Μέσα στους εκατοντάδες λόγους να επισκεφτεί κανείς το Μαρακές, μόλις προστέθηκε άλλος ένας. Μέσα στον μπλε ηλεκτρίκ κήπο Majorelle βρίσκεται η Villa Oasis, το ησυχαστήριο του Yves Saint Laurent, το οποίο για πρώτη φορά ανοίγει τις πόρτες τους στους επισκέπτες.

H εμπειρία της περιήγησης στην Villa Oasis είναι αισθητηριακή, όπου η αφή, η μυρωδιά των φυτών, η φωτεινότητα των τοιχογραφιών και η υφή των υφασμάτων συνθέτουν μια ατμόσφαιρα σχεδόν τελετουργική. Σ’ αυτόν τον χώρο, η τέχνη της ζωής και η ζωή της τέχνης συναντιούνται και, για πρώτη φορά, το κοινό καλείται να βιώσει την έμπνευση του Yves Saint Laurent σε όλες τις διαστάσεις της: ως δημιουργία, ως συλλογή, ως καταφύγιο, ως όαση.

Μαρακές: Μια γιορτή για όλες τις αισθήσεις

Αν μπορούσε μια μόνο φράση να συμπυκνώσει τη μοναδική ενέργεια και τις χιλιάδες εικόνες που συνθέτουν την ουσία του Μαρακές, αυτή ίσως να είναι «μια γιορτή για όλες τις αισθήσεις». Αμέτρητα χρώματα που πάλλονται κάτω από το εκτυφλωτικό μαροκινό φως, ήχοι που σε κατακλύζουν από παντού, μυρωδιές που μπλέκονται και σε ζαλίζουν, εξωτικές γεύσεις και πλούσια τοπικά εδέσματα που η γεύση βιάζεται να εξερευνήσει. Μοναδικά στοιχεία συνθέτουν το τοπίο, από τα φίνα μετάξια και τα δέρματα στις αγορές ως τα ανάγλυφα ξυλόγλυπτα και κεραμικά στους τοίχους, που θες να ανιχνεύσεις αγγίζοντάς τα.

Οι εμπειρίες για τους επισκέπτες είναι δεκάδες, ετερόκλιτες συχνά, ασυνήθιστες πολλές φορές, μαγευτικές τις περισσότερες. Ανάμεσά τους, κορυφαία για όσους βρεθούν στο Μαρόκο, η επίσκεψη σε έναν από τους διασημότερους και σίγουρα πιο εντυπωσιακούς κήπους στον κόσμο, τον Jardin Majorelle, μια αξέχαστη αστική όαση που, όπως και το ίδιο το Μαρακές, παντρεύει με έναν ξεχωριστό τρόπο την κοσμοπολίτικη αύρα με την αίσθηση του εξωτικού της βορειοαφρικανικής αυτής μετρόπολης. Και, αντίθετα από ό,τι θα περίμενε κανείς από έναν κήπο, μένει ανεξίτηλος στη μνήμη όχι μόνο για τις αποχρώσεις του πράσινου, αλλά για τον κυρίαρχο κι εκρηκτικό συνδυασμό έντονου μπλε και φωτεινού κίτρινου.

Ιστορία, δημιουργικότητα, καλλιτεχνική έμπνευση

Συνυφασμένη με εκείνη δύο σπουδαίων Γάλλων καλλιτεχνών, η ιστορία του Κήπου Majorelle αποτυπώνει τη δημιουργική ενέργεια του Μαρακές ως κομβικό σημείο της έμπνευσης και της σταδιοδρομίας σημαντικών καλλιτεχνών του 20ού αιώνα, ενώ συμπληρώνει φέτος 103 χρόνια ύπαρξης. Ήταν ο ζωγράφος Jacques Majorelle ο εμπνευστής και δημιουργός του, ο οποίος, αφού το 1919 μετακόμισε μόνιμα στο Μαρακές γοητευμένος από τα χρώματα και το φως της πόλης, αγόρασε μετά από τέσσερα χρόνια ένα κομμάτι γης σε κεντρικό σημείο και ξεκίνησε να διαμορφώνει τον κήπο που έμελλε έναν αιώνα αργότερα να προσελκύει επισκέπτες από όλο τον κόσμο.

Αφού ολοκλήρωσε το χτίσιμο μιας βίλας και του studio του, ο Majorelle προμηθεύτηκε φυτά από όλο τον κόσμο για να φυτέψει στον κήπο του. Κάκτοι, μπαμπού, βουκαμβίλες, μπανανιές και κοκοφοίνικες στριμώχνονταν ανάμεσα σε γιασεμιά, νούφαρα και γιγάντια παχύφυτα όπως η αλόη κι η αγαύη. Το νερό, στοιχείο ιερό για το Ισλάμ, έπαιζε κυρίαρχο ρόλο στο σχεδιασμό των κήπων, με δεξαμενές και λίμνες που συνδέονταν με φιδωτά μονοπάτια, σχεδόν κρυμμένα υπό το βάρος των μεγάλων δέντρων. Ο ζωγράφος έφτιαξε επίσης το δικό του, ζωντανό χρώμα ονόματι «μπλε του Majorelle», που σε συνδυασμό με άλλα έντονα χρώματα στις πήλινες γλάστρες και στους τοίχους δημιουργεί ένα εκρηκτικό κοντράστ με την πυκνή βλάστηση.

Καθώς ο κήπος απαιτούσε σημαντικά ποσά για τη συντήρησή του, ο Majorelle τον άνοιξε για το κοινό το 1947. Μετά το διαζύγιό του το 1956, ξεκίνησε η σταδιακή πώληση των εκτάσεων και με τον θάνατό του το 1962 ο κήπος περιέπεσε σε εγκατάλειψη. Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο Yves Saint Laurent, μαγεμένος από την ομορφιά και την πολυχρωμία του Μαρακές, αγόρασε την πρώτη του κατοικία στην πόλη, περνώντας ολοένα και περισσότερο χρόνο εκεί με τον σύντροφό του Pierre Bergé. Το 1980, όταν ο μικρός και μυστηριώδης Κήπος Majorelle κινδύνευε να γκρεμιστεί, το ζευγάρι τον αγόρασε και δεσμεύτηκε για τη διατήρησή του.

Μαζί με τον κήπο που διατήρησαν στο αρχικό του ύφος, το ζευγάρι ανακαίνισε το σπίτι του Majorelle –την πλέον Villa Oasis– σε ιδιωτικό σύμπαν πανδαισίας χρωμάτων και μοτίβων, προσβάσιμο μόνο σε επιλεγμένους καλεσμένους. Στο στούντιο του ζωγράφου στεγάζεται μέχρι και σήμερα το Μουσείο Βερβέρων, των ιθαγενών της Βορείου Αφρικής.

Αν ποτέ βρεθείτε στο Μαρακές, μην παραλείψετε να επισκεφθείτε το συγκεκριμένο μουσείο, όπου εκτίθεται συλλογή 600 χειροτεχνημάτων -από ξυλόγλυπτα και μεταλλικά αντικείμενα ως παραδοσιακές φορεσιές. Πλάι στους κήπους λειτουργούν café, βιβλιοθήκη και κατάστημα δώρων, ενώ το 2017 εγκαινιάστηκε το Μουσείο Yves Saint Laurent, λίγα μέτρα από τον ιστορικό κήπο. Αν και δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη η τιμή του εισιτηρίου για τη Villa Oasis, το εισιτήριο για τον κήπο Majorelle και τα δύο μουσεία κοστίζει περίπου 30 ευρώ συνολικά.

Με ατμόσφαιρα που παραπέμπει στις πασαρέλες των επιδείξεων του Saint Laurent, με αυθεντικά σχέδια, χειρόγραφες σημειώσεις και κοσμήματα που καθόρισαν το μαξιμαλιστικό του στυλ, η επίσκεψη μεταφέρει τον επισκέπτη από το ονειρικό σύμπαν του κήπου στον εμπνευσμένο κόσμο του τελευταίου ιδιοκτήτη του. Μια εμπειρία μοναδική, που αφήνει ανεξίτηλες εντυπώσεις, όπως και το ίδιο το Μαρακές.

Η 52χρονη Eva Herzigova ανήκει αναμφίβολα στο πάνθεον των πιο εμβληματικών γυναικών της μόδας. Με καταγωγή από την Τσεχία και διεθνή καριέρα που εκτείνεται σε περισσότερες από τρεις δεκαετίες, υπήρξε ένα από τα πρόσωπα που καθόρισαν τη χρυσή εποχή των supermodels τη δεκαετία του ’90. Ψηλή, αριστοκρατική και με μια φυσική κομψότητα που δεν υπάκουσε ποτέ σε τάσεις, κατάφερε να μετατρέψει την εικόνα της σε σύμβολο.

Η παγκόσμια αναγνώρισή της ήρθε το 1994 με την ιστορική καμπάνια της Wonderbra «Hello Boys», η οποία δεν την καθιέρωσε απλώς σε fashion icon, αλλά άλλαξε και τον τρόπο με τον οποίο η μόδα συνομιλούσε με τη γυναικεία δύναμη και αυτοπεποίθηση. Από τότε, η Herzigova συνεργάστηκε με κορυφαίους οίκους όπως Chanel, Versace, Dolce & Gabbana και Louis Vuitton, ενώ πρωταγωνίστησε στα εξώφυλλα των πιο επιδραστικών περιοδικών μόδας παγκοσμίως.

Η γυναίκα πίσω από το supermodel

Πίσω όμως από τα φώτα της πασαρέλας και τις εμβληματικές εικόνες, η Eva Herzigova έχει χτίσει μια ζωή μακριά από την υπερβολική δημοσιότητα. Με τον σύντροφό της, τον Ιταλό επιχειρηματία Gregorio Marsiaj, δημιούργησε μια δεμένη οικογένεια και απέκτησε τρεις γιους: τον 19χρονο George, τον 15χρονο Philip και τον 13χρονο Edward James.

Η ίδια έχει μιλήσει επανειλημμένα για το πόσο καθοριστικό ρόλο έχει παίξει η μητρότητα στη ζωή της, τονίζοντας ότι τα παιδιά της αποτελούν την απόλυτη προτεραιότητά της. Αν και παραμένει ενεργή στον χώρο της μόδας, έχει επιλέξει συνειδητά να κρατά την οικογενειακή της ζωή προστατευμένη και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.

Η πρώτη οικογενειακή φωτογράφιση

Αυτή ακριβώς τη σπάνια πλευρά της αποφάσισε να αποκαλύψει τώρα μέσα από το εξώφυλλο του νέου τεύχους του περιοδικού ICON. Για πρώτη φορά, η Eva Herzigova φωτογραφίζεται μαζί με τους τρεις γιους της, σε μια ατμοσφαιρική και βαθιά ανθρώπινη φωτογράφιση, υπογεγραμμένη από τον Bruce Weber.

Ο εμβληματικός Αμερικανός φωτογράφος, που είχε απαθανατίσει την Herzigova ήδη από το 1995, μίλησε με συγκίνηση για αυτήν τη συνεργασία:

«Το να φωτογραφίζω κάποιον έπειτα από τόσα χρόνια, ειδικά όταν στο μεταξύ έχει γίνει γονιός, μου προκαλεί πάντα ένα ιδιαίτερο συναίσθημα. Νιώθω μεγάλη ευθύνη, γιατί θέλω ο καθένας να λάμπει μπροστά στον φακό».

Η φωτογράφιση αποπνέει μια αίσθηση ηρεμίας, οικειότητας και αυθεντικότητας, μακριά από τη στιλιζαρισμένη υπερβολή που συχνά συνοδεύει τέτοιες εμφανίσεις. Δεν πρόκειται απλώς για ένα fashion στιγμιότυπο, αλλά για μια προσωπική δήλωση.

Στη συνέντευξή της στο ιταλικό περιοδικό, η Eva Herzigova μίλησε με ειλικρίνεια για τη σχέση της με τη δημοσιότητα, αποκαλύπτοντας τον εσωτερικό της κόσμο:

«Μόνο οι άνθρωποι που με γνωρίζουν σε βάθος ξέρουν ποια είμαι πραγματικά. Δεν έχω δείξει ποτέ ολοκληρωτικά τον εαυτό μου δημόσια και δεν ξέρω αν θα το κάνω ποτέ, γιατί είμαι αρκετά ντροπαλή».

Παρά τη διαχρονική της εικόνα ως σύμβολο αυτοπεποίθησης, η ίδια παραδέχεται ότι παραμένει απρόβλεπτη και αυτό είναι κάτι που απολαμβάνει ιδιαίτερα. Μια δήλωση που επιβεβαιώνει ότι η πραγματική της δύναμη δεν βρίσκεται μόνο στην εικόνα, αλλά στην επιλογή της να ορίζει η ίδια τα όριά της.

Σε έναν κόσμο όπου η έκθεση θεωρείται συχνά απαραίτητη, η Herzigova υπενθυμίζει ότι η πραγματική κομψότητα βρίσκεται στη διακριτικότητα, στις σχέσεις και στις επιλογές που κάνουν τη ζωή ουσιαστική. Και αυτή η εικόνα, στο πλευρό των τριών γιων της, ίσως είναι η πιο δυνατή της μέχρι σήμερα.

Ο Σεργκέι Λαβρόφ επιτέθηκε στις ΗΠΑ για τις ενέργειές τους σε Βενεζουέλα και Ιράν, την ώρα που Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ ετοιμάζονται να ταξιδέψουν στη Μόσχα για ειρηνευτικές συνομιλίες σχετικά με την Ουκρανία

Στο πλαίσιο της αποκατάστασης του κτιρίου από το υπουργείο Πολιτισμού και της μετατροπής του σε πολιτιστικό χώρο, αναδεικνύονται τα ευρήματα από την αρχαιότητα έως τη βυζαντινή εποχή, έργο που στοχεύει στη συνολική ανάδειξη της μακρόχρονης ιστορίας της περιοχής.

Το Υπουργείο Πολιτισμού, στο πλαίσιο της αποκατάστασης του κτηρίου, επί της οδού Τριπόδων 32, της γνωστής «οικίας Κοκοβίκου», στην Πλάκα, και της μετατροπής της σε πολιτιστικό χώρο προβολής ταινιών ελληνικού κινηματογράφου, προχωρά στην προστασία και ανάδειξη των αρχαιοτήτων που αποκαλύφθηκαν στον αύλειο χώρο του ακινήτου, σε συνέχεια της ομόφωνης θετικής γνωμοδότησης του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου.

Το κτήριο έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο με τον περιβάλλοντα χώρο του, ως εξαιρετικό δείγμα συγκροτήματος αθηναϊκής οικίας, ενώ η διάσωσή του συμβάλλει στην ιστορία της ελληνικής αρχιτεκτονικής. Οι μελέτες για την αποκατάσταση του κτηρίου και του περιβάλλοντος χώρου του εκπονήθηκαν με πόρους του Υπουργείου Πολιτισμού.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Η διάσωση, η αποκατάσταση και η επανάχρηση του κτηρίου-μνημείου, επί της οδού Τριπόδων 32, από τα ελάχιστα πλέον σωζόμενα “αθηναϊκά σπίτια”, συμβάλλει στην επανένταξή του στη σύγχρονη ζωή της πόλης.

Στον αύλειο χώρο και στο ισόγειο της διατηρητέας οικίας ήλθαν στο φως, κατά τις ανασκαφικές εργασίες της περιόδου 2000-2003, αρχαία κατάλοιπα που χρονολογούνται από την κλασική έως τη βυζαντινή εποχή. Το έργο προστασίας, συντήρησης και ανάδειξης των αρχαιοτήτων έχει ως στόχο τη βελτίωση της εικόνας τους και του περιβάλλοντος χώρου, την προαγωγή της αναγνωσιμότητας και της εκπαιδευτικής τους αξίας, διασφαλίζοντας η απρόσκοπτη θέασή τους.

Φωτογραμμετρική αποτύπωση αρχαιοτήτων

Συνολικά, αποκαθίσταται η ιστορική εικόνα του κτηρίου, αναδεικνύεται ο μνημειακός του χαρακτήρας και διασφαλίζεται η καθολική προσβασιμότητα. Εκτελούνται εργασίες αποκατάστασης του κελύφους και ανασύστασης του, κυρίως, προσκτίσματος–συνοδού διώροφου κτηρίου, ώστε να αποκατασταθεί η τυπολογία της αθηναϊκής αυλής, συνδυαστικά με την διαχείριση του μετώπου της οδού Τριπόδων, καθώς και της λειτουργικής αναβάθμισης του κτηρίου για τη νέα του χρήση. Το κτηριακό συγκρότημα ανασυγκροτείται στην ιστορική του εικόνα, προσφέροντας πολλαπλό όφελος τόσο για την ανάδειξη της οδού Τριπόδων, όσο και για τον ιστορικό χαρακτήρα της Πλάκας».

Τα ευρήματα

Το έργο αφορά στην προστασία και ανάδειξη των αρχαιοτήτων στον περιβάλλοντα χώρο του ακινήτου, οι οποίες τεκμηριώνουν τη χρήση του χώρου από τους αρχαίους μέχρι τους νεότερους χρόνους. Πρόκειται για τη μορφολογική και δομική αποκατάσταση των αρχαίων αρχιτεκτονικών καταλοίπων λαμβάνοντας υπόψη την εγκεκριμένη μελέτη αποκατάστασης του διατηρητέου κτηρίου, μιας λαϊκής τριώροφης κατοικίας με υπόγειο και αυλή.

Κατά μήκος της ανατολικής πλευράς του οικοπέδου εντοπίσθηκε η αρχαία οδός Τριπόδων με στρωματογραφία από τη σύγχρονη εποχή έως τον 4ο αιώνα π.Χ. Σε βάθος περίπου δύο μέτρων από τη στάθμη της σύγχρονης οδού Τριπόδων, βρέθηκε το εσωτερικό δυτικό ανάλημμα της οδού μαζί με πώρινο αγωγό και αλληλοκαλυπτόμενους πήλινους αγωγούς. Το ανάλημμα της οδού διακόπτεται από κλιμακωτή άνοδο με τουλάχιστον τέσσερις βαθμίδες. Εκατέρωθεν της κλίμακας εντοπίζονται δύο τετράγωνες κρηπίδες πιθανώς Χορηγικών Μνημείων. Στο ισόγειο της διατηρητέας οικίας σώζονται αρχαία κατάλοιπα, όπως αναλημματικός τοίχος της ελληνιστικής περιόδου, τμήματα του οποίου βρέθηκαν και σε γειτονικά ακίνητα, καθώς και τμήμα του πήλινου αγωγού «πεισιστράτειου ή κιμώνειου».

Άποψη των αρχαίων καταλοίπων από τα δυτικά.

Ο αναλημματικός τοίχος στο ισόγειο του μεσαίου δωματίου της οικίας

Στη δυτική πλευρά του αύλειου χώρου βρέθηκε φρεατοδεξαμενή, η οποία περιέπεσε σε αχρηστία και γέμισε με μεγάλη ποσότητα κεραμικής απόθεσης (κυρίως, αγγεία συμποσίων) του τελευταίου τετάρτου του 4ου αιώνα π.Χ. Στο μεσαίο δωμάτιο υπάρχουν κατάλοιπα παλαιοχριστιανικού κτηρίου, ενώ στο νότιο δωμάτιο έχουν εντοπιστεί οδοστρώματα ανιούσας οδού κλασικών, αρχαϊκών και γεωμετρικών χρόνων. Εντοπίστηκαν, επίσης, παλαιοχριστιανικά και βυζαντινά κατάλοιπα, τα οποία έχουν ως επί το πλείστον απομακρυνθεί. Τα προς ανάδειξη αρχιτεκτονικά κατάλοιπα ανάγονται στον 4ο αιώνα π.Χ.

Η ανασκαφή στο ισόγειο του μεσαίου δωματίου της οικίας.

Η επιγραφή που βρέθηκε εντοιχισμένη σε βυζαντινή φάση του αναλληματικού τοίχου της οδού Τριπόδων.

Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη στερέωση και συντήρηση των αρχαίων καταλοίπων, τη διατήρηση της αυθεντικότητας και τον σεβασμό των ιστορικών φάσεων, καθώς και την ένταξη νέων στοιχείων με σαφή διάκριση από τα αυθεντικά. Παράλληλα, επιδιώκεται η ασφαλής και απρόσκοπτη κίνηση των επισκεπτών και η ενημέρωσή τους.

Η στέγαση των αρχαιοτήτων αποτελεί βασικό μέτρο προστασίας τους από περιβαλλοντικούς παράγοντες, κυρίως το νερό. Τα αρχαιολογικά κατάλοιπα καλύπτονται κυρίως από υπερυψωμένο δάπεδο που διαμορφώνει την αυλή της διατηρητέας οικίας, το οποίο επεκτείνεται ανατολικά, ώστε να στεγάζεται πλήρως το σωζόμενο τμήμα του μνημείου. Τα κατάλοιπα παραμένουν ορατά και προσβάσιμα κάτω από το νέο επίπεδο, ενώ τμήμα του οικοπέδου παραμένει ελεύθερο κατασκευών. Η προστασία συμπληρώνεται με σύστημα αποστράγγισης, απομάκρυνσης των υδάτων και διαχείρισης της βλάστησης, ώστε να αποτρέπεται η διάβρωση και η ανερχόμενη υγρασία στα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα.

Οι αποκαλυμμένες αρχαιότητες στον αύλειο χώρο της διατηρητέας οικίας

Το ανάλημμα της αρχαίας οδού Τριπόδων στον αύλειο χώρο. Διακρίνονται υστερορωμαϊκοί-παλαιοχριστιανικοί αγωγοί

Όσον αφορά στην αποκατάσταση και ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου, δίνεται έμφαση στην ανάδειξη των αρχαίων οδών (Τριπόδων και κάθετης ρύμης), των χορηγικών μνημείων και των κτηριακών καταλοίπων. Η πρόσβαση στον αρχαιολογικό χώρο προβλέπεται μέσω ανεξάρτητης εισόδου, από την οδό Τριπόδων, με μεταλλική κλίμακα και διευρυμένο πλατύσκαλο που γεφυρώνει την υψομετρική διαφορά, διευκολύνοντας την πρόσβαση των ΑμεΑ. Η ανάδειξη του μνημείου ενισχύεται με την τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων και νυχτερινό φωτισμό των καταλοίπων.