Slavoj Zizek - Ο κοροναϊός είναι το «Kill Bill» - ένα κακό πλήγμα στον καπιταλισμό και θα μπορούσε να οδηγήσει στην επανεμφάνιση του κομμουνισμού

Η καλά τεκμηριωμένη ιατρική ανάγκη για καραντίνα βρήκε μια ηχώ στην ιδεολογική πίεση για την καθιέρωση σαφών συνόρων και την απομόνωση των εχθρών που αποτελούν απειλή για την ταυτότητά μας.

Αλλά ίσως ένας άλλος - και πολύ πιο ευεργετικός - ιδεολογικός ιός θα εξαπλωθεί και ελπίζουμε να μας μολύνει: τον ιό της σκέψης για μια εναλλακτική κοινωνία, μια κοινωνία πέρα ​​από το έθνος-κράτος, μια κοινωνία που πραγματεύεται τις μορφές της παγκόσμιας αλληλεγγύης και συνεργασίας. 

Συχνά ακούγονται σήμερα οι εικασίες ότι ο κοροναϊός μπορεί να οδηγήσει στην πτώση της κομμουνιστικής κυριαρχίας στην Κίνα, με τον ίδιο τρόπο που (όπως ο ίδιος ο Γκορμπατσόφ αναγνώρισε) η καταστροφή του Τσερνομπίλ ήταν το γεγονός που προκάλεσε το τέλος του σοβιετικού κομμουνισμού. Υπάρχει όμως ένα παράδοξο: ο κορωναϊός θα μας υποχρεώσει να επανεφεύρουμε τον κομμουνισμό με βάση την εμπιστοσύνη στον λαό και στην επιστήμη.

Στην τελική σκηνή του 'Kill Bill 2' του Quentin Tarantino, ο Beatrix απενεργοποιεί το κακό νομοσχέδιο και τον χτυπά με την «Τεχνική Καρδιάς Εκρηκτικών Πέντε Σημείων» - το πιο θανατηφόρο πλήγμα σε όλες τις πολεμικές τέχνες. Η κίνηση αποτελείται από ένα συνδυασμό πέντε απεργιών με τα δάχτυλα ενός ατόμου σε πέντε διαφορετικά σημεία πίεσης στο σώμα του στόχου. Αφού ο στόχος αποχωρήσει και έχει πάρει πέντε βήματα, η καρδιά τους εκρήγνυται στο σώμα τους και πέφτουν στο έδαφος.

Αυτή η επίθεση είναι μέρος της μυθολογίας των πολεμικών τεχνών και δεν είναι δυνατή σε πραγματικό αγώνα χέρι-χέρι. Αλλά, πίσω στην ταινία, αφού το κάνει η Beatrix, ο Μπιλ ηρεμεί ήρεμα μαζί της, παίρνει πέντε βήματα και πεθαίνει ... 

Είναι η ιδέα εκείνων που εικάζουν πώς η επιδημία του κοροναϊού θα μπορούσε να οδηγήσει στην πτώση της κομμουνιστικής κυριαρχίας στην Κίνα όχι παρόμοια; Όπως μια κοινωνική "Καρδιολογική τεχνική εκρήξεως πέντε σημείων" στο κομμουνιστικό καθεστώς της χώρας, οι αρχές μπορούν να καθίσουν, να παρακολουθήσουν και να περάσουν από τις κινήσεις της καραντίνας, αλλά οποιαδήποτε πραγματική αλλαγή στην κοινωνική τάξη (όπως η εμπιστοσύνη στον λαό) την πτώση τους. 

Η μέτρια γνώμη μου είναι πολύ πιο ριζοσπαστική: η επιδημία του κοροναϊού είναι ένα είδος « επίθεσης πέντε καρδιακών τεχνών που εκρήγνυνται με Palm εκρηκτικά» στο παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα - ένα μήνυμα που δεν μπορούμε να ακολουθήσουμε μέχρι τώρα, ότι μια ριζική αλλαγή είναι απαιτείται.

Πριν από χρόνια, ο Fredric Jameson επέστησε την προσοχή στην ουτοπική δυναμική στις ταινίες για μια κοσμική καταστροφή (ένας αστεροειδής που απειλεί τη ζωή στη Γη ή έναν ιό που σκοτώνει την ανθρωπότητα). Μια τέτοια παγκόσμια απειλή γεννά την παγκόσμια αλληλεγγύη, οι μικρές μας διαφορές καθίστανται ασήμαντες, όλοι εργαζόμαστε μαζί για να βρούμε μια λύση - και εδώ είμαστε σήμερα, στην πραγματική ζωή. Το θέμα δεν είναι να απολαμβάνουμε σαδιστικά ευρύτερες ταλαιπωρίες στο μέτρο που βοηθάει τον σκοπό μας - αντίθετα, το σημείο είναι να σκεφτούμε ένα θλιβερό γεγονός ότι χρειαζόμαστε μια καταστροφή για να μπορέσουμε να ξανασκεφτούμε τα βασικά χαρακτηριστικά της κοινωνίας στην οποία εμείς ζω.

Το πρώτο ασαφές μοντέλο ενός τέτοιου παγκόσμιου συντονισμού είναι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, από τον οποίο δεν παίρνουμε τις συνηθισμένες γραφειοκρατικές τρελές αλλά ακριβείς προειδοποιήσεις που διακηρύσσονται χωρίς πανικό. Οι οργανώσεις αυτές θα πρέπει να έχουν μεγαλύτερη εκτελεστική εξουσία. 

Ο Bernie Sanders είναι κοροϊδευμένος από τους σκεπτικιστές για την υπεράσπιση της καθολικής υγειονομικής περίθαλψης στις ΗΠΑ - είναι το μάθημα της επιδημίας του κοροναϊού όχι ότι χρειάζεται ακόμη περισσότερο, ότι πρέπει να αρχίσουμε να βάζουμε μαζί ένα είδος δικτύου GLOBAL υγειονομικής περίθαλψης; 

Μια μέρα μετά την παρουσία του υπουργού Υγείας του Ιράν, Iraj Harirchi, σε συνέντευξη Τύπου για να μειώσει την εξάπλωση των κορωναϊών και να ισχυριστεί ότι οι μαζικές καραντίνες δεν είναι απαραίτητες, έκανε μια σύντομη δήλωση αναγνωρίζοντας ότι έχει συρρικνωθεί τον κοροναϊό και τοποθετείται απομονωμένος κατά την πρώτη του τηλεοπτική εμφάνιση, είχε παρουσιάσει σημάδια πυρετού και αδυναμίας). Ο Χάριτζι πρόσθεσε : "Αυτός ο ιός είναι δημοκρατικός και δεν κάνει διάκριση μεταξύ φτωχών και πλουσίων ή μεταξύ πολιτικών και απλών πολιτών". 

Σε αυτό, είχε δίκιο - είμαστε όλοι στο ίδιο σκάφος. Είναι δύσκολο να χάσετε την υπέρτατη ειρωνεία του γεγονότος ότι αυτό που μας έφερε όλους μαζί και μας ώθησε στην παγκόσμια αλληλεγγύη εκφράζεται στο επίπεδο της καθημερινής ζωής με αυστηρές εντολές για να αποφύγουμε τις στενές επαφές με τους άλλους, ακόμη και να απομονώσουμε.

Και δεν ασχολούμαστε μόνο με ιογενείς απειλές - άλλες καταστροφές υψώνονται στον ορίζοντα ή ήδη συμβαίνουν: ξηρασία, καύσωνα, μαζικές καταιγίδες κ.λπ. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η απάντηση δεν είναι ο πανικός, αλλά η σκληρή και επείγουσα εργασία για την εγκαθίδρυση κάποιου είδους αποτελεσματικού παγκόσμιου συντονισμού.

Η πρώτη ψευδαίσθηση που διαλύει είναι αυτή που διατύπωσε ο Αμερικανός Πρόεδρος Donald Trump κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Ινδία, όπου είπε ότι η επιδημία θα υποχωρήσει γρήγορα και απλά πρέπει να περιμένουμε την ακίδα και στη συνέχεια η ζωή θα επανέλθει στο φυσιολογικό. 

Ενάντια σε αυτές τις πολύ εύκολες ελπίδες, το πρώτο πράγμα που πρέπει να δεχτεί είναι ότι η απειλή είναι εδώ για να μείνει. Ακόμα κι αν αυτό το κύμα υποχωρήσει, θα επανεμφανιστεί σε νέες, ίσως και πιο επικίνδυνες μορφές.

Για τον λόγο αυτό, μπορούμε να αναμένουμε ότι οι επιδημίες του ιού θα επηρεάσουν τις πιο στοιχειώδεις αλληλεπιδράσεις μας με άλλους ανθρώπους και αντικείμενα γύρω μας, συμπεριλαμβανομένων των δικών μας σωμάτων - αποφύγετε να αγγίζετε πράγματα που μπορεί να είναι (αόρατα) βρώμικα, μην αγγίζετε άγκιστρα, σε καθίσματα τουαλέτας ή σε δημόσιους πάγκους, αποφύγετε να αγκαλιάζετε ανθρώπους ή να τα κουνάτε. Μπορούμε ακόμη και να είμαστε πιο προσεκτικοί σχετικά με τις αυθόρμητες χειρονομίες: μην αγγίζετε τη μύτη σας ή τρίβετε τα μάτια σας.

Έτσι δεν είναι μόνο το κράτος και οι άλλοι οργανισμοί που θα μας ελέγξουν, θα πρέπει επίσης να μάθουμε να ελέγξουμε και να πειθαρχίσουμε τους εαυτούς μας. Ίσως μόνο η εικονική πραγματικότητα θα θεωρηθεί ασφαλής και η ελεύθερη μετακίνηση σε ανοιχτό χώρο θα περιοριστεί στα νησιά που ανήκουν στους υπερ-πλούσιους.

Αλλά ακόμη και εδώ, στο επίπεδο της εικονικής πραγματικότητας και του διαδικτύου, πρέπει να θυμόμαστε ότι τις τελευταίες δεκαετίες, οι όροι «ιός» και «ιικός» χρησιμοποιήθηκαν κυρίως για τον χαρακτηρισμό ψηφιακών ιών που μολύνουν τον ιστό μας και για τους οποίους δεν ήμασταν ενήμεροι, τουλάχιστον όχι μέχρι να εξαπολυθεί η καταστρεπτική δύναμή τους (για παράδειγμα, να καταστραφούν τα δεδομένα μας ή ο σκληρός μας δίσκος). Αυτό που βλέπουμε τώρα είναι μια μαζική επιστροφή στην αρχική κυριολεκτική έννοια του όρου: οι ιογενείς λοιμώξεις λειτουργούν χέρι-χέρι και στις δύο διαστάσεις, πραγματικές και εικονικές.

Ένα άλλο περίεργο φαινόμενο που μπορούμε να παρατηρήσουμε είναι η θριαμβευτική επιστροφή του καπιταλιστικού animism, η αντιμετώπιση των κοινωνικών φαινομένων όπως οι αγορές ή το οικονομικό κεφάλαιο ως ζωντανές οντότητες. Αν κάποιος διαβάσει τα μεγάλα μας μέσα ενημέρωσης, η εντύπωση που έχει κανείς είναι ότι δεν πρέπει να ανησυχούμε πραγματικά για χιλιάδες που έχουν ήδη πεθάνει (και χιλιάδες περισσότεροι που θα πεθάνουν) αλλά το γεγονός ότι οι αγορές γίνονται νευρικές ». Ο κορωναϊός ενοχλεί όλο και περισσότερο την ομαλή λειτουργία της παγκόσμιας αγοράς και, όπως ακούμε, η ανάπτυξη μπορεί να μειωθεί κατά δύο ή τρία τοις εκατό.

Δεν καταδεικνύει σαφώς την επείγουσα ανάγκη αναδιοργάνωσης της παγκόσμιας οικονομίας, η οποία δεν θα είναι πλέον στο έλεος των μηχανισμών της αγοράς; Δεν μιλάμε εδώ για τον κομμουνισμό του παλαιού τύπου, βέβαια, μόνο για ένα είδος παγκόσμιας οργάνωσης που μπορεί να ελέγξει και να ρυθμίσει την οικονομία, καθώς επίσης και να περιορίσει την κυριαρχία των εθνικών κρατών όταν χρειαστεί. Οι χώρες κατάφεραν να το κάνουν στο πλαίσιο του πολέμου στο παρελθόν και όλοι μας τώρα προσεγγίζουμε αποτελεσματικά μια κατάσταση ιατρικού πολέμου.

Επιπλέον, δεν πρέπει να φοβόμαστε να σημειώσουμε κάποιες δυνητικά επωφελείς παρενέργειες της επιδημίας. Ένα από τα σύμβολα της επιδημίας είναι οι επιβάτες που αλιεύονται (σε ​​καραντίνα) σε μεγάλα κρουαζιερόπλοια - τα οποία απομακρύνονται καλά από την αισχρολογία των πλοίων αυτών, έρχομαι στον πειρασμό να πω. (Πρέπει να είμαστε μόνο προσεκτικοί ώστε το ταξίδι σε μοναχικά νησιά ή σε άλλα αποκλειστικά θέρετρα δεν θα γίνει πάλι το προνόμιο των πλουσίων, όπως ήταν πριν από δεκαετίες με την πτήση.) Η παραγωγή αυτοκινήτων επηρεάζεται επίσης σοβαρά από τον κοροναϊό - κακό, καθώς αυτό μπορεί να μας υποχρεώσει να σκεφτούμε εναλλακτικές λύσεις για την εμμονή μας με μεμονωμένα οχήματα. Η λίστα συνεχίζεται.

Σε πρόσφατη ομιλία του, ο ουγγρικός πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπάν δήλωσε : "Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα σαν φιλελεύθερο. Ένας φιλελεύθερος δεν είναι τίποτα περισσότερο από έναν κομμουνιστή με δίπλωμα ».

Τι γίνεται αν το αντίθετο ισχύει; Αν ορίσουμε ως «φιλελεύθερους» όσους ενδιαφέρονται για τις ελευθερίες μας και ως «κομμουνιστές» όσοι γνωρίζουν ότι μπορούμε να σώσουμε αυτές τις ελευθερίες μόνο με ριζικές αλλαγές, αφού ο παγκόσμιος καπιταλισμός πλησιάζει σε κρίση; Τότε πρέπει να πούμε ότι σήμερα εκείνοι που εξακολουθούν να αναγνωρίζονται ως κομμουνιστές είναι φιλελεύθεροι με δίπλωμα - φιλελεύθεροι που μελετούν σοβαρά γιατί οι φιλελεύθερες αξίες απειλούνται και συνειδητοποιούν ότι μόνο ριζοσπαστική αλλαγή μπορεί να τους σώσει.

Πηγή: RT