Στην καστροπολιτεία θαυμάζουμε τις βυζαντινές εκκλησίες, ανηφορίζουμε ως την Άνω Πόλη, απολαμβάνουμε τη θέα κι ύστερα πίνουμε άφθονο κρασί Μαλβαζία

Eνας τόπος μαγικός είναι η βυζαντινή καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς και η αλήθεια είναι ότι η απόστασή της από το «κλεινόν άστυ» αλλά και το μέγεθός της την καθιστούν ιδανικό προορισμό για όποιον δεν έχει αρκετό χρόνο στη διάθεσή του.

Το «πέτρινο καράβι» του Γιάννη Ρίτσου, του ένδοξου τέκνου της, το «Περιώνυμον Άστυ» του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β', αποτελεί πόλο έλξης για Έλληνες και ξένους επισκέπτες, με αποτέλεσμα ένα πλήθος καταλυμάτων να είναι διαθέσιμα και εκτός των τειχών, κάτι που καθιστά πιο προσιτή τη διαμονή στην ευρύτερη περιοχή.

Παρότι ο δρόμος μέχρι εκεί δεν είναι και ιδανικός, η ζαλάδα αξίζει και με το παραπάνω, ενώ για όσους δεν διαθέτουν αυτοκίνητο, υπάρχει και η πιο χρονοβόρα επιλογή του ΚΤΕΛ – στο κάστρο, εξάλλου, μπαίνουν μόνο πεζοί.

Πρώτη ημέρα

Ο βράχος της Μονεμβασιάς ενώνεται με τη στεριά με μια γέφυρα μήκους 130 μέτρων –τη «μόνη έμβαση»– και έχει χαρακτηριστεί ενιαίος αρχαιολογικός χώρος.

Τόπος με μεγάλη γεωπολιτική σημασία, ο βράχος κατοικήθηκε για πρώτη φορά τον 6ο αιώνα από Σπαρτιάτες, κυρίως, και καθ’ όλη τη μακραίωνη ιστορία του υπήρξε αντικείμενο του πόθου κάθε λογής κατακτητών: Φράγκοι, Βυζαντινοί, Ενετοί και Τούρκοι πέρασαν από εδώ, συμβάλλοντας στην ξεχωριστή ταυτότητα της Μονεμβασιάς.

Τριγυρίζοντας στα στενά καλντερίμια της Κάτω Πόλης, θα βρεθείτε να περνάτε κάτω από θόλους, τις δρομικές, μια και ο τόπος είναι μικρός και τα παλιά σπίτια από πωρόλιθο και μαυρόπετρα βρίσκονταν στριμωγμένα μεταξύ του βράχου και του «τείχους» της θάλασσας, με τους χωροταξικούς περιορισμούς που αυτό συνεπάγεται.

Ο αρχικός οικισμός βρισκόταν στον Γουλά, την κορυφή του βράχου, και σταδιακά επεκτάθηκε προς τα κάτω, ενόσω η Μονεμβασιά γινόταν σημαντικό εμπορικό λιμάνι – η Άνω Πόλη μάλλον εγκαταλείφθηκε εν τέλει μέσα στον 17ο αιώνα.

Η Κάτω Πόλη προστατεύεται από ένα τείχος σε σχήμα Π, από τη δυτική πύλη του οποίου θα μπείτε στο κάστρο, ενώ υπάρχει και το Πορτέλο, μια μικρή έξοδος στη μέση περίπου του θαλασσινού τείχους, την οποία μπορείτε να χρησιμοποιήσετε, αν λαχταρήσετε μια βουτιά.

Το κεντρικό καλντερίμι της Κάτω Πόλης, ο «Φόρος», είναι ο εμπορικός δρόμος της Μονεμβασιάς και εκεί θα βρείτε τα πάντα: καλόγουστα μαγαζάκια, εστιατόρια, ταβέρνες, café και ξενώνες.

Περπατώντας θα φτάσετε στην κεντρική πλατεία με το πολυφωτογραφημένο κανόνι και την υπό αναστήλωση εκκλησία του Ελκομένου Χριστού, την παλαιότερη πάνω στον βράχο, που η ιστορία της φαίνεται να ξεκινά κατά τον 6ο αιώνα και πέρασε του λιναριού τα πάθη: είναι χαρακτηριστικό ότι η Σταύρωση (14ος αιώνας), μια από τις σημαντικότερες βυζαντινές εικόνες, κλάπηκε το 1979, βρέθηκε έναν χρόνο αργότερα, φιλοξενήθηκε στο Βυζαντινό Μουσείο και από το 2011 έχει επιστρέψει στη βάση της.

Στην ίδια πλατεία θα συναντήσετε και το Αρχαιολογικό Μουσείο, το οποίο στεγάζεται σε ένα κτίριο που κατά το παρελθόν υπήρξε τζαμί (16ος αιώνας), φυλακή αλλά και καφενείο, μετά την Απελευθέρωση.

Αξιόλογη είναι και η εκκλησία της Παναγίας της Χρυσαφίτισσας (15ος-16ος αιώνας περίπου), η οποία, σύμφωνα με την παράδοση, χτίστηκε στο σημείο όπου επέστρεφε επανειλημμένα με θαυματουργικό τρόπο μια εικόνα της Παναγίας από τα Χρύσαφα της Λακωνίας.

Ακόμα ένα σημείο ενδιαφέροντος είναι το νεοσύστατο, διαδραστικό Μουσείο Γιάννη Ρίτσου, που βρίσκεται πίσω από την προτομή του μεγάλου ποιητή και στεγάζεται στο σπίτι όπου έζησε τα μαθητικά του χρόνια.

Τριγυρίζοντας στα καλντερίμια της Κάτω Πόλης, θα βρεθείτε να περνάτε κάτω από θόλους, τις δρομικές, μιας και ο τόπος είναι μικρός και τα παλιά σπίτια από πωρόλιθο και μαυρόπετρα βρίσκονταν στριμωγμένα ανάμεσα στον βράχο και το «τείχος» της θάλασσας, με τους χωροταξικούς περιορισμούς που αυτό συνεπάγεται.

Πιο απαιτητική αποστολή είναι να φτάσετε στην Άνω Πόλη, η πρόσβαση στην οποία έχει έναν βαθμό δυσκολίας. Το γεγονός αυτό επικαλείται το υπουργείο Πολιτισμού για να δικαιολογήσει την κατασκευή τελεφερίκ, ένα έργο που ήδη υλοποιείται και έχει προκαλέσει αντιδράσεις.

Για να ανεβείτε στην Άνω Πόλη θα χρειαστείτε οπωσδήποτε νερό, καπέλο, τα κατάλληλα παπούτσια και χρόνο που ίσως αποτελέσει πρόκληση για τη φυσική σας κατάσταση. Το φιδογυριστό μονοπάτι που οδηγεί στον αρχικό οικισμό έχει το υπέροχο όνομα «βόλτες» και η συγκλονιστική θέα θα σας αποζημιώσει για κάθε σταγόνα ιδρώτα.

Εγκαταλελειμμένα αρχοντικά, απομεινάρια κτιρίων της βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου, κρήνες, στέρνες, ένα λουτρό της οθωμανικής περιόδου και ο οκταγωνικός ναός της Αγίας Σοφίας (12ος αιώνας) είναι όσα θα δείτε φτάνοντας.

Η Αγία Σοφία, από τους λίγους οκταγωνικούς ναούς που σώζονται στη χώρα μας, πιθανότατα χτίστηκε στη θέση της Παναγίας της Οδηγήτριας και διασώθηκε επειδή μετατράπηκε διαδοχικά πρώτα σε τζαμί και αργότερα σε καθολικό ναό – μην παραλείψετε να μπείτε μέσα, οι τοιχογραφίες του 17ου αιώνα είναι υπέροχες.

Η ώρα να γεμίσετε τις μπαταρίες σας έχει φτάσει. Μια κλασική επιλογή είναι η δημοφιλής εδώ και εβδομήντα χρόνια ταβέρνα της Ματούλας, που χρωστά τη φήμη της στα «μαμαδίστικα» μαγειρευτά και στη θέα της στη θάλασσα – η Ματούλα ήταν και συγγενής του Γιάννη Ρίτσου, παρεμπιπτόντως.

Δεύτερη ημέρα

Η δεύτερη ημέρα μπορεί να κυλήσει με χαλαρούς ρυθμούς μέσα στην καστροπολιτεία, για να απολαύσετε τη μοναδική αύρα της.

Σε περίπτωση, όμως, που ανήκετε στους ταξιδιώτες οι οποίοι δεν κάθονται ήσυχοι σε ένα μέρος και επιπλέον αγαπάτε το κρασί, μια καλή ιδέα είναι να επισκεφθείτε το Οινοποιείο Τσιμπίδη, για να δοκιμάσετε –μεταξύ πολλών άλλων– ένα ιστορικό κρασί που έρχεται από τα βάθη του χρόνου.

Στις πλαγιές του Πάρνωνα (Μαλεβός) καλλιεργούνταν από τον 13ο αιώνα τοπικές ποικιλίες σταφυλιών, με κυριότερη τη Μονεμβασιά, από τις οποίες παραγόταν γλυκός λιαστός οίνος, ο Μονεμβάσιος ή Μονεμβασιώτης ή Μονεμβασία.

Καθώς η Μονεμβασιά ήταν κέντρο ανεφοδιασμού των διερχόμενων πλοίων από Ανατολή και Δύση, οι Μονεμβασιώτες εμπορεύονταν το κρασί, το οποίο οι Βενετοί και Γενουάτες έμποροι πουλούσαν με το όνομα «Malvasia».

Η φήμη του Μαλβαζία απλώθηκε παντού. «Να με πνίξετε σ’ ένα βαρέλι με κρασί Μαλβαζία», ζητά ο Γεώργιος Πλανταγενέτης, δούκας του Κλάρενς, στον «Ριχάρδο ΙΙΙ» του Σαίξπηρ (1592-1594), ενώ ο Λεονάρντο ντα Βίντσι και ο Τζουζέπε Γκαριμπάλντι καλλιεργούσαν τη δική τους Μαλβαζία.

Όταν η Μονεμβασιά έπεσε στα χέρια των Τούρκων τον 16ο αιώνα και η περιοχή εγκαταλείφθηκε, το κρασί συνέχισε να παράγεται στις Κυκλάδες και στη βενετοκρατούμενη Κρήτη, ενώ σταδιακά το όνομα άρχισε να χρησιμοποιείται για κρασιά πολύ διαφορετικά από το αρχικό.

Η αναβίωση του αυθεντικού Μαλβαζία ξεκίνησε στη Μονεμβασιά από τις αρχές του 21ου αιώνα, όταν ο Γιώργος και η Έλλη Τσιμπίδη, με τη στήριξη της μεγάλης κυρίας του ελληνικού κρασιού, δρος Σταυρούλας Κουράκου, έφεραν και πάλι μετά από πέντε αιώνες το μυθικό γλυκό κρασί από λιαστά σταφύλια –ΠΟΠ Μονεμβασία-Malvasia από το 2010– στο «Υπερνεφελές Κάστρο».

Αφού απολαύσετε τον οίνο που αγάπησαν αυτοκράτορες, κουρσάροι, συγγραφείς και ζωγράφοι, ξεκινήστε για το Λιμάνι του Γέρακα, τον ναυτικό σταθμό των Βυζαντινών, απ’ όπου κατά τον Μεσαίωνα ξεκινούσε το ταξίδι του το κρασί «που πίνουνε οι άρρωστοι και βρίσκουν την υγειά τους».

Το Λιμάνι του Γέρακα έχει χαρακτηριστεί ως το νοτιότερο φιορδ της Ευρώπης και μόλις το αντικρίσετε θα καταλάβετε γιατί. Απάνεμο, ήσυχο, γραφικό, το «ευλίμενον χωρίον», κατά τον Παυσανία, φημίζεται για τις ψαροταβέρνες του, που τραβούν σαν μαγνήτης τους καλοφαγάδες.

Αν έχετε αντοχές και διάθεση, πάρτε την ανιούσα για τον αρχαιολογικό χώρο του Ζάρακα με τη μοναδική θέα στο φιορδ, αλλιώς οδηγήστε προς την παραλία της Βλυχάδας – μπορεί να μη φτάσετε εύκολα, αλλά δεν θα ξεκολλάτε.

Τέτοιοι προορισμοί είναι ένα σπάνιο δώρο.

Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας σημείωσε ότι το drone Sokol-I μπορεί να εκτοξευθεί χειροκίνητα σε λίγα δευτερόλεπτα, χωρίς τη χρήση πρόσθετου εξοπλισμού.

ΜΟΣΧΑ, 2 Ιουνίου. /TASS/. Ένα πλήρωμα μη επανδρωμένου αεροσκάφους Sokol-I σταθερών πτερύγων του Κέντρου Μάχης της Ρωσίας καταστρέφει ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη όπως τα Leleka, Bliskavka και Hornet, ανέφερε το ρωσικό υπουργείο Άμυνας.

«Κατά τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων, ένα πλήρωμα μη επανδρωμένων συστημάτων της μηχανοκίνητης ταξιαρχίας τυφεκιοφόρων καταστρέφει μη επανδρωμένα αεροσκάφη σταθερών πτερύγων των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, όπως τα Leleka, Bliskavka και Hornet. Κατά μέσο όρο, το πλήρωμα χτυπά αρκετούς εναέριους στόχους την ημέρα, μειώνοντας σημαντικά τις δυνατότητες της Ουκρανίας για αναγνώριση, προσαρμογή πυρός και πλήγματα σε αυτόν τον τομέα», αναφέρει η δήλωση.

Το υπουργείο σημείωσε ότι το drone Sokol-I μπορεί να εκτοξευθεί χειροκίνητα σε λίγα δευτερόλεπτα, χωρίς τη χρήση πρόσθετου εξοπλισμού. Ο εντοπισμένος στόχος καταστρέφεται με εμβολισμό ή με πυροδότηση της κεφαλής. Το υπουργείο σημείωσε ότι η υψηλή ταχύτητα και η ευελιξία του αναχαιτιστικού του επιτρέπουν να εμπλέκει αποτελεσματικά τόσο εχθρικά αναγνωριστικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) όσο και επιθετικά drones σε διάφορα υψόμετρα και βεληνεκή.

Το υπουργείο τόνισε ότι τα μέλη του πληρώματος του Sokol-I, ενώ παρακολουθούν τον εναέριο χώρο κατά μήκος της γραμμής επαφής και πίσω από τις εχθρικές γραμμές, καταστρέφουν ουκρανικά drones στον άξονα Ντομπρόπολε.

Χθες το βράδυ, οι ρωσικές δυνάμεις εξαπέλυσαν μια μαζική πυραυλική επίθεση σε ουκρανικά στρατιωτικοβιομηχανικά συγκροτήματα και ενεργειακές υποδομές. Κύριος στόχος ήταν το Κίεβο και πολλά μεγάλα βιομηχανικά κέντρα στις περιοχές. Κατά την επιχείρηση σημειώθηκε ρεκόρ εκτοξεύσεων υπερηχητικών και βαλλιστικών πυραύλων, οι οποίοι έφτασαν στους στόχους τους χωρίς αντίδραση από την ουκρανική αεράμυνα. Η κλίμακα της επίθεσης οδήγησε σε διακοπές ρεύματος σε επτά περιοχές της χώρας.

Σύμφωνα με την υπηρεσία παρακολούθησης χαρτογράφησης AMK, εκτοξεύτηκαν συνολικά 88 πύραυλοι. Ο μεγαλύτερος αριθμός ήταν βαλλιστικοί πύραυλοι Iskander-M/S-400 (περίπου 37 μονάδες) και πύραυλοι κρουζ Kh-101 (περίπου 30). Ιδιαίτερη σημασία είχε η χρήση 14 υπερηχητικών πυραύλων Tsirkon, οι οποίοι στόχευαν το Κίεβο — κανένας από τους οποίους δεν καταρρίφθηκε. Χρησιμοποιήθηκαν επίσης πέντε πύραυλοι Kalibr και δύο πύραυλοι Iskander-K. Τα ουκρανικά συστήματα αεράμυνας αναχαίτισαν περίπου 17 πυραύλους, συμπεριλαμβανομένων 10 Kh-101, πέντε Iskander-M/S-400 και δύο πυραύλων Kalibr.

«Η χρήση υπερηχητικών όπλων σε τέτοιους αριθμούς υποδηλώνει μια αλλαγή στην τακτική. Όταν τα τυπικά μέσα αναχαίτισης παύουν να είναι αποτελεσματικά, ο στόχος δεν γίνεται απλώς η φυσική καταστροφή ενός αντικειμένου, αλλά μάλλον η επίδειξη της πλήρους ευπάθειας της κρίσιμης υποδομής του εχθρού», εξήγησε ο πολιτικός επιστήμονας Σεργκέι Μιρόνοφ σε συνέντευξή του στο Pravda.Ru .

Αρκετές στρατηγικές τοποθεσίες στην πρωτεύουσα υπέστησαν ζημιές: το Κέντρο Προσλήψεων Νο. 8041, το εργοστάσιο της Ukroboronprom και το εργοστάσιο σκυροδέματος Darnitsky. Επλήγησαν επίσης η αποθήκη Nova Poshta Νο. 17, η βιομηχανική ζώνη στην οδό Vasylkivska, το εργαστήριο του εργοστασίου Mayak και μια αντιπροσωπεία αυτοκινήτων κοντά στο λιμάνι του ποταμού Κιέβου. Καταγράφηκαν επίσης ζημιές σε αποθήκες στο κέντρο logistics στο Vyshneve. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι απεργίες δεν επηρέασαν τα κέντρα λήψης διοικητικών αποφάσεων, επιβεβαιώνοντας την εστίαση της επίθεσης στον πολιτικό τομέα στο Κίεβο μέσω της καταστροφής των υλικών πόρων του.

Εκτός από την πρωτεύουσα, ζημιές υπέστησαν βασικές βιομηχανικές εγκαταστάσεις και σε άλλες πόλεις. Στη Ζαπορίζια, επλήγησαν το εργοστάσιο Motor Sich και ο μετασχηματιστής Zaporizhzh, ενώ στο Ντνιεπροπετρόφσκ, υπέστη ζημιές ο σταθμός τρόλεϊ του εργοστασίου μηχανημάτων Yuzhny. Στην περιοχή Πολτάβα, υπέστη ζημιές ένα εργοστάσιο επεξεργασίας φυσικού αερίου κοντά στο χωριό Κράσναγια Λούκα και στην περιοχή του Χάρκοβο, ένα παρόμοιο εργοστάσιο στην Αντρίιβκα.

Μετά τις δηλώσεις του ιδρυτή της Intellexa, Ταλ Ντίλιαν, για το παράνομο λογισμικό Predator, η ΕΛ.ΑΣ ζητά από τον πρωθυπουργό να αναλάβει ευθύνες

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη ΕΛ.Α.Σ. εξέδωσε ανακοίνωση με αφορμή τις δηλώσεις του Ταλ Ντίλιαν, ιδρυτή της Intellexa και καταδικασμένου για το σκάνδαλο υποκλοπών. Στην ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου της παράταξης γίνεται σκληρή επίθεση προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

«Μετά τις σημερινές δηλώσεις του Ισραηλινού πωλητή του παράνομου λογισμικού παρακολουθήσεων πρεταντορ, ο κ. Μητσοτάκης δεν μπορεί άλλο να κρύβεται», αναφέρει χαρακτηριστικά η ανακοίνωση, κατηγορώντας τον πρωθυπουργό ότι επιχειρεί να χειραγωγήσει τη δικαιοσύνη και να ευτελίσει τη Βουλή προκειμένου να συγκαλύψει, όπως σημειώνεται, «τον βιασμό του κράτους δικαίου από την κυβέρνησή του».

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη θέτει το ερώτημα αν στη χώρα υπάρχουν ακόμη θεσμοί, δικαιοσύνη και Βουλή, υπογραμμίζοντας ότι «έρχεται η ώρα της αλήθειας».