ενημέρωση 11:07, 22 October, 2026

Για τον Καντίνσκι κάθε ήχος είχε άλλο χρώμα

Στην έκθεση «Η μουσική των χρωμάτων» στη Philharmonie, στο Παρίσι, παρουσιάζεται εκτενώς η σχέση του καλλιτέχνη με τη μουσική μέσα από 100 και πλέον έργα του, αλλά και αντικείμενα από το στούντιό του.

πορεί το Κέντρο Ζορζ Πομπιντού στο Παρίσι, ένα από τα πιο αγαπητά μουσεία σύγχρονης τέχνης στον κόσμο, να έκλεισε για ανακαίνιση, αλλά, όπως φαίνεται, θα δηλώνει την παρουσία του με συνδιοργανώσεις εκθέσεων, όπως αυτή για τον Βασίλι Καντίνσκι και τη σχέση του με τη μουσική, η οποία θα διαρκέσει μέχρι τον Φεβρουάριο και θα πραγματοποιηθεί στη Philharmonie, ένα συγκρότημα με αίθουσες συναυλιών και εκθέσεων στο Parc de la Villette, που αποτελεί μουσικό τοπόσημο του Παρισιού.

Η «Μουσική των χρωμάτων» («La musique des couleurs»), όπως λέγεται αυτή η μεγάλη έκθεση, σχεδιάστηκε για να προβάλει στο κοινό τον ρόλο που έπαιξε η μουσική στο έργο του Βασίλι Καντίνσκι. Η έκθεση συγκεντρώνει παρτιτούρες, βιβλία, δίσκους και περισσότερα από 100 έργα του μαζί με αντικείμενα από το στούντιό του, τα οποία αντανακλούν τη θεμελιώδη θέση της μουσικής στην καθημερινότητά του και στην εξέλιξη της πρακτικής του προς την αφαίρεση. Σπάνια η μουσική έπαιξε τόσο σημαντικό ρόλο στο έργο ενός ζωγράφου όσο του Καντίνσκι.

Ο Καντίνσκι πίστευε ότι η μουσική είναι η πιο αφηρημένη και πνευματική από όλες τις τέχνες επειδή δεν αναπαριστά τον υλικό κόσμο αλλά δρα άμεσα στην ψυχή. Ήθελε η ζωγραφική να λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο: όχι να «απεικονίζει» αλλά να συγκινεί. Για εκείνον, η μουσική και το χρώμα ήταν άρρηκτα συνδεδεμένα μεταξύ τους. Τόσο σαφής ήταν αυτή η σχέση, που ο Καντίνσκι συνέδεσε κάθε νότα με μια ακριβή απόχρωση.

«Οι αποχρώσεις των χρωμάτων, όπως και οι αποχρώσεις των ήχων, έχουν τόσο λεπτή υφή ώστε μπορούν να ξυπνούν στην ανθρώπινη ψυχή συναισθήματα υπερβολικά όμορφα για να εκφραστούν με λέξεις», έλεγε ο Καντίνσκι.

Στην πραγματικότητα, μετά από μια ασυνήθιστη αντίδραση σε μια παράσταση του «Λόενγκριν» του Βάγκνερ το 1896 στο θέατρο Μπαλσόι, εγκατέλειψε τη νομική του καριέρα για να σπουδάσει ζωγραφική στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών του Μονάχου. Αργότερα περιέγραψε την εμπειρία που του άλλαξε τη ζωή: «Είδα όλα τα χρώματα πνευματικά. Άγριες, σχεδόν τρελές γραμμές σκιαγραφήθηκαν μπροστά στα μάτια μου».

 
Ο Καντίνσκι και η μουσική των χρωμάτων σε μια μεγάλη έκθεση
 Ο Καντίνσκι υποστήριζε ότι τα χρώματα έχουν «ήχο» και «ψυχική δόνηση». Φωτ.: Getty Images/ Ideal Image

Το φαινόμενο που βίωσε ο Καντίνσκι ονομάζεται συναισθησία, μια νευρολογική πάθηση κατά την οποία η διέγερση μιας αίσθησης (π.χ. ακοή) προκαλεί αυτόματα και ακούσια εμπειρίες σε μια άλλη αίσθηση (π.χ. όραση), δημιουργώντας μια «μείξη» των αισθήσεων, με συνέπεια να βλέπεις χρώματα όταν ακούς μουσική ή να γεύεσαι κάτι όταν ακούς λέξεις. Ο Καντίνσκι έβλεπε κυριολεκτικά χρώματα όταν άκουγε μουσική και άκουγε μουσική όταν ζωγράφιζε.

Ο καλλιτέχνης εξερεύνησε αυτές τις αισθήσεις με αντισυμβατικό, καλλιτεχνικό τρόπο. Δημιούργησε πειραματικές εκφράσεις συναισθησίας σχεδιασμένες για το θέατρο, με πιο διάσημο το πειραματικό θεατρικό κομμάτι του «The Yellow Sound» που γράφτηκε το 1909.

Σε αυτό χρησιμοποίησε πρωτότυπες μουσικές παρτιτούρες, φωτισμό και διάφορα μέσα για να εξερευνήσει τις επικρατούσες στην εποχή του θεωρίες για το χρώμα, ενώ ζητούσε από το κοινό, όπως και σε άλλα κομμάτια του, να «ακούσει» τους πίνακές του: «Οι αποχρώσεις των χρωμάτων, όπως και οι αποχρώσεις των ήχων, έχουν τόσο λεπτή υφή ώστε μπορούν να ξυπνούν στην ανθρώπινη ψυχή συναισθήματα υπερβολικά όμορφα για να εκφραστούν με λέξεις», έλεγε.

Σύγχρονος του καινοτόμου της εθνικής μουσικής της Ρωσίας, κατά τη ρομαντική περίοδο, Μοντέστ Μουσόργκσκι και των νέων μουσικών σχολών, εμπνεόμενος από τη ρωσική λαογραφία, ο Καντίνσκι μεγάλωσε στη Μόσχα και την Οδησσό, και η οικογένειά του ήταν καλλιεργημένη. Ως ερασιτέχνης τσελίστας και οργανίστας, γρήγορα γοητεύτηκε από τον Βάγκνερ. Πέρα από τις προσδοκίες της αστικής του ανατροφής, η μουσική έπαιξε κομβικό ρόλο, θρέφοντας και ορίζοντας την καλλιτεχνική του κλίση.

Πάνω απ’ όλα, η αφηρημένη γλώσσα της έδωσε στον ζωγράφο την ευκαιρία να αμφισβητήσει την αρχή της μίμησης της φύσης, σε σημείο που να επιφέρει τη διάλυσή της. Ακούγοντας πρωτοποριακούς μουσικούς όπως οι Νικολάι Κούλμπιν, Σεργκέι Τανέγιεφ και Τόμας ντε Χάρτμαν, επανεφηύρε τη γλώσσα της ζωγραφικής με βάση το αφηρημένο μοντέλο της μουσικής, όπως αποδείχθηκε πιο καθαρά στη σειρά του «Αυτοσχεδιασμοί και Συνθέσεις».

Μια έκθεση για όλες τις αισθήσεις

Μέχρι σήμερα, καμία έκθεση δεν έχει τοποθετήσει το έργο του ζωγράφου, από τα ρωσικά τοπία μέχρι τις τελευταίες του συνθέσεις, στο πλαίσιο της ζωντανής μουσικής σκηνής της εποχής του. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι συνθέσεις των Αλεξάντερ Σκριάμπιν, Άρνολντ Σένμπεργκ και Ιγκόρ Στραβίνσκι όρισαν την εικονική νεωτερικότητα και την αφαίρεση.

Από το «σοκ του Βάγκνερ» που βίωσε ο Καντίνσκι στη Μόσχα μέχρι τα θεατρικά και χορογραφικά του πειράματα στο Μπάουχαους, όπου δίδαξε από το 1922, η έκθεση προσφέρει μια νέα οπτική στα έργα του ζωγράφου μέσα από την ανεπαίσθητη αλληλεπίδραση ανάμεσα στη μουσική, στις μορφές και στα χρώματα, την οποία ο επισκέπτης εισπράττει κατά τη διάρκεια του καθηλωτικού ταξιδιού του στα έργα, φορώντας ακουστικά.

Ο Καντίνσκι και η μουσική των χρωμάτων σε μια μεγάλη έκθεση
 Βασίλι Καντίνσκι, «Αυτοσχεδιασμός 3», 1909 Φωτ.: © Kέντρο Πομπιντού, Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Παρίσι, Δωρεά Nίνα Καντίνσκι, 1976

Εκτός από έργα και σχέδια του Καντίνσκι από τις συλλογές του Κέντρου Πομπιντού και σημαντικών διεθνών ιδρυμάτων, η έκθεση περιλαμβάνει ένα φανταστικό στούντιο που παρουσιάζει τη «μελομανία» του καλλιτέχνη. Οι παρτιτούρες που απέκτησε, τα βιβλία και ειδικά οι τόμοι για τη μουσική λογοτεχνία που συνέλεξε, οι φωτογραφίες των φίλων του των μουσικών και η συλλογή δίσκων του, συμπεριλαμβανομένων των δημοφιλών τραγουδιών που αγαπούσε, ήταν βασικά μέρη της καλλιτεχνικής του κουλτούρας.

Η εικαστική παραγωγή του Καντίνσκι δεν μπορεί να διαχωριστεί από τον στοχασμό και τις εμπειρίες του γύρω από τη σύνθεση των τεχνών. Με έναν μοναδικό τρόπο, η έκθεση φέρνει πίνακες και σχέδια σε διάλογο με τα διάφορα έργα του για τη σκηνή και με ποιήματα που εξερευνούν τον «καθαρό ήχο» των λέξεων.

Δεν θα μπορούσε να λείπει το «Ημερολόγιο του Γαλάζιου Καβαλάρη» («Almanach du Blaue Reiter»), το θεμελιώδες έντυπο του γερμανικού εξπρεσιονιστικού κινήματος «Ο Γαλάζιος Καβαλάρης» (Der Blaue Reiter), που ιδρύθηκε από τον Καντίνσκι και τον Φραντς Μαρκ γύρω στο 1911, το οποίο λειτούργησε ως μανιφέστο και έκθεση ιδεών ενάντια στην παραδοσιακή τέχνη, προωθώντας την πνευματικότητα, την αφαιρετικότητα, την πρωτόγονη τέχνη και την ελευθερία της έκφρασης, και επηρέασε βαθιά τον κόσμο της τέχνης.

Όλα αυτά δημιουργούν μια θεμελιώδη σύνδεση οπτικών και ακουστικών τεχνών. Επειδή στα μάτια του Καντίνσκι η μουσική είναι επίσης μια παραστατική τέχνη, η έκθεση περιλαμβάνει μια αναπαράσταση πολλαπλών συναισθητικών έργων μέσω διαδραστικών οπτικοακουστικών εγκαταστάσεων, όπως η παρουσίαση του έργου «Tableaux d’une exposition» του Μουσόργκσκι το 1928 ή το «Salon de musique» που σχεδίασε για την Έκθεση Κτιρίων του Βερολίνου το 1931.

Ο Καντίνσκι και η μουσική των χρωμάτων σε μια μεγάλη έκθεση
 Βασίλι Καντίνσκι, «Προπαρασκευαστικά σχέδια για την τοποθέτηση των πινάκων μιας έκθεσης, Bild II. Gnomus / Tableau II. Gnomus», 1928. Φωτ.: Kέντρο Πομπιντού, Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Παρίσι, Δωρεά Nίνα Καντίνσκι, 1976

Απελευθερώνοντας την τέχνη

Η μουσική έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη των αφηρημένων ζωγραφικών έργων του Καντίνσκι. Όπως ο διάσημος Βιεννέζος συνθέτης Άρνολντ Σένμπεργκ εγκατέλειψε τις τονικές και αρμονικές συμβάσεις στις συνθέσεις του, ο Καντίνσκι απέρριψε τη μορφή ή το αναγνωρίσιμο αντικείμενο υπέρ των σχημάτων, των γραμμών και των ασύμφωνων χρωμάτων στο έργο του.

Χρησιμοποίησε το χρώμα, τη γραμμή, το σχήμα και την υφή για να δημιουργήσει μια ρυθμική οπτική εμπειρία που προκαλούσε μια συναισθηματική αντίδραση. Για τον Καντίνσκι, το χρώμα είχε επίσης την ικανότητα να φέρνει τους θεατές σε επαφή με τον πνευματικό τους εαυτό.

Πίστευε ότι το κίτρινο μπορούσε να προκαλέσει ταραχή, ενώ το μπλε να ξυπνήσει τις υψηλότερες πνευματικές φιλοδοξίες. Μόλις έναν χρόνο πριν ζωγραφίσει το «Απόσπασμα 2» για τη «Σύνθεση VII», έγραψε το σημαντικό μανιφέστο «Για το πνευματικό στην τέχνη» (1911), που περιλαμβάνει τις θεωρίες του σχετικά με τη δυνατότητα της τέχνης να προκαλεί ψυχολογικές, σωματικές και συναισθηματικές αντιδράσεις.

Η πραγματεία αυτή θεωρείται η πρώτη θεωρητική βάση της αφαίρεσης. Όταν ο Καντίνσκι λέει ότι η φόρμα πρέπει να εκφράσει το εσωτερικό της περιεχόμενο, πρόκειται ουσιαστικά για το «ασύλληπτο» πέρασμά του απ’ τον εξπρεσιονισμό στην αφαίρεση. Ο ιστορικός τέχνης Τζούλιο Κάρλο Αργκάν σημειώνει ότι ο Καντίνσκι «υποχρεώνεται ταπεινά να αναθεωρήσει ολόκληρο το πρόβλημα της ζωγραφικής του για να φτάσει σ’ έναν πιο φωτεινό ορισμό γύρω απ’ την αξία των σημείων, της στοιχειώδους γεωμετρικής φόρμας και των χρωμάτων» [...].

Ο Καντίνσκι υποστήριζε ότι τα χρώματα έχουν «ήχο» και «ψυχική δόνηση», ότι οι μορφές λειτουργούν όπως οι ρυθμοί στη μουσική και ότι ένας πίνακας μπορεί να είναι σαν συμφωνία ή αυτοσχεδιασμός. Γι’ αυτό έδωσε σε πολλά έργα του μουσικούς τίτλους («Αυτοσχεδιασμός», «Σύνθεση», «Εντύπωση»), υποστηρίζοντας παράλληλα ότι όλες οι τέχνες οφείλουν να επιδιώκουν την πνευματική έκφραση.

Ο Καντίνσκι και η μουσική των χρωμάτων σε μια μεγάλη έκθεση

 Βασίλι Καντίνσκι, «Ανάπτυξη (Entwicklung/Développement)», 1926. Φωτ.: © Κέντρο Πομπιντού © Grand Palais © Βασίλι Καντίνσκι

Στο βιβλίο του «Για το πνευματικό στην τέχνη» γράφει ότι «η μουσική είναι η τέχνη που ανέκαθεν απέφευγε την εξωτερική μίμηση της φύσης και στρεφόταν στην έκφραση της εσωτερικής ζωής του καλλιτέχνη», εξηγώντας γιατί η μουσική είναι για εκείνον το ιδανικό πρότυπο: δεν αναπαριστά αντικείμενα αλλά εσωτερικές καταστάσεις.

«Το χρώμα είναι το πλήκτρο. Το μάτι είναι το σφυρί. Η ψυχή είναι ένα πιάνο με πολλές χορδές. Ο καλλιτέχνης είναι το χέρι που, αγγίζοντας το κατάλληλο πλήκτρο, προκαλεί δονήσεις στην ψυχή. Οι διάφορες τέχνες έρχονται σε επαφή. Βρίσκουν στη μουσική τον καλύτερο δάσκαλο», έγραφε, επειδή πίστευε ότι η μουσική μπορούσε να αποκαλύψει τον δρόμο προς μια νέα τέχνη, μια τέχνη που θα απέβαλε την υλική φαινομενικότητα των πραγμάτων υπέρ μιας μυστηριώδους εσωτερικής πραγματικότητας.

Η ιδέα της μουσικής εμφανίζεται παντού στους πίνακες του Καντίνσκι. Πίστευε ότι οι αποχρώσεις «αντηχούσαν» μεταξύ τους για να παράγουν οπτικές «συγχορδίες» και ότι είχαν επίδραση στην ψυχή, ένα παλιό παιχνίδι που, όπως γράφει σε ένα άρθρο του ο συνθέτης Τζέραρντ ΜακΜπάρνεϊ, το έκαναν πρώτοι οι Πυθαγόρειοι όταν δήλωσαν: «Τα μάτια είναι φτιαγμένα για την αστρονομία, τα αυτιά για την αρμονία, και αυτές είναι αδελφές επιστήμες». Αυτή η σχετικά απλή πρόταση υιοθετήθηκε από τους σοφούς του Μεσαίωνα και των μεταγενέστερων εποχών, οι οποίοι ανέπτυξαν ένα τεράστιο πνευματικό υπόστρωμα από απόκρυφες και περίπλοκες θεωρίες για το πώς η μουσική και οι μαθηματικές αναλογίες της δημιουργίας ήταν ένα και το αυτό.

Ο Καντίνσκι και η μουσική των χρωμάτων σε μια μεγάλη έκθεση
 Βασίλι Καντίνσκι, Άτιτλο (Σπουδή στον αυτοσχεδιασμό I), 1908-1909

Οι ρομαντικοί είχαν τις δικές τους παρόμοιες σκέψεις: ο Γκαίτε είχε δηλώσει ότι η αρχιτεκτονική ήταν «παγωμένη μουσική» και ο «υπερ-εστέτ» της μέσης βικτοριανής εποχήςWalter Horatio Pater έλεγε ότι «όλη η τέχνη επιδιώκει την κατάσταση της μουσικής». Μέχρι τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα, τα θολά όρια μεταξύ της μουσικής και των άλλων τεχνών είχαν γίνει μια ευρέως διαδεδομένη εμμονή. Η ιδέα ταίριαζε με το πνεύμα μιας εποχής κατά την οποία καλλιτέχνες και θεωρητικοί από τη Ρωσία μέχρι την Αμερική ασπάζονταν ψευδοθρησκείες, ασχολούνταν με τις ψευδοεπιστήμες των ονείρων και των συμβόλων και φλυαρούσαν με ενθουσιασμό για τις προοπτικές μιας νέας συνθετικής εμπειρίας της τέχνης, όπου οι υλικές διακρίσεις ανάμεσα στη λέξη, την εικόνα και τον ήχο θα διαλύονταν σε μια πνευματική και κάπως ερωτική έκσταση που θα συγκλόνιζε το σώμα και τον κόσμο.

Τα ποιήματα και οι πίνακες έγιναν μουσική και η μουσική έγινε πίνακες και ποιήματα. Τότε ξεπήδησαν από τα μπουμπούκια τους τα φανταχτερά άνθη των πινάκων του Καντίνσκι και άρχισε να ξετυλίγεται η ιστορία των έργων του, ενώ το θεωρητικό του έργο ξεχειλίζει από τους «πνευματικούς» ενθουσιασμούς της εποχής. «Είναι εκθαμβωτικά εμφανής από την τέχνη που δημιούργησε εκείνη την περίοδο η θεμελιώδης ιδέα του Καντίνσκι για μια ενοποιητική θεωρία των χρωμάτων. Όσο αλλόκοτη ή ιδιότροπη κι αν φαίνεται, έπαιξε μεγάλο ρόλο στο να επιτρέψει το εκπληκτικό, ευφάνταστο άλμα του στην αφαίρεση», γράφει ο ΜακΜπάρνεϊ.

Πηγή: lifo

48 ώρες στα Καλάβρυτα

Στη «μαρτυρική πόλη» επισκεπτόμαστε την ιστορική Μονή Αγίας Λαύρας, το Μέγα Σπήλαιο, αλλά και των Λιμνών, κάνουμε σκι -τον χειμώνα- και βόλτα με τον οδοντωτό, και παίρνουμε τα βουνά μέσα από τα μονοπάτια της.

Στα Καλάβρυτα πηγαίναμε κατά καιρούς με το σχολείο, καθώς ήταν από τους κλασικούς προορισμούς για μονοήμερη εκδρομή, παρότι με την παλιά εθνική οδό, όσο να ’ναι, μια ταλαιπωρία την περνούσαμε.

Από αυτές τις εποχές ομολογώ ότι δεν θυμάμαι σχεδόν τίποτα, οπότε θεωρώ ως πρώτη μου επαφή με την ιστορική κωμόπολη τη φορά που φτάσαμε εκεί χρησιμοποιώντας μόνο τρένο: φτάσαμε από τον Πειραιά στο Διακοπτό και στη συνέχεια πήραμε τον περίφημο οδοντωτό.

Η εξόρμηση αυτή ήταν επική: είχε πολύ περπάτημα, οτοστόπ σε πολυτελές αυτοκίνητο με το οποίο επιστρέψαμε από το Μέγα Σπήλαιο, συναπάντημα στο βουνό με ένα κοπάδι κατσίκια που έβοσκε χαλαρό, έχοντας επικεφαλής έναν νταβραντισμένο τράγο που μας τρόμαξε για τα καλά, αλλά και τα ωραιότερα μελάτα αυγά που έχω φάει, συνοδευόμενα από φοβερές τηγανητές πατάτες, χόρτα του βουνού και Μαυροδάφνη. Έκτοτε βρεθήκαμε πολλές φορές εκεί, πρώτα με δανεικό και μετά με δικό μας αυτοκίνητο.

Τα Καλάβρυτα, αντίθετα απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς, κατάφεραν να αναγεννηθούν από τις στάχτες τους και αποτελούν δημοφιλή τουριστικό προορισμό, χάρη και στο χιονοδρομικό τους κέντρο.

Πρώτη ημέρα

48 ώρες στα Καλάβρυτα
 Η Μονή της Αγίας Λαύρας

Δεν νομίζω ότι υπάρχει Έλληνας, Ελληνίδα ή οποιοσδήποτε μετέχει «της ημετέρας παιδείας» που το μυαλό του, όταν ακούει τη λέξη «Καλάβρυτα», δεν πηγαίνει σε δύο κομβικές στιγμές της ελληνικής Ιστορίας: την κήρυξη της Επανάστασης και τη σφαγή των Καλαβρύτων.

Σύμφωνα λοιπόν με τη σχολική ιστορία –τη σχολική, επαναλαμβάνω–, η Επανάσταση κηρύχτηκε στα Καλάβρυτα και συγκεκριμένα στη Μονή της Αγίας Λαύρας από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό και τους οπλαρχηγούς της Πελοποννήσου∙ κάθε χρόνο μάλιστα πραγματοποιείται και η σχετική αναπαράσταση.

Το μοναστήρι, που βρίσκεται λίγο έξω από τα Καλάβρυτα, ιδρύθηκε τον 10ο αιώνα, κάηκε όμως ολοσχερώς τόσο από τους Τούρκους –και μάλιστα δύο φορές– όσο και από τους Γερμανούς το 1943.

Ανοικοδομήθηκε το 1950 και είναι επισκέψιμο, φιλοξενώντας μια σειρά από εμβληματικά κειμήλια, με πρώτο το περίφημο Λάβαρο της Επανάστασης αλλά και την ποιμενική ράβδο του Παλαιών Πατρών Γερμανού. Ακόμα πιο σημαντική, κατά την ταπεινή μου γνώμη, είναι η βιβλιοθήκη της Μονής.

Για την κήρυξη ή όχι της Επανάστασης από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό μπορεί να ερίζουν μέχρι σήμερα ιστορικοί και Εκκλησία, η σφαγή των Καλαβρύτων, ωστόσο, παραμένει αδιαμφισβήτητα μία από τις πιο μελανές σελίδες της νεότερης ελληνικής Ιστορίας.

Στις 13 Δεκεμβρίου 1943, ο γερμανικός στρατός κατοχής εκτέλεσε σχεδόν όλους τους άνδρες άνω των 13 ετών και πυρπόλησε την πόλη, ως αντίποινα για την εκτέλεση 77 Γερμανών αιχμαλώτων από τον ΕΛΑΣ, μετά τη νικηφόρα Μάχη της Κερπινής στις 20 Οκτωβρίου του 1943 – έκτοτε τα Καλάβρυτα αναφέρονται ως «μαρτυρική πόλη». 

48 ώρες στα Καλάβρυτα
Έκθεμα στο συγκλονιστικό Μουσείο του Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος. Φωτ.: Eurokinissi

Στον τόπο του εγκλήματος, στον λόφο του Καπή, δεσπόζει ένας μεγάλος λευκός σταυρός και το μνημείο με τα ονόματα των εκτελεσθέντων, που πέθαναν βλέποντας την πόλη τους να καίγεται από άκρη σ' άκρη.

Στο δημοτικό σχολείο –που είναι χαρακτηρισμένο ως έργο τέχνης και ιστορικό διατηρητέο μνημείο–, απέναντι από τον σταθμό του οδοντωτού, στεγάζεται το συγκλονιστικό Μουσείο του Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος.

Η επιλογή του χώρου δεν έγινε τυχαία, καθώς εκεί έγινε ο διαχωρισμός των κατοίκων αλλά και εκεί κλειδώθηκαν τα γυναικόπαιδα με τους ηλικιωμένους, που βρήκαν τελικά τρόπο να αποδράσουν λίγο πριν τους καταπιούν οι φλόγες.

Τα Καλάβρυτα, αντίθετα απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς, κατάφεραν να αναγεννηθούν από τις στάχτες τους και αποτελούν δημοφιλή τουριστικό προορισμό, χάρη και στο χιονοδρομικό τους κέντρο.

Περπατήστε στον κεντρικό πεζόδρομο, προμηθευτείτε τοπικά παραδοσιακά προϊόντα και κατευθυνθείτε προς την κεντρική πλατεία Πετμεζαίων με τις προτομές των ηρώων του 1821, όπου θα δείτε το ρολόι στο αριστερό καμπαναριό της αναστηλωμένης μητρόπολης να είναι σταματημένο στην ώρα του ολοκαυτώματος.

48 ώρες στα Καλάβρυτα
 Πεζόδρομος στα Καλάβρυτα

Στην πλατεία Ελευθερίας ή Χελμού ορθώνεται ο αιωνόβιος «πλάτανος των τριών γερόντων», που έγινε δημοτικό τραγούδι: «Στη μέση στα Καλάβρυτα στον πλάτανο απουκάτου, τρεις γέροντες καθόσαντε κι οι τρεις καπεταναίοι, Ζαΐμης και Πετιμεζάς κι ο καπετάν Φωτήλας, συμβούλιο εκάνανε ν’ αρχίσουν το σεφέρι».

Το περίφημο Αρχοντικό της Παλαιολογίνας (χτισμένο γύρω στα 1430) είναι το ομορφότερο κτίριο των Καλαβρύτων, ανάγεται στους βυζαντινούς χρόνους και θεωρείται ότι το έχτισε ο Θωμάς Παλαιολόγος. Το αρχοντικό πέρασε στα χέρια του αδελφού του, Κωνσταντίνου, για να το δωρίσει εκείνος στη συνέχεια στη σύζυγο του Θωμά και πριγκίπισσα της Αχαΐας, Αικατερίνη Παλαιολογίνα.

Στο πυργόσπιτο, στο οποίο κατέφυγαν περίπου σαράντα οικογένειες μετά το ολοκαύτωμα, σήμερα φιλοξενείται η Δημοτική Πινακοθήκη του Καλαβρυτινού (εξ Αροανίας) ζωγράφου Κωνσταντίνου Φάσσου, καθώς και η ιδιωτική συλλογή αρχαίων αντικειμένων και βυζαντινών εικόνων του Ιωάννη Αγαπητού.

Έχοντας πάρει μια καλή γεύση από τα Καλάβρυτα, ήρθε η ώρα να απολαύσετε και τις γεύσεις της περιοχής. Ό,τι και να τραβάει η όρεξή σας, μην παραλείψετε να παραγγείλετε την πεντανόστιμη βαρελίσια φέτα ΠΟΠ του Συνεταιρισμού Καλαβρύτων, τον πιπεράτο θησαυρό του τόπου.

Δεύτερη ημέρα

48 ώρες στα Καλάβρυτα
 Η μονή του Μέγα Σπήλαιου. Φωτ.: Eurokinissi

Αν αγαπάτε το σκι και ο καιρός σάς έχει κάνει τη χάρη, υποθέτω ότι θα ξεκινήσετε για το χιονοδρομικό, οπότε οποιαδήποτε άλλη πρόταση περισσεύει. Σε κάθε άλλη περίπτωση, η επίσκεψη στο Μέγα Σπήλαιο είναι σχεδόν αυτονόητη.

Χτισμένο σε υψόμετρο περίπου 900 μέτρων, στο άνοιγμα ενός σπηλαίου όπου βρέθηκε η Βρεφοκρατούσα, που αποδίδεται στον Ευαγγελιστή Λουκά, το μοναστήρι –που σύμφωνα με την παράδοση ιδρύθηκε το 362 μ.Χ. από τους μοναχούς Συμεών και Θεόδωρο– βρίσκεται σε ένα εκπληκτικής ομορφιάς φυσικό τοπίο.

Στο καθολικό, το οποίο είναι σκαμμένο στον βράχο, σώζονται νωπογραφίες του 1653, ενώ εκεί φυλάσσεται και η εικόνα της Παναγίας, που είναι φτιαγμένη από κερί και μαστίχα και θεωρείται θαυματουργή.

Πλήθος κειμηλίων, θρησκευτικών αλλά και εθνικών, παρουσιάζονται στη μονή, ενώ πρέπει να σημειωθεί ότι δεν κατακτήθηκε ποτέ και κατάφερε, τον Ιούνιο του 1827, να αποκρούσει ακόμα και τον Ιμπραήμ – η απότομη ανηφόρα που οδηγεί στο Μέγα Σπήλαιο θα μπορούσε να είναι μία από τις αιτίες που είναι απόρθητο και εξηγεί τον λόγο που έχω παιδική φωτογραφία μου πάνω σε ένα γαϊδουράκι.

48 ώρες στα Καλάβρυτα
 Αν αγαπάτε το σκι και ο καιρός σάς έχει κάνει τη χάρη, υποθέτω ότι θα ξεκινήσετε για το χιονοδρομικό. Φωτ.: ΑΠΕ

Ένα ακόμα σπήλαιο, εντελώς διαφορετικό αυτήν τη φορά, αξίζει κάθε λεπτό που θα του αφιερώσετε. Το Σπήλαιο των Λιμνών έχει σπάνια ομορφιά, μήκος περίπου δύο χιλιομέτρων, σταλακτίτες, σταλαγμίτες, στοές και δεκατρείς(!) αλλεπάλληλες λίμνες που εκτείνονται σε τρία επίπεδα. Το επισκέψιμο τμήμα του σπηλαίου είναι 500 μέτρα, που αρκούν για να σας προσφέρουν μια ξεχωριστή εμπειρία που θα σας μείνει αξέχαστη.

Μερικά χιλιόμετρα πιο κάτω θα συναντήσετε το φωτογενές και πολυφωτογραφημένο Πλανητέρο, ένα πανέμορφο πλατανόδασος, που ανήκει στην περιοχή Natura 2000 Όρος Χελμός και Ύδατα Στυγός και το διασχίζει ο ποταμός Αροάνιος.

Αφού περπατήσετε στο δάσος και θαυμάσετε τους αιωνόβιους νερόμυλους και τις νεροτριβές κατά μήκος του ποταμού, σας περιμένουν οι παρακείμενες ταβέρνες/ιχθυοτροφεία που προσφέρουν σπαρταριστές πέστροφες αλλά και σολομούς δικής τους εκτροφής, μαγειρεμένα με κάθε πιθανό τρόπο.

Για τους αθλητικούς τύπους, να πω ότι από εδώ ξεκινούν ενδιαφέροντα ορειβατικά μονοπάτια και μπορείτε ακόμα και να επιστρέψετε πίσω στα Καλάβρυτα, παίρνοντας το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4 – θα χρειαστείτε μόνο 6,5 ωρίτσες.

48 ώρες στα Καλάβρυτα
 Το Φαράγγι του Βουραϊκού είναι, επίσης, πολύ δημοφιλές στους πεζοπόρους, οι οποίοι συχνά το διασχίζουν περπατώντας κατά μήκος των γραμμών του οδοντωτού.
48 ώρες στα Καλάβρυτα
 Ο σιδηροδρομικός σταθμός των Καλαβρύτων

Το Φαράγγι του Βουραϊκού είναι, επίσης, πολύ δημοφιλές στους πεζοπόρους, οι οποίοι συχνά το διασχίζουν περπατώντας κατά μήκος των γραμμών του οδοντωτού. Το φαράγγι το διασχίζει και ο ομώνυμος ποταμός, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός μαγικού τοπίου με τρεχούμενα νερά, οργιώδη βλάστηση και απόκρημνους βράχους.

Οι τεμπέληδες, όπως η αφεντιά μου, επιβιβαστείτε στον οδοντωτό, τον ορεινότερο σιδηρόδρομο στην Ελλάδα, που συνδέει το Διακοπτό με τα Καλάβρυτα και χρησιμοποιεί τα «δόντια» του κάθε φορά που η κλίση του εδάφους ξεπερνά το 10%.

Έργο του Χαρίλαου Τρικούπη και κατασκευαστικός άθλος ακόμα και σήμερα, ο οδοντωτός φτιάχτηκε με απόλυτο σεβασμό στο οικοσύστημα και μοιάζει να είναι κομμάτι του. Η απόσταση των 22 χιλιομέτρων που καλύπτει πιστεύω ότι είναι από τις μαγικότερες σιδηροδρομικές διαδρομές στον πλανήτη και θα μπορούσα να οδηγήσω μέχρι το Διακοπτό μόνο και μόνο για να ξανανέβω στον πάλαι ποτέ «Μουτζούρη». Αδυναμίες είναι αυτές.

Πηγή: lifo

Η FSB απέτρεψε σχέδιο δολοφονίας Ρώσου στρατιωτικού στην Αγία Πετρούπολη από Ουκρανούς

Ένα πιστόλι Makarov με πυρομαχικά και ένας σιγαστήρας κατασχέθηκαν από τον δράστη.

ΜΟΣΧΑ, 30 Ιανουαρίου. /TASS/. Αξιωματικοί της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας (FSB) της Ρωσίας απέτρεψαν τρομοκρατική πλεκτάνη από ουκρανική τρομοκρατική οργάνωση εναντίον Ρώσου στρατιωτικού στην Αγία Πετρούπολη, ανέφερε η FSB.

«Η Ρωσική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας στην Αγία Πετρούπολη απέτρεψε την παράνομη δραστηριότητα ενός υποστηρικτή μιας ουκρανικής τρομοκρατικής οργάνωσης, η οποία έχει απαγορευτεί στη Ρωσία, ο οποίος, ενεργώντας κατόπιν οδηγιών των ουκρανικών ειδικών υπηρεσιών, σχεδίαζε να επιτεθεί σε έναν Ρώσο στρατιωτικό», σύμφωνα με την FSB.

Ο δράστης συνελήφθη σε έρευνα της FSB. Κατασχέθηκαν ένα πιστόλι Makarov με πυρομαχικά και ένας σιγαστήρας.

Σύμφωνα με την FSB, ο ύποπτος επικοινώνησε με έναν στρατολόγο μέσω Telegram, συμφωνώντας να διαπράξει τρομοκρατική επίθεση προς υποστήριξη του καθεστώτος του Κιέβου. Του είχε δοθεί ένα όπλο από τον επιμελητή του και συνέλεξε πληροφορίες σχετικά με τον τόπο κατοικίας του στρατιωτικού καθώς ετοιμαζόταν να τον δολοφονήσει.

Έχει κινηθεί ποινική διαδικασία. Η FSB προειδοποίησε ότι η δραστηριότητα των ουκρανικών ειδικών υπηρεσιών για την αναζήτηση πιθανών επιτιθέμενων και σαμποτέρ στο Διαδίκτυο, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σε ξένους αγγελιοφόρους συνεχίζεται αμείωτη, ενώ προειδοποίησε κατά της ποινικής δίωξης.

ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ - Τι γνωρίζουμε για την τρέχουσα κλιμάκωση γύρω από το Ιράν

Ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει διαφορετικές στρατιωτικές επιλογές εναντίον του Ιράν, μεταξύ των οποίων και χερσαίες επιχειρήσεις, αλλά προτιμά να βρει μια διπλωματική λύση στην κατάσταση.

ΜΟΣΧΑ, 30 Ιανουαρίου. /TASS/. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει μια σειρά από στρατιωτικά σενάρια που προτείνει το Πεντάγωνο εναντίον του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων επιδρομών και επιχειρήσεων ειδικών δυνάμεων, αλλά παραμένει ανοιχτός σε διπλωματικές λύσεις και διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη, ανέφεραν οι New York Times , επικαλούμενοι Αμερικανούς αξιωματούχους.

Το TASS συνόψισε τα βασικά στοιχεία σχετικά με την τρέχουσα κλιμάκωση.

Τα σχέδια του Τραμπ

Ο Τραμπ εξετάζει διαφορετικές στρατιωτικές επιλογές εναντίον του Ιράν, μεταξύ των οποίων και χερσαίες επιχειρήσεις, αλλά προτιμά να βρει μια διπλωματική λύση στην κατάσταση, ανέφεραν οι New York Times, επικαλούμενοι Αμερικανούς αξιωματούχους.

Σύμφωνα με τους αξιωματούχους, στον Τραμπ παρουσιάστηκε πρόσφατα μια εκτεταμένη λίστα επιλογών για πιθανά πλήγματα στο Ιράν.

Έτσι, ο ηγέτης των ΗΠΑ εξετάζει το ενδεχόμενο αποστολής αμερικανικών στρατευμάτων στο Ιράν για τη διεξαγωγή επιδρομών, καθώς και για την εντατικοποίηση των επιθέσεων σε ιρανικές πυρηνικές και πυραυλικές εγκαταστάσεις.

Μεταξύ των πιο επικίνδυνων σεναρίων που εξετάζονται είναι η μυστική ανάπτυξη ειδικών δυνάμεων των ΗΠΑ για την καταστροφή ή την απενεργοποίηση ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων που δεν επλήγησαν κατά τις αμερικανικές επιδρομές τον Ιούνιο του 2025.

Μια άλλη επιλογή περιλαμβάνει μια σειρά από επιθέσεις σε εγκαταστάσεις που συνδέονται άμεσα με την ηγεσία του Ιράν, με στόχο τη δημιουργία εσωτερικού χάους και την προετοιμασία του εδάφους για αλλαγή καθεστώτος.

Η ισραηλινή πλευρά, από την πλευρά της, επιδιώκει να πείσει την Ουάσινγκτον να στοχοποιήσει τοποθεσίες που συνδέονται με το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν.

Εν τω μεταξύ, οι αξιωματούχοι τόνισαν ότι ο ηγέτης των ΗΠΑ δεν έχει ακόμη επιλέξει καμία από τις στρατιωτικές επιλογές που πρότεινε το Πεντάγωνο και εξακολουθεί να προτιμά μια διπλωματική προσέγγιση.

Ορισμένες από τις πηγές της εφημερίδας σημείωσαν ότι οι απειλές του Τραμπ είχαν εν μέρει ως στόχο να ωθήσουν το Ιράν σε διαπραγματεύσεις.

Η δήλωση Τραμπ για μια «τεράστια στρατιά»

Ο Τραμπ είχε δηλώσει νωρίτερα ότι μια «τεράστια αρμάδα» κατευθύνεται προς το Ιράν.

Εξέφρασε την ελπίδα ότι η Τεχεράνη θα επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και θα καταλήξει σε μια «δίκαιη και ισότιμη» συμφωνία, που θα συνεπάγεται πλήρη αποκήρυξη των πυρηνικών όπλων.

Ο ηγέτης των ΗΠΑ υπενθύμισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις στην Ισλαμική Δημοκρατία τον περασμένο Ιούνιο σε μια επιχείρηση με την ονομασία «Σφυρί του Μεσονυχτίου».

Προειδοποίησε ότι «η επόμενη επίθεση θα είναι πολύ χειρότερη», προτρέποντας να μην αφήσουμε «να ξανασυμβεί αυτό».

Η απάντηση του Ιράν

Οποιαδήποτε επιθετικότητα κατά του Ιράν θα εξέθετε όλες τις στρατιωτικές υποδομές των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στη Μέση Ανατολή, οι οποίες βρίσκονται εντός της εμβέλειας του Ιράν, σε πιθανά πλήγματα από τον ιρανικό στρατό, δήλωσε ο εκπρόσωπος του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμενεΐ στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC, μια επίλεκτη μονάδα των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων), Αμπντολάχ Χατζί Σαντέγκι.

Τις τελευταίες δύο ημέρες, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί πραγματοποίησε έξι τηλεφωνικές συνομιλίες με τους ομολόγους του από το Κατάρ, την Αίγυπτο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Πακιστάν, το Ομάν και την Τουρκία, ανέφερε το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών.

- Αυτές οι κλήσεις επικεντρώθηκαν στην τρέχουσα κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με το υπουργείο.

Η θέση της Ρωσίας

Το Κρεμλίνο παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν, δήλωσε ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη διάρκεια των συνομιλιών με τον ομόλογό του από τα ΗΑΕ, Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ αλ Ναχιάν, που επισκέπτεται την περιοχή.

Νωρίτερα, ο Ρώσος ηγέτης είχε τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν.

Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και γύρω από το Ιράν ήταν στο επίκεντρο της τηλεφωνικής επικοινωνίας του Πούτιν με τον Νετανιάχου.

Ο Ρώσος ηγέτης επανέλαβε την ετοιμότητα της Ρωσίας να «συνεχίσει τις σχετικές διαμεσολαβητικές προσπάθειες, να προωθήσει έναν εποικοδομητικό διάλογο με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων χωρών».

Κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον Πεζεσκιάν, οι δύο ηγέτες τάχθηκαν υπέρ της ταχύτερης ομαλοποίησης της κατάστασης γύρω από το Ιράν και στην περιοχή γενικότερα.

Το Κρεμλίνο ζητά αυτοσυγκράτηση και απόρριψη μεθόδων βίας για την επίλυση της κατάστασης γύρω από το Ιράν, δήλωσε ο γραμματέας Τύπου του Ρώσου προέδρου Ντμίτρι Πεσκόφ.

Σημείωσε επίσης ότι υπάρχει ακόμη περιθώριο διαπραγμάτευσης και η χρήση βίας θα δημιουργήσει μόνο χάος στην περιοχή.

Σχολιάζοντας την πιθανή επιθετικότητα των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν, ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ρωσίας στα Ηνωμένα Έθνη, Βασίλι Νεμπένζια, συμβούλεψε την Ουάσινγκτον να «μετρήσει δύο φορές και να μην κάνει καμία τομή».

Το Ιράν είναι τώρα καλύτερα προετοιμασμένο για μια πιθανή επίθεση από ό,τι ήταν το καλοκαίρι του 2025, σημείωσε.

Παγκόσμια αντίδραση

Οι χώρες του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένων του Κατάρ, του Ομάν και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, προσπαθούν να αποτρέψουν έναν νέο πόλεμο μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, σύμφωνα με τους Financial Times.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, τα αραβικά και μουσουλμανικά κράτη «έχουν συνεργαστεί τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με το Ιράν σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης των εντάσεων» μεταξύ των δύο χωρών.

Συγκεκριμένα, προσπαθούν να αποτρέψουν τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ από το να επιτεθεί στο Ιράν.

Αυτές οι χώρες φοβούνται ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε «να πυροδοτήσει μια ευρύτερη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και να αναγκάσει την Τεχεράνη να στοχοποιήσει εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Κόλπο», σημείωσε η εφημερίδα.

Το Αζερμπαϊτζάν δεν θα επιτρέψει ποτέ να χρησιμοποιηθεί το έδαφος ή ο εναέριος χώρος του για την πραγματοποίηση επιθέσεων κατά του Ιράν, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Τζεϊχούν Μπαϊράμοφ κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον Ιρανό ομόλογό του, Αμπάς Αραγτσί.

Σύμφωνα με τον κορυφαίο διπλωμάτη του Αζερμπαϊτζάν, η χώρα του απορρίπτει οποιαδήποτε βήματα και ρητορική που θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν την κατάσταση εντός και γύρω από το Ιράν.

  • Κατηγορία BLOGS
  • 0