Η εμφάνιση ενός άνδρα με αντιανεμικό στην κατεστραμμένη Χόρενκα της Ουκρανίας έγινε η αρχή του τέλους για το μυστήριο που λέγεται Banksy

Μια εξαντλητική έρευνα του Reuters φέρνει στο φως αδιάψευστα στοιχεία που συνδέουν τον θρυλικό Banksy με μια εμβληματική μορφή της βρετανικής μουσικής σκηνής.

Επί δεκαετίες, η ανωνυμία του αποτελούσε το ισχυρότερο εμπορικό του σήμα και την ασπίδα του απέναντι στον νόμο.

Σήμερα, μέσα από ανέκδοτα δικαστικά έγγραφα των ΗΠΑ και μαρτυρίες από την πρώτη γραμμή του πολέμου, το πέπλο μυστηρίου γύρω από τον Banksy καταρρέει, αποκαλύπτοντας το πρόσωπο πίσω από τα στένσιλ που άλλαξαν την ιστορία της σύγχρονης αισθητικής.

Οι μασκοφόροι έντυσαν με στένσιλ έναν εσωτερικό τοίχο που είχε αποκαλυφθεί από τις ρωσικές βόμβες και άρχισαν να τον ζωγραφίζουν. Μέσα σε λίγα λεπτά, μια σουρεαλιστική εικόνα είχε δημιουργηθεί: ένας γενειοφόρος άνδρας σε μια μπανιέρα, να τρίβει την πλάτη του ανάμεσα στα συντρίμμια.

Ο δημιουργός δεν ήταν άλλος από τον Banksy, τον πιο αινιγματικό καλλιτέχνη της εποχής μας, του οποίου η ταυτότητα αποτελεί αντικείμενο παγκόσμιας διαμάχης εδώ και δεκαετίες.

Ο στενός του κύκλος προστατεύεται από αυστηρά σύμφωνα εμπιστευτικότητας, ενώ η εταιρεία του, Pest Control Office, ελέγχει πλήρως την αυθεντικότητα και τη διάθεση των έργων του. Παρά τις προσπάθειες του βρετανικού τύπου να τον ταυτοποιήσει, ο ίδιος παραμένει σιωπηλός.

Ο δικηγόρος του, Mαρκ Στίβενς, υποστηρίζει ότι η αποκάλυψη της ταυτότητάς του θα παραβίαζε την ιδιωτικότητά του και θα έθετε σε κίνδυνο την ελευθερία της έκφρασης, ειδικά όταν πρόκειται για καλλιτέχνες που ασκούν δριμεία κριτική στην εξουσία.

Ωστόσο, η έρευνα του Reuters καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ένας άνθρωπος με τέτοια επιρροή στον παγκόσμιο πολιτικό λόγο και την αγορά τέχνης δεν μπορεί να παραμένει στο απυρόβλητο της δημόσιας λογοδοσίας.

Η διαδρομή για την αποκάλυψη ξεκίνησε από την Ουκρανία. Κάτοικοι της Χόρενκα, όπως η Tετιάνα Ρεζνιτσένκο, περιέγραψαν τους καλλιτέχνες που είδαν χωρίς μάσκες.

Όταν της επιδείχθηκαν φωτογραφίες υπόπτων, η αντίδρασή της στην εικόνα του Ρόμπερτ Ντελ Νάγια, του frontman του συγκροτήματος Massive Attack, ήταν παραπάνω από αποκαλυπτική.

Ο Nτελ Νάγια, γνωστός και ως 3D από τις ημέρες του ως πρωτοπόρος του γκράφιτι στο Μπρίστολ, βρισκόταν αποδεδειγμένα στην Ουκρανία την περίοδο που εμφανίστηκαν τα έργα.

Επιπλέον, συνοδευόταν από τον Ζιλ Ντουλέ, τον φωτογράφο με τα προσθετικά μέλη που χρησιμοποίησε το ασθενοφόρο του για τη μεταφορά του Banksy.

Οι συμπτώσεις είναι πολλές για να αγνοηθούν: από το κοινό παρελθόν στο Μπρίστολ μέχρι την παραδοχή του ίδιου του Banksy ότι «αντέγραψε» τον 3D επειδή εκείνος ήξερε πραγματικά να σχεδιάζει.

Το Reuters έδειξε στους κατοίκους της Χορένκα πορτρέτα ανθρώπων που φημολογείται ότι είναι ο Banksy. Ανάμεσά τους, από αριστερά προς τα δεξιά: Τιερί Γκέτα, Ρόμπιν Γκάνινγκχαμ και Ρόμπερτ Ντελ Νάγια (Μassive Attack). Όλοι συμφώνησαν σε έναν

Δικαστικά έγγραφα προδίδουν την ταυτότητα

Η έρευνα δεν περιορίστηκε σε μαρτυρίες.

Το Reuters έφερε στο φως αδημοσίευτα δικαστικά αρχεία από τις ΗΠΑ και αστυνομικές αναφορές που περιλαμβάνουν μια χειρόγραφη ομολογία του καλλιτέχνη για μια παλιά κατηγορία διατάραξης κοινής ησυχίας.

Το έγγραφο αυτό, σύμφωνα με την έρευνα, αποκαλύπτει πέρα από κάθε αμφιβολία την πραγματική ταυτότητα του Banksy.

Παρά τις προειδοποιήσεις της νομικής του ομάδας ότι μια τέτοια αποκάλυψη θα τον εξέθετε σε κινδύνους από εξτρεμιστικές συμπεριφορές, τα στοιχεία δείχνουν ότι η βρετανική πολιτική και δικαστική ηγεσία αντιμετωπίζει τον Banksy με μια ιδιότυπη ασυλία.

Ενώ άλλοι καλλιτέχνες δρόμου διώκονται για βανδαλισμό, τα έργα του Banksy προστατεύονται και αυξάνουν την αξία των ακινήτων, δημιουργώντας το ερώτημα αν ο καλλιτέχνης βρίσκεται πλέον πάνω από τον νόμο.

To Reuters ξεκαθαρίζει, οι υποθέσεις εξακολουθούν

Oι δημοσιογράφοι του Reuters ισχυρίζονται ότι ξεσκέπασαν τον Banksy σε εκτενή έρευνα που δημοσιεύτηκε την Παρασκευή με τίτλο In Search Of Banksy αντλώντας πληροφορίες από ένα ταξίδι στην Ουκρανία, όπου φωτογραφήθηκε και συναντήθηκε με ντόπιους, μια διαμάχη με τον Τζαμαϊκανό φωτογράφο Πίτερ Ντιν Ρίκαρντς ο οποίος λέγεται ότι έχει δημοσιεύσει φωτογραφίες του προσώπου του Banksy, και μια σύλληψη στη Νέα Υόρκη το 2000, όπου ανακάλυψαν μια υπογεγραμμένη, χειρόγραφη ομολογία.

Το Reuters υποστηρίζει ότι ο Banksy, γεννημένος στο Μπρίστολ, δεν είναι ο Ρόμπερτ Ντελ Νάγια, ο frontman των Massive Attack, για τον οποίο φημολογείται ότι είναι ο διάσημος καλλιτέχνης λόγω των πολιτικών του πεποιθήσεων και των δικών του γκράφιτι αλλά ο Ρόμπιν Γκούνινγκχαμ, ο οποίος, σύμφωνα με το Reuters, άλλαξε το όνομά του σε Ντέιβιντ Τζόουνς πριν από μερικά χρόνια.

Το δημοσίευμα προβάλλει μια σειρά από επιχειρήματα σχετικά με το γιατί ο Γκάνινγχαμ είναι ο Banksy, υποστηρίζοντας ένα ρεπορτάζ του 2008 από την The Mail on Sunday που ισχυρίστηκε το ίδιο. Ο δικηγόρος του Banksy, Mαρκ Στίβενς, έγραψε στο Reuters ότι ο πελάτης του «δεν αποδέχεται ότι πολλές από τις λεπτομέρειες που περιέχονται στην έρευνα είναι σωστές».

Ο Στίβενς δήλωσε επίσης στο πρακτορείο ότι η δημοσίευση των ευρημάτων τους «θα παραβίαζε την ιδιωτικότητα του καλλιτέχνη, θα παρενέβαινε στην τέχνη του και θα τον έθετε σε κίνδυνο», καθώς και θα έβλαπτε το κοινό:

«Η ανώνυμη εργασία ή με ψευδώνυμο εξυπηρετεί ζωτικά κοινωνικά συμφέροντα», έγραψε. «Προστατεύει την ελευθερία της έκφρασης επιτρέποντας στους δημιουργούς να λένε την αλήθεια στην εξουσία χωρίς φόβο αντιποίνων, λογοκρισίας ή διώξεων».

Οι δημοσιογράφοι του Reuters, ισχυρίζονται ότι ένας άνδρας που έμοιαζε με τον Γκούνινγκχαμ ήταν παρών στον οίκο Sotheby’s όταν δημοπρατήθηκε το έργο τέχνης  Το Κορίτσι Με Το Μπαλόνι.

Η ειρωνεία της επιτυχίας

Στιγμιότυπο από συναυλία των Massive Attack με την ακτιβιστική ατζέντα δικαιοσύνης πάντα στην πρώτη γραμμή

Ο Banksy κάποτε δήλωσε ότι χρησιμοποιεί τη διαφωνία για να προωθήσει την τέχνη του, παραδεχόμενος με δόση αυτοσαρκασμού ότι πλέον ζει σε ένα πολύ μεγαλύτερο σπίτι από ό,τι στο παρελθόν.

Η μετατροπή ενός «βανδάλου» σε εθνικό θησαυρό της Βρετανίας, πιο δημοφιλή και από τον Rembrandt, αποτελεί το μεγαλύτερο παράδοξο της σύγχρονης αισθητικής.

Είτε πρόκειται για τον Ρόμπερτ Ντελ Νάγια, είτε για τον Ρόμπιν Γκούνιγχαμ, είτε για μια κολλεκτίβα που λέει αλήθειες χρησιμοποιώντας ως καμβά το αστικό τοπίο, η αποκάλυψη του προσώπου πίσω από τη μάσκα δεν μειώνει στο ελάχιστο την αξία των έργων στις δημοπρασίες των Sotheby’s -αν δεν επιβεβαιώνει ότι στην εποχή της απόλυτης έκθεσης, η ανωνυμία είναι σπάνια γαία.

Ίσως το μυστήριο πίσω από το πιο ευφυές καλλιτεχνικό επίτευγμα του αιώνα να φτάνει στο τέλος του επιβεβαιώνει το Reuters.

Αυτή η κυβέρνηση έχει επενδύσει στην παραπληροφόρηση και τα fake news πολύ περισσότερο από όσο θα ήθελε να παραδεχτεί

Κεντρικός τόνος του συνεδρίου που οργάνωσε η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης με τον κάπως βαρύγδουπο τίτλο Athens Alitheia Forum, ήταν ότι πρέπει να καταπολεμηθεί ο τοξικός λόγος και τα fake news. Και ότι η ελληνική κυβέρνηση, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και της Νέας Δημοκρατίας αναλαμβάνουν εκστρατεία κατά των ψευδών ειδήσεων και της τοξικότητας.

Μπορούν, όμως, να το κάνουν αυτό;

Η πρώτη αντίρρηση έχει να κάνει με το εάν μπορούν να το κάνουν εκ της θέσης τους. Δηλαδή, με το εάν μια κυβέρνηση μπορεί να αναλάβει να εγγυηθεί ότι δεν θα υπάρχουν ψευδείς ειδήσεις και ότι οι ειδήσεις που θα γράφονται θα είναι αληθινές. Θέλω να πω ότι μια τέτοια αντίληψη μιας κυβέρνησης εγγυητή της αλήθειας, ταιριάζει πολύ περισσότερο σε ολοκληρωτικά καθεστώτα, εκεί όπου το κράτος υποστηρίζει ότι μόνο αυτό κατέχει την αλήθεια παρά σε φιλελεύθερες δημοκρατίες.

Γι’ αυτόν τον λόγο και η φιλελεύθερη σκέψη ουδέποτε απαίτησε από το κράτος να εγγυηθεί την αλήθεια ή να καταπολεμήσει το ψεύδος. Αντιθέτως, αυτό που απαιτούσαν οι στοχαστές του φιλελευθερισμού ήταν η ελευθερία του λόγου. Δηλαδή, να μην παρεμβαίνει το κράτος στον Τύπο και τα ΜΜΕ και να μην υπάρχει προληπτική λογοκρισία. Αυτό στηρίζεται και στην πεποίθηση ότι η αλήθεια δεν είναι κάτι που αποφασίζεται «διοικητικά», δεν μπορεί να βγει ένα ΦΕΚ με τα «κριτήρια αλήθειας», αλλά προκύπτει όταν δεν υπάρχουν περιορισμοί στο τι γράφεται και λέγεται. Προφανώς και μπορεί να υπάρχει νομοθεσία κατά της συκοφάντησης, για όποιον θεωρεί ότι θίγεται, αλλά ακόμη και αυτή δεν πρέπει να φαλκιδεύει την ελευθερία της έκφρασης.

Σε ένα τέτοιο φιλελεύθερο πλαίσιο το ζήτημα της αλήθειας έχει να κάνει με το εάν υπάρχουν ΜΜΕ που δεν έχουν εξαρτήσεις, το εάν οι δημοσιογράφοι τηρούν τους κανόνες της ενημέρωσης και το εάν ανεβαίνει το μορφωτικό επίπεδο του κοινού – κάτι στο οποίο τα ΜΜΕ μπορούν να παίξουν ρόλο – ώστε ο πολίτης να αντιλαμβάνεται πότε πάνε να τον παραπληροφορήσουν.

Όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι η παραπληροφόρηση δεν είναι σοβαρό ζήτημα. Κάθε άλλο, η εξέλιξη της τεχνολογίας, η τεχνητή νοημοσύνη, το γεγονός ότι οι άνθρωποι δεν ενημερώνονται από μέσα ενημέρωσης αλλά από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δημιουργούν πολύ μεγαλύτερους κινδύνους παραπληροφόρησης.

Μόνο που – και εδώ έρχομαι στη δεύτερη και βασικότερη αντίρρηση – δεν είναι καθόλου δεδομένο ότι αυτή η κυβέρνηση μπορεί να πάρει πρωτοβουλίες κατά της παραπληροφόρησης.

Καταρχάς αυτή η κυβέρνηση έχει δείξει κατ’ επανάληψη πως όταν μιλάει για fake news κατά βάση εννοεί την κριτική σε βάρος της. Δηλαδή, οποτεδήποτε είτε από άλλα κόμματα, είτε από τον Τύπο, είτε από την κοινωνία ακούγονται επικρίσεις, η απάντηση της κυβέρνησης δεν είναι «τα πράγματα δεν είναι έτσι» ή «μας αδικείτε». Η απάντηση είναι: «είστε ψεκασμένοι και λέτε fake news». Με αυτό τον τρόπο αντιμετώπισε όσους ανέδειξαν τις ευθύνες της για την τραγωδία στα Τέμπη (συμπεριλαμβανομένων των ευθυνών για το «μπάζωμα» στοιχείων), έτσι χαρακτήρισε όσους μιλούσαν για εμπλοκή του Μεγάρου Μαξίμου στο σκάνδαλο των υποκλοπών, με τέτοιες εκφράσεις απαξίωσε όσους μίλησαν για κυβερνητικές ευθύνες για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Και πολύ φοβάμαι ότι αυτό που θα ήθελε η κυβέρνηση, θα ήταν μια δημόσια σφαίρα με λιγότερες επικρίσεις εναντίον της.

Το άλλο στοιχείο που είναι σημαντικό είναι ότι αυτή η κυβέρνηση έχει προσπαθήσει να χειραγωγήσει την ενημέρωση, αξιοποιώντας τη δυνατότητα που έχει να κατευθύνει την κρατική διαφήμιση. Από τη διαβόητη «Λίστα Πέτσα», μέχρι την επιλεκτική κατανομή των ποσών διαφήμισης που διαχειρίζονται τα υπουργεία και άλλοι φορείς του δημοσίου – εδώ φτάσαμε μέχρι του σημείου η βασική εταιρεία που αναλαμβάνει τη σχετική διαχείριση για λογαριασμό του δημοσίου να αποκτά μέχρι και εταιρεία δημοσκοπήσεων –, αλλά και μέσα από «παραινέσεις» σε επιχειρηματίες να κάνουν τις σωστές επενδύσεις στα ΜΜΕ, αυτή η κυβέρνηση έχει επενδύσει στο να υπάρχει ένα «φιλοκυβερνητικό μηντιακό οικοσύστημα» που ό,τι και να συμβεί πάντα θα σπεύσει να αναπαράγει την κυβερνητική προπαγάνδα, να συκοφαντήσει όσους έχουν διαφορετική γνώμη και βεβαίως να αποσιωπήσει ειδήσεις ή παρεμβάσεις που θα ήταν ενοχλητικές για την κυβέρνηση. Και αυτό δεν έγινε απλώς. Χρηματοδοτήθηκε κιόλας…

Επιπλέον, αυτή η κυβέρνηση έχει επενδύσει στο να έχει φιλοκυβερνητικά τρολ. Το γεγονός ότι θεωρεί την «Ομάδα Αλήθειας» όχι απλώς ως ενημερωτικό μέσο, αλλά ως ίσως τη βασική έκφραση της παράταξης, δηλαδή ένα «μέσο» που σε μεγάλο βαθμό έχει αναλάβει τον συντονισμό της φιλοκυβερνητικής παράταξης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ουσιαστικά τον συντονισμό των φιλοκυβερνητικών τρολ, δείχνει από πού έρχεται όντως σημαντικό μέρος της τοξικότητας και των fake news στη δημόσια σφαίρα.

Και βέβαια δεν μπορούμε να μην αναφέρουμε ότι αυτή η κυβέρνηση δεν αγαπά ούτε την κριτική, ούτε την ελεύθερη έκφραση, εάν αναλογιστούμε ότι πολύ πρόσφατα ο αντιπρόεδρος της ΝΔ και υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης ανακοίνωσε ότι θα κάνει μήνυση και αγωγή σε βάρος του Λάκη Λαζόπουλου, επειδή ο τελευταίος τον σατίρισε στη διάρκεια της πολύ δημοφιλούς εκπομπής του. Για να μην αναφερθούμε στις «προσωπικές απόψεις» του Παύλου Μαρινάκη ότι θα πρέπει οι χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης να παίρνουν ουσιαστικά άδεια από το αρμόδιο υπουργείο μέσω πλήρους ταυτοποίησης.

Όλα αυτά δείχνουν γιατί αυτή η κυβέρνηση καλό θα ήταν να μην μιλά με ύφος τιμητή όταν πρόκειται για τα fake news. Στην πραγματικότητα είναι μια κυβέρνηση με εντυπωσιακή δυσανεξία στην κριτική και στις αποκαλύψεις σε βάρος της, μια κυβέρνηση έτοιμη να συκοφαντήσει οποιονδήποτε της κάνει κριτική, μια κυβέρνηση που ουσιαστικά εργαλειοποιεί την ίδια την έννοια των fake news, μια κυβέρνηση που δεν έχει κανένα πρόβλημα όχι μόνο να προσπαθεί να εξαγοράσει θετική δημοσιότητα αλλά ακόμη και να χρηματοδοτεί τρολ, μια κυβέρνηση που επιμένει να κινείται με την αλαζονεία αυτού που πιστεύει ότι η εξουσία του ανήκει και κανείς άλλος δεν πρέπει να την ασκεί. Μόνο που ούτε η εξουσία ανήκει στη Νέα Δημοκρατία, ούτε προφανώς το δικαίωμα να εκδίδει ΦΕΚ για το τι είναι και τι δεν είναι αλήθεια.

Πηγή: in

Από αρχαιοτάτων χρόνων ο πόλεμος ήταν πάντα για τους πολλούς ανείπωτη τραγωδία, αλλά για κάποιους ευάριθμους και σε σωστή θέση μοναδική ευκαιρία. Αυτό ισχύει και για τον πόλεμο που έχουν εξαπολύσει οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στο ρημαγμένο Ιράν. Οι τιμές των καυσίμων αυξάνουν, ο Τραμπ επαίρεται ότι η Αμερική θα κερδίσει πολλά από αυτό, οι γίγαντες του πετρελαίου σε όλο τον κόσμο προϋπολογίζουν τιμές και κέρδη, τα μεγάλα χρηματιστήρια παίζουν με τα Στενά του Ορμούζ, κάποιοι χάνουν, αλλά άλλοι κερδίζουν και κερδίζουν πολλά. Στην Ελλάδα επίσης οι μεγάλοι της ενέργειας και των τροφίμων δεν έχουν κανένα πρόβλημα με τον ύπνο τους - κοιμούνται με μεγάλα κέρδη και ξυπνούν με μεγάλες προσδοκίες.

Με δυο λόγια, από τους κατοχικούς μαυραγορίτες μέχρι τους σύγχρονους επενδυτές των πυραύλων και του αίματος, σε κάθε πόλεμο υπάρχουν εκείνοι που κερδίζουν σε χρήμα και οικονομική δύναμη. Και κυβερνήσεις όπως η δική μας τους θωρούν ακίνητες, επιβάλλουν πλαφόν στο βενζινάδικο, ας πούμε, αλλά δεν αγγίζουν την κερδοσκοπική διαδρομή μέχρις αυτό. Ούτε διανοούνται να αγγίξουν, έστω έκτακτα, την τεράστια φορολογία στα καύσιμα ή την ασυλία που απολαμβάνουν οι μεγάλες εγχώριες αδελφές της ενέργειας. Τίποτε το άξιο λόγου θα πείτε καθώς είναι πια συνηθισμένη, δοκιμασμένη στην πράξη από τον πόλεμο στην Ουκρανία, η αγκαλιά του Μητσοτάκη με τα μεγάλα μονοπώλια. Κράτα με να σε κρατώ και λοιπά.

Για να ναυμαχήσει βεβαίως όχι μόνο τους πολιτικούς του αντιπάλους, αλλά και τη μνήμη και την κρίση και τη συνείδηση των υπηκόων του. Φθορά, διαφθορά, ρεμούλα, ρουσφέτι, Τέμπη, Δικαιοσύνη, ΟΠΕΚΕΠΕ, ακρίβεια, να πνιγούν από το κύμα πατριωτικής απόσβεσης. Και να βαδίσουμε όλοι μαζί ενωμένοι σε μια νέα εντελώς δεξιά και εντελώς προσωπική του αυτοδυναμία. Επί του «Κίμωνος» πάντα. Ετσι που τελικώς, αντικρίζοντας αυτή την εικόνα του Μητσοτάκη ναυμάχου, να εύχεται ο εχέφρων πολίτης να πληρώσει αυτή τη γελοιογραφία εθνικής οίησης ο ίδιος και όχι όλοι μας…

Πηγή: efsyn

Καθώς η απειλή επιθέσεων από το Ιράν αναγκάζει δεξαμενόπλοια πετρελαίου με προορισμό την Ασία να παραμένουν αδρανή στον Περσικό Κόλπο, ορισμένοι κορυφαίοι Ρεπουμπλικάνοι στις ΗΠΑ δηλώνουν ότι αυτό αποτελεί οικονομική νίκη απέναντι σε μια αντίπαλη υπερδύναμη.

Ωστόσο, η αναστάτωση που προκαλεί ο πόλεμος με το Ιράν ίσως αποκαλύψει μια διαφορετική εικόνα για την Κίνα: ότι τα χρόνια προετοιμασίας για μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση έχουν αφήσει τη χώρα και την οικονομία της σε καλύτερη θέση από πολλές άλλες για να αντέξουν μια μακροχρόνια αύξηση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, σχολιάζει σε ανάλυσή της η Washington Post.

Το πλεονέκτημα του «ηλεκτροκράτους»

Καθώς η Κίνα κατασκευάζει χιλιάδες χιλιόμετρα νέων πάρκων ηλιακής και αιολικής ενέργειας, ενώ παράλληλα δημιουργεί νέους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα, ορισμένοι ειδικοί την αποκαλούν πλέον «ηλεκτροκράτος» — μια χώρα που τροφοδοτείται ολοένα και περισσότερο από ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται στο εσωτερικό της, αντί από ορυκτά καύσιμα που εισάγονται από το εξωτερικό.

Η στρατηγική της Κίνας δοκιμάζεται τώρα καθώς οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στέλνει αντικρουόμενα μηνύματα για το πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος με το Ιράν.

Παρότι η κινεζική οικονομία — όπως και πολλές άλλες στον κόσμο — αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις από το αυξημένο ενεργειακό κόστος, η χώρα ίσως καταφέρει τελικά να εκμεταλλευτεί γεωπολιτικές ευκαιρίες μέσα από την κρίση.

Οι πρόσφατες ενεργειακές επενδύσεις της την καθιστούν ιδιαίτερα ανθεκτική σε σοκ τιμών ορυκτών καυσίμων σε σύγκριση με χώρες που δεν έχουν αναπτύξει και διαφοροποιήσει την ενεργειακή τους οικονομία στον ίδιο βαθμό — συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους στην Ευρώπη.

Ο Τζος Φριντ, επικεφαλής για το κλίμα και την ενέργεια στο think tank Third Way, δήλωσε: «Κάποιοι γράφουν στο διαδίκτυο ότι αυτό αποσταθεροποιεί την Κίνα, αλλά τα tweets δεν είναι πραγματικότητα. Αυτό είναι ένα σοκ που η Κίνα μπορεί να απορροφήσει. Τελικά μπορεί να βγει πιο ισχυρή από αυτή την κρίση.»

Οι προκλήσεις στις ΗΠΑ

Διαδοχικοί πρόεδροι των ΗΠΑ έχουν μιλήσει για μια ενεργειακή στρατηγική «από όλες τις πηγές», μια φράση που χρησιμοποίησε ο Μπαράκ Ομπάμα και αργότερα ο Τραμπ για να υποσχεθούν επενδύσεις σε πολλούς διαφορετικούς τύπους ενέργειας.

Ωστόσο, οι ΗΠΑ δυσκολεύτηκαν να βρουν τους πόρους και την πολιτική βούληση για να εφαρμόσουν πλήρως αυτή την ιδέα.

Οι πρόσφατες επιθέσεις του Τραμπ στην αιολική και ηλιακή ενέργεια, καθώς και στα ηλεκτρικά οχήματα, έχουν επιτρέψει στην Κίνα να προχωρήσει ακόμη περισσότερο μπροστά σε αυτούς τους τομείς ως παραγωγός και εξαγωγέας.

Το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου των ΗΠΑ μειώθηκε σημαντικά επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν, ενώ οι περιορισμοί στις άδειες για νέες εγκαταστάσεις εξαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου προκάλεσαν αντιδράσεις στη βιομηχανία.

Αποθέματα για 6 μήνες έχει η Κίνα

Την ίδια στιγμή, ενώ όλες οι αμερικανικές κυβερνήσεις υπόσχονται μια νέα γενιά πυρηνικών σταθμών, η Κίνα συνεχίζει να κατασκευάζει πολλούς νέους αντιδραστήρες.

Αντίθετα, τα χρόνια συνεχών επενδύσεων της Κίνας της έχουν δώσει μεγάλη ικανότητα να απορροφά ενεργειακά σοκ.

Παρότι η εγχώρια παραγωγή πετρελαίου καλύπτει μόνο περίπου το ένα τέταρτο των αναγκών της, τα αποθέματα πετρελαίου της είναι τεράστια — περίπου 1,3 δισεκατομμύρια βαρέλια, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης Kpler.

Αυτό είναι αρκετό για να καλύψει πάνω από έξι μήνες διακοπής των προμηθειών μέσω των Στενών του Ορμούζ, από όπου περνούσε περίπου το μισό των εισαγωγών πετρελαίου της Κίνας.

Η Κίνα έχει επίσης κατασκευάσει πολλά νέα εργοστάσια άνθρακα, τόσα ώστε πολλά να μην χρειάζεται να λειτουργούν στο μέγιστο. Αυτή η επιπλέον δυναμικότητα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αποφευχθούν διακοπές στην βαριά βιομηχανία και στο ηλεκτρικό δίκτυο.

Σύμφωνα με τον ειδικό στην ενέργεια Ben Cahill από το University of Texas at Austin: «Η Κίνα διαθέτει άφθονο εγχώριο άνθρακα και έχει σχεδιάσει στρατηγικά την προστασία της από κινδύνους που σχετίζονται με τα εισαγόμενα καύσιμα.»

Η χώρα έχει επίσης επενδύσει έντονα στην ηλεκτροκίνηση. Πλέον η πλειονότητα των αυτοκινήτων που πωλούνται στην Κίνα είναι ηλεκτρικά, ενώ πολλοί οδηγοί σε άλλες χώρες θέλουν να αγοράσουν κινεζικά μοντέλα.

Σύμφωνα με τον International Energy Agency, αυτές οι αλλαγές έχουν επιτρέψει στην Κίνα να περιορίσει σημαντικά την αύξηση της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων.

Η Κίνα βγαίνει κερδισμένη αλλά πόσο 

Ωστόσο, καμία χώρα δεν μένει ανεπηρέαστη από την ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν.

Ορισμένες βιομηχανίες εξακολουθούν να χρειάζονται μεγάλες ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου, για παράδειγμα για την παραγωγή γυαλιού για ηλιακά πάνελ ή για μπαταρίες μεγάλης κλίμακας.

Η ειδικός στην ενέργεια Sarah Ladislaw δήλωσε ότι η Κίνα θα συνεχίσει να χρειάζεται σημαντικές ποσότητες ορυκτών καυσίμων για τη βιομηχανία της.

Ωστόσο, η κρίση μπορεί να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη θέση της Κίνας ως βασικού προμηθευτή τεχνολογιών καθαρής ενέργειας.

Όπως σημείωσε ο Jason Bordoff από το Columbia University, πολλές χώρες ίσως αναγκαστούν να στραφούν περισσότερο προς την Κίνα για μπαταρίες, ορυκτά, ηλιακά πάνελ και άλλες τεχνολογίες ηλεκτροδότησης.

Το πόσο θα επωφεληθεί τελικά η Κίνα από την κρίση εξαρτάται από το πόσο θα διαρκέσει η σύγκρουση και πώς θα εξελιχθεί.

Αν η κατάσταση σταθεροποιηθεί γρήγορα και ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ, οι επιπτώσεις στην παγκόσμια ενεργειακή οικονομία θα είναι περιορισμένες.

Ωστόσο, οι προοπτικές για γρήγορη επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση φαίνονται ολοένα και πιο αδύναμες, καθώς η σύγκρουση κλιμακώνεται και οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και πλοία συνεχίζονται.

Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δήλωσε ότι η Τεχεράνη θα συνεχίσει να απαντά και ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν κλειστά.

Σύμφωνα με τον ειδικό για το Ιράν Richard Nephew από το Columbia University, η κρίση αυτή λειτουργεί για την Κίνα σαν «πρόβα» για το τι θα μπορούσε να συμβεί αν προσπαθούσε να ελέγξει την Ταϊβάν και αντιμετώπιζε διεθνές εμπάργκο.

Ταυτόχρονα, η Κίνα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει από κοντά τα όπλα και τις στρατιωτικές τακτικές των Ηνωμένων Πολιτειών.

«Υπάρχουν τρόποι με τους οποίους η Κίνα μπορεί να χρησιμοποιήσει όλη αυτή την κατάσταση προς μακροπρόθεσμο όφελός της», είπε.

Πηγή: efsyn