Η Μόσχα αναστέλλει τις ροές πετρελαίου του Καζακστάν μέσω Ντρούζμπα – Απειλείται η τροφοδοσία του Βερολίνου

Ο αγωγός Ντρούζμπα αναδεικνύεται σε κομβικό εργαλείο στον πόλεμο στην Ουκρανία. Η ρωσική κυβέρνηση εκμεταλλευόμενη τον έλεγχο του, ασκεί περαιτέρω πίεση στην Ευρώπη.

Ο αγωγός Ντρούζμπα αναδεικνύεται ακόμη μία φορά σε όπλο στον πόλεμο στην Ουκρανία. Μετά το παζάρι ανάμεσα στο Κίεβο και τη Βουδαπέστη, για το δάνειο των 90 δισ. ευρώ, τώρα η Ρωσία σχεδιάζει να σταματήσει τη ροή πετρελαίου του Καζακστάν προς τη Γερμανία.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ενώ είναι σε εξέλιξη ο πόλεμος στο Ιράν και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ. Γεγονός που επιδεινώνει την προμήθεια της αγοράς –κυρίως στη Γερμανία- με καύσιμα. To γεγονός επιβεβαίωσε και το γερμανικό υπουργείο Ενέργειας.

Αν κοπεί η ροή πετρελαίου στη Γερμανία μέσω του αγωγού Ντρούζμπα, απειλεί να θέσει σε κίνδυνο τη λειτουργία του διυλιστηρίου PCK, που προμηθεύει σχεδόν όλη τη βενζίνη και τα καύσιμα θέρμανσης του Βερολίνου.

«Μπορείτε και χωρίς ρωσικό πετρέλαιο»

Επιβεβαιώνοντας την απόφαση της ρωσικής κυβέρνησης, ο αναπληρωτής πρωθυπουργός Αλεξάντερ Νόβακ δήλωσε ότι εκτρέπονται οι προμήθειες πετρελαίου από το Καζακστάν που προορίζονταν προηγουμένως για την Γερμανία προς άλλες κατευθύνσεις. Η εκτροπή αρχίζει από την 1η Μαΐου.

Ο Νόβακ είπε ότι η υλικοτεχνική αυτή αλλαγή έγινε λόγω «τεχνικών δυνατοτήτων» και έχει συμφωνηθεί με το Καζακστάν.

«Οι Γερμανοί έχουν εγκαταλείψει το ρωσικό πετρέλαιο, άρα τα πάνε καλά», πρόσθεσε ο Νόβακ σχετικά με την απόφαση της Ευρώπης να μειώσει τις εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία.

Η ενέργεια ως όπλο

Μόλις μερικούς μήνες πριν, ρωσικό πλήγμα στο κομμάτι του αγωγού Ντρούζμπα που βρίσκεται στην Ουκρανία έγινε η αφορμή για σφοδρή αντιπαράθεση. Ανάμεσα στην Ουγγαρία και τη Σλοβακία, από τη μία πλευρά, και την Ουκρανία από την άλλη. Πλέον, η απόφαση του απερχόμενου Ούγγρου πρωθυπουργού, Βίκτορ Όρμπαν, να άρει το βέτο για το δάνειο για το Κίεβο, αποκαθιστά τον εφοδιασμό των δύο χωρών με ρωσική ενέργεια.

Τώρα, η Ρωσία τον αξιοποιεί για να μετατρέψει τις εξαγωγές ενέργειας στην Ευρώπη σε όπλο εναντίον της Ευρώπης.

Ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος του Καζακστάν, μιλώντας στους Financial Times, δήλωσε ότι η κίνηση για τη διακοπή της ροής πετρελαίου από τη χώρα τον επόμενο μήνα είχε ως κύριο στόχο να ασκήσει πίεση στην ΕΕ. Κυρίως στη Γερμανία, τον μεγαλύτερο προμηθευτή όπλων στο Κίεβο.

«Κάθε μήνα, η Μόσχα στέλνει στο Καζακστάν ένα πρόγραμμα παραδόσεων πετρελαίου μέσω Ρωσίας. Στο πρόγραμμα για τον Μάιο, ο Ντρούζμπα δεν συμπεριελήφθη», δήλωσε ο αξιωματούχος. Η απόφαση αυτή δεν είναι σοβαρό ζήτημα για το Καζακστάν, εξήγησε, επειδή οι εξαγωγές μέσω αυτής της διαδρομής ήταν σχετικά χαμηλές.

Το διυλιστήριο PCK βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο αργό πετρέλαιο του Καζακστάν από το 2022.

Εν αναμονή επίσημης ανακοίνωσης

Ο υπουργός Ενέργειας του Καζακστάν, Γερλάν Ακενζένοφ, δήλωσε σε συνέδριο για την ενέργεια στην πρωτεύουσα Αστάνα ότι η Ρωσία δεν είχε συμπεριλάβει τους όγκους του αγωγού Ντρούζμπα στο μηνιαίο πρόγραμμα προμηθειών που αποστέλλονται στο Καζακστάν. Ωστόσο, τόνισε, η Αστάνα δεν έχει ακόμη λάβει επίσημη προειδοποίηση από το Κρεμλίνο.

Σύμφωνα με τον Καζάκο υπουργό Ενέργειας, η διακοπή θα μπορούσε να οφείλεται σε τεχνικά προβλήματα. Προβλήματα που δημιουργήθηκαν στον Ντρούζμπα μετά από ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στις ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας.

Το Καζακστάν άρχισε να εξάγει πετρέλαιο μέσω του αγωγού Ντρούζμπα το 2023. Σύμφωνα με τον αξιωματούχο, η πρωτοβουλία προωθήθηκε από τη Μόσχα, η οποία ήλπιζε να διατηρήσει την επιρροή του στο γερμανικό διυλιστήριο. Και με τον τρόπο αυτό να διασφαλίσει τη λειτουργία του μέχρι η Ρωσία να έχει τελικά την ευκαιρία να ανακτήσει τον έλεγχό του.

Σχολιάζοντας την εξέλιξη, ο Κρίστιαν Γκιόρκε, βουλευτής του κόμματος της Αριστεράς (Die Linke) στη Γερμανία, επισήμανε: «Αυτή είναι μια σοβαρή, πράγματι δραματική, κατάσταση για το διυλιστήριο PCK και τον ενεργειακό εφοδιασμό μεγάλων τμημάτων της Γερμανίας. Ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν εκμεταλλεύεται την κατάσταση στη Μέση Ανατολή».

Το γερμανικό υπουργείο Οικονομίας δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλια και το υπουργείο Εξωτερικών αρνήθηκε να σχολιάσει. Ωστόσο, αναφέρουν οι Financial Times, πρόσωπο μέσα στο διυλιστήριο PCK επιβεβαίωσε ότι δεν θα λάβουν προμήθειες από τον αγωγό.

Διακοπή προμήθειας ρωσικής ενέργειας

Η Μόσχα σταμάτησε τις προμήθειες φυσικού αερίου προς την Ευρώπη μέσω του αγωγού Nord Stream το 2022. Και σε τακτικά διαστήματα επαναλαμβάνει τις απειλές για διακοπή των εναπομενουσών προμηθειών υδρογονανθράκων προς την Ευρώπη. Η ΕΕ από την πλευρά της λαμβάνει διαρκώς μέτρα για να αποδεσμευθεί πλήρως από τη ρωσική ενέργεια.

Τον Μάρτιο, ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, έδωσε εντολή στην κυβέρνησή του να «διερευνήσει τη σκοπιμότητα» της διακοπής του ενεργειακού εφοδιασμού προς την ευρωπαϊκή αγορά πριν η ΕΕ «μας κλείσει την πόρτα στα μούτρα».

Το διυλιστήριο PCK, στον αγωγό Ντρούζμπα, ήταν κληρονομιά της ενεργειακής εξάρτησης της Γερμανίας από τη Ρωσία. Από την έναρξη του πολέμου βρέθηκε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, καθώς ήταν σαφές ότι θα μπορούσε να γίνει μέσο πίεσης.

Το 2022, αφού η Ευρώπη, οι ΗΠΑ και άλλοι σύμμαχοι επέβαλαν ανώτατο όριο τιμών στο ρωσικό πετρέλαιο, η γερμανική κυβέρνηση ανέλαβε τον έλεγχο των δραστηριοτήτων του PCK. Το έθεσε, τρόπον τινά, «υπό κηδεμονία».

Παρ’ όλα αυτά, δεν προχώρησε σε πολύ σκληρά μέτρα. Για παράδειγμα, δεν κατάσχεσε τις μετοχές της εταιρείας διαχείρισής του, οι οποίες παραμένουν κατά 54% στην ιδιοκτησία του ρωσικού κρατικού πετρελαϊκού ομίλου Rosneft. Και ο λόγος για τον οποίο η Γερμανία δεν εθνικοποίησε την εταιρεία ήταν ο φόβος για αντίποινα. Η Ρωσία θα μπορούσε να εθνικοποιήσει γερμανικές εταιρείες στο έδαφός της.

60 χρόνια εισαγωγών

Το αργό πετρέλαιο της Σιβηρίας ρέει στο διυλιστήριο PCK, κοντά στα πολωνικά σύνορα για έξι δεκαετίες μέσω του 4.000 χλμ. αγωγού Ντρούζμπα. Και πλέον η Γερμανία πρέπει να βρει εναλλακτικές πηγές ενέργειας.

Η πετρελαϊκή εταιρεία του Καζακστάν είναι πλέον ο κύριος προμηθευτής της, αλλά το διυλιστήριο λαμβάνει επίσης πετρέλαιο από το γερμανικό λιμάνι του Ρόστοκ και το πολωνικό λιμάνι του Γκντανσκ.

Πέρυσι, το εργοστάσιο πλησίασε την πτώχευση, αφού η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε κυρώσεις στη Rosneft και τα περιουσιακά της στοιχεία στην Ευρώπη. Το Βερολίνο εξασφάλισε μόνιμη εξαίρεση τον περασμένο μήνα.

Το διυλιστήριο PCK προμηθεύεται από το βόρειο παρακλάδι του Ντρούζμπα. Ο νότιος κλάδος του αγωγού ήταν αυτός που είχε εμπλακεί στη διαμάχη Ουκρανίας-Ουγγαρίας.