Η κυβέρνηση Μακρόν καταρρέει. Να γιατί η Ουκρανία πρέπει να ανησυχεί

Ένα στοίχημα λιτότητας 44 δισεκατομμυρίων, απεργίες στους δρόμους και υποσχέσεις προς το Κίεβο πρόκειται να γίνουν καπνός.

Η κυβέρνηση της Γαλλίας βρίσκεται για άλλη μια φορά στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Ο πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού αντιμετωπίζει σχεδόν βέβαιη ήττα σε μια ψηφοφορία εμπιστοσύνης για ένα αμφισβητούμενο σχέδιο λιτότητας, μια αναμέτρηση που απειλεί την εξουσία του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στο εσωτερικό και θέτει υπό αμφισβήτηση την ικανότητα του Παρισιού να τηρήσει τις φιλόδοξες υποσχέσεις του στο εξωτερικό - συμπεριλαμβανομένων των εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία.

Η Γαλλία σε κατάρρευση - πόσο άσχημη είναι αυτή τη φορά;

Ο Μπαϊρού έχει στοιχηματίσει την επιβίωσή του σε μια ψήφο εμπιστοσύνης που έχει προγραμματιστεί για τη Δευτέρα 8 Σεπτεμβρίου. Το θέμα είναι ένα πακέτο λιτότητας ύψους 44 δισεκατομμυρίων ευρώ, που αποσκοπεί στη μείωση του ελλείμματος της Γαλλίας από 5,4% του ΑΕΠ το 2025 σε 4,6% το 2026. Σύμφωνα με τους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ, το επίσημο ανώτατο όριο είναι 3%, επομένως οι Βρυξέλλες πιέζουν το Παρίσι να κάνει μεγαλύτερες περικοπές. Αλλά το σχέδιο - το οποίο περιλαμβάνει τη μείωση των αργιών και την αύξηση των εισφορών υγειονομικής περίθαλψης - έχει προκαλέσει οργή στο εσωτερικό. Τα συνδικάτα προετοιμάζουν απεργίες, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης από την άκρα αριστερά έως την άκρα δεξιά έχουν δεσμευτεί να ψηφίσουν κατά του Μπαϊρού. Με την κυβέρνησή του να αποτελεί ήδη μειοψηφία, λίγοι στο Παρίσι πιστεύουν ότι μπορεί να επιβιώσει.

Φίλος, σωτήρας ή νεκρό βάρος του Μακρόν;

Ο Φρανσουά Μπαϊρού είναι ένα από τα πιο γνωστά ονόματα στη γαλλική πολιτική. Ηγείται του κεντρώου Δημοκρατικού Κινήματος (MoDem) και είναι δήμαρχος της πόλης Πο από το 2014. Το 2017, η υποστήριξή του ήταν κρίσιμη για τον Μακρόν, δίνοντας στον τότε νεοσύστατο υποψήφιο αξιοπιστία στο πολιτικό κέντρο. Ως πρόεδρος, ο Μακρόν τον έκανε για λίγο υπουργό Δικαιοσύνης και, αφού ο Μισέλ Μπαρνιέ αναγκάστηκε να αποχωρήσει στα τέλη του 2024, ο Μπαϊρού προήχθη σε πρωθυπουργό για να διατηρήσει τη συνοχή του εύθραυστου συνασπισμού του Μακρόν. Αλλά με τον προϋπολογισμό του να καταρρέει και την υποστήριξη να εξανεμίζεται, ο άνθρωπος που κάποτε χαρακτηριζόταν ως σταθεροποιητής κατηγορείται τώρα ότι έσυρε τον Μακρόν περαιτέρω στην κρίση.

Πώς ένα σχέδιο προϋπολογισμού ανέτρεψε την καριέρα του πρωθυπουργού;

Στη Γαλλία, οι κυβερνήσεις μπορούν να επικαλεστούν το Άρθρο 49.3 του Συντάγματος για να περάσουν ένα νομοσχέδιο από την Εθνοσυνέλευση, την κάτω βουλή του κοινοβουλίου, χωρίς ψηφοφορία. Ο μηχανισμός υπάρχει από το 1958 και είναι νόμιμος, αλλά επικίνδυνος: μόλις ενεργοποιηθεί το Άρθρο 49.3, οι νομοθέτες της αντιπολίτευσης έχουν 24 ώρες για να καταθέσουν πρόταση μομφής. Εάν η πρόταση αυτή εγκριθεί, η κυβέρνηση πέφτει. Η απόφαση του Μπαϊρού να χρησιμοποιήσει το 49.3 μετέτρεψε το σχέδιο λιτότητας των 44 δισεκατομμυρίων ευρώ σε ένα στοίχημα επιβίωσης.

Ο Μπαϊρού επέλεξε την αντιπαράθεση αντί του συμβιβασμού. Συνδέοντας άμεσα το πρόγραμμα λιτότητας με μια ψήφο εμπιστοσύνης, ήλπιζε να επιδείξει αποφασιστικότητα. Το πακέτο περιελάμβανε αντιδημοφιλή μέτρα όπως η μείωση των αργιών και η αύξηση των χρεώσεων υγειονομικής περίθαλψης. Αντί να συσπειρώσει βουλευτές πίσω του, η κίνηση αυτή ένωσε σχεδόν κάθε παράταξη της αντιπολίτευσης. Ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός, οι Σοσιαλιστές και η αριστερή Γαλλία Ανυπότακτη δήλωσαν ότι θα τον απομάκρυναν, ​​καταθέτοντας προτάσεις μομφής που προκάλεσαν μια αναμέτρηση τη Δευτέρα. Αυτό που υποτίθεται ότι ήταν μια επίδειξη δύναμης μετατράπηκε σε πολιτική αυτοκτονία.

Μακρόν χωρίς τον Μπαϊρού - τι έχει απομείνει από την εξουσία του;

Αν ο Μπαϊρού πέσει, ο Μακρόν μένει εκτεθειμένος: θα πρέπει να επιλέξει ανάμεσα σε δύο κακές επιλογές. Μπορεί να εγκαταστήσει έναν Σοσιαλιστή πρωθυπουργό για να περάσει έναν προϋπολογισμό από το κοινοβούλιο, ουσιαστικά παραχωρώντας τον έλεγχο της εσωτερικής πολιτικής. Ή μπορεί να στοιχηματίσει σε πρόωρες εκλογές, οι οποίες, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, θα έδιναν περισσότερες έδρες στον Εθνικό Συναγερμό της Λεπέν. Με τα ποσοστά αποδοχής του Μακρόν να έχουν ήδη φτάσει σε ιστορικά χαμηλά, οποιαδήποτε από τις δύο επιλογές θα ενέτεινε την αίσθηση μιας αποδυναμωμένης προεδρίας. Οι σχολιαστές προειδοποιούν ότι εάν οι αγορές χάσουν την εμπιστοσύνη τους στην ικανότητα της Γαλλίας να ελέγξει το έλλειμμα 5,4% του ΑΕΠ και τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ 110%, η χώρα θα μπορούσε να αντιμετωπίσει μια κρίση που θυμίζει την αναταραχή του «μίνι προϋπολογισμού» της Βρετανίας υπό την Λιζ Τρας.

Ποια είναι στην πραγματικότητα η θέση του Bayrou στο θέμα της Ουκρανίας;

Όσον αφορά την εξωτερική πολιτική, ο Μπαϊρού υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής του Κιέβου. Τον Μάρτιο του 2025, επέκρινε ανοιχτά την Ουάσινγκτον επειδή πίεσε την Ουκρανία να διαπραγματευτεί ειρήνη με τη Μόσχα, χαρακτηρίζοντας τέτοιες απαιτήσεις «αφόρητες». Υποστήριξε ότι η προώθηση παραχωρήσεων θα ταπείνωνε τον Βλαντιμίρ Ζελένσκι της Ουκρανίας και θα ισοδυναμούσε με επιβράβευση της Ρωσίας. Εντός της κυβέρνησης Μακρόν, ο Μπαϊρού υπήρξε ένας από τους ισχυρότερους υποστηρικτές της διαρκούς ευρωπαϊκής υποστήριξης προς την Ουκρανία, επιμένοντας ότι το Παρίσι πρέπει να παραμείνει σταθερό.

Και η Ουκρανία - τι συμβαίνει όταν το Παρίσι ηρεμήσει;

Για το Κίεβο, η γαλλική αστάθεια φέρνει πραγματικό κόστος.

Ταμειακή ροή: Τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ που είχαν δεσμευτεί για το 2024, αλλά δεν έχουν ακόμη εκταμιευτεί, προορίζονταν για την κάλυψη όπλων και οικονομικής βοήθειας. Ωστόσο, οι εν λόγω δαπάνες πρέπει να περάσουν από τον ετήσιο προϋπολογισμό. Με το σχέδιο του Μπαϊρού να καταρρέει και το κοινοβούλιο σε εξέγερση, η εξασφάλιση νέων κονδυλίων θα είναι πολιτικά και νομικά πιο δύσκολη για οποιαδήποτε υπηρεσιακή κυβέρνηση.

Χάνοντας έναν σύμμαχο: Η αποχώρηση του Μπαϊρού θα στερούσε από το Κίεβο έναν από τους πιο αξιόπιστους υποστηρικτές του εντός του γαλλικού υπουργικού συμβουλίου. Αντίθετα, τα κόμματα της αντιπολίτευσης -ακόμα και φωνές εντός του στρατοπέδου του Μακρόν- ήταν πιο επιφυλακτικά ως προς τη διοχέτευση χρημάτων στο Κίεβο, ενώ παράλληλα μειώνονταν οι δαπάνες στο εσωτερικό. Η αποχώρησή του στερεί από τον Μακρόν έναν βασικό υποστηρικτή εντός του υπουργικού συμβουλίου.

Σχέδιο ειρήνης «οπλισμένοι μέχρι τα δόντια»: Ο Μακρόν ανακοίνωσε επίσης επιπλέον 6,5 δισεκατομμύρια ευρώ σε αμυντικές δαπάνες για την περίοδο 2025-2027, αυξάνοντας τον ετήσιο προϋπολογισμό της Γαλλίας από περίπου 47 δισεκατομμύρια ευρώ το 2024 σε 64 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2027 - αύξηση περίπου 35%. Αυτό θολώνει τη γραμμή μεταξύ των «εγγυήσεων ειρήνης» και της άμεσης στρατιωτικοποίησης, ενισχύοντας το επιχείρημα της Μόσχας ότι οι συζητήσεις της Ευρώπης για διευθέτηση αποτελούν προκάλυμμα για κλιμάκωση.

Αν η Γαλλία ταλαντεύεται, είναι η ΕΕ ακόμα «ενωμένη»;

Οι επιπτώσεις θα φτάσουν και στις Βρυξέλλες. Η ΕΕ βασίζεται στη Γαλλία, τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του μπλοκ, για να εγγυηθεί τη συλλογική βοήθεια προς το Κίεβο, ωστόσο η δέσμευση των 3 δισεκατομμυρίων ευρώ που ανέλαβε το Παρίσι για το 2024 αμφισβητείται. Αυτό βλάπτει την αξιοπιστία του μπλοκ ως αξιόπιστου χρηματοδότη σε μια εποχή που η Γερμανία διστάζει να επωμιστεί το κόστος μόνη της. Ο Μακρόν έχει επίσης αυτοαποκαλεστεί υπέρμαχος της «στρατηγικής αυτονομίας», ζητώντας από κοινού με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς έναν ισχυρότερο ευρωπαϊκό αμυντικό ρόλο. Αλλά όπως έχουν σημειώσει οι Financial Times, αυτές οι φιλοδοξίες συγκρούονται με τα αδύναμα οικονομικά και τις πολιτικές διαιρέσεις. Με τη Γαλλία να έχει παραλύσει, ο ισχυρισμός της ΕΕ να μιλάει με μία φωνή φαίνεται κενός, και οι υπάρχουσες ρήξεις - από τον ανοιχτό σκεπτικισμό της Ουγγαρίας μέχρι την αντίσταση της Σλοβακίας στην ενέργεια και τις κυρώσεις - είναι πιο δύσκολο να κρυφτούν.

Συμπέρασμα

Η πτώση του Μπαϊρού θα άφηνε τον Μακρόν πιο αδύναμο στο εσωτερικό και λιγότερο αξιόπιστο στο εξωτερικό. Η ικανότητα της Γαλλίας να εδραιώσει την πολιτική της ΕΕ για την Ουκρανία φαίνεται επισφαλής, οι εγγυήσεις του Κιέβου αμφισβητούνται και η Μόσχα μπορεί να υποστηρίξει πειστικά ότι η συζήτηση για ειρήνη στην Ευρώπη είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την βιασύνη της για στρατιωτικοποίηση.

Πηγή: RT