Μουσεία - Είμαστε πλέον μέρος των έργων τέχνης;

Κάποιες φορές δεν υπάρχει άλλη επιλογή: πριν από δέκα χρόνια το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Μπολόνια (MAMbo) εγκαινίασε μια έκθεση με μια εγκατάσταση από τον Ανταμ Τσόντκο, δηλαδή ένα δωμάτιο γεμάτο παπούτσια μεταξύ των οποίων έπρεπε να επιλέξει κανείς ένα ζευγάρι να φορέσει για να συνεχίσει. Αλλες φορές το ζήτημα είναι πρακτικό: πώς να ανεβεί κανείς σε μία από τις εγκαταστάσεις του Κάρστεν Χέλερ στο εκθεσιακό κέντρο Bicocca Hangar στο Μιλάνο, το 2012, με μίνι φούστα και τακούνια; Και άλλες, πάλι, είναι ζήτημα ματαιοδοξίας: κανείς δεν αντιστέκεται στον πειρασμό να βγάλει μία σέλφι στο Ιδρυμα Σύγχρονης Τέχνης και Πολιτισμού Fondazione Prada και επομένως είναι καλύτερο να αποθανατιστεί φορώντας ρούχα που θα συγκεντρώσουν πολλά like στο Instagram. Με λίγα λόγια, πηγαίνοντας σε ένα μουσείο το ερώτημα «τι να φορέσω;»  δεν είναι επιφανειακό, πράγματι.

Ακριβώς όπως δεν είναι επιφανειακό το ιστορικό που κατέγραψε η ιστορικός μόδας Εμιλι Σπάιβακ (everythingworn.moma.org): από την 1η Νοεμβρίου 2017 και έως μερικές ημέρες πριν – ζήτησε από τους επισκέπτες του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης (MoMA) στη Νέα Υόρκη να στείλουν την περιγραφή της εμφάνισής τους. Και να ποιος είναι ο πολύχρωμος κόσμος των εραστών της τέχνης: μπλουζάκια H&M, βίντατζ ενδύματα (ειδικά Balenciaga ή Armani), γνωστές μάρκες τζιν και οικολογικές γούνες. Αλλά σε όλα αυτά υπάρχει ένα απροσδόκητο βάθος: τα μουσεία έχουν αλλάξει, μοιάζουν όλο και λιγότερο με τις παλιές πινακοθήκες και όλο και περισσότερο με πειραματικούς, πολιτιστικούς και κοινωνικούς χώρους. Και κάπως έτσι το ντύσιμο γίνεται μέρος του έργου τέχνης.

«Η γενιά που πηγαίνει σήμερα στις εκθέσεις είναι η κόρη της μεγάλης πολιτιστικής επανάστασης της δεκαετίας του εξήντα, όταν η τέχνη βγήκε από το πλαίσιο και έγινε χειρονομία, πρόκληση, σώμα, εγκατάσταση. Εν ολίγοις, έγινε μια αφήγηση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, ειδικά για τους νέους, η επίσκεψη στο μουσείο δεν είναι η απλή ματιά σε έναν πίνακα ζωγραφικής, αλλά η φωτογράφηση ενός αντικειμένου, και η δημοσίευση /ανάρτηση μιας παρατήρησης σε ένα γλυπτό», εξηγεί στην Corriere della Sera, ένας άνθρωπος των ιταλικών μουσείων, ο Τζιανφράκο Μαρανιέλο.

 

Ρούχα διάσημων οίκων για μια επίσκεψη στο Λούβρο του Αμπου Ντάμπι

 

Για όνομα του Θεού, τίποτε δεν είναι καινούργιο: για τους φουτουριστές, ή ακόμα και για τον Νταλί και τον Γουόρχολ, τα ρούχα στα εγκαίνια ήταν μέρος της παράστασης. Αλλά και η φωτογραφική δουλειά του Στέφαν Ντράσαν, που αναζητά τις ομοιότητες μεταξύ των ενδυμάτων (και της εμφάνισης) των επισκεπτών και των έργων, λέει πολλά.  Και θέτει ένα ερώτημα: τελικά, τι να φορέσει κανείς;

Εν κατακλείδι, είναι και θέμα προσαρμοστικότητας: Αν η εγκατάσταση απαιτεί να κάνεις κούνια όπως το One Two Three Swing! που παρουσιάζεται αυτόν τον καιρό στην Tate, στο Λονδίνο, καλύτερα να επιλέξεις παντελόνι και αθλητικά παπούτσια. Αν πας στο Τόκιο για να επισκεφθείς το μουσείο που είναι αφιερωμένο στην πολύχρωμη Γιαγιόι Κουσάμα, – τι άλλο; – μπλουζάκια με πουά και κόκκινα παπούτσια.