Στρατηγική ήττα των ΗΠΑ το προσχέδιο τερματισμού του πολέμου Στρατηγική ήττα των ΗΠΑ το προσχέδιο τερματισμού του πολέμου
του Άρη Χατζηστεφάνου
Σε λιγότερο από 24 ώρες ο πρόεδρος Τραμπ πέρασε από τις απειλές περί αφανισμού του πολιτισμού του Ιράν, στο σημείο να αποδεχτεί τους βασικούς όρους της Τεχεράνης σαν βάση των διαπραγματεύσεων. Όπως είχαμε εξηγήσει πολλές φορές, οι απειλές και τα σχέδια επέκτασης του πολέμου από την πλευρά της Ουάσιγκτον αποτελούσαν το πρελούδιο της υποχώρησης του Τραμπ ο οποίος βρισκόταν για εβδομάδες εγκλωβισμένος σε ένα πόλεμο που ροκάνιζε τους βασικούς πυλώνες της αμερικανικής κυριαρχίας.
Όπως εξηγούσε, αμέσως μετά την απόφαση διακοπής των εχθροπραξιών, η πολιτική αναλύτρια Αμάλ Σαάντ στην ουσία «οι ΗΠΑ δεν συμφώνησαν σε κατάπαυση του πυρός, αλλά αποδέχτηκαν μια νέα ισορροπία δυνάμεων… Το Ιράν» εξηγούσε η ίδια «προχώρησε πολύ πέρα από αυτό που συνήθως επιτυγχάνουν οι εκεχειρίες και η κλασική αποτροπή, που είναι η επιστροφή στο status quo ante. Αντίθετα, η αντιπαράθεση δημιούργησε μια νέα στρατηγική πραγματικότητα, σύμφωνα με την οποία το Ιράν κατάφερε να αναδιαμορφώσει τον πολιτικό χάρτη της περιοχής, με την Τεχεράνη να αναδεικνύεται ως η πιο ισχυρή αντι-ηγεμονική δύναμη που διαμορφώνει τη νέα περιφερειακή τάξη».
Ο ίδιος ο Τραμπ στο μήνυμά του αναγκάστηκε να παραδεχθεί δημόσια ότι η διαπραγμάτευση πραγματοποιείται στη βάση των δέκα σημείων που παρουσίασε η Τεχεράνη – και όχι στα 15 δικά του σημεία. Τα δέκα ιρανικά αιτήματα (που κυκλοφορούν ανεπίσημα χωρίς σχετική τοποθέτηση του ανώτατου συμβουλίου εθνικής ασφαλείας του Ιράν) είναι τα εξής .
-Εγγυήσεις ότι το Ιράν δεν θα δεχτεί ξανά επίθεση
-Μόνιμο τέλος στον πόλεμο, όχι απλώς κατάπαυση του πυρός
-Τερματισμό των ισραηλινών επιθέσεων στο Λίβανο
-Άρση όλων των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν
-Τέλος σε όλες τις περιφερειακές συγκρούσεις εναντίον των συμμάχων του Ιράν
-Το Ιράν θα ανοίξει ξανά το Στενό του Ορμούζ
-Το Ιράν θα επιβάλει τέλος 2 εκατομμυρίων δολαρίων ανά πλοίο που διέρχεται από το Ορμούζ
-Το Ιράν θα μοιράζεται αυτά τα τέλη με το Ομάν
-Το Ιράν θα θεσπίσει κανόνες για την ασφαλή διέλευση από τα στενά του Ορμούζ
-Το Ιράν θα χρησιμοποιήσει τα τέλη του Ορμούζ για την ανοικοδόμηση αντί για αποζημιώσεις.
Να σημειωθεί ότι σε παρεμφερή εκδοχή των δέκα σημείων περιλαμβάνεται και το αίτημα απομάκρυνσης των αμερικανικών βάσεων από την περιοχή.
Όπως υποστήριξε και ο Βρετανός δημοσιογράφος Όουεν Τζόουνς το γεγονός ότι αυτά τα αιτήματα θα χρησιμοποιηθούν σαν βάση της διαπραγμάτευσης αποτελεί «τη μεγαλύτερη στρατηγική ήττα των ΗΠΑ από την εποχή που αναδύθηκαν ως υπερδύναμη». Ακόμη όμως και ιέρακες της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, όπως ο γνωστός νεοσυντηρητικός Μπιλ Κρίστολ χαρακτήρισαν τις εξελίξεις σαν «τη μητέρα όλων των TACOS» από τα αρχικά της φράσης Trump Always Chickens Out – Ο Τραμπ πάντα κιοτεύει.
Ολοκληρωτική είναι η αποτυχία και των σχεδίων του Ισραήλ – τα οποία όπως είχαμε εξηγήσει διέφεραν σε πολλά σημεία από αυτά της Ουάσιγκτον. Η προσπάθεια πρόκλησης εμφυλίου πολέμου, μέσω της δράσης πρακτόρων της Μοσάντ και της ενεργοποίησης κουρδικών ομάδων έπεσε στο κενό ενώ αντίθετα οι βομβαρδισμοί συσπείρωσαν τον ιρανικό πληθυσμό γύρω από την ηγεσία του.
Την ίδια στιγμή η Χεζμπολάχ στο Λίβανο απέδειξε ότι όχι μόνο δεν έχει αφανιστεί πολιτικά και στρατιωτικά, όπως υποστήριζαν διάφοροι γραμματοκομιστές του Τελ Αβίβ, αλλά τις τελευταίες ημέρες κατάφερνε σημαντικά στρατιωτικά χτυπήματα εναντίον του IDF.
Είναι δεδομένο ότι το Ισραήλ θα επιχειρήσει να δυναμιτίσει τον τερματισμό των εχθροπραξιών εναντίον του Ιράν με κάθε δυνατό μέσο. Για αυτό άλλωστε (όπως τουλάχιστον προκύπτει από τις πρώτες πληροφορίες) ο Τραμπ κράτησε το Τελ Αβίβ στο σκοτάδι στο τελευταίο στάδιο των διαπραγματεύσεων. Με το κύρος του όμως καταρρακωμένο στη διεθνή σκακιέρα και την αποδοχή του στη διεθνή κοινή γνώμη στα χαμηλότερα επίπεδα της ιστορίας του, είναι αμφίβολο αν μπορεί να αντιστρέψει το κλίμα.
Ο πόλεμος, όπως εξηγούσε πρόσφατα ο Ισραηλινός δημοσιογράφος Γκιντεόν Λεβί, είναι το όπιο της ισραηλινής κοινωνίας – και αν κρίνουμε από τις πρώτες αντιδράσεις στα social media – τα συμπτώματα της στέρησης είναι ήδη εμφανή. Όπως σημείωνε σε μήνυμά του ο παραιτηθείς πρώην επικεφαλής της αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας των ΗΠΑ, Τζο Κεντ «είναι ύψιστης σημασίας να εξασφαλίσουμε ότι οι Ισραηλινοί δεν θα σαμποτάρουν τη διαδικασία». Ο ίδιος αναφέρθηκε σε γνωστές πρακτικές του Ισραήλ να δολοφονεί τους διαπραγματευτές και να πραγματοποιεί χτυπήματα που κλιμακώνουν τις εχθροπραξίες.
