Περισσότερα από 70 έργα, δάνεια από μεγάλα μουσεία και μια έκθεση που δεν στήνει απλώς μια αναδρομή, αλλά ξαναφέρνει τον Ρόθκο σε διάλογο με τη Φλωρεντία, τον Μιχαήλ Άγγελο και τον Φρα Αντζέλικο

ΗΦλωρεντία δεν είναι εδώ απλώς η πόλη που φιλοξενεί μια μεγάλη έκθεση. Είναι μέρος της ίδιας της ιστορίας του Ρόθκο. Το «Rothko in Florence», που παρουσιάζεται στο Palazzo Strozzi έως τις 23 Αυγούστου, δεν μένει μόνο στους χώρους του μουσείου, αλλά συνεχίζεται στη Biblioteca Medicea Laurenziana και στο Museo di San Marco, δύο σημεία που φωτίζουν τη σχέση του ζωγράφου με την αρχιτεκτονική, τη σιωπή και την πνευματική ένταση της πόλης.

Ο βασικός κορμός της έκθεσης περιλαμβάνει περισσότερα από 70 έργα από διαφορετικές φάσεις της πορείας του, από τα πρώιμα παραστατικά έργα έως τις ώριμες αφηρημένες συνθέσεις και τα ύστερα σκοτεινά έργα. Στις συνεργαζόμενες συλλογές και στα δάνεια περιλαμβάνονται μεγάλα ιδρύματα όπως το MoMA, το Metropolitan Museum, η Tate, το Centre Pompidou και η National Gallery of Art.

Αυτό που κάνει την έκθεση να ξεχωρίζει είναι ότι δεν αντιμετωπίζει τον Ρόθκο μόνο ως έναν από τους μεγάλους ζωγράφους της αμερικανικής αφαίρεσης. Τον τοποθετεί ξανά μέσα σε μια πόλη που τον επηρέασε βαθιά. Το Wallpaper θυμίζει τη σημασία που είχε για εκείνον η Laurentian Library του Μιχαήλ Αγγέλου, ένας χώρος που τον είχε σημαδέψει από το ταξίδι του στην Ιταλία το 1950. Εκεί αναγνώριζε κάτι από την κλειστή, σχεδόν ασφυκτική ένταση που ήθελε να έχουν και οι δικοί του πίνακες.

Αυτό έχει σημασία γιατί βοηθά να δεις αλλιώς και τα ίδια τα έργα. Οι μεγάλοι πίνακες του Ρόθκο δεν ζητούσαν ποτέ να ιδωθούν σαν απλά αντικείμενα σε έναν τοίχο. Ήθελαν χώρο, απόσταση, σιωπή, μια συνθήκη σχεδόν σωματική. Στη Φλωρεντία αυτή η ανάγκη γίνεται πιο καθαρή, γιατί οι πίνακές του μπαίνουν σε διάλογο με κτίρια και δωμάτια που κουβαλούν ήδη το δικό τους ψυχικό βάρος.

Στο Palazzo Strozzi η διαδρομή περνά από όλες τις βασικές φάσεις του έργου του. Ξεκινά από τα πρώιμα παραστατικά έργα, συνεχίζει στις μεταβατικές αναζητήσεις και φτάνει στα ώριμα χρωματικά πεδία και στα ύστερα, πιο σκοτεινά έργα. Έτσι, η έκθεση δεν δείχνει μόνο τον Ρόθκο που όλοι αναγνωρίζουν, αλλά και τον δρόμο που τον οδήγησε εκεί.

Στη Laurentian Library, όμως, το βλέμμα αλλάζει. Εκεί δεν στέκεσαι απλώς απέναντι σε πίνακες του Ρόθκο· βρίσκεσαι και μέσα σε έναν χώρο που ο ίδιος είχε νιώσει έντονα. Το Wallpaper σημειώνει ότι ο ζωγράφος είχε μιλήσει ανοιχτά για την επίδραση που του είχε ασκήσει η βιβλιοθήκη του Μιχαήλ Αγγέλου και για το πώς αυτό το αίσθημα πίεσης, εγκλωβισμού και ψυχικής έντασης πλησίαζε πολύ αυτό που αναζητούσε στη δική του ζωγραφική.

Η δεύτερη στάση, στο Museo di San Marco, πηγαίνει τη συζήτηση ακόμη πιο βαθιά. Εκεί ο Ρόθκο έρχεται κοντά στον Φρα Αντζέλικο, όχι μέσα από κάποια εύκολη ιστορική αντιστοίχιση, αλλά μέσα από μια κοινή αίσθηση ησυχίας, απομόνωσης και περισυλλογής. Οι χώροι του μοναστηριού και οι τοιχογραφίες του Φρα Αντζέλικο δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου ο Ρόθκο μοιάζει να διαβάζεται λιγότερο ως ζωγράφος της αφαίρεσης και περισσότερο ως ζωγράφος μιας εσωτερικής εμπειρίας.

Στους τελευταίους μήνες της ζωής του, ο Ρόθκο δούλεψε πάνω σε τρεις σειρές μεγάλων έργων σε χαρτί. Κάποια συνομιλούν με τους σκοτεινούς πίνακες της περιόδου Black and Grey, άλλα είναι σχεδόν ανεπαίσθητα μέσα στο σκοτάδι τους, ενώ άλλα ανοίγουν σε απαλότερους τόνους, με γαλάζια, γήινες ροζ αποχρώσεις και τερακότα. Είναι έργα βαθιά προσωπικά, στραμμένα προς τα μέσα, με μια ήσυχη ομορφιά που δύσκολα ξεχνάς.

Ο Κρίστοφερ Ρόθκο, που έχει αφιερώσει τη ζωή του στη φροντίδα της κληρονομιάς του πατέρα του, έχει πει πως βλέπει αυτή την αίθουσα σχεδόν σαν ένα αυτόνομο έργο και ως την αγαπημένη του σε όλη την έκθεση. Όπως λέει, ο πατέρας του ήταν γνωστός για τη διανοητική του ένταση και για την αγάπη του στη συζήτηση, αλλά στην ουσία του ήταν ένας πολύ ζεστός άνθρωπος, με μεγάλη καρδιά και αυτό, πιστεύει, φαίνεται στους πίνακές του.

Το Wallpaper θυμίζει και μια άλλη πλευρά του: τον άνθρωπο που κουβαλούσε μέσα του την εμπειρία του αντισημιτισμού, της εβραϊκής καταγωγής, του εκτοπισμού και μιας βαθιάς αίσθησης ανθρώπινου πόνου. Δεν είναι το στοιχείο που εξηγεί μόνο του το έργο του, αλλά βοηθά να καταλάβει κανείς γιατί ακόμη και οι πιο ήσυχοι πίνακές του κρατούν μέσα τους τόση πίεση.

Γι’ αυτό και το «Rothko in Florence» δεν μοιάζει απλώς με ένα μεγάλο εικαστικό γεγονός της σεζόν. Είναι μια έκθεση που δείχνει πιο καθαρά πώς μπορεί να διαβαστεί ο Ρόθκο μέσα από τη Φλωρεντία και πώς η πόλη αυτή παραμένει, αθόρυβα αλλά σταθερά, μέσα στο έργο του.

Πηγή: lifo

Η Κίνα προετοιμαζόταν για την ενεργειακή κρίση χρόνια πριν: Το σχέδιο αυτάρκειας που αλλάζει τις ισορροπίες

Η παγκόσμια ενεργειακή κρίση που πυροδοτεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή βρίσκει πολλές χώρες απροετοίμαστες. Όχι όμως την Κίνα. Το Πεκίνο φαίνεται να είχε διαγνώσει εγκαίρως τους κινδύνους που θα μπορούσαν να απειλήσουν την ενεργειακή του ασφάλεια και, ήδη από το 2019, είχε θέσει σε εφαρμογή μια πολυεπίπεδη στρατηγική που σήμερα αποδίδει.

Παρά το γεγονός ότι παραμένει ο μεγαλύτερος εισαγωγέας πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως, με περίπου τα τρία τέταρτα των αναγκών της σε πετρέλαιο να καλύπτονται από εισαγωγές, η Κίνα έχει καταφέρει να ενισχύσει σημαντικά την ανθεκτικότητά της. Σε αντίθεση με άλλες ασιατικές οικονομίες, όπως το Βιετνάμ και οι Φιλιππίνες, που βρίσκονται αντιμέτωπες με σοβαρές ελλείψεις και αναζητούν βοήθεια, το Πεκίνο εμφανίζεται πιο θωρακισμένο απέναντι στις αναταράξεις.

Αύξηση των αποθεμάτων

Κεντρικός πυλώνας αυτής της στρατηγικής είναι η συστηματική αύξηση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, η κινεζική ηγεσία είχε αρχίσει να ενισχύει τα αποθέματα, φοβούμενη πιθανά προβλήματα σε κρίσιμα σημεία διέλευσης όπως το Στενό της Μάλακκα. Τα τελευταία χρόνια, και ιδιαίτερα ενόψει της αυξανόμενης γεωπολιτικής έντασης, η πολιτική αυτή εντάθηκε, με εισαγωγές πετρελαίου να αυξάνονται ταχύτερα από την κατανάλωση, δημιουργώντας ένα σημαντικό «μαξιλάρι» ασφάλειας.

Ταυτόχρονα, η χώρα ηγείται παγκοσμίως στην ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η μαζική επένδυση σε ηλιακή, αιολική και υδροηλεκτρική ενέργεια έχει αρχίσει να αλλάζει τη δομή της ζήτησης. Η κατανάλωση καυσίμων όπως βενζίνη και ντίζελ παρουσιάζει μείωση, ενώ η ηλεκτροκίνηση γνωρίζει εκρηκτική ανάπτυξη, μετατρέποντας την Κίνα στη μεγαλύτερη αγορά ηλεκτρικών οχημάτων στον κόσμο.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ανάπτυξη της εγχώριας πετροχημικής βιομηχανίας. Εκεί όπου στο παρελθόν η Κίνα εξαρτιόταν από δυτικές εταιρείες για κρίσιμες πρώτες ύλες και τεχνολογίες, σήμερα έχει καταφέρει να κυριαρχεί σε τομείς όπως η παραγωγή πολυεστέρα και νάιλον, καλύπτοντας μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ζήτησης.

Πρόκειται για μια στρατηγική που δεν περιορίζεται στην ενέργεια, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της βιομηχανικής πολιτικής και της εθνικής ασφάλειας.
Η στροφή αυτή δεν είναι τυχαία. Από την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, το Πεκίνο άρχισε να επαναξιολογεί τη θέση του στο παγκόσμιο σύστημα, ενισχύοντας τον κρατικό έλεγχο και επενδύοντας σε στρατηγικούς τομείς. Η έννοια της «ανθεκτικότητας των εφοδιαστικών αλυσίδων» έγινε κεντρική, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από ξένες αγορές και τη θωράκιση απέναντι σε πιέσεις.

Το αποτέλεσμα είναι ένα ενεργειακό μοντέλο που συνδυάζει στοιχεία αντίφασης: από τη μία πλευρά, αυξημένη χρήση άνθρακα ως «γέφυρα» προς το μέλλον· από την άλλη, ηγετικός ρόλος στις καθαρές τεχνολογίες. Αυτή η διπλή στρατηγική επιτρέπει στην Κίνα να διατηρεί την παραγωγική της ισχύ ακόμη και σε περιόδους κρίσης.

Ενδεικτική είναι η περίπτωση των λιπασμάτων. Η Κίνα παράγει περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων αζωτούχων λιπασμάτων, χρησιμοποιώντας κυρίως άνθρακα αντί πετρελαίου. Την ώρα που οι διεθνείς τιμές της ουρίας έχουν εκτιναχθεί λόγω της κρίσης, οι εγχώριες τιμές παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα της κινεζικής παραγωγής.

Η στρατηγική αυτή δείχνει ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι πλέον μόνο ζήτημα προμηθειών, αλλά συνολικού σχεδιασμού. Η Κίνα δεν επιδιώκει απλώς να εξασφαλίσει ενέργεια, αλλά να ελέγξει ολόκληρη την αλυσίδα αξίας – από την παραγωγή έως τη βιομηχανική αξιοποίηση.

Σε έναν κόσμο που εισέρχεται σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αστάθειας, το κινεζικό μοντέλο αναδεικνύεται ως παράδειγμα στρατηγικής προετοιμασίας. Και ίσως προμηνύει το πώς θα κινηθούν και άλλες μεγάλες οικονομίες στο μέλλον: με λιγότερη εξάρτηση, περισσότερη αυτάρκεια και έναν ολοένα πιο κεντρικό ρόλο του κράτους στον σχεδιασμό της ενέργειας.