Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έφτασε με κολακείες, διευθύνοντες συμβούλους και την ανάγκη για προ-μεσοπρόθεσμες εμπορικές νίκες, το Πεκίνο παρέμεινε τυπικό και αρνήθηκε να υποχωρήσει σε βασικά ζητήματα.

Η Κίνα διατήρησε το πάνω χέρι κατά την επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο αυτή την εβδομάδα. Ο ίδιος προσπάθησε εμφανώς να κερδίσει την εύνοια του Κινέζικου προέδρου Σι Τζινπίνγκ, αλλά ο ομόλογός του δεν έκανε καμία προσπάθεια να ανταποδώσει.

Ο Τραμπ έχει επαινέσει προσωπικά τον Σι ως σπουδαίο ηγέτη και έχει καυχηθεί για τους προσωπικούς του δεσμούς μαζί του. Το έθεσε σε μεγάλο βαθμό στην έναρξη των επίσημων συνομιλιών σε επίπεδο αντιπροσωπείας στο Πεκίνο, προκαλώντας ένα χαμόγελο από τον συνήθως απαθή Σι, ο οποίος, με τη σειρά του, δεν ένιωσε την ανάγκη να παίξει με το κοινό.

Ο Τραμπ δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στην Κίνα και ο Σι δεν θα ήθελε, σε καμία περίπτωση, να τον αποκαταστήσει άσκοπα στα μάτια του κοινού στην Κίνα.

Νωρίτερα, κατά τη διάρκεια της τελετής υποδοχής στη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού, ο Τραμπ έκανε αρκετές υπερβολικά θερμές σωματικές χειρονομίες προς τον Σι, αλλά ο Κινέζος ηγέτης παρέμεινε τυπικός και απαθής. Ενεργώντας ως μνηστήρας, ο Τραμπ ουσιαστικά έδωσε στον Σι το πολιτικό και ψυχολογικό πάνω χέρι.

Ο Τραμπ ουσιαστικά παρουσίασε τον εαυτό του ως κάποιον που είχε έρθει για να ζητήσει χάρες από την Κίνα. Ο καυχησιολόγος του ότι μόνο οι νούμερο ένα, όχι οι νούμερο δύο κορυφαίων αμερικανικών εταιρειών τον συνόδευαν, δεν πρόδιδε σχεδόν καμία δύναμη, μετά από χρόνια επιθέσεων της Ουάσινγκτον (και του ίδιου του Τραμπ) κατά των επιχειρηματικών πρακτικών της Κίνας, φερόμενων «κλοπών» Αμερικανών καταναλωτών και κλοπής τεχνολογίας. Αυτό, παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ είχε επιβάλει σαρωτικούς δασμούς σε κινεζικά προϊόντα και είχε κινηθεί για να περιορίσει τη ροή προηγμένης τεχνολογίας, ιδίως τσιπ, στην Κίνα.

Το μήνυμα, αντιθέτως, ήταν αυτό της προθυμίας να διερευνηθεί η ανανεωμένη οικονομική αλληλεξάρτηση, με τα μεγαλύτερα ονόματα στις αμερικανικές επιχειρήσεις να αναζητούν ανοίγματα στην κινεζική αγορά - και αυτό μετά από όλες τις συζητήσεις για αποσύνδεση, μείωση του κινδύνου στις αλυσίδες εφοδιασμού, μετεγκατάσταση, ώθηση στις αμερικανικές εταιρείες να επενδύσουν εγχώρια και να δημιουργήσουν αμερικανικές θέσεις εργασίας, και ούτω καθεξής.

Από την κάλυψη της επίσκεψης από τα μέσα ενημέρωσης, δεν φαίνεται ότι η κινεζική πλευρά ένιωσε καταβεβλημένη από τη σύνθεση της αντιπροσωπείας του Τραμπ. Η έμφαση στην αναφορά δόθηκε στους επαίνους του Τραμπ για τον Σι, στην άνοδο του κύρους της Κίνας, στην εμπλοκή των ΗΠΑ με την Κίνα ως ισότιμη παγκόσμια δύναμη, στον καθορισμό ενός νέου πλαισίου συνεργασίας και στην επίσκεψη του Τραμπ στην Κίνα όταν ήταν σχετικά αδύναμος στο εσωτερικό και χρειαζόταν εμπορικές συμφωνίες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.

Κανονικά, πριν από μια επίσκεψη αυτής της σημασίας, η οποία προετοιμαζόταν εδώ και πολλούς μήνες, οι δύο πλευρές αρχίζουν να επεξεργάζονται μια κοινή δήλωση που θα απαριθμεί τα συμφωνηθέντα αποτελέσματα. Σε αυτήν την περίπτωση, δεν έχει εκδοθεί κοινή δήλωση, πράγμα που σημαίνει ότι σε πολλά αμφιλεγόμενα σημεία, οι διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών δεν μπορούν να γεφυρωθούν.

Το ζήτημα της Ταϊβάν είναι ιδιαίτερα διχαστικό. Μια συμφωνημένη διατύπωση για το Ιράν, με τις ΗΠΑ να είναι η εμπνευστής του πολέμου και επίσης να έχουν αποκλείσει στρατιωτικά το Στενό του Ορμούζ, θα ήταν δύσκολη (η Κίνα ασκεί βέτο σε μονομερή ψηφίσματα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, με πρωτοβουλία των ΗΠΑ). Το ίδιο ισχύει και για τη Νότια Σινική Θάλασσα και πολλά άλλα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων των κυρώσεων, των δασμών και της εμπορικής ανισορροπίας. Όλα αυτά υποδηλώνουν ότι η επίσκεψη δεν παρήγαγε ορατά συγκεκριμένα αποτελέσματα.

Οι δύο πλευρές έδωσαν τις δικές τους εκτιμήσεις για την επίσκεψη, γεγονός που καθιστά δύσκολη την εκτίμηση του πραγματικού αποτελέσματος. Η εκτίμηση των ΗΠΑ είναι ασυνήθιστα συγκρατημένη, δεδομένης της ζωντάνιας και των υπερβολών που χαρακτηρίζουν τις δηλώσεις και τις παρουσιάσεις του Τραμπ. Η εκτίμηση αναφέρει απλώς ότι ο Τραμπ «είχε μια καλή συνάντηση» με τον Σι. Χωρίς υπερθετικούς βαθμούς.

Συζητήθηκαν τρόποι ενίσχυσης της διμερούς οικονομικής συνεργασίας, μεταξύ άλλων μέσω της επέκτασης της πρόσβασης των αμερικανικών επιχειρήσεων στις κινεζικές αγορές και της αύξησης των κινεζικών επενδύσεων στις αμερικανικές βιομηχανίες. Συζητήθηκαν οι υψηλότερες κινεζικές αγορές αμερικανικών γεωργικών προϊόντων, αλλά δεν αναφέρθηκαν στοιχεία για το καλαμπόκι, τη σόγια, το σόργο, το βοδινό κρέας κ.λπ., αν και στις δημόσιες δηλώσεις του ο Τραμπ δήλωσε ότι η Κίνα είχε συμφωνήσει να αγοράσει 200 ​​αεροσκάφη Boeing και αμερικανικό πετρέλαιο.

Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ ​​Μπέσεντ, δήλωσε στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ότι οι ΗΠΑ και η Κίνα έχουν επίσης συζητήσει τη δημιουργία ενός «Συμβουλίου Εμπορίου» και ενός «Συμβουλίου Επενδύσεων» για την επίβλεψη του εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών.

Φαίνεται ότι έχουν επιτευχθεί κάποιες συνεννοήσεις, αλλά όχι κάτι σημαντικό, καθώς ο Σι μιλάει για τις οικονομικές και εμπορικές ομάδες που έχουν καταλήξει σε ένα γενικά ισορροπημένο και θετικό αποτέλεσμα, κάτι που αποτελεί μια διακριτική διατύπωση, σε αντίθεση με τον ισχυρισμό του Τραμπ ότι «πέτυχε μια φανταστική εμπορική συμφωνία». Ο Σι έχει δηλώσει ότι η Κίνα θα συνεχίσει να ανοίγεται.

Και οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι το Στενό του Ορμούζ πρέπει να παραμείνει ανοιχτό για να υποστηρίξει την ελεύθερη ροή ενέργειας, κάτι που είναι καλό κατ' αρχήν όσον αφορά την πρόσβαση της Κίνας στην ενέργεια από τον Κόλπο, και οι ΗΠΑ επίσης δεν θέλουν οι τιμές του πετρελαίου να εκτοξευθούν πέρα ​​από ένα σημείο. Ο Σι κατέστησε επίσης σαφές ότι η Κίνα αντιτίθεται στην στρατιωτικοποίηση του Στενού, χρησιμοποιώντας διττή γλώσσα, καθώς αυτή η θέση ισχύει και για την τοποθέτηση πολεμικών πλοίων των ΗΠΑ στην περιοχή και τον αποκλεισμό του Στενού. Όσον αφορά την επιβολή διοδίων, όχι μόνο η Κίνα είναι αντίθετη, αλλά και η Ινδία, επειδή αυτό μπορεί να έχει ευρύτερες επιπτώσεις.

Το γεγονός ότι η Κίνα εξέφρασε ενδιαφέρον να αγοράσει περισσότερο αμερικανικό πετρέλαιο για να μειώσει την εξάρτησή της από το Στενό στο μέλλον όχι μόνο δεν αποτελεί δέσμευση, αλλά είναι και ειρωνικό, καθώς οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει κυρώσεις στα «διυλιστήρια κασσίτερου» της Κίνας που αγοράζουν ιρανικό πετρέλαιο και έχουν τερματίσει τους ακμάζοντες πετρελαϊκούς δεσμούς μεταξύ Βενεζουέλας και Κίνας.

Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι και οι δύο χώρες συμφώνησαν πραγματικά ότι το Ιράν δεν μπορεί «ποτέ» να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, δεδομένου ότι αυτή είναι η κεντρική δικαιολογία για τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Η Κίνα, ως πρώην συμβαλλόμενο μέρος της JCPOA, θα ήταν σε κάθε περίπτωση απρόθυμη να δει το Ιράν να αποκτά πυρηνικά όπλα λόγω των περιφερειακών επιπτώσεων. Ο ισχυρισμός του Τραμπ ότι ο Σι είπε κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής τους ότι το Πεκίνο δεν θα παρείχε στρατιωτικό εξοπλισμό στο Ιράν ακούγεται μάλλον περισσότερο σαν αυτό που θα ήθελε να ακούσει η Ουάσινγκτον - όπως συμβαίνει και με την υποτιθέμενη στρατιωτική τεχνολογική υποστήριξη της Κίνας προς τη Ρωσία.

Απαντώντας στον ισχυρισμό του Τραμπ ότι ο Σι Τζινπίνγκ είχε προσφέρει τη βοήθεια της Κίνας για την επίτευξη διευθέτησης με το Ιράν, το κινεζικό Υπουργείο Εξωτερικών παρουσίασε εκτενώς τη θέση του Πεκίνου. Ανέφερε ότι η Κίνα αναγνωρίζει ότι η σύγκρουση έχει ασκήσει σοβαρή πίεση στην παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, τις αλυσίδες εφοδιασμού, τη διεθνή εμπορική τάξη και τη σταθερότητα του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού. Πρόσθεσε ότι δεν έχει νόημα να συνεχιστεί αυτή η σύγκρουση, η οποία δεν θα έπρεπε να είχε συμβεί εξαρχής, και ότι ο διάλογος και η διαπραγμάτευση είναι ο σωστός δρόμος προς τα εμπρός όσο η χρήση βίας βρίσκεται σε αδιέξοδο. Ζήτησε μια διευθέτηση του ιρανικού πυρηνικού ζητήματος και άλλων ζητημάτων που να λαμβάνουν υπόψη τις ανησυχίες όλων των μερών, μια συνολική και διαρκή κατάπαυση του πυρός το συντομότερο δυνατό και να τεθούν τα θεμέλια για την οικοδόμηση μιας βιώσιμης αρχιτεκτονικής ασφάλειας για την περιοχή.

Οι ΗΠΑ δεν ανέφεραν την Ταϊβάν στην ανακοίνωση της συνάντησης. Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, η Κίνα φαίνεται να έθεσε το θέμα της Ταϊβάν στις συνομιλίες. Η Ουάσινγκτον φαίνεται να έχει αναγνωρίσει τη θέση του Πεκίνου, να έχει επαναδιατυπώσει τη δική της άποψη και στη συνέχεια να έχει προχωρήσει.

Οι ΗΠΑ δεν ανέφεραν την Ταϊβάν στην ανάγνωση της συνάντησης. Ο Τραμπ παραδέχτηκε στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ότι ο Σι είχε θέσει το ζήτημα με ένταση, συμπεριλαμβανομένου του ζητήματος των προμηθειών όπλων των ΗΠΑ στην Ταϊβάν, αλλά άκουσε και δεν απάντησε. Ο Τραμπ έκτοτε έχει επίσης αμφιταλαντευτεί σχετικά με την υπεράσπιση της Ταϊβάν και την έγκριση της εκτελεστικής εξουσίας για την παροχή βοήθειας σε όπλα ύψους 14 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς την Ταϊβάν, η οποία εγκρίθηκε από το Κογκρέσο των ΗΠΑ. Έχει επίσης καλέσει την Ταϊβάν και την Κίνα να «ηρεμήσουν», εννοώντας να αποφύγουν τις προκλήσεις.

Η κινεζική ερμηνεία της συνόδου κορυφής Xi-Trump έχει μια σκληρή, ρεαλιστική και απαιτητική χροιά. Η έμφαση δίνεται σε μια σχέση που βασίζεται στην ισότητα. Κεντρική θέση δίνεται στον χειρισμό του ζητήματος της Ταϊβάν από τις ΗΠΑ, με τον Xi να προειδοποιεί ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί με τη μέγιστη προσοχή. Εάν αντιμετωπιστεί σωστά, οι διμερείς σχέσεις μπορούν να διατηρήσουν τη συνολική σταθερότητα, αλλά εάν αντιμετωπιστεί άσχημα, μπορεί να οδηγήσει σε αντιπαράθεση, ακόμη και σε σύγκρουση, ωθώντας ολόκληρη τη σχέση σε μια πολύ επικίνδυνη κατάσταση. Αυτό έχει επιπτώσεις στην απόφαση του Trump σχετικά με το πακέτο όπλων ύψους 14 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την Ταϊβάν που ενέκρινε το Κογκρέσο των ΗΠΑ.

Όταν ο Σι μιλάει για μια συμφωνία για την εγκαθίδρυση μιας «εποικοδομητικής και σταθερής σχέσης μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ», υπονοεί ότι οι προκλήσεις προέρχονται από τις ΗΠΑ και ότι η Κίνα είναι θύμα. Αυτή είναι η συνήθης κινεζική τακτική να επιρρίπτει την ευθύνη για τη διαχείριση των δεσμών στους ώμους άλλων και να μην αναλαμβάνει τη δική της ευθύνη στη δημιουργία εντάσεων.

Ο Σι λέει ότι αντιμέτωποι με διαφορές και τριβές, η ισότιμη διαβούλευση είναι η μόνη σωστή επιλογή, η οποία είναι μια άλλη φόρμουλα που θέτει το βάρος της «σωστής επιλογής» στο άλλο μέρος και όχι στην Κίνα.

Για τον Xi, η σταθεροποίηση των διμερών σχέσεων και η ενίσχυση της επικοινωνίας ήταν σημαντικές. Κατά την άποψή του, «έχουμε καθιερώσει ένα νέο καθεστώς που ονομάζεται «Εποικοδομητική Στρατηγική Σταθερή Σχέση Κίνας-ΗΠΑ»» με τις ΗΠΑ. Πρόσθεσε ότι οι δύο πλευρές είχαν «επιτύχει σημαντικές συμφωνίες για τη σταθεροποίηση των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων, την επέκταση της πρακτικής συνεργασίας σε διάφορους τομείς και την ορθή διαχείριση των αμοιβαίων ανησυχιών». Η αναφορά γίνεται στον ορθό χειρισμό των αριθμών στις δηλώσεις που κάνει η Κίνα για τα συνοριακά ζητήματα με την Ινδία. Το υπονοούμενο είναι ότι δεν είναι η Κίνα αλλά η άλλη πλευρά που δεν αντιμετωπίζει σωστά τις διαφορές.

Ο Σι κατέφυγε επίσης σε τυπικά κλισέ σχετικά με την «ενίσχυση της αμοιβαίας κατανόησης, την εμβάθυνση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης... και την ειρηνική συνύπαρξη και την αμοιβαία επωφελή συνεργασία που βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό».

Στις εναρκτήριες παρατηρήσεις του προς τον Τραμπ στις επίσημες συνομιλίες, ο Σι κάλεσε τις ΗΠΑ να είναι «εταίροι, όχι αντίπαλοι» και αναφέρθηκε στην υπέρβαση της παγίδας του Θουκυδίδη. Το έχει κάνει και στο παρελθόν, αλλά το γεγονός ότι επέλεξε να το κάνει όταν η συζήτηση για αυτήν την έννοια δεν είναι πλέον επίκαιρη διεθνώς, υποδηλώνει ότι ο Σι ήθελε να αναβιώσει τη συζήτηση και να μεταφέρει ότι η Κίνα ήταν πλέον η ανερχόμενη δύναμη που ήταν σε θέση να συγκρουστεί ενδεχομένως με τις ΗΠΑ ως την καθιερωμένη δύναμη.

Ο Τραμπ φαίνεται να κατάλαβε το μήνυμα με καθυστέρηση και αργότερα, στην ανάρτησή του στο Truth Social, το χαρακτήρισε ως έναν κομψό τρόπο του Σι να αναφερθεί στις ΗΠΑ ως μια παρακμάζουσα δύναμη. Το διακριτικό μήνυμα εδώ από τον Σι είναι επίσης ότι η Κίνα και οι ΗΠΑ είναι οι κύριες δυνάμεις σήμερα και φέρουν την κοινή ευθύνη για την παγκόσμια ειρήνη και ευημερία - μια πιθανή υπόδειξη μιας G2.

Πηγή: RT

Η καταληκτική του ομιλία στο Συνέδριο της ΝΔ.

Αιχμές για τη στάση του Κώστα Καραμανλή και του Αντώνη Σαμαρά άφησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην ομιλία του, στο κλείσιμο του 16ου συνεδρίου της Νέας Δημοκρατίας.

Τη στιγμή που δεκάδες στελέχη αλλά και οι περισσότεροι δελφίνοι έκαναν άνοιγμα στους πρώην πρωθυπουργούς, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε, χωρίς να κατονομάσει ότι «την ιστορία την γράφουν πάντα οι παρόντες και οι συμμετέχοντες στους αγώνες» και πρόσθεσε πως «είμαστε πιο ενωμένοι από ποτέ». Παράλληλα, απευθύνθηκε προς τα μέλη της γαλάζιας παράταξης και τόνισε ότι «εσείς είστε η δύναμη της Νέας Δημοκρατίας», ενώ σε άλλο σημείο έκανε λόγο για «πατριώτες του καναπέ».

Για τις επόμενες εκλογές σημείωσε ότι «θα γίνουν το 2027, που σημαίνει ότι έχουμε πολύ δουλειά μπροστά μας», ενώ τόνισε πως το οικονομικό επιτελείο δεν θα ενδώσει «στον πειρασμό της παροχολογίας.

Μιλώντας για τις γεωπολιτικές εξελίξεις, δήλωσε πως «τα σύννεφα σκοτεινιάζουν στο διεθνή ορίζοντα» και για αυτό και η «σταθερότητα είναι προτεραιότητα». Σχετικά με την «Ελλάδα του 2030» είπε πως πρέπει να υπάρχει διαρκής ανάπτυξη που θα «μετατρέπει τη συλλογική πρόοδο σε ατομική προοπτική», κάνοντας, ταυτόχρονα λόγο για «ισχυρή άμυνα και διπλωματία».

Για την αντιπολίτευση έκανε για άλλη μία φορά λόγο για τοξικότητα, ενώ άφησε αιχμές προς τον Αλέξη Τσίπρα, καθώς όπως είπε «εμείς δεν έχουμε face control ούτε μοιραζόμαστε σε πλατείες και εξώστες. είμαστε ορμητήριο δράσης».

Τέλος, μιλώντας για τις εκλογές σημείωσε ότι δεν πρέπει να γυρίσουμε σε μία περίοδο «ακυβερνησίας και πειραματισμών», ενώ μίλησε και πάλι για τον τριψήφιο αριθμό στο Μαξίμου, εάν υπάρξει κρίση.

Μάλιστα είπε πως «με βεβαιότητα θα έρθει αυτή στιγμή», διευκρινίζοντας  πως δεν θέτει «εκβιαστικά διλήμματα».

Με δεύτερη ανάρτηση - που και αυτή περιέχει ένα σύντομο βίντεο, ο Αλέξης Τσίπρας προαναγγέλλει την ανακοίνωση του νέου πολιτικού του κόμματος

«Τον Σεπτέμβρη θα είναι αργά…» είναι το μήνυμα του δεύτερου σύντομου βίντεο του πρώην πρωθυπουργού, με το οποίο ο Αλέξη Τσίπρα, προαναγγέλλει την ανακοίνωση του νέου πολιτικού του κόμματος.

Πρόκειται για φράση που χρησιμοποίησε και στην εκδήλωση στο θέατρο Ρεματιάς στο Χαλάνδρι.

Όπως εκτιμάται, με το τρίτο στη σειρά βίντεο,  που αναμένεται να ανέβει αύριο το πρωί, ο κ. Τσίπρας θα αποκαλύψει και την ημερομηνία της ανακήρυξης του νέου κόμματος.

Ο Αλέξης Τσίπρας από το Χαλάνδρι έδωσε ένα σαφές σήμα ετοιμότητας και αυτό δεν είχε αποδέκτες μόνο τη βάση ή στους ανυπόμονους ψηφοφόρους του, αλλά και το πολιτικό σύστημα εν μέσω εμφάνισης μάλιστα και άλλων κομματικών σχηματισμών.

Αλέξης Τσίπρας: «Τον Μάρτη ήταν νωρίς…»

Το Σάββατο ο κ. Τσίπρας ανήρτησε ένα σύντομο βίντεο με στιγμιότυπα από σχόλια που ανέφεραν, μεταξύ άλλων, «σε περιμένουμε πρόεδρε», «γρήγορα πρόεδρε», «είσαι η μόνη ελπίδα», «είμαστε μαζί σου! Γερά Αλέξη».

Στο βίντεο ακούγεται μια φωνή υποστηρικτή του πρώην πρωθυπουργού που λέει «ανακοίνωσέ το». Ο Αλέξης Τσίπρας έγραψε στην ανάρτηση, δίνοντας μια πρώτη απάντηση σε όσους του ζητούν να ανακοινώσει το κόμμα γρήγορα, ότι «τον Μάρτιο ήταν νωρίς».

Δείτε το βίντεο:

Στην ηλιακή ενέργεια έχει αποθέσει τις ελπίδες του το καθεστώς, ώστε να απεξαρτηθεί από το πετρέλαιο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Ηδη, με τη βοήθεια κινεζικών κεφαλαίων, στο νησί λειτουργούν δεκάδες ηλιακά πάρκα και οι ανανεώσιμες πηγές καλύπτουν περίπου το 10% των αναγκών σε ηλεκτρικό. Τι θα γίνει όμως με το υπόλοιπο 90%;

Μια νέα επανάσταση εκτυλίσσεται σιωπηλά στην Κούβα τα τελευταία χρόνια –με τη συνδρομή, μάλιστα, της Κίνας–, ενώ ο συνεχιζόμενος ενεργειακός στραγγαλισμός της από τις ΗΠΑ θα μπορούσε να την επιταχύνει. Ο λόγος για τη λεγόμενη «revolución solar», την ηλιακή επανάσταση του χειμαζόμενου νησιωτικού κράτους της Καραϊβικής, με στόχο την απεξάρτησή του από το πετρέλαιο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Την περασμένη Τετάρτη, μία ημέρα προτού ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ μεταβεί στην Αβάνα για να μεταφέρει την απαίτηση του Λευκού Οίκου για «ριζικές αλλαγές» στο καθεστώς, το CNN παρουσίασε σε εκτενές δημοσίευμά του αυτό που χαρακτηρίζεται ως μία από τις ταχύτερες ενεργειακές μεταβάσεις στον πλανήτη. Σύμφωνα με στοιχεία της εξειδικευμένης στην ενέργεια δεξαμενής σκέψης Ember, η αξία των εισαγωγών φωτοβολταϊκών πλαισίων και μπαταριών από την Κίνα στην Κούβα αυξήθηκε κατά πάνω από 1.800% από το 2020 έως το 2025, με τη μεγαλύτερη αύξηση να καταγράφεται την προηγούμενη χρονιά. Ηδη στη χώρα λειτουργούν δεκάδες ηλιακά πάρκα, ενώ έχει ήδη δρομολογηθεί η κατασκευή (με κινεζικά κεφάλαια) πολλών ακόμα.

Βεβαίως, η χώρα εξακολουθεί να εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα. Ωστόσο ορισμένοι ειδικοί πιστεύουν ότι η ασφυκτική πίεση των ΗΠΑ –ακόμη και με απειλές για κατάληψη του νησιού– θα μπορούσε να επιταχύνει την ενεργειακή μετάβαση της Κούβας. Περισσότερη ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές σημαίνει λιγότερη εξάρτηση από τις εισαγωγές καυσίμων, ενώ μια τέτοια εξέλιξη θα συνέβαλλε σημαντικά στην «εξουδετέρωση αυτού του μοχλού καταναγκασμού» από το εξωτερικό, όπως δήλωσε ο Κέβιν Κάσμαν, οικονομολόγος στο Transition Security Project, έναν αμερικανο-βρετανικό ερευνητικό οργανισμό.

Αλλοι, όμως, προειδοποιούν ότι το ενεργειακό τοπίο στην Κούβα είναι τόσο ζοφερό, το ηλεκτρικό δίκτυο τόσο διαλυμένο και τα οικονομικά της τόσο απελπιστικά, που οι ανανεώσιμες πηγές θα μπορούσαν να αποτελέσουν μόνο ένα μικρό μέρος της εξίσωσης, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, με την πλειονότητα των εξουθενωμένων Κουβανών να μην αισθάνονται τα οφέλη αυτής της απότομης στροφής προς την ηλιακή ενέργεια. Μια ηλιακή επανάσταση «ακούγεται ωραία στα χαρτιά, αλλά πρέπει να διαθέτεις και τους πόρους», σημείωσε ο Ρικάρντο Τόρες, ένας κουβανός οικονομολόγος στο American University της Ουάσινγκτον.

Το πετρέλαιο αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του ενεργειακού συστήματος της Κούβας, με το μεγαλύτερο ποσοστό του να εισάγεται. Τη δεκαετία του 1980 κύριος προμηθευτής ήταν η Σοβιετική Ενωση, ενώ μετά την κατάρρευσή της τη δεκαετία του ’90 η Αβάνα στράφηκε στο Καράκας, συνάπτοντας μια ειδική συμφωνία, με την Κούβα να στέλνει στη Βενεζουέλα ιατρικό προσωπικό με αντάλλαγμα πετρέλαιο. Ομως στις αρχές Ιανουαρίου, μόλις μέρες μετά τη σύλληψη/απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο από τις ΗΠΑ, η κυβέρνηση Τραμπ έκλεισε τη στρόφιγγα, ενώ λίγο αργότερα επέβαλε πρακτικά εμπάργκο πετρελαίου στο νησί, απειλώντας με επιπρόσθετους δασμούς άλλους προμηθευτές της Κούβας, συμπεριλαμβανομένου του Μεξικού.

Οι επιπτώσεις υπήρξαν καταστροφικές, με ολόκληρη τη χώρα να βυθίζεται στο σκοτάδι τουλάχιστον τρεις φορές μόνο τον Μάρτιο και δέκα εκατομμύρια άνθρωποι να μένουν χωρίς ηλεκτρικό, ενώ οι πολύωρες και εξαντλητικές διακοπές της ηλεκτροδότησης αποτελούν πλέον κανονικότητα στο νησί. Το βράδυ της Τετάρτης 13/5 ξέσπασαν ταραχές σε αρκετές γειτονιές της Αβάνας, με απαυδισμένους πολίτες να μπλοκάρουν δρόμους, πυρπολώντας σωρούς από σκουπίδια, και να φωνάζουν «Ανάψτε τα φώτα!». Λίγες ώρες νωρίτερα ο υπουργός Ενέργειας Βισέντε ντε λα Ο Λέβι είχε ανακοινώσει πως η χώρα έχει ξεμείνει από ντίζελ και μαζούτ και ότι το δίκτυο ηλεκτροδότησης έχει περιέλθει σε «κρίσιμη» κατάσταση.

«Η Κούβα είναι ανοιχτή σε όποιον θέλει να μας πουλήσει καύσιμα», δήλωσε απεγνωσμένος ο κουβανός υπουργός. Πρόκειται για τη χειρότερη ενεργειακή κρίση εδώ και δεκαετίες, ωστόσο τα μπλακ-άουτ αποτελούν μέρος της καθημερινότητας των πολιτών για πολλά χρόνια, καθώς οι απαρχαιωμένες υποδομές ηλεκτροδότησης συχνά «λυγίζουν» υπό το βάρος μιας ζήτησης που αδυνατούν να καλύψουν. Προτελευταία φορά η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά το 2024, με πολυήμερα γενικά μπλακ-άουτ σε ολόκληρο το νησί. Τότε το καθεστώς αποφάσισε να στραφεί στην ηλιακή ενέργεια, προβάλλοντάς την ως λύση στα ενεργειακά προβλήματα της χώρας.

Οσο για τη συμβολή του Πεκίνου, το 2023 η Κίνα εξήγαγε στην Κούβα ηλιακά πάνελ αξίας μόλις τριών εκατ. δολαρίων, ενώ το 2025 το αντίστοιχο ποσό ήταν 117 εκατ. Αβάνα και Πεκίνο έχουν συνάψει συμφωνία για την κατασκευή περισσότερων από ενενήντα ηλιακών πάρκων έως το 2028, με στόχο την ενίσχυση του δικτύου με 2 γιγαβάτ ηλιακής ενέργειας, ποσότητα που επαρκεί για την ηλεκτροδότηση περισσότερων από 1,5 εκατ. νοικοκυριών.

Το πρώτο εγκαινιάστηκε από τον πρόεδρο της χώρας Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ τον Φεβρουάριο του 2025, ενώ σήμερα λειτουργούν ήδη περί τα πενήντα σε όλη τη χώρα. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καλύπτουν πλέον περίπου το 10% των αναγκών της Κούβας σε ηλεκτρικό, όταν το αντίστοιχο ποσοστό το 2024 ήταν μόλις 3%. Η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί για αύξησή του στο 24% έως το 2030. Ωστόσο, για να μην εξαρτάται η Κούβα από τις εισαγωγές πετρελαίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, το ποσοστό θα πρέπει να ξεπεράσει το 90%. Και για να συμβεί αυτό απαιτούνται τουλάχιστον 8 δισ. δολάρια τα οποία, τα οποία το καθεστώς αδυνατεί να διαθέσει.