων και μοντέλα κατανομής οφελών που να ανταποκρίνονται στις θέσεις της σε φόρουμ όπως η COP και η G20, όπου έχει επανειλημμένα τονίσει τις δίκαιες μεταβάσεις και την ισότιμη πρόσβαση σε εισροές καθαρής ενέργειας .
Συνολικά, τα αποτελέσματα της πρόσφατης συνόδου κορυφής Ρωσίας-Ινδίας τοποθετούν την Αρκτική στο επίκεντρο της μακροπρόθεσμης ενεργειακής και βιομηχανικής στρατηγικής σκέψης της Ινδίας. Ενώ ο Ινδο-Ειρηνικός θα εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για την ασφάλεια στη θάλασσα και τις ροές ορυκτών καυσίμων, και νέοι Ευρασιατικοί διάδρομοι, όπως ο INSTC, θα πλαισιώσουν τις χερσαίες συνδέσεις μεταξύ των βασικών περιφερειακών παραγόντων, ο Ινδο-Αρκτικός φορέας, αντίθετα, θα αφορά σε μεγάλο βαθμό την κατασκευή του υλικού μιας μελλοντικής πολικής οικονομίας που θα βασίζεται σε κρίσιμα ορυκτά, στην εφοδιαστική αλυσίδα καθαρής ενέργειας και στις εξειδικευμένες υπηρεσίες.
Εάν η εκτέλεση ταιριάζει με τη φιλοδοξία, αυτό το αρκτικό θέατρο θα μπορούσε να αγκυροβολήσει την πορεία της Ινδίας για την απαλλαγή από τον άνθρακα και να ενισχύσει τη στρατηγική της αυτονομία σε έναν κατακερματισμένο κόσμο.
Πηγή: RT