Οι υποκλοπές και τα σενάρια για τροπολογία που θα ρίξει στα μαλακά τον Ταλ Ντίλιαν και τους λοιπούς κατηγορούμενους και η σκιά του Εφετείου αυξάνουν την πολιτική πίεση στην κυβέρνηση.

Είναι γνωστό ότι οι υποκλοπές μοιάζουν με σαράκι που… τρώει την κυβέρνηση. Από τον περασμένο Φεβρουάριο όταν και ανακοινώθηκε η πρωτόδικη απόφαση για τους 4 κατηγορούμενους του σκανδάλου (Ταλ Ντίλιαν, Σάρα Αλεξάνδρα Χάμου, Φέλιξ Μπίτζιο και Γιάννη Λαβράνο), τις νεότερες αποκαλύψεις που ακολούθησαν αλλά και δυστυχώς, τις προσπάθειες συγκάλυψης από την εισαγγελία του Άρειου Πάγου, η κυβέρνηση επιχειρεί να υποβιβάσει το θέμα, υπενθυμίζοντας επιλεκτικά τα διάτρητα πορίσματα που τη βγάζουν λάδι.

Προειδοποιήσεις

Παρ’ όλα αυτά δεν πείθει. Στις δημοσκοπήσεις η κοινωνία επανειλημμένα έχει αποφανθεί πως η κυβέρνηση γνώριζε για τις υποκλοπές, αλλά αυτό εν προκειμένω είναι το λιγότερο. Μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να έχει βρει πως θα αντιμετωπίσει τον Ταλ Ντίλιαν και τις απειλές του να αποκαλύψει πράγματα που δύνανται να εκθέσουν το Μαξίμου ανεπανόρθωτα. Ο ισραηλινός επιχειρηματίας της Inellexa έχει αρκεστεί έως σήμερα μόνο σε τροχιοδεικτικά βλήματα, «δείχνοντας» άμεσα εμπλεκόμενους στην υπόθεση του Predator τόσο την ΕΥΠ όσο και την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη. Το αν ο πρώην στρατιωτικός σταματήσει σε αυτά ή αν θα προχωρήσει παραπέρα αποτελεί βασικό ερώτημα.

Πλέον και με δεδομένο ότι η χώρα βρίσκεται ήδη σε άτυπη προεκλογική περίοδο φουντώνουν τα σενάρια που θέλουν το Μαξίμου να επεξεργάζεται τρόπους με τους οποίους θα «εξαλείψει» το πρόβλημα που ακούει στο όνομα Ταλ Ντίλιαν. Κάπως έτσι επανέρχονται τα σενάρια για τροπολογίες που θα έρθουν και θα ψηφιστούν προκειμένου ο πρώην στρατιωτικός και οι συνεργάτες του να πέσουν στα «μαλακά».

Είναι προφανές πως η κυβέρνηση δεν μπορεί να οδηγηθεί στις κάλπες με τις υποκλοπές να κυριαρχούν στο δημόσιο λόγο. Αν η υπόθεση παραμένει ανοιχτή και προκύπτουν συνεχώς νέες εξελίξεις, είναι σίγουρο ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα την αναδείξουν ως κεντρικό ζήτημα της προεκλογικής αντιπαράθεσης.

Το ενδεχόμενο αυτό είναι εξαιρετικά πιθανό, ειδικά αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιλέξει να πάει σε εκλογές το 2027. Αυτό σημαίνει ότι θα προηγηθεί το Εφετείο που θα δικάσει σε δεύτερο βαθμό τις υποκλοπές με ό,τι αυτό σημαίνει. Η πλευρά του Ταλ Ντίλιαν έχει προαναγγείλει πως προτίθεται να παρουσιάσει πλήθος στοιχείων στη διαδικασία του Εφετείου και να ζητήσει να κληθούν μάρτυρες που δεν είχαν εμφανιστεί στο μονομελές πλημμελειοδικείο της Αθήνας. Μπορεί το Μαξίμου να πάρει τέτοιο ρίσκο;

Τροπολογία

Οι πληροφορίες λένε πως όχι. Ήδη έχουν γραφεί όπως αναφέραμε διάφορα σενάρια για «ήπια» αντιμετώπιση του Ταλ Ντίλιαν και των υπόλοιπων κατηγορούμενων για τις υποκλοπές. Πρόσφατο ρεπορτάζ του Mega ανάφερε ότι η κυβέρνηση έχει ήδη έτοιμη φωτογραφική τροπολογία, η οποία θα ρίξει στα «μαλακά» τον Ντίλιαν. Μάλιστα, το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει τις έντονες αντιδράσεις υπουργών, συγκεκριμένα του υπουργού Άμυνας Νίκου Δένδια και του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, οι οποίοι εκφράζουν κάθετη διαφωνία και δηλώνουν ότι δεν θα την ψηφίσουν εάν αυτή έρθει στη Βουλή.

Για την πληροφορία που μετέδωσε το Mega πήρε ήδη θέση το ΠΑΣΟΚ, διερωτώμενο αν «η κυβέρνηση θα φτάσει και σε αυτό το ύστατο σκαλοπάτι παρακμής να νομοθετεί καθ’ υπόδειξη καταδικασμένων». Κυβερνητικές πηγές πάντως, διέψευσαν ότι υπάρχει τέτοιο θέμα, εμμένοντας στις σχετικές διαβεβαιώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη. Κυριακή, κοντή γιορτή, λέει σε αυτές τις περιπτώσεις ο λαός.

Περί Δικαιοσύνης

Όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που η Δικαιοσύνη και συγκεκριμένα ο Άρειος Πάγος ποιούν την νήσσαν σε αιτήματα που έλαβαν χώρα για την ανάσυρση της υπόθεσης από το αρχείο αλλά και την εξαίρεση του Κωνσταντίνου Τζαβέλλα από την υπόθεση. Ειδικότερα, έχουν περάσει σχεδόν δύο μήνες από την κατάθεση των σχετικών αιτημάτων του κ. Σπίρτζη κι ένας μήνας από τα σχετικά αιτήματα του Θανάση Κουκάκη.

Έως σήμερα σιγή ιχθύος επικρατεί σε αυτό το μέτωπο. Την υπόθεση είχε αναλάβει ο πρώην αντιεισαγγελέας του Άρειου Πάγου Ε. Μπακέλας, ο οποίος σήμερα ανακοινώθηκε ότι αναλαμβάνει τη θέση του εισαγγελέα του Άρειου Πάγου, διαδεχόμενος τον Κωνσταντίνο Τζαβέλλα.

Το πως χειρίστηκε ο τελευταίος το θέμα των υποκλοπών δεν αποτελεί φωτεινή στιγμή της Δικαιοσύνης και του κράτους δικαίου στη χώρα μας, αν κρίνουμε από τις αντιδράσεις έγκριτων πανεπιστημιακών, νομικών κλπ.. Μένει να δούμε  εάν ο διάδοχός του ακολουθήσει το ίδιο μοτίβο…

Οι συνέπειες αναμένονται καταστροφικές λόγω του συνδυασμού του φαινομένου με την κλιματική αλλαγή, τα υψηλά χρέη και τις συγκρούσεις

Ο Adugna Woyessa ήταν απλώς ένα μικρό αγόρι την πρώτη φορά που η ξηρασία διέλυσε τη χώρα του. Καθώς οι σοδειές καταστρέφονταν στις στερημένες από βροχή περιοχές της Αιθιοπίας στις αρχές της δεκαετίας του 1970 και το σχολείο του μετέτρεπε μια σχολική αίθουσα σε αποθήκη σιτηρών για να σταλεί βοήθεια στους αγρότες, δεν είχε ιδέα ότι οι επιστήμονες μόλις άρχιζαν να συνδέουν τη δύναμη που ξεραίνει τα χωράφια τους με τις κυκλικές μετατοπίσεις των αληγών ανέμων. Μια δύναμη που εδώ και πολύ καιρό πυροδοτούσε βίαια καιρικά φαινόμενα από τη Νότια Αμερική έως την Αυστραλία.

Το πλέον διαβόητο El Niño —που στα ισπανικά σημαίνει «μικρό αγόρι»— πήρε το όνομά του από τους ψαράδες του Ειρηνικού τον 19ο αιώνα. Ωστόσο, χρειάστηκε να φτάσουμε στη δεκαετία του 1970 για να κατανοήσουν οι επιστήμονες την παγκόσμια φύση του και να αρχίσουν να συνθέτουν τον ιστορικό αντίκτυπο αυτού του φυσικού καιρικού μοτίβου, το οποίο χαρακτηρίζεται από θερμά έτη και ακραίες συνθήκες. Το El Niño του 1972-73 θέρμανε τα νερά του Περού σε τέτοιο βαθμό που οδήγησε σε κατάρρευση της μεγαλύτερης αλιείας γαύρου στον κόσμο, ενώ παράλληλα έφερε σκληρή ξηρασία στη Νότια Ασία, το Σαχέλ και τμήματα της Ανατολικής Αφρικής, λίγο πριν από μια πετρελαϊκή κρίση που βάθυνε την παγκόσμια πείνα. Μάλιστα, στην Αιθιοπία, οι διαμαρτυρίες για τους χειρισμούς του αυτοκράτορα απέναντι στον λιμό συνέβαλαν σε ένα στρατιωτικό πραξικόπημα που εγκαθίδρυσε μια κομμουνιστική δικτατορία.

Από τον λιμό στο Live Aid

Όπως εξηγεί ο Woyessa, ο οποίος μεγάλωσε για να γίνει επιδημιολόγος στο Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας της Αιθιοπίας και μελέτησε τις επιπτώσεις του φαινομένου στις επιδημίες ελονοσίας, «η διατροφή είναι το παν για την ικανότητα του ανθρώπου να αντέξει τις αρνητικές επιπτώσεις του El Niño στην υγεία». Πολύ συχνά, όμως, η διατροφή είναι ακριβώς αυτό που στερεί το φαινόμενο από όσους το έχουν περισσότερη ανάγκη.

Ιστορικές ανατροπές και το «Godzilla»

Οι επιστήμονες σπεύδουν βέβαια να διευκρινίσουν ότι οι κλιματικές μεταβολές είναι μόνο ένας παράγοντας μεταξύ πολλών όταν μια κοινωνία καταρρέει. Ωστόσο, στην πιο ακραία του μορφή, το El Niño μπορεί να προκαλέσει αποκαλυπτική δυστυχία. Τον 19ο αιώνα, ο απολογισμός των θυμάτων από λιμούς στην Ινδία, την Κίνα και τη Βραζιλία ανήλθε σε δεκάδες εκατομμύρια. Υπάρχουν μάλιστα ενδείξεις ότι το φαινόμενο διαμόρφωσε το σκηνικό για τη Γαλλική Επανάσταση καταστρέφοντας τις σοδειές, ενώ βοήθησε τους Ισπανούς να κατακτήσουν την αυτοκρατορία των Ίνκας φέρνοντας βροχές που έτρεφαν τη βλάστηση της ερήμου.

Φέτος, το El Niño επέστρεψε, και οι επιστήμονες φοβούνται ότι θα μοιάζει περισσότερο με οργισμένο νεαρό άνδρα παρά με μικρό αγόρι. Η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA) ανακοίνωσε ότι το φαινόμενο έχει 63% πιθανότητες να εξελιχθεί σε «πολύ ισχυρό» μέχρι το τέλος του έτους. Ορισμένοι επιστήμονες το έχουν ήδη βαφτίσει ανεπίσημα ως «super» ή «Godzilla» El Niño, προβλέποντας ότι θα ωθήσει την παγκόσμια θερμοκρασία σε νέα ύψη, σε μια εποχή που τα ακραία καιρικά φαινόμενα ήδη ξεπερνούν τα όρια αντοχής των κοινωνιών.

Το τέλειο χτύπημα

Ακόμη και αν δεν επαληθευτούν οι πιο δυσοίωνες προβλέψεις, το φαινόμενο θα εξελιχθεί υπό πρωτοφανείς συνθήκες. Οι επιστήμονες θεωρούν σχεδόν βέβαιο ότι το επόμενο έτος θα είναι το θερμότερο που έχει καταγραφεί ποτέ. Η Sonali McDermid, κλιματολόγος στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, τονίζει ότι η μεγαλύτερη ανησυχία της δεν είναι το El Niño καθαυτό, αλλά «η σύγκλιση πολλαπλών στρεσογόνων παραγόντων που συμβαίνουν ταυτόχρονα».

Σύμφωνα με το ΔΝΤ, περίπου οι μισές από τις 68 φτωχότερες χώρες του κόσμου αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα χρέους. Παράλληλα, ο πόλεμος στο Ιράν έχει οδηγήσει σε υψηλές τιμές ενέργειας και περιορισμένες προμήθειες λιπασμάτων. Το Δίκτυο Συστημάτων Έγκαιρης Προειδοποίησης για Λιμούς προέβλεψε ότι 115 έως 125 εκατομμύρια άνθρωποι θα χρειαστούν επείγουσα επισιτιστική βοήθεια μέχρι τον Δεκέμβριο, με τεράστιους κινδύνους σε Σουδάν, Νότιο Σουδάν και Σομαλία. Η περικοπή της αμερικανικής εξωτερικής βοήθειας και η συρρίκνωση των ευρωπαϊκών προϋπολογισμών ανάπτυξης αφήνουν τις χώρες αυτές εντελώς απροστάτευτες.

Η έκκληση και ο πλούσιος Βορράς

Μπροστά σε αυτόν τον κίνδυνο, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ και ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας εξέδωσαν την πρώτη τους κοινή έκκληση για κεφάλαια, υπογραμμίζοντας ότι κάθε 1 δολάριο που δαπανάται σε «προληπτική δράση» εξοικονομεί 7 δολάρια σε κόστος ανθρωπιστικής βοήθειας. Τους λείπουν 167 εκατομμύρια δολάρια από τα 202 που απαιτούνται για να βοηθηθούν 8,8 εκατομμύρια άνθρωποι.

Παρότι το El Niño δεν αναμένεται να μειώσει δραματικά τις παγκόσμιες αποδόσεις των καλλιεργειών —αφού τα κέρδη σε κάποιες περιοχές αντισταθμίζουν τις απώλειες σε άλλες— οι φτωχότεροι θα πληρώσουν και πάλι το τίμημα. Όπως εξηγεί η Anne Jellema της οργάνωσης 350.org, το φαινόμενο κόβει κάθε εγχώρια σανίδα σωτηρίας για ανθρώπους που δεν έχουν πρόσβαση στις αγορές.

Η επιστροφή του El Niño πυροδοτεί παγκόσμιο συναγερμό για πρωτοφανή ανθρωπιστική κρίση και μαζικούς λιμούς

Ωστόσο, οι κραδασμοί θα γίνουν αισθητοί και στον πλούσιο κόσμο. Ισχυρότεροι καύσωνες και ευρύτερη εξάπλωση ασθενειών που μεταδίδονται με διαβιβαστές (όπως τα κουνούπια) θα πλήξουν χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Αυστραλία και η Ιαπωνία. Με τον πλανήτη να έχει ήδη θερμανθεί κατά περίπου 1,3 βαθμούς Κελσίου από τη Βιομηχανική Επανάσταση, τα χειρότερα χρόνια του El Niño του πρόσφατου παρελθόντος φαντάζουν πλέον λιγότερο καυτά από τα σημερινά έτη της… δροσερής La Niña.

Για τον Adugna Woyessa, οι αλλαγές είναι ήδη εμφανείς. Το ποτάμι όπου κολυμπούσε ως παιδί έχει γίνει ένα μικρό ρυάκι, τα δάση έχουν χαθεί και οι βροχές είναι πια απρόβλεπτες. Όπως λέει χαρακτηριστικά: «Η κύρια ανησυχία είναι η μετατόπιση της περιόδου των βροχών. Η έναρξή της έχει αλλάξει εντελώς σε σχέση με τα παιδικά μου χρόνια».

Ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας μετέβη στην Τεχεράνη για να αποτίσει ύστατο φόρο τιμής στον εκλιπόντα Ανώτατο Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ

Η επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν νωρίτερα φέτος ήταν εντελώς απρόκλητη, δήλωσε ο πρώην Ρώσος πρόεδρος Ντμίτρι Μεντβέντεφ κατά την επιστροφή του από την Ισλαμική Δημοκρατία. Ο αναπληρωτής πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας παρευρέθηκε στην κηδεία του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, στην Τεχεράνη την Παρασκευή.

Ο 86χρονος δολοφονήθηκε, μαζί με πολλά μέλη της οικογένειάς του, στις 28 Φεβρουαρίου κατά τη διάρκεια του πρώτου κύματος αεροπορικών επιδρομών ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν.

Μιλώντας σε Ρώσους δημοσιογράφους κατά την επιστροφή του στη Ρωσία το Σάββατο, ο Μεντβέντεφ δήλωσε ότι «δεν υπήρχε σοβαρός λόγος για την αμερικανική επίθεση... [καθώς] το Ιράν δεν αποτελούσε απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες».

Ο Ρώσος αξιωματούχος σημείωσε ότι η Τεχεράνη βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον τη στιγμή που ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ διέταξε την επίθεση. Αυτό το γεγονός, σύμφωνα με τον Μεντβέντεφ, υποδηλώνει την παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Η δολοφονία της ιρανικής ηγεσίας, καθώς και ενός μεγάλου αριθμού πολιτών, συμπεριλαμβανομένων μαθητών, «δεν τιμά όσους έλαβαν τέτοιες αποφάσεις», δήλωσε ο αναπληρωτής πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας.

Πηγή: RT.

Η ξεχασμένη ιστορία για το πώς η Ρωσική Αυτοκρατορία βοήθησε τις ΗΠΑ να επιβιώσουν από δύο καθοριστικές κρίσεις

Στις 4 Ιουλίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες γιορτάζουν την 250ή επέτειο της ανεξαρτησίας τους. Οι Αμερικανοί θα τιμήσουν τους Ιδρυτές Πατέρες, τον Ηπειρωτικό Στρατό και την αποφασιστική συμβολή της Γαλλίας στη νίκη επί της Βρετανίας. Αλλά μια ξένη δύναμη που βοήθησε επίσης στη διαμόρφωση της μοίρας της νεαρής δημοκρατίας έχει σε μεγάλο βαθμό εξαφανιστεί από τη λαϊκή μνήμη.

Δύο φορές στην αμερικανική ιστορία, πρώτα κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Ανεξαρτησίας και αργότερα κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου, η Ρωσική Αυτοκρατορία έλαβε διπλωματικά και ναυτικά μέτρα που βοήθησαν τις Ηνωμένες Πολιτείες να επιβιώσουν σε στιγμές που το μέλλον τους δεν ήταν καθόλου βέβαιο. Και τις δύο φορές, η σημαία του Αγίου Ανδρέα κυμάτιζε στο πλευρό της αμερικανικής δημοκρατίας.

Το όπλο που παραλίγο να στραγγαλίσει την Αμερικανική Επανάσταση

Όταν οι άνθρωποι σκέφτονται την Αμερικανική Επανάσταση, συνήθως φαντάζονται μάχες στο Λέξινγκτον, τη Σαρατόγκα ή το Γιόρκταουν. Δίνεται πολύ λιγότερη προσοχή στις μάχες στη θάλασσα. Ωστόσο, το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της Βρετανίας έναντι των επαναστατημένων αποικιών δεν ήταν απλώς το ίδιο το Βασιλικό Ναυτικό, αλλά και η ικανότητά της να διεξάγει οικονομικό πόλεμο στους ωκεανούς του κόσμου.

Τον δέκατο όγδοο αιώνα, μια ναυτική αυτοκρατορία ζούσε ή πέθαινε από το εμπόριο. Οι εμπορικοί στόλοι μετέφεραν όχι μόνο πλούτο αλλά και τρόφιμα, όπλα, στρατιωτικά εφόδια και τους πόρους που ήταν απαραίτητοι για τη συντήρηση τόσο των στρατών όσο και των αποικιών. Η διακοπή αυτών των ναυτιλιακών οδών θα μπορούσε να παραλύσει έναν αντίπαλο χωρίς να κερδίσει ούτε μία αποφασιστική ναυμαχία.

Ένα από τα πιο αποτελεσματικά εργαλεία για να το πετύχει αυτό ήταν η ιδιωτικοποίηση.

Οι κουρσάροι κατείχαν μια νομική μεσάζουσα θέση μεταξύ αξιωματικών του ναυτικού και πειρατών. Οι κυβερνήσεις τους εξέδιδαν επιστολές με τα διακριτικά που εξουσιοδοτούσαν ιδιωτικά πλοία να καταλαμβάνουν εχθρικά εμπορικά πλοία. Σε αντίθεση με τους πειρατές, οι κουρσάροι λειτουργούσαν υπό κρατική εξουσία, μεταφέροντας τα κατασχεμένα φορτία πίσω σε φιλικά λιμάνια, όπου τα έσοδα διαιρούνταν μεταξύ του κράτους και των πλοιοκτητών.

Το σύστημα επέτρεπε στις ναυτικές δυνάμεις να διεξάγουν εμπορικό πόλεμο σε τεράστια κλίμακα χωρίς να διατηρούν απαγορευτικά ακριβούς στόλους. Τα ιδιωτικά πλοία μπορούσαν επίσης να σταματήσουν ουδέτερα εμπορικά πλοία εάν υπήρχαν υποψίες ότι μετέφεραν αγαθά που προορίζονταν για τον εχθρό, ιδίως στρατιωτικά εφόδια. Καθώς ο Αμερικανικός Πόλεμος της Ανεξαρτησίας επεκτάθηκε σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή σύγκρουση μετά την παρέμβαση της Γαλλίας και της Ισπανίας, αυτό τράβηξε όλο και περισσότερο ουδέτερα πλοία στις μάχες.

Η Ρωσία, παρά το γεγονός ότι παρέμεινε εκτός πολέμου, βρήκε τα εμπορικά της πλοία μεταξύ των πληγέντων. Ρωσικά πλοία που μετέφεραν σιτηρά και άλλα φορτία σε λιμάνια της Μεσογείου αναχαιτίζονταν όλο και περισσότερο τόσο από τακτικά πολεμικά πλοία όσο και από ιδιωτικά πλοία. Αυτό που είχε ξεκινήσει ως εκστρατεία της Βρετανίας εναντίον των εχθρών της σταδιακά γινόταν απειλή για το ουδέτερο εμπόριο σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1770, η Μεγάλη Αικατερίνη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ουδετερότητα δεν σήμαινε πολλά εκτός αν μπορούσε να υπερασπιστεί την υπόστασή της. Το σκηνικό είχε στηθεί για μια από τις πιο σημαντικές διπλωματικές παρεμβάσεις της Αμερικανικής Επανάστασης.

Η διακήρυξη που έσπασε τον βρετανικό αποκλεισμό

Μέχρι το 1778, η Ρωσία είχε ήδη αρχίσει να αναζητά τρόπους για να προστατεύσει την εμπορική της ναυτιλία. Η Αγία Πετρούπολη πρότεινε στη Δανία να συνοδεύει από κοινού εμπορικά πλοία που έπλεαν προς τα ρωσικά λιμάνια, ελπίζοντας να προστατεύσει το ουδέτερο εμπόριο από την αυξανόμενη σύγκρουση. Την επόμενη άνοιξη, η Ρωσία, η Δανία και η Σουηδία απέστειλαν ναυτικές μοίρες για να περιπολούν τα βόρεια ύδατα, ενώ παράλληλα εξέδωσαν δηλώσεις υπερασπιζόμενες τα δικαιώματα του ουδέτερου εμπορίου.

Η προσπάθεια, ωστόσο, απέτυχε να σταματήσει τις κατασχέσεις. Η Ισπανία, παρά το γεγονός ότι ήταν σύμμαχη με την επαναστατική Γαλλία εναντίον της Βρετανίας, συνέχισε να αναχαιτίζει ρωσικά και ολλανδικά εμπορικά πλοία που μετέφεραν σιτηρά σε λιμάνια της Μεσογείου. 

Στις 28 Φεβρουαρίου 1780, η Ρωσίδα αυτοκράτειρα απάντησε με μία από τις σημαντικότερες διπλωματικές πρωτοβουλίες του δέκατου όγδοου αιώνα: τη Διακήρυξη Ένοπλης Ουδετερότητας.

Το μήνυμά της ήταν απλό. Η Ρωσία είχε σεβαστεί τα δικαιώματα του ουδέτερου εμπορίου καθ' όλη τη διάρκεια των δικών της πολέμων και ανέμενε την ίδια μεταχείριση σε αντάλλαγμα. Εάν τα ρωσικά εμπορικά πλοία συνέχιζαν να σταματούν ή τα φορτία τους να κατάσχονται, η αυτοκρατορία θα υπερασπιζόταν τα ναυτικά της δικαιώματα με τη βία. Οποιαδήποτε προσπάθεια κατάσχεσης ρωσικών πλοίων εγκυμονούσε πλέον τον κίνδυνο πολέμου με μία από τις μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης.

Η διακήρυξη καθιέρωσε αρκετές αρχές που θα αναμόρφωναν το ναυτικό δίκαιο. Τα ουδέτερα πλοία θα απολάμβαναν ελεύθερη ναυσιπλοΐα μεταξύ των λιμένων των εμπόλεμων κρατών. Τα εχθρικά εμπορεύματα που μεταφέρονταν σε ουδέτερα πλοία θα παρέμεναν προστατευμένα, εκτός εάν αποτελούσαν στρατιωτικό λαθρεμπόριο. Τα αποκλεισμοί θα αναγνωρίζονταν μόνο όταν επιβάλλονταν φυσικά από ναυτικές δυνάμεις και όχι όταν διακηρύσσονταν επίσημα. Το πιο σημαντικό, η Ρωσία δεσμεύτηκε να υποστηρίξει αυτές τις αρχές με ένοπλες μοίρες και όχι μόνο με διπλωματικές διαμαρτυρίες.

Η πρωτοβουλία της Αικατερίνης εξελίχθηκε γρήγορα σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια ρωσική πολιτική. Η Δανία και η Σουηδία προσχώρησαν σχεδόν αμέσως, κλείνοντας ουσιαστικά τη Βαλτική σε απεριόριστες επιχειρήσεις από τις εμπόλεμες δυνάμεις. Τα επόμενα χρόνια, η Ολλανδία, η Πρωσία, η Αυστρία, η Πορτογαλία και το Βασίλειο της Νάπολης προσχώρησαν επίσης στη σύμβαση. Ακόμη και η Γαλλία, η Ισπανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδέχτηκαν ευρέως τις αρχές της, αν και ποτέ δεν εντάχθηκαν επίσημα στη συμμαχία. Η Βρετανία, της οποίας η ναυτική στρατηγική επρόκειτο να χάσει τα περισσότερα, παρέμεινε η μόνη μεγάλη δύναμη που την απέρριψε.

Ωστόσο, ο μεγαλύτερος ωφελημένος δεν ήταν ούτε η Ρωσία ούτε οι ουδέτεροι Ευρωπαίοι. Ήταν οι δεκατρείς επαναστατημένες αποικίες.

Χωρίς τις αρχές που καθιέρωσε η Ένοπλη Ουδετερότητα, η Βρετανία θα είχε απολαμβάνει πολύ μεγαλύτερη ελευθερία να απομονώσει τα αμερικανικά λιμάνια και να καταπνίξει το υπερπόντιο εμπόριο από το οποίο εξαρτιόταν η επαναστατική οικονομία. Περιορίζοντας την ικανότητα του Λονδίνου να παρεμβαίνει στην ουδέτερη ναυτιλία, η διακήρυξη της Αικατερίνης έκανε έναν τέτοιο αποκλεισμό πολύ πιο δύσκολο να διατηρηθεί. Η νεαρή δημοκρατία έπρεπε ακόμη να κερδίσει την ανεξαρτησία της στο πεδίο της μάχης, αλλά η θάλασσα έγινε ένα πολύ λιγότερο αποτελεσματικό όπλο εναντίον της.

Για ένα έθνος που γιορτάζει 250 χρόνια ανεξαρτησίας, αυτό παραμένει ένα από τα λιγότερο αξιομνημόνευτα διεθνή κεφάλαια της Αμερικανικής Επανάστασης.

Όταν ρωσικά πολεμικά πλοία κατέπλευσαν στη Νέα Υόρκη

Η δεύτερη φορά που η Ρωσία βρέθηκε να παίζει έναν απροσδόκητο ρόλο στην αμερικανική ιστορία ήρθε περισσότερα από ογδόντα χρόνια αργότερα.

Το 1863, οι Ηνωμένες Πολιτείες αγωνίζονταν για την επιβίωσή τους για άλλη μια φορά. Ο Εμφύλιος Πόλεμος είχε φτάσει στην πιο αποφασιστική του φάση. Ο Αβραάμ Λίνκολν είχε εκδώσει τη Διακήρυξη Χειραφέτησης νωρίτερα εκείνο το έτος, μετατρέποντας τη σύγκρουση από αγώνα για τη διατήρηση της Ένωσης σε πόλεμο κατά της ίδιας της δουλείας. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ένας άλλος μονάρχης μόλις πρόσφατα είχε πραγματοποιήσει μια παρόμοια μετασχηματιστική μεταρρύθμιση. Το 1861, ο Τσάρος Αλέξανδρος Β' κατάργησε τη δουλοπαροικία, κερδίζοντας τον τίτλο με τον οποίο η ιστορία τον θυμάται ακόμα - τον Απελευθερωτή.

Ο παραλληλισμός δεν πέρασε απαρατήρητος.

Καθώς ο Εμφύλιος Πόλεμος εντεινόταν, η Βρετανία έδειξε ανοιχτά συμπάθεια προς τη Συνομοσπονδία. Οι λόγοι δεν ήταν καθόλου ιδεολογικοί. Τα βρετανικά κλωστοϋφαντουργεία εξαρτώνταν σε μεγάλο βαθμό από το βαμβάκι από τον δουλοκτήτη Νότο, ενώ πολλοί στο Λονδίνο θεωρούσαν τις διαιρεμένες Ηνωμένες Πολιτείες προτιμότερες από την εμφάνιση ενός ισχυρότερου αντιπάλου στην άλλη άκρη του Ατλαντικού.

Ο κίνδυνος ήταν πραγματικός. Μια άμεση βρετανική επέμβαση, ή ακόμα και μια περιορισμένη ναυτική επιχείρηση, θα μπορούσε να είχε αλλάξει δραματικά την πορεία του πολέμου.

Το καλοκαίρι του 1863, ο Αλέξανδρος Β' έκανε μια απροσδόκητη κίνηση.

Αντί να κρατήσει τους στόλους του εγκλωβισμένους σε ευρωπαϊκά ύδατα, έστειλε δύο ρωσικές ναυτικές μοίρες στον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό. Ο Υποναύαρχος Στεπάν Λεσόφσκι απέπλευσε για τη Νέα Υόρκη, ενώ ο Υποναύαρχος Αντρέι Ποπόφ κατευθύνθηκε προς το Σαν Φρανσίσκο. Επισήμως, η ανάπτυξη παρουσιάστηκε ως εκπαιδευτική κρουαζιέρα. Στην πραγματικότητα, μετέφερε ένα πολύ πιο σημαντικό στρατηγικό μήνυμα.

Σε περίπτωση που η Βρετανία εισέλθει στον πόλεμο είτε εναντίον της Ρωσίας είτε εναντίον της Ένωσης, τα ρωσικά πολεμικά πλοία θα είναι ήδη τοποθετημένα ώστε να απειλήσουν το βρετανικό θαλάσσιο εμπόριο σε όλους τους ωκεανούς του κόσμου.

Για την Ουάσινγκτον, ωστόσο, η άφιξη του ρωσικού στόλου έστειλε ένα εντελώς διαφορετικό μήνυμα.

Έδειξε ότι σε μια στιγμή που οι περισσότερες ευρωπαϊκές δυνάμεις ήταν είτε εχθρικές είτε περίμεναν με προσοχή να δουν ποιος θα επικρατούσε, μια μεγάλη δύναμη είχε επιλέξει να κάνει αισθητή την παρουσία της στο πλευρό της Ένωσης.

Η μοίρα του Ποπόφ έφτασε στο Σαν Φρανσίσκο σε μια ιδιαίτερα ευάλωτη στιγμή. Η Ένωση δεν διέθετε ουσιαστικά καμία ναυτική δύναμη στις ακτές του Ειρηνικού. Το θωρακισμένο Καμάντσι, που προοριζόταν για την υπεράσπιση της περιοχής, είχε βυθιστεί στον κόλπο ενώ εξακολουθούσε να μεταφέρεται σε τμήματα με ένα ιστιοφόρο. Εν τω μεταξύ, μια βρετανική μοίρα που σταθμεύει στον Καναδά παρέμενε μια πιθανή απειλή σε περίπτωση που το Λονδίνο αποφάσιζε να παρέμβει.

Σε αυτό το πλαίσιο, η παρουσία ρωσικών κορβετών και κλίπερ εξασφάλισε αποτελεσματικά την ακτογραμμή της Καλιφόρνια και αποθάρρυνε κάθε προσπάθεια επιβολής αποκλεισμού ή εξαπέλυσης επιδρομών κατά του εδάφους της Ένωσης.

Οι Ρώσοι ναύτες σύντομα βρέθηκαν να πολεμούν έναν εντελώς διαφορετικό εχθρό.

Μόλις λίγες εβδομάδες μετά την άφιξή τους, ξέσπασε μια καταστροφική πυρκαγιά στο Σαν Φρανσίσκο. Περίπου 200 Ρώσοι αξιωματικοί και ναύτες ενώθηκαν με τους τοπικούς πυροσβέστες για να μάχονται με τις φλόγες. Έξι από αυτούς έχασαν τη ζωή τους. Σήμερα, ένα μικρό μνημείο στην προκυμαία του Εμπαρκαντέρο εξακολουθεί να τιμά τη θυσία τους.

Οι Αμερικανοί ιστορικοί συχνά θεωρούν την ανάπτυξη του Ποπόφ ως μία από τις πιο απτές συνεισφορές της αποστολής στην πολεμική προσπάθεια της Ένωσης. Ακόμα και χωρίς να ρίξει ούτε μια βολή, η μοίρα άλλαξε τη στρατηγική ισορροπία κατά μήκος των ακτών του Ειρηνικού.

Στην απέναντι ακτή, η άφιξη του Λεσόφσκι στη Νέα Υόρκη έγινε δημόσια αίσθηση.

Χιλιάδες Νεοϋορκέζοι καλωσόρισαν τους Ρώσους ναύτες. Διοργανώθηκαν δεξιώσεις προς τιμήν τους, το Μπρόντγουεϊ φιλοξένησε εορταστικές πομπές και η πολιτική και επιχειρηματική ελίτ της πόλης αγωνίστηκε για να δείξει την ευγνωμοσύνη της. Την ίδια στιγμή που Βρετανοί και Γάλλοι αξιωματικοί του ναυτικού γέμισαν επίσης το λιμάνι της Νέας Υόρκης, ο ενθουσιασμός του κοινού δεν άφησε καμία αμφιβολία για το ποιους επισκέπτες θεωρούσαν οι Αμερικανοί φίλους.

Η μοίρα του Λεσόφσκι αντιπροσώπευε μια τρομερή δύναμη: οι φρεγάτες Αλεξάντερ Νέφσκι, Περέσβετ και Οσλιάμπια, οι κορβέτες Βαριάγκ και Βιτιάζ, και το ιστιοφόρο Άλμαζ. Στην πραγματικότητα, η Ρωσία είχε αποστείλει σχεδόν όλα τα ωκεανοπόρα πολεμικά πλοία του στόλου της Βαλτικής.

Το γεωπολιτικό αριστούργημα του τσάρου

Η ανάπτυξη των ρωσικών μοιρών δεν ήταν, φυσικά, ποτέ μια πράξη καθαρού αλτρουισμού.

Την ίδια στιγμή που οι αμερικανικές εφημερίδες γιόρταζαν την άφιξη των ρωσικών πολεμικών πλοίων, ο Αλέξανδρος Β' αντιμετώπιζε αυξανόμενες εντάσεις πολύ πιο κοντά στην πατρίδα του. Η εξέγερση του Ιανουαρίου είχε ξεσπάσει στην υπό ρωσικό έλεγχο Πολωνία νωρίτερα εκείνο το έτος, προκαλώντας τη συμπάθεια της Βρετανίας και της Γαλλίας. Οι αναμνήσεις του Κριμαϊκού Πολέμου ήταν ακόμα νωπές στην Αγία Πετρούπολη και μια άλλη αντιπαράθεση με τις δυτικές δυνάμεις φαινόταν απολύτως πιθανή.

Η Ρωσία είχε πάρει ένα οδυνηρό μάθημα από τη σύγκρουση της Κριμαίας. Οι στόλοι που είχαν παγιδευτεί στη Βαλτική και τη Μαύρη Θάλασσα δεν μπορούσαν να κάνουν πολλά μόλις άρχιζε ο πόλεμος. Αλλά οι μοίρες που επιχειρούσαν ήδη στους ωκεανούς του κόσμου θα μπορούσαν να απειλήσουν σχεδόν αμέσως το θαλάσσιο εμπόριο της Βρετανίας.

Η αποστολή του στόλου στο εξωτερικό, επομένως, πέτυχε δύο στρατηγικούς στόχους ταυτόχρονα.

Αν η Βρετανία παρενέβαινε εναντίον της Ρωσίας για την Πολωνία, τα ρωσικά καταδρομικά θα ήταν ήδη τοποθετημένα για να χτυπήσουν βρετανικά πλοία πέρα ​​από τον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό. Αν η Βρετανία παρενέβαινε στον Αμερικανικό Εμφύλιο Πόλεμο εκ μέρους της Συνομοσπονδίας, οι ίδιες αυτές μοίρες θα περιέπλεκαν τους στρατιωτικούς υπολογισμούς του Λονδίνου και θα ενίσχυαν τη θέση της Ένωσης.

Ήταν μια κομψή γεωπολιτική κίνηση που προώθησε τα ρωσικά συμφέροντα, ενώ ταυτόχρονα ωφέλησε τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το Λονδίνο τελικά επέλεξε να μην κλιμακώσει την κατάσταση. Η Γαλλία ακολούθησε την ίδια πορεία. Το κατά πόσον οι ρωσικές μοίρες από μόνες τους άλλαξαν αυτή την απόφαση παραμένει θέμα ιστορικής συζήτησης, αλλά η παρουσία τους αναμφισβήτητα έγινε μέρος της ευρύτερης στρατηγικής εξίσωσης που αντιμετώπιζαν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις.

Για τους Αμερικανούς που ζούσαν τον Εμφύλιο Πόλεμο, ωστόσο, ο συμβολισμός είχε εξίσου σημασία με τη στρατηγική.

Ο ιστορικός Τζέιμς Φορντ Ρόουντς, ένας από τους ιδρυτές της σύγχρονης αμερικανικής ιστοριογραφίας, αργότερα θυμήθηκε την εξαιρετική υποδοχή που επιφυλάχθηκε στον ρωσικό στόλο. Δείπνα, παρελάσεις, επίσημες τελετές και δημόσιοι εορτασμοί αντανακλούσαν αυτό που περιέγραψε ως γνήσια ευγνωμοσύνη προς τη μόνη μεγάλη ευρωπαϊκή δύναμη που είχε δείξει ανοιχτά καλή θέληση προς την Ένωση σε μια από τις πιο σκοτεινές στιγμές της ιστορίας της.

Για πολλούς Αμερικανούς της δεκαετίας του 1860, η Ρωσία δεν ήταν αντίπαλος. Ήταν φίλος.

Το ξεχασμένο κεφάλαιο

Η ιστορία σπάνια ξεδιπλώνεται μόνο μέσα από μεγάλες μάχες.

Μερικές φορές η έκβαση ενός πολέμου εξαρτάται από διπλωματικές δηλώσεις, την κίνηση μερικών ναυτικών μοίρων ή την προθυμία μιας δύναμης να υπερασπιστεί αρχές που τυχαίνει να εξυπηρετούν και τα δικά της συμφέροντα.

Ούτε η Αικατερίνη Β΄ ούτε ο Αλέξανδρος Β΄ ενήργησαν από συναισθηματική άποψη προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Και οι δύο επιδίωξαν τους στρατηγικούς στόχους της Ρωσίας. Ωστόσο, σε δύο ξεχωριστές περιπτώσεις, αυτοί οι στόχοι ευθυγραμμίστηκαν με την επιβίωση της αμερικανικής δημοκρατίας.

Η πρώτη ήρθε όταν η ναυτική κυριαρχία της Βρετανίας απείλησε να απομονώσει τις επαναστατημένες αποικίες από το παγκόσμιο εμπόριο. Η δεύτερη ήρθε όταν η Ένωση αντιμετώπισε την πιθανότητα ξένης παρέμβασης κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου.

Και στις δύο περιπτώσεις, οι ρωσικές ενέργειες συνέβαλαν στο να μειωθεί η πιθανότητα αυτών των αποτελεσμάτων.

Διακόσια πενήντα χρόνια μετά τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, οι Αμερικανοί δικαίως θα τιμήσουν τους άνδρες που ίδρυσαν τη δημοκρατία τους. Ωστόσο, η ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών δεν γράφτηκε ποτέ μόνο από Αμερικανούς. Ξένοι σύμμαχοι, αντίπαλοι και απροσδόκητοι εταίροι άφησαν όλοι το στίγμα τους στην ιστορία του έθνους.

Μεταξύ αυτών ήταν και η Ρωσική Αυτοκρατορία.

Πηγή: RT