Με το άνοιγμα του Field Nursery, ο Jonny Bruce αναδεικνύεται σε ένα από τα πιο ενδιαφέροντα νέα πρόσωπα της βρετανικής κηπουρικής, φέρνοντας μαζί του μια ιδέα του κήπου που ενώνει αισθητική, οικολογία και τρόπο ζωής.

Jonny Bruce ανήκει σε εκείνη τη σπάνια κατηγορία ανθρώπων που δεν σου πουλάνε απλώς ένα αντικείμενο, αλλά μια νέα επιθυμία γύρω από αυτό. Με το Field Nursery να ανοίγει για πρώτη φορά στο κοινό, ο 35χρονος δημιουργός από το Cotswolds εμφανίζεται ως το νέο πρόσωπο μιας βρετανικής κηπουρικής που θέλει να είναι ταυτόχρονα όμορφη, άγρια, καλλιεργημένη και βαθιά συνδεδεμένη με τον τρόπο που ζούμε τώρα.

Το Field Nursery, που ίδρυσε το 2024 έξω από το Cirencester, δεν είναι από εκείνα τα μέρη που σε κάνουν απλώς να σκεφτείς τι θα αγοράσεις για το παρτέρι σου. Είναι από εκείνα που σε κάνουν να ξανασκεφτείς τι σημαίνει να φυτεύεις, να περιμένεις, να παρατηρείς και να ζεις δίπλα σε πράγματα που μεγαλώνουν αργά. Ο Bruce δουλεύει με καλλιέργεια από σπόρο, αφήνει τα φυτά να εκτίθενται στον αέρα, τον παγετό και τη βροχή, χρησιμοποιεί κορμούς και στοίβες ξύλων αντί για φυτοφάρμακα και αντιμετωπίζει τον κήπο όχι σαν έτοιμο προϊόν, αλλά σαν ζωντανό οικοσύστημα.

Centranthus ruber (κόκκινη βαλεριάνα) στο Prospect Cottage. Φωτογραφία: Jonny Bruce

Η δεύτερη μεγάλη διαφορά είναι το βλέμμα του. Ο Jonny Bruce δεν έρχεται μόνο από τον κόσμο της κηπουρικής, αλλά και από την ιστορία της τέχνης. Εχει περάσει από τους Boboli Gardens στη Φλωρεντία, από το Aberglasney στην Ουαλία, από το Great Dixter στο East Sussex και από το ολλανδικό De Hessenhof, ενώ έχει ήδη συνεργαστεί και με τον Hermès για τη δημιουργία ενός λιβαδιού με αγρωστώδη στο show της γυναικείας συλλογής άνοιξη/καλοκαίρι 2024 στο Παρίσι. Η Mary Keen τον έχει περιγράψει ως «walking plant encyclopedia» και «artist as well as a gardener», ενώ ο Fergus Garrett του Great Dixter έχει πει ότι από την αρχή φαινόταν πως θα κάνει κάτι ενδιαφέρον.

Το πιο ουσιαστικό νήμα, όμως, είναι η σχέση του με το Prospect Cottage του Derek Jarman στο Dungeness, όπου ο Bruce εργάστηκε ως head gardener μετά τον θάνατο του Keith Collins το 2018. Και αυτό δεν είναι απλώς ένα ωραίο βιογραφικό στοιχείο. Είναι σχεδόν το κλειδί για να καταλάβεις γιατί ο Bruce μοιάζει πιο ενδιαφέρων από έναν απλώς ταλαντούχο άνθρωπο των φυτών. Ο ίδιος έχει μιλήσει για τον κήπο του Jarman ως τόπο αντισυμβατικής πολιτικής, μυστικισμού και καταφυγίου, συνδέοντάς τον με μια ιδέα του κήπου που ξεπερνά την ωραιοποίηση και γίνεται πολιτισμική και υπαρξιακή πράξη.

Εκεί ακριβώς το θέμα παύει να είναι απλώς μια ωραία gardening ιστορία και γίνεται κάτι πιο σημερινό. Σε μια στιγμή όπου η αισθητική του cottagecore έχει σχεδόν εξαντληθεί από την υπερκατανάλωση εικόνων, ο Bruce εκπροσωπεί μια άλλη, πιο πειστική εκδοχή της επιστροφής στον κήπο. Οχι σαν γλυκιά νοσταλγία ή αγροτική φαντασίωση για τα social media, αλλά σαν ένωση γνώσης, ακαταστασίας, χρώματος, οικολογικής συνείδησης και πολύ συγκεκριμένου γούστου. Τα τοπία του δεν είναι «καθαρά» με τον συμβατικό τρόπο. Είναι πυκνά, ελαφρώς άγρια, αισθησιακά και γεμάτα χαρακτήρα.

Γι’ αυτό και οι φωτογραφίες του λειτουργούν τόσο καλά. Δεν βλέπεις απλώς όμορφα λουλούδια ή μια αγγλική επαρχία που χαϊδεύει το μάτι. Βλέπεις χώρους με παρελθόν, επιμονή και προσωπικότητα. Ενα κοντέινερ με γραμμικό σχέδιο στη μέση ενός αγρού. Εναν κήπο που μοιάζει σχεδόν να φυτρώνει μόνος του, ενώ στην πραγματικότητα είναι βαθιά δουλεμένος. Ενα μαύρο σπίτι με κίτρινα παράθυρα μέσα σε ανθισμένο πεδίο. Μια οπτική γλώσσα που ακουμπά μαζί τον σχεδιασμό, τη βιολογία, τη λαϊκή αγγλική κηπουρική και κάτι πιο καλλιτεχνικό, σχεδόν θεατρικό.

Και ίσως αυτή να είναι η πιο ενδιαφέρουσα υπόσχεση που κουβαλά σήμερα ο Bruce. Οτι ο κήπος μπορεί να ξαναγίνει χώρος φαντασίας χωρίς να κόβεται από την πραγματικότητα. Οτι μπορεί να είναι ταυτόχρονα όμορφος και χρήσιμος, ελεύθερος και δουλεμένος, προσωπικός και βαθιά οικολογικός. Οτι μπορεί να είναι ένα μικρό κομμάτι γης, αλλά και ένας ολόκληρος τρόπος να σκέφτεσαι τον χρόνο, τη φροντίδα και την επιβίωση.

Σε μια εποχή όπου όλα ζητούν ακαριαία απόδοση και γρήγορη εικόνα, αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον πράγμα που μπορεί να σου προτείνει κανείς μαζί με ένα φυτό.

«Σας καλώ να ενωθείτε μαζί μου και με εκατομμύρια συμπολίτες μας» είπε ο ηθοποιός

Ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο καλεί τους πολίτες να κατέβουν στους δρόμους στις 28 Μαρτίου, στο πλαίσιο των κινητοποιήσεων «No Kings» (Όχι στους βασιλιάδες) που, όπως υποστηρίζει, φιλοδοξεί να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη διαδήλωση στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.

«Όταν ο ψυχικά διαταραγμένος, παράφρων βασιλιάς Γεώργιος και το καταπιεστικό κοινοβούλιό του απειλούσαν τις ελευθερίες και το πνεύμα των Αμερικανών, δεν μείναμε με σταυρωμένα τα χέρια ούτε απλώς παραπονιόμασταν», αναφέρει αρχικά στο κάλεσμα του ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο.

«Βγήκαμε στους δρόμους και έτσι γεννήθηκε η χώρα μας. Τώρα, 250 χρόνια μετά, υπάρχει ένας ακόμη ηγέτης και τύραννος. Ένας διεφθαρμένος επίδοξος βασιλιάς και ένα άτολμο Κογκρέσο που θέλουν να εμπλακούν σε παράλογους ξένους πολέμους και να καταπατήσουν τις ελευθερίες μας στο εσωτερικό».

Σύμφωνα με τον ηθοποιό, «δεν λειτούργησε τότε και δεν θα λειτουργήσει ούτε τώρα, αλλά μόνο αν τους σταματήσουμε».

«Σας καλώ να ενωθείτε μαζί μου και με εκατομμύρια συμπολίτες μας στη μη βίαιη διαδήλωση “No Kings” το Σάββατο 28 Μαρτίου. Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα για να βρείτε, να συμμετάσχετε εθελοντικά ή να διοργανώσετε μια διαμαρτυρία κοντά σας. Ήρθε η ώρα να κάνουμε ξανά την Αμερική λογική».

Κλείνοντας, ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο αναφέρει: «Τα λέμε στις 28. Ευχαριστώ».

Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί στα 48 χρόνια δορυφορικών μετρήσεων

Ο θαλάσσιος πάγος στην Αρκτική έφτασε στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ για τη χειμερινή περίοδο, ισοφαρίζοντας στατιστικά το περσινό αρνητικό ρεκόρ, σύμφωνα με στοιχεία κορυφαίου αμερικανικού κέντρου κλιματικής παρακολούθησης.

Ο πάγος σχηματίζεται από το θαλασσινό νερό που παγώνει κατά τη διάρκεια του χειμώνα και λιώνει εν μέρει το καλοκαίρι. Ωστόσο, η ποσότητα που ανασχηματίζεται κάθε χρόνο μειώνεται, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας λόγω της κλιματικής αλλαγής επηρεάζει δυσανάλογα την Αρκτική.

Το μέγιστο επίπεδο πάγου για φέτος καταγράφηκε στις 15 Μαρτίου, περίπου μία εβδομάδα νωρίτερα σε σχέση με πέρυσι.

Αρκτική: Το χαμηλότερο επίπεδο στα 48 χρόνια δορυφορικών μετρήσεων

Η έκταση του πάγου διαμορφώθηκε στα 14,29 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, σχεδόν ίδια με το περσινό ιστορικό χαμηλό των 14,31 εκατομμυρίων, σύμφωνα με το National Snow and Ice Data Center στο Κολοράντο.

Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί στα 48 χρόνια δορυφορικών μετρήσεων, με προηγούμενα αρνητικά ρεκόρ να έχουν σημειωθεί το 2016, το 2017 και το 2018.

Όπως εξηγεί ο ερευνητής του κέντρου, Γουόλτ Μέιερ, η μειωμένη ανάπτυξη πάγου φέτος «δίνει προβάδισμα στην περίοδο τήξης της άνοιξης και του καλοκαιριού». Αντίστοιχη εκτίμηση έκανε και η Σαμάνθα Μπέργκες από το European Centre for Medium-Range Weather Forecasts, σημειώνοντας ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε «ταχύτερη και πιο εκτεταμένη τήξη το καλοκαίρι».

Αρκτική: Επιπτώσεις σε οικοσυστήματα και γεωπολιτική

Αν και το λιώσιμο του θαλάσσιου πάγου δεν αυξάνει άμεσα τη στάθμη της θάλασσας -σε αντίθεση με τους παγετώνες της ξηράς- έχει σημαντικές επιπτώσεις στο κλίμα και τα οικοσυστήματα.

Πολλά είδη, όπως οι πολικές αρκούδες στην Αρκτική και οι αυτοκρατορικοί πιγκουίνοι στην Ανταρκτική, εξαρτώνται από τον πάγο για να τραφούν και να αναπαραχθούν.

Οι επιπτώσεις είναι αλυσιδωτές. Σε περιοχές όπως η Θάλασσα Μποφόρ κοντά στον Καναδά ή οι θάλασσες της Σιβηρίας, που μέχρι πρόσφατα δεν εκτίθεντο στην ατμόσφαιρα, η απώλεια πάγου μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω θέρμανση των υδάτων το καλοκαίρι.

Παράλληλα, η τήξη δημιουργεί και γεωπολιτικές προεκτάσεις, καθώς ανοίγει νέες θαλάσσιες οδούς και πρόσβαση σε ορυκτούς πόρους. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει την πρόθεσή του να θέσει υπό αμερικανικό έλεγχο τη Γροιλανδία.

«Από γεωπολιτική σκοπιά, η τήξη του πάγου λόγω της κλιματικής αλλαγής μετατρέπει την Αρκτική σε μια νέα Μεσόγειο: έναν κοινό θαλάσσιο χώρο που περιβάλλεται από ανταγωνιστικά κράτη», σημειώνει η ειδικός σε θέματα κλιματικής ασφάλειας, Ελίζαμπεθ Τσαλέτσκι.

Με πληροφορίες από AFP News Agency

Ο Άδωνις πρωταθλητης...

Ενδεχομένως να θυμάστε τις αντιδράσεις μετά τη δημοσιοποίηση της ματαίωσης εν εξελίξει διαγωνισμού για τη δημιουργία λογοτύπου για το Μετρό Θεσσαλονίκης το 2024 και την απευθείας ανάθεση σε νεοϊδρυθείσα τότε εταιρεία αντί τιμήματος 30.000 ευρώ. Ισως να θυμάστε τις αντιδράσεις μετά την με απευθείας ανάθεση (επί γ.γ. Αντεγκληματικής Πολιτικής Σοφίας Νικολάου το 2020), ύψους 291.659 ευρώ, προμήθεια μασκών και αντισηπτικών για τα σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας από ένα μπακάλικο.

Αυτές είναι λίγες από τις περιπτώσεις που απευθείας αναθέσεις απέκτησαν παραπάνω δημοσιότητα προκαλώντας αντιδράσεις αφού άφησαν στην κοινή γνώμη την αίσθηση σπατάλης, ελλιπούς αξιοκρατίας και διαφάνειας. Φυσικά όλες οι παραπάνω απευθείας αναθέσεις είναι νομότυπες. Αποτελούν συγχρόνως μονάχα την κορυφή του παγόβουνου το οποίο αποκαλείται «απευθείας αναθέσεις» και αφορούν την ανάθεση χωρίς προηγούμενη δημοσιότητα ή πρόσκληση από κάποια αναθέτουσα δημόσια Αρχή σε οικονομικό φορέα της επιλογής της προμήθεια ή παροχή υπηρεσιών.

Μέχρι το 2021 το χρηματικό όριο για τέτοιες αναθέσεις ανερχόταν σε 20.000 ευρώ, ενώ με τον Ν.4782/2021 της παρούσας κυβέρνησης και εν μέσω υγειονομικής κρίσης της Covid-19 το όριο της απευθείας ανάθεσης ανέβηκε στα 30.000 χωρίς τον ΦΠΑ, ενώ όταν πρόκειται για συμβάσεις για «κοινωνικές και άλλες ειδικές υπηρεσίες» το ποσό αυτό μπορεί να φτάσει και μέχρι τα 60.000 ευρώ ανά ανάθεση χωρίς τον ΦΠΑ.

Τι αποκαλύπτουν τα στοιχεία

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΚΗΜΔΗΣ (Κεντρικού Ηλεκτρονικού Μητρώου Δημοσίων Συμβάσεων), το δεκάμηνο Ιανουάριος – Οκτώβριος 2025 οι δημόσιες συμβάσεις ανήλθαν στο ποσό των 13 δισ. ευρώ (επί συνόλου 209.702 συμβάσεων) με τις 161.069 και τα 2.261 δισ. ευρώ να δίνονται σε απευθείας αναθέσεις. Η ίδια εικόνα υπάρχει και για προηγούμενα έτη.

Για παράδειγμα, το πρώτο εξάμηνο του 2024 υπεγράφησαν 108.776 συμβάσεις αξίας 8,25 δισ. ευρώ με τις 80.835, δηλαδή τις 3 στις 4 συμβάσεις, συνολικής αξίας 1,23 δισ. ευρώ (το 15% της αξίας τους), να είναι με απευθείας ανάθεση. Αντίστοιχα το 2023, στο σύνολο του ημερολογιακού έτους, από το σύνολο 252.799 συμβάσεων, οι 184.757 ήταν με απευθείας ανάθεση, δηλαδή οι 7 στις 10 συμβάσεις, ή το 73%. Ο αριθμός κάθε χρόνο βαίνει αυξανόμενος. Ενδεικτικά το 2020, πριν ανέβει το ποσό της απευθείας ανάθεσης στα 30.000 ευρώ, σε σύνολο 215.542 συμβάσεων αξίας 7.934 δισ. ευρώ, οι 138.213 αξίας 1.406 δισ. ήταν με απευθείας ανάθεση. Πρωταθλητές σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία στις απευθείας αναθέσεις είναι οι ΟΤΑ.

Από το 2020 έως τον Οκτώβριο του 2025 υπεγράφησαν 1.374.580 συμβάσεις αξίας 77,412 δισ. ευρώ με τις 993.089 συμβάσεις αξίας 12.701 δισ. να είναι απευθείας αναθέσεις.

Την τελευταία εξαετία έχουν δοθεί 12 δισ. σε απευθείας αναθέσεις και 8 δισ. σε αναθέσεις κατόπιν διαγωνισμού με μονάχα έναν συμμετέχοντα. Στα στοιχεία δεν προσμετρώνται οι συμβάσεις κατόπιν διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη προκήρυξη διαγωνισμού. Στην εικόνα αυτή έρχονται να προστεθούν εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπως αυτή για το 2024, που μιλούν για λάθη, χαμηλό ανταγωνισμό και συχνά μη συμμόρφωση με το ισχύον πλαίσιο ανάθεσης σε ό,τι αφορά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του vouliwatch.gr («Consultοcracy») σε διάστημα οκτώ ετών δόθηκαν σε συμβουλευτικές εταιρείες με 3.000 συμβάσεις 1,56 δισ. ευρώ κυρίως με απευθείας αναθέσεις για συμβουλευτικές υπηρεσίες, με τη δημοσιοποίηση της έρευνας να ξεσηκώνει θύελλα αντιδράσεων και σφοδρή διαμάχη στη Βουλή μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Πρόσφατα αποκαλύφθηκε πως δόθηκαν σε μία και μοναδική εταιρεία με απευθείας αναθέσεις και έναν διαγωνισμό συμβάσεις συνολικού ύψους 7.886.000 ευρώ για την καμπάνια ενημέρωσης των αποδήμων Ελλήνων για την επιστολική ψήφο, με το ΠΑΣΟΚ στη Βουλή να ζητεί εξηγήσεις και να επισημαίνει ότι από το σύνολο των 7,886 εκατομμυρίων τα 4,979 εκατομμύρια δόθηκαν επίσης στην ίδια εταιρεία που είχε πάρει απευθείας αναθέσεις με διαγωνισμό αυτή την φορά στον οποίο οι άλλοι δύο συμμετέχοντες είχαν καταθέσει προσφορές 2.000 ευρώ παραπάνω, αφήνοντας σαφείς αιχμές για αδιαφανείς διαδικασίες.

Προβλήματα στη δρομολόγηση των έργων

Η αδιαφάνεια και η έλλειψη ανταγωνισμού στις διαγωνιστικές διαδικασίες, πέρα από την αίσθηση που αφήνει στον πολίτη και τις λαβές που δίνει στην αντιπολίτευση για να ανεβάσει τους τόνους, δημιουργεί υπαρκτά προβλήματα στη δρομολόγηση σημαντικών έργων και περιττό δημοσιονομικό βάρος στο κράτος.

Παράλληλα, ζητήματα που σχετίζονται με τον τρόπο ανάθεσης έργων έχουν ανακύψει και σε μεγάλα προγράμματα. Είναι πολύ χαρακτηριστική η περίπτωση του προγράμματος ΑΙΓΙΣ, που είχε ανακοινωθεί πριν περίπου έξι χρόνια και αφορούσε την προμήθεια πυροσβεστικών οχημάτων και άλλων μέσων πυρόσβεσης. Το πρόγραμμα ήταν φαραωνικό, ανακοινώθηκε από τον τότε υφυπουργό Πολιτικής Προστασίας Ν. Χαρδαλιά, το ύψος του έφτασε σε 2,1 δισ. ευρώ, με την πρόβλεψη τότε οι αγορές να γίνουν με απευθείας αναθέσεις, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πηγές. Κατέστη όμως σαφές ότι δεν γινόταν να προχωρήσει το πρόγραμμα κατ’ αυτόν τον τρόπο γιατί η Κομισιόν δεν θα έδινε χρηματοδότηση για έργα με απευθείας αναθέσεις. Η δρομολόγηση των διαγωνισμών άργησε με τη χώρα να παραλαμβάνει τα πρώτα μέσα πυρόσβεσης στα μέσα του 2025.

Η επίκληση της έκτακτης ανάγκης

Πρόσφατα η ΕΥΔΑΠ ζήτησε από την αρμόδια ρυθμιστική Αρχή να κηρυχθεί η Αθήνα σε κόκκινο συναγερμό λόγω της λειψυδρίας. Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης δίνει τη δυνατότητα να γίνουν τα αναγκαία έργα (υπολογίζονται συνολικού ύψους 2,5 δισ. ευρώ) τόσο με επείγουσες διαδικασίες όπως οι κλειστές διαπραγματεύσεις έργου ή με απευθείας αναθέσεις με την επίκληση του επείγοντος. Το πρόβλημα όμως είναι γνωστό εδώ και δεκαετίες. Η τωρινή κυβέρνηση έκανε εξαγγελίες τακτικά, κάθε χρόνο, από το 2020 για την αντιμετώπισή του. Το 2024 ο Κυρ. Μητσοτάκης δήλωσε: «Το πρόβλημα της λειψυδρίας αποκτά δομικά χαρακτηριστικά, θα χρειαστούν διαρθρωτικές παρεμβάσεις στη διαχείριση και της ύδρευσης και της άρδευσης, σύντομα η κυβέρνηση θα κάνει εξαγγελίες για αυτά τα κρίσιμα ζητήματα». Οι εξαγγελίες δεν έγιναν. Η Αθήνα κηρύχθηκε σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης και τα έργα θα προχωρήσουν με κατεπείγουσες διαδικασίες και με τις περιβαλλοντικές μελέτες να είναι απούσες από τη συζήτηση.

Η Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων δημοσίευσε πρόσφατα εγκύκλιο με την οποία καλούσε τους φορείς να προβαίνουν σε περαιτέρω αιτιολόγηση των απευθείας αναθέσεων στοχεύοντας στην ενίσχυση της νομιμότητας, της διαφάνειας και της ορθής δημοσιονομικής διαχείρισης. Μένει να δούμε αν θα αλλάξει κάτι δεδομένου ότι το όριο παραμένει στα 30.000 ευρώ και η επιλογή της απευθείας ανάθεσης, παρότι «εξαιρετική», παραμένει θελκτική λόγω του μικρού της διοικητικού βάρους για τους εκάστοτε φορείς.

Πηγή: Τα Νεα